fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Ja艂oszy艅ska: Gniew Polek zmieni艂 si臋 w zawzi臋to艣膰

呕eby protestowa膰, trzeba mie膰 za co 偶y膰. Nie da si臋 wszystkiego rzuci膰, kiedy ma si臋 prac臋, trzeba my艣le膰 o gigantycznym czynszu, albo ma si臋 dw贸jk臋 ma艂ych dzieci. Kobiety s膮 zm臋czone, ale ich gniew nie wyparowa艂. Mam nadziej臋, 偶e znajdzie uj艣cie przy urnach wyborczych.
Ja艂oszy艅ska: Gniew Polek zmieni艂 si臋 w zawzi臋to艣膰
zdj.: Julek Bara艅ski, Protesty po decyzji Trybuna艂u Konstytucyjnego w 2020 roku

Z Martyn膮 Ja艂oszy艅sk膮 z Partii Razem rozmawia J臋drzej Dudkiewicz

Sporo m艂odych kobiet nie chce i艣膰 na wybory. Wed艂ug raportu 鈥濪ebiutanci 鈥23鈥 t艂umacz膮 to mi臋dzy innymi tym, 偶e nie ma to sensu, bo politycy i tak nie spe艂niaj膮 obietnic wyborczych. Jak my艣lisz, z czego to wynika?

Te dziewczyny urodzi艂y si臋 w czasach duopolu PiS i PO, kt贸ry od lat rz膮dzi Polsk膮. Trudno si臋 dziwi膰, 偶e nie widz膮 dla siebie reprezentacji w tych dw贸ch partiach. 艢rednia wieku w Parlamencie jest wysoka. Polityczek i polityk贸w poni偶ej 30 roku 偶ycia praktycznie nie ma, mi臋dzy 30 i 40 te偶 jest ich niewiele. Najwi臋cej jest tych, co maj膮 ponad 60 lat, a w polityce byli ju偶, kiedy my si臋 rodzi艂y艣my. Nie dziwi mnie wi臋c, 偶e dziewi臋tnastolatki nie czuj膮, 偶e to osoby, kt贸re mog膮 co艣 dla nich zrobi膰.

Lewica stara si臋 tak膮 reprezentacj臋 zapewni膰, mamy du偶o polityczek, z kt贸rymi mo偶na si臋 uto偶sami膰, ale nie ma si臋 co oszukiwa膰 鈥 zakres dotarcia do ludzi w przypadku mniejszych partii jest ograniczony. Wiadomo, co sta艂o si臋 z mediami publicznymi, zreszt膮 m艂odzi i tak ich nie ogl膮daj膮. Ale tak偶e media w rodzaju 鈥濭azety Wyborczej鈥 w du偶ej mierze koncentruj膮 si臋 na przekazie Platformy Obywatelskiej i jej konflikcie z PiS. Zainteresowanie tematami, kt贸re stara si臋 porusza膰 Lewica, jest du偶o mniejsze. S膮 oczywi艣cie te偶 media spo艂eczno艣ciowe, kt贸re dla wielu m艂odych sta艂y si臋 g艂贸wnym 藕r贸d艂em informacji, na czele z TikTokiem, kt贸ry bardzo mocno zagospodarowa艂a Konfederacja. Lewicowa polityka powinna stara膰 si臋 dociera膰 do os贸b korzystaj膮cych z tej aplikacji. TikTok budzi du偶o kontrowersji, zwi膮zanych na przyk艂ad z kwestiami bezpiecze艅stwa, ale tam s膮 m艂odzi, wi臋c i my musimy tam by膰.

A je艣li chodzi o starsze kobiety, kt贸re s膮 niech臋tne p贸j艣ciu na wybory? Borykaj膮 si臋 z wieloma problemami, w pracy czy domu, kt贸re mog膮 budzi膰 gniew i ch臋膰 zmiany鈥

Pa艅stwo zostawia je z tymi problemami samym sobie. Przez ostatnie trzydzie艣ci lat bardzo mocno w Polsce stawiali艣my na indywidualizm, przekonanie, 偶e ka偶da osoba musi sobie radzi膰 i nie艣膰 sw贸j krzy偶. Kobiety bardzo cz臋sto zajmuj膮 si臋 rodzin膮, nie tylko dzie膰mi, ale te偶 osobami starszymi, z niepe艂nosprawno艣ciami, po艣wi臋caj膮 mn贸stwo czasu na prac臋 w domu. I nie dostaj膮 w tym wsparcia. Dla przyk艂adu, dopiero niedawno przeg艂osowano ustaw臋, kt贸ra pozwala opiekunom os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami legalnie pracowa膰. Dot膮d by艂y zostawiane same, z 偶enuj膮co niskimi 艣wiadczeniami.

Nieodp艂atna praca wci膮偶 jest domen膮 kobiet, a ich problemy nie s膮 na ustach polityk贸w. M贸wi膮 wielkie s艂owa o tematach zagranicznych, gospodarce, wspieraniu przedsi臋biorczo艣ci, tymczasem dla wielu kobiet podstawowym problemem jest to, 偶e nie mog膮 pos艂a膰 dziecka do 偶艂obka lub przedszkola, bo w ich gminie po prostu go nie ma. W zwi膮zku z tym wypadaj膮 z rynku pracy, a nawet je艣li na nim s膮, to maj膮 dodatkowe obowi膮zki w domu. Nasze pa艅stwo promuje tradycyjny podzia艂 r贸l w rodzinie, chce wychowywa膰 kobiety do tak zwanych 鈥瀋n贸t niewie艣cich鈥. Kiedy s艂ysz臋 takie teksty, to nie dziwi臋 si臋, 偶e kobiety trac膮 motywacj臋, by i艣膰 na wybory. W ci膮gu ostatnich o艣miu lat du偶o zmieni艂o si臋 na gorsze, ale brak uwagi dla ich bardzo przyziemnych spraw panowa艂 tak偶e i wcze艣niej.

Powod贸w do gniewu jest du偶o. Dyskryminacja na rynku pracy. To w kobiety najmocniej uderza wykluczenie komunikacyjne. Jednocze艣nie to one s膮 najcz臋艣ciej aktywne w wielu sprawach, na przyk艂ad w edukacji, dzia艂aj膮 w zwi膮zkach zawodowych, sprawach lokatorskich. Wydawa艂oby si臋, 偶e Lewica mog艂aby czerpa膰 gar艣ciami z tych sfer, a jednak 鈥 mimo konwencji 鈥濨ezpieczna Polka鈥 鈥 nie przek艂ada si臋 to na wyniki sonda偶owe, kt贸re oscyluj膮 w tych samych wide艂kach.

To te偶 wynika z tego, 偶e przez ostatnie lata byli艣my bombardowani neoliberalizmem i iluzj膮 indywidualizmu. Polki i Polacy nie s膮 nauczeni, 偶e mog膮 domaga膰 si臋 od pa艅stwa systemowych rozwi膮za艅. Zamiast tego wszystko mamy za艂atwia膰 sami. Nic wi臋c dziwnego, 偶e komunikat, w rodzaju 鈥濶ic wam nie damy, ale te偶 nic nie zabierzemy, b臋dzie was sta膰 na dwa auta, dom i grilla鈥 przemawia do ludzi. Bo oni nie wierz膮, 偶e mog膮 mie膰 dobrze dzia艂aj膮c膮 ochron臋 zdrowia, komunikacj臋 publiczn膮, tanie i budowane w dobrym standardzie mieszkania z niskim czynszem, czy 偶艂obki i przedszkola. Kiedy zar贸wno politycy, jak i mainstreamowe media wk艂adaj膮 tak d艂ugo ludziom do g艂贸w, 偶e ka偶dy powinien sam sobie to wszystko kupi膰, to zbieramy tego pok艂osie. W efekcie propozycje wi臋kszego dofinansowania ochrony zdrowia czy budowania przez pa艅stwo mieszka艅 brzmi膮 rewolucyjnie. Mimo 偶e to sprawdzone i dzia艂aj膮ce w wielu krajach rozwi膮zania, dla nas wizja zaufania pa艅stwu i stworzenia czego艣 wsp贸lnie jako spo艂ecze艅stwo jest trudna do przyj臋cia. Lewica stara si臋 o tym jednak m贸wi膰 i to si臋 udaje. Wystarczy spojrze膰 na to, 偶e has艂o 鈥瀖ieszkanie prawem, nie towarem鈥 powtarza 鈥 chocia偶 nie rozumiej膮c tego tak jak my 鈥 PO. Dyskusja si臋 przesuwa, ale to proces. Trudny, bo ani starszych polityk贸w, ani publicyst贸w pisz膮cych o wielkim biznesie nie interesuje, czy kobieta b臋dzie mog艂a wys艂a膰 dziecko do przedszkola i wr贸ci膰 do pracy.

Z dyskursu o indywidualizmie korzysta Konfederacja, kt贸ra trafia te偶 do coraz wi臋kszej liczby kobiet 鈥 w ostatnich miesi膮cach poparcie w艣r贸d nich skoczy艂o im o siedem punkt贸w procentowych. W jednym sonda偶u widzia艂em nawet, 偶e kobiety w wieku 18-39 lat ch臋tniej g艂osowa艂yby na Konfederacj臋 ni偶 Lewic臋. O jeden punkt procentowy, ale jednak.

Spotykam si臋 w mediach spo艂eczno艣ciowych z komentarzami kobiet, kt贸re chc膮 g艂osowa膰 na Konfederacj臋. Twierdz膮, 偶e je偶eli chodzi o dost臋p do aborcji, to mog膮 go sobie same za艂atwi膰, wi臋c bardziej zale偶y im na niskich podatkach. To w艂a艣nie emanacja tego indywidualizmu 鈥 nawet kiedy pa艅stwo co艣 im utrudnia, to te kobiety, kt贸re maj膮 odpowiedni kapita艂, sobie poradz膮. Tyle tylko, 偶e je偶eli kt贸ra艣 b臋dzie chcia艂a zaj艣膰 w ci膮偶臋 i pojawi膮 si臋 komplikacje, b臋dzie trzeba jecha膰 do szpitala. I wtedy ju偶 sobie sama nie poradzi, bo polskie pa艅stwo bardziej ceni 偶ycie p艂odu ni偶 kobiety. To przyk艂ad na to, 偶e indywidualistyczne podej艣cie w pewnym momencie si臋 ko艅czy i potrzebujemy systemowych rozwi膮za艅.

Rozumiem jednak, 偶e wizja 鈥瀂e wszystkim mog臋 sobie poradzi膰 sama/sam鈥 jest atrakcyjna. W naszym kraju trudno jest przyzna膰, 偶e sobie z czym艣 nie radzimy, bo zostali艣my nauczeni, i偶 r贸wna si臋 to byciu przegranym. A ma艂o kto lubi m贸wi膰 o pora偶kach. Pomys艂, 偶e jak pa艅stwo 鈥瀙rzestanie ci zabiera膰鈥, to na wszystko b臋dzie ci臋 sta膰, jest kusz膮cy. Tyle tylko, 偶e nieprawdziwy, bo kiedy obni偶ymy podatki i przestaniemy zapewnia膰 r贸wny dost臋p do edukacji czy rozwini臋ty transport publiczny, to rozwarstwienie spo艂eczne b臋dzie jeszcze wi臋ksze. Odbierzemy wielu osobom szanse na lepsze 偶ycie. Wiele ludzi popieraj膮cych Konfederacj臋 nie zdaje sobie sprawy z tego, ile da艂o im pa艅stwo, u艂atwiaj膮c dojazd do du偶ego miasta, p贸j艣cie na darmowe studia, skorzystanie z leczenia na NFZ. M艂odym osobom cz臋sto wydaje si臋, 偶e s膮 niezniszczalne, o czym 艂atwo jest my艣le膰, gdy ma si臋 20 lat i na nic nie choruje, nie planuje si臋 jeszcze zak艂ada膰 rodziny, ma si臋 wsparcie rodzic贸w i mieszka w metropolii. Gorzej, jak kto艣 w rodzinie powa偶nie zachoruje, urodzi si臋 dziecko z niepe艂nosprawno艣ci膮 albo b臋dzie si臋 przechodzi膰 na emerytur臋.

Wspomnia艂a艣 o aborcji. Pod koniec 2020 roku nast膮pi艂 wielki wybuch gniewu w zwi膮zku z pseudowyrokiem Trybuna艂u Konstytucyjnego. W ca艂ym kraju mia艂y miejsce protesty i przez chwil臋 wygl膮da艂o, 偶e has艂o 鈥濵ateusz, niestety, tw贸j rz膮d obal膮 kobiety鈥 stanie si臋 rzeczywisto艣ci膮. Co si臋 sta艂o z tym gniewem w ostatnich latach?

Nadal jest obecny. Jednocze艣nie bardzo trudno jest utrzyma膰 mobilizacj臋 spo艂eczn膮 przez tak d艂ugi czas. To, jak d艂ugo trwa艂y protesty pod koniec 2020 roku, by艂o fenomenem, ale koniec ko艅c贸w wiele os贸b po prostu zaakceptowa艂o sytuacj臋 i uzna艂o, 偶e z tym te偶 musi sobie radzi膰 samodzielnie. Dalej jeste艣my wkurzone, ale ten gniew cz臋sto zamieni艂 si臋 w zawzi臋to艣膰 鈥 nie damy wam si臋, nie pozwolimy si臋 tak traktowa膰. Postawa ta wyra偶a si臋 jednak nie poprzez wychodzenie na ulice i rozbijanie szyb w sklepach, tylko znajdowanie sposobu, by 偶y膰 tak, jak chc臋. Je偶eli b臋d臋 potrzebowa艂a przerwa膰 ci膮偶臋, to wyjad臋 zagranic臋 albo zam贸wi臋 tabletki przez internet.

Prawda jest te偶 taka, 偶e 偶eby protestowa膰 na ulicy, wpierw trzeba mie膰 za co 偶y膰, mie膰 na to przestrze艅 i energi臋. M艂odym kobietom w Polsce nie jest 艂atwo, nie da si臋 tak po prostu wszystkiego rzuci膰 i zaanga偶owa膰 w dzia艂ania aktywistyczne czy nawet polityk臋, kiedy ma si臋 prac臋 na pe艂en etat i trzeba my艣le膰 o zap艂aceniu kolejnej raty za mieszkanie lub gigantycznego czynszu. Albo kiedy ma si臋 dw贸jk臋 ma艂ych dzieci i trzeba odebra膰 je z przedszkola, ugotowa膰 obiad, posprz膮ta膰 w domu. Nie dziwi臋 si臋, 偶e kobiety s膮 zm臋czone, ale nie s膮dz臋, by gniew ca艂kowicie wyparowa艂. On zosta艂 skanalizowany w innych kierunkach i my艣l臋, 偶e znajdzie te偶 uj艣cie przy urnach wyborczych. Zreszt膮 nie zapominajmy, 偶e jedyne t膮pni臋cie w poparciu, kt贸rego PiS-owi ju偶 nie uda艂o si臋 odrobi膰, nast膮pi艂o w艂a艣nie po protestach pod koniec 2020 roku.

Wydawa艂oby si臋 jednak, 偶e gniew m贸g艂by jeszcze rosn膮膰. S膮 przypadki kolejnych kobiet, kt贸re umieraj膮 w szpitalach lub s膮 skandalicznie traktowane przez policj臋 i prokuratur臋, gdy w przypadku poronienia staj膮 si臋 podejrzane. Nast臋puj膮 zwi膮zane z tym erupcje gniewu, odbywa si臋 manifestacja, ale potem wszystko wraca do normy. Mo偶e Lewica dlatego ma problem, 偶e nie ma wielkiego wp艂ywu? Z艂o偶y projekt ustawy, to sejm wyrzuci go do kosza.

Dlatego trzeba pami臋ta膰, 偶e postulaty dotycz膮ce praw kobiet, na przyk艂ad dost臋pu do aborcji, Lewica powtarza艂a od zawsze. I to ona jest najlepszym gwarantem tego, 偶e faktycznie zostan膮 zrealizowane. Je偶eli opozycja wygra wybory 鈥 a wierz臋, 偶e tak b臋dzie 鈥 to Lewica musi by膰 w rz膮dzie. To nasze dzia艂aczki i dzia艂acze powtarzali, 偶e kobiety musz膮 mie膰 prawo do decydowania o sobie i przerywania ci膮偶y, wspierali protestuj膮cych ludzi. To te偶 my, wsp贸lnie z r贸偶nymi organizacjami, przedstawili艣my projekt ustawy 鈥濴egalna aborcja bez kompromis贸w鈥. Tak, ten projekt zosta艂 odrzucony, czego wszyscy si臋 chyba spodziewali. Ale jednocze艣nie da艂 przestrze艅 do przeprowadzenia dyskusji w ca艂ym kraju, co doprowadzi艂o do tego, 偶e poparcie dla liberalizacji prawa aborcyjnego jest obecnie bardzo wysokie. Dzi艣 PO twierdzi, 偶e na ich listach nie b臋dzie os贸b sprzeciwiaj膮cych si臋 prawu do przerwania ci膮偶y. Ale kiedy ta partia rz膮dzi艂a, sama odrzuci艂a kilka takich projekt贸w, a gdy projekt 鈥濴egalna aborcja鈥 by艂 omawiany, ich pos艂贸w praktycznie nie by艂o na sali. Czy to jest wiarygodno艣膰? Ich dzisiejsze dzia艂ania to reakcja na sonda偶e i konsekwencja tego, 偶e w spo艂ecze艅stwie ten pogl膮d zacz膮艂 przewa偶a膰. Do tego za艣 doprowadzi艂y dzia艂ania aktywistek, dzia艂aczek lewicowych, kt贸re pomagaj膮 kobietom ka偶dego dnia. Dlatego g艂os na Lewic臋 to najlepsza gwarancja tego, 偶e nikt o obietnicach przedwyborczych w tym zakresie nie zapomni i 偶e zostan膮 one zrealizowane.

Czy to znaczy, 偶e sukcesu Lewicy bardziej ni偶 w rosn膮cych lub nie s艂upkach poparcia upatrujesz w przesuwaniu dyskursu w odpowiednim kierunku?

Nie. Wierz臋, 偶e ci臋偶ka praca w czasie kampanii prze艂o偶y si臋 na wy偶sze poparcie. W 2019 roku poparcie Lewicy oscylowa艂o w granicach 9%, a ostatecznie w wyborach by艂o to 12,5%. My艣l臋, 偶e tak偶e i tym razem mo偶emy spodziewa膰 si臋 dobrego wyniku. Nie rozmawiamy oczywi艣cie o samodzielnym rz膮dzie Lewicy, ale mo偶emy by膰 naprawd臋 silnym partnerem, kt贸ry b臋dzie wprowadza膰 lewicowe, znane w ca艂ej Europie rozwi膮zania. Jestem te偶 przekonana, 偶e Polki i Polacy zorientuj膮 si臋, 偶e to, co m贸wi膮 panowie Mentzen czy Bosak, jest wciskaniem kitu. Konfederacja jeszcze si臋 potknie, kiedy tylko jej przedstawiciele zaczn膮 cz臋艣ciej bywa膰 w mediach i by膰 bardziej skrupulatnie odpytywani przez dziennikarzy.

Co w ostatnich latach Lewica mog艂a zrobi膰 lepiej, by zagospodarowa膰 gniew, o kt贸rym rozmawiamy?

Bardziej postawi膰 na m艂ode Polki i zapewni膰 im wi臋ksz膮 reprezentacj臋 i widoczno艣膰 polityczn膮. To bardzo trudne, bo w Polsce jest du偶a niech臋膰 do anga偶owania si臋 w polityk臋, zw艂aszcza w艣r贸d kobiet, ale Lewica powinna by膰 si艂膮 przekonuj膮c膮, 偶e warto to robi膰. Razem w du偶ej mierze to robi. Zawsze czu艂am, 偶e to partia, w kt贸rej mam przestrze艅 i jestem wspierana. Lewica powinna te偶 stara膰 si臋 znajdowa膰 i 鈥瀊udowa膰鈥 m艂ode liderki w mniejszych miejscowo艣ciach i na wsi, gdzie poparcie dla niej jest mniejsze. Nie chc臋 poucza膰, jak powinno si臋 robi膰 polityk臋 w mniejszych miejscowo艣ciach, gdy sama mieszkam w Warszawie, bo warunki tam s膮 du偶o mniej sprzyjaj膮ce, ale jestem przekonana, 偶e swojego rodzaju mentoring i oferowanie pomocy lokalnym dzia艂aczkom mog艂oby by膰 przydatne. Powsta艂y zreszt膮 inicjatywy organizacji pozarz膮dowych, jak chocia偶by 鈥濪ziewczyny do polityki鈥 czy 鈥濸osiostrzenie鈥 (wcze艣niej 鈥濿pisz do kalendarza鈥). Fajnie, jakby takich program贸w by艂o wi臋cej, by pokazywa膰 dziewczynom, 偶e maj膮 sprawczo艣膰, mog膮 tworzy膰 wok贸艂 siebie grupy. Sama, kiedy by艂am w liceum czy sz艂am na studia, nigdy nie wyobra偶a艂am sobie, 偶e kt贸rego艣 dnia b臋d臋 aspirowa膰 do bycia liderk膮 lub udziela膰 takiego wywiadu. Chcia艂abym, 偶eby m艂ode kobiety bra艂y pod uwag臋 tak膮 perspektyw臋 i wiedzia艂y, 偶e to mo偶liwe.

A mo偶e Lewica generalnie ma problem z emocjami? Polityka si臋 na nich opiera, tymczasem Lewica postrzegana jest jako ta, kt贸ra niuansuje, podchodzi racjonalnie, t艂umaczy, 偶e co艣 jest problemem systemowym i nie daje prostych rozwi膮za艅, kt贸re mo偶na zamkn膮膰 w prostym ha艣le. Z merytorycznym przekazem trudniej si臋 przebi膰.

Na pewno w polityce panuje populizm i politycy staraj膮 si臋 budzi膰 emocje w swoim elektoracie. Generalnie jednak kierowanie si臋 wy艂膮cznie nimi, budzenie gniewu to domena partii antysystemowych, kt贸re bardzo cz臋sto na tym poprzestaj膮. Kanalizuj膮 gniew, ale nie doprowadzaj膮 do 偶adnej zmiany. Widzieli艣my to u Palikota, potem u Kukiza, widzimy to teraz w przypadku Konfederacji. My natomiast chcemy faktycznie d膮偶y膰 do tego, by ten kraj by艂 lepszy do 偶ycia. Do tego potrzebny jest przemy艣lany program. 艁atwo jest oburza膰 si臋 na co艣 i upraszcza膰 przekaz, trudniej zaproponowa膰 co艣 naprawd臋 sensownego. Gniew jest skutecznym narz臋dziem, ale przez jaki艣 czas. Ludzie oczekuj膮 pewnej stabilizacji, ma艂o kto chce si臋 interesowa膰 polityk膮, wi臋kszo艣膰 os贸b chce, by zostawi艂a ich ona w spokoju. My艣l臋 wi臋c, 偶e wyborcy doceni膮 konkretne, merytoryczne rozwi膮zania.

To, 偶e gniew mo偶e by膰 przydatnym narz臋dziem, gobrze pokaza艂 Tomasz Markiewka w ksi膮偶ce 鈥濭niew鈥, wskazuj膮c, 偶e chocia偶 emocja ta jest automatycznie traktowana jako negatywna, mo偶e by膰 przekuta w co艣 pozytywnego.

To prawda. Uwa偶am, 偶e na przyk艂ad gniew w 2020 roku prze艂o偶y艂 si臋 na decyzj臋 o zaanga偶owaniu si臋 w polityk臋 wielu kobiet. Sama, razem z innymi dzia艂aczkami, w dzie艅 og艂oszenia pseudowyroku TK organizowa艂am pierwszy protest, zwo艂ywa艂am ludzi. M贸wi艂am wtedy do Jaros艂awa Kaczy艅skiego, 偶e jeste艣my wkurzone i 偶e obiecuj臋 mu, i偶 cz臋艣膰 kobiet, kt贸re przysz艂y na demonstracj臋, w nast臋pnej kadencji zasi膮dzie w 艂awach sejmowych. I tak b臋dzie. Ale powt贸rz臋: ile mo偶na by膰 wkurzon膮? W pewnym momencie trzeba usi膮艣膰 i zacz膮膰 rozmawia膰 o konkretnych rozwi膮zaniach, a nie tylko o tym, jak bardzo jest si臋 w艣ciek艂膮. To wyniszczaj膮ce.

Tym bardziej, 偶e problemem mo偶e by膰 i to, 偶e gdy kobiety m贸wi膮 co艣 mocniej, dosadniej, pokazuj膮 emocje, w tym gniew, to cz臋sto s膮 traktowane jako histeryczki. W zwi膮zku z tym przybieraj膮 ten bardziej ekspercki, wywa偶ony ton, kt贸ry te偶 jest lekcewa偶ony. B艂臋dne ko艂o.

Ma艂o rzeczy mnie tak wkurza jak podw贸jne standardy. Ostatnio na posiedzeniu Parlamentarnego Zespo艂u Praw Kobiet pok艂贸ci艂y si臋 polityczka Lewicy i polityczka PO. Wzbudzi艂o to komentarze w rodzaju 鈥濪latego kobiety nigdy nie b臋d膮 rz膮dzi膰, bo zawsze skocz膮 sobie do oczu鈥. A czy politycy nie k艂贸c膮 si臋 mi臋dzy sob膮 na m贸wnicy sejmowej albo gdy siedz膮 w pi臋ciu przy stole w telewizji i wzajemnie si臋 przekrzykuj膮? Dlaczego gdy oni to robi膮, to s膮 powa偶nymi lud藕mi, a gdy robimy to my, to jeste艣my histeryczkami? Nie zgadzam si臋 na to. Bycie wkurzon膮, zw艂aszcza gdy od o艣miu lat rz膮dz膮 nami ludzie gardz膮cy kobietami, to naprawd臋 normalna rzecz.

Faktycznie jednak gniew czy emocjonalne podej艣cie u kobiet jest oceniane du偶o surowiej przez spo艂ecze艅stwo. W 2020 roku by艂o to akceptowane, bo powszechne, ale i tak w pewnym momencie tolerancja si臋 sko艅czy艂a. Gdy wi臋c kobiety id膮 do medi贸w, to zwykle staraj膮 si臋 przybiera膰 poz臋 spokojnej, merytorycznej, bo inaczej mog膮 by膰 uznane za rozemocjonowane.

I przez to te偶 Lewicy trudniej jest zagospodarowa膰 gniew.

Tak, bo Lewica w du偶ej mierze ma liderki. Jednocze艣nie je偶eli osoby publiczne nie b臋d膮 si臋 przeciwstawia膰 tym stereotypom, to zawsze tak b臋dzie. S膮 kraje, w kt贸rych uda艂o si臋 je prze艂ama膰, pokaza膰 kobiece emocje na m贸wnicy sejmowej. To chocia偶by Nowa Zelandia czy Finlandia. Spo艂ecze艅stwo po jakim艣 czasie zaczyna to akceptowa膰, wi臋c my艣l臋, 偶e i u nas jest na to przestrze艅, ale taka zmiana zajmuje sporo czasu.

Wspomnia艂a艣 o liderkach Lewicy鈥 Trudno jednak nie zauwa偶y膰, i偶 najwa偶niejsze funkcje w partii sprawuj膮 m臋偶czy藕ni.

W Lewicy W Razem mamy dw贸jk臋 wsp贸艂przewodnicz膮cych: Magd臋 Biejat i Adriana Zandberga. We wszystkich organach mamy parytety, w zwi膮zku z czym na przyk艂ad w zarz膮dzie okr臋gu warszawskiego jest czterech m臋偶czyzn i trzy kobiety. W Nowej Lewicy faktycznie przewodnicz膮cymi s膮 m臋偶czy藕ni, to wynik wewn膮trzpartyjnych wybor贸w, za jaki艣 czas b臋d膮 kolejne. Ale ju偶 wiceprzewodnicz膮ce to kobiety, a od d艂u偶szego czasu na konwencjach i objazdach wida膰, 偶e liderki i liderzy zawsze wyst臋puj膮 parami. Lewica stara si臋 zreszt膮 stawia膰 na prac臋 grupow膮 i nie pokazywa膰 tylko jednej osoby, jak jest w innych partiach. Dzi臋ki temu ka偶da kobieta mo偶e znale藕膰 u nas kogo艣, kto mo偶e j膮 reprezentowa膰. Jest Agnieszka Dziemianowicz-B膮k, Katarzyna Kotula, Joanna Scheuring-Wielgus, Magda Biejat, Daria Gosek-Popio艂ek, Marcelina Zawisza i wiele innych. To 艣wietne dzia艂aczki, kt贸re mog膮 inspirowa膰 kobiety z ca艂ej Polski.

A jak skomentujesz opini臋, 偶e Lewica nie ma wi臋kszego poparcia, bo skupia si臋 g艂贸wnie na polityce to偶samo艣ciowej?

To ca艂kowicie przestrzelony argument. Wystarczy spojrze膰 na tematy, kt贸re porusza Lewica. M贸wimy bardzo du偶o o zmianach systemowych i wspieraniu wielu r贸偶nych grup wykluczonych. Jednym z naszych flagowych projekt贸w w ostatnim czasie jest renta wdowia, kt贸ra wspiera starsze kobiety. M贸wimy o budowaniu mieszka艅, porz膮dnej reformie ochrony zdrowia, wsparciu dla os贸b z niepe艂nosprawno艣ciami. A to, 偶e niekt贸re osoby czy media wybieraj膮 sobie poszczeg贸lne sprawy, kt贸re ich zdaniem mog膮 im zwi臋kszy膰 ogl膮dalno艣膰 i s膮 to zwykle tematy to偶samo艣ciowe? To ich decyzja. Oczywi艣cie wsparcie dla spo艂eczno艣ci LGBTQ+ jest dla nas bardzo wa偶ne, ale tak samo istotne jest umo偶liwienie kobietom powrotu na rynek pracy czy wspieranie seniorek i senior贸w w tym, by by艂o ich sta膰 na leki oraz godne mieszkanie na emeryturze. Tyle, 偶e to nie s膮 tematy, kt贸re si臋 klikaj膮.

W jaki wi臋c spos贸b Lewica b臋dzie przekonywa膰 do swoich racji do czasu wybor贸w?

Przede wszystkim chcemy pokaza膰, 偶e Polsk臋 sta膰 na to, by budowa膰 solidarne, nowoczesne pa艅stwo dobrobytu oraz 偶e wsp贸lna praca nad systemowymi zmianami dzia艂a i si臋 op艂aca. B臋dziemy pokazywa膰, 偶e program proponowany przez Konfederacj臋 jest po prostu niebezpieczny, szkodliwy, odbieraj膮cy kobietom podstawowe prawa. Doprowadzi do rozwarstwienia spo艂ecznego, du偶膮 cz臋艣膰 grup zostawi na lodzie, pog艂臋bi kryzys i podzia艂y mi臋dzy lud藕mi. Te ostatnie i tak s膮 ju偶 bardzo du偶e przez to, 偶e dwie g艂贸wne partie od kilkunastu lat wymieniaj膮 si臋 w艂adz膮 i wzajemnie na siebie napuszczaj膮 swoich zwolennik贸w. Lewica b臋dzie stawia膰 na merytoryczny program, kt贸ry da mo偶liwo艣膰 dokonania prawdziwej zmiany, budowania porozumienia i wsp贸lnoty. I odsunie ryzyko kolejnych rz膮d贸w skrajnie prawicowej partii z jeszcze bardziej skrajnie prawicow膮 鈥 do tego prorosyjsk膮 鈥 parti膮.

Dlatego wa偶ne jest, by wszystkie kobiety, m艂ode i starsze, pami臋ta艂y, 偶e w tych wyborach ich g艂os jest bardzo istotny. Je偶eli nie zostan膮 w domach, mog膮 mie膰 znaczny wp艂yw na wyniki. Mam nadziej臋, 偶e znajd膮 polityczk臋 o progresywnych pogl膮dach, kt贸ra b臋dzie ich reprezentowa膰. To zar贸wno satysfakcjonuj膮ce, jak i daj膮ce nadziej臋 oraz poczucie sprawczo艣ci. Ja je zyska艂am cztery lata temu i chcia艂abym, 偶eby jak najwi臋cej kobiet te偶 tego zazna艂o.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij