fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Błogosławienie par jednopłciowych? Nieporadny szpagat zamiast rewolucji

Je┼Ťli nowa Deklaracja to uchylona furtka, to droga za ni─ů jest starannie zaminowana. W dokumencie nie ma niczego rewolucyjnego, bo doktrynalnie niczego nie zmienia. Ma charakter wy┼é─ůcznie duszpasterski.
Błogosławienie par jednopłciowych? Nieporadny szpagat zamiast rewolucji
ilustr.: Zuzia Wojda

Jest taka strona na Facebooku: ÔÇ×Polish priest blessingÔÇŁ. Ku uciesze mi─Ödzynarodowej rzeszy fan├│w pojawiaj─ů si─Ö na niej zdj─Öcia ksi─Ö┼╝y i biskup├│w w Polsce b┼éogos┼éawi─ůcych i ┼Ťwi─Öc─ůcych r├│┼╝ne rzeczy i wydarzenia. Biskupi ┼Ťwi─Öc─ů studzienki kanalizacyjne, samochody, bro┼ä paln─ů, dystrybutory na stacji paliw, panele fotowoltaiczneÔÇŽ Po Bo┼╝ym Narodzeniu do naszych dom├│w z kol─Öd─ů przychodzi ksi─ůdz po┼Ťwi─Öci─ç dom i rodzin─Ö. To tak powszechne, powszednie, wr─Öcz pospolite sakramentalium w ┼╝yciu katolika, ┼╝e kuriozalne wydaje si─Ö, ┼╝e dokument skupiaj─ůcy si─Ö na poszerzeniu znaczenia b┼éogos┼éawie┼ästwa o aspekt ludowy m├│g┼é wywo┼éa─ç tak pot─Ö┼╝ne kontrowersje.

A jednak. Mowa oczywi┼Ťcie o opublikowanej przez Dykasteri─Ö Nauki Wiary Fiducia Supplicans, Deklaracji o duszpasterskim znaczeniu b┼éogos┼éawie┼ästw. To kolejna, jak dot─ůd najwa┼╝niejsza, oficjalna wypowied┼║ Stolicy Apostolskiej, a zarazem papie┼╝a, w kwestii mo┼╝liwo┼Ťci b┼éogos┼éawienia par tej samej p┼éci. Owszem, dokument porusza znacznie szerszy temat, ale to przede wszystkim t─Ö kwesti─Ö wyja┼Ťnia z perspektywy katolickiej doktryny i duszpasterstwa. Mimo bardzo wywa┼╝onej tre┼Ťci spotka┼é si─Ö z niezwykle siln─ů reakcj─ů ze strony konserwatywnego skrzyd┼éa w Ko┼Ťciele. G┼éosy sprzeciwu pada┼éy tak ze strony konkretnych Episkopat├│w, jak i niekt├│rych teolog├│w czy wiernych, a niekt├│rzy nazywali dokument heretyckim. A przecie┼╝, pomimo krzykliwych nag┼é├│wk├│w prasowych, g┼éosz─ůcych, ┼╝e Ko┼Ťci├│┼é dokona┼é rewolucyjnej decyzji i teraz zezwala na ÔÇ×b┼éogos┼éawie┼ästwa zwi─ůzk├│w homoseksualnychÔÇŁ, w ┼Ťwietle ca┼éego dokumentu jest to po prostu nieprawda.

Skrajne emocje ÔÇô tak u liberalnych, jak i konserwatywnych katolik├│w ÔÇô przys┼éoni┼éy faktyczn─ů tre┼Ť─ç deklaracji, kt├│r─ů trudno uzna─ç za rewolucyjn─ů. Stolica Apostolska stara┼éa si─Ö zje┼Ť─ç ciastko i mie─ç ciastko. Zrobi─ç krok ku katolikom i katoliczkom w jednop┼éciowych zwi─ůzkach, drug─ů nog─ů stoj─ůc wci─ů┼╝ twardo po prawej stronie. W efekcie dokument okazuje si─Ö troch─Ö nieporadnym szpagatem.

Kie┼ékuj─ůca zmiana oddolna

Debata na temat b┼éogos┼éawienia zwi─ůzk├│w jednop┼éciowych na powa┼╝nie zacz─Ö┼éa si─Ö na pocz─ůtku tego dziesi─Öciolecia. Wcze┼Ťniej, chocia┼╝ pojedynczy teologowie dopuszczali tak─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç (jak Gareth Moore, Charles E. Curran, James Alison), to Kongregacja Nauki Wiary nigdy nawet nie pochyla┼éa si─Ö nad tak─ů mo┼╝liwo┼Ťci─ů ÔÇô reakcje na tego typu postulaty, je┼Ťli si─Ö pojawia┼éy, by┼éy wy┼é─ůcznie pot─Öpiaj─ůce.

Pojedynczy teologowie starali si─Ö rozwik┼éa─ç t─Ö kwesti─Ö, ale zadanie to jest o tyle trudne, ┼╝e wymaga przemy┼Ťlenia ca┼éej katolickiej etyki seksualnej na nowo. Antropologia biblijna, a nawet tomizm, nie stanowi┼éy przy tym tak wielkiej przeszkody jakÔÇŽ nauczanie Jana Paw┼éa II z jego ide─ů komplementarno┼Ťci p┼éci i rozwojem nauki na temat ma┼é┼╝e┼ästwa. A wszelkie odst─Öpstwa w nauczaniu teologii moralnej za jego pontyfikatu spotyka┼éy si─Ö z bardzo ostr─ů reakcj─ů ze strony Kurii Rzymskiej.

Zmiany dokonywa┼éy si─Ö wi─Öc oddolnie. Wiele duszpasterstw dla os├│b homoseksualnych ÔÇô cz─Östo zmuszonych, by przenosi─ç si─Ö z parafii do parafii, gdy spotyka┼éy si─Ö z dezaprobat─ů proboszcza ÔÇô jako┼Ť dawa┼éo sobie rad─Ö. Dokument Homosexualitatis problema Kongregacji Nauki Wiary wprost namawia┼é biskup├│w do tworzenia oficjalnych duszpasterstw dla os├│b homoseksualnych, by nie powstawa┼éy one niezale┼╝nie i niekontrolowanie i by na przyk┼éad nie aprobowano w nich homoseksualnych praktyk. Efekt tych postulat├│w by┼é umiarkowany: oficjalnych duszpasterstw powstawa┼éo niewiele, za to wiele oddolnych wsp├│lnot zosta┼éo zdelegalizowanych. Mimo to wielu wiernych, chocia┼╝ byli pot─Öpiani przez w┼éadze Ko┼Ťcio┼éa i swojej wsp├│lnoty za to, kim s─ů, wola┼éo pozosta─ç w Ko┼Ťciele katolickim, nie konwertuj─ůc na inne wyznanie chrze┼Ťcija┼äskie, w obr─Öbie kt├│rego by┼éoby im ┼éatwiej funkcjonowa─ç. Trudno si─Ö dziwi─ç, ┼╝e nie ka┼╝demu udaje si─Ö w takich warunkach wytrwa─ç, ale cz─Ö┼Ť─ç wiernych, r├│wnie┼╝ w Polsce, postanowi┼éa pozosta─ç w Ko┼Ťciele rzymskokatolickim pomimo swego wykluczenia.

To oni s─ů najwa┼╝niejszym zaczynem zmiany i najistotniejszymi autorami fermentu w dyskusji. Pomimo niesprzyjaj─ůcych warunk├│w ca┼éy czas istnia┼éy duszpasterstwa (w tym nieoficjalne) os├│b homoseksualnych zrzeszaj─ůce wiernych katolickich. Niekt├│re z nich oddolnie stosowa┼éy jakie┼Ť formy b┼éogos┼éawie┼ästw ÔÇô nieautoryzowanych i niemaj─ůcych form sakramentu ma┼é┼╝e┼ästwa. Po g┼éo┼Ťnej ksi─ů┼╝ce Johna Boswella na temat homoseksualnych zwi─ůzk├│w w Ko┼Ťciele i praktyki ┼Ťlub├│w adelphopoiesis (pobratymstwa), niekt├│re grupy korzysta┼éy z form tego rytua┼éu do b┼éogos┼éawie┼ästw zwi─ůzk├│w tej samej p┼éci. Dzia┼éo si─Ö to pomimo historycznych kontrowersji wok├│┼é tej praktyki i sprzeciwu, zw┼éaszcza ze strony Ko┼Ťcio┼é├│w prawos┼éawnych, w kt├│rych praktyka ta istnia┼éa gdzieniegdzie do XX wieku. Ich przyw├│dcy podkre┼Ťlali, ┼╝e historycznie by┼éy to ┼Ťluby o znaczeniu jedynie duchowym i oznacza┼éy tak naprawd─Ö zawi─ůzanie w─Öz┼é├│w przyja┼║ni na wz├│r rodze┼ästwa, wobec czego nie mo┼╝na ich zr├│wnywa─ç z ma┼é┼╝e┼ästwem.

Rzym odmawiaÔÇŽ

Skoro praktyka b┼éogos┼éawienia par jednop┼éciowych zaistnia┼éa oddolnie, si┼é─ů rzeczy jej temat zosta┼é poruszony przy okazji synodu biskup├│w na temat synodalno┼Ťci i kontrowersji zwi─ůzanych z drog─ů synodaln─ů w Niemczech, w obr─Öbie kt├│rej pojawiaj─ů si─Ö w┼éa┼Ťnie takie postulaty jak b┼éogos┼éawie┼ästwa zwi─ůzk├│w jednop┼éciowych czy kap┼éa┼ästwo kobiet.

W zwi─ůzku z tym wys┼éano do papie┼╝a zapytanie (Dubium), czy Ko┼Ťci├│┼é mo┼╝e w og├│le udziela─ç b┼éogos┼éawie┼ästwa zwi─ůzkom os├│b tej samej p┼éci. 15 marca 2021 Kongregacja Nauki Wiary pod przewodnictwem ├│wczesnego prefekta kardyna┼éa Luisa Ladarii opublikowa┼éa Responsum┬ána owe Dubia. W├│wczas odpowied┼║ by┼éa negatywna, oparta na przywo┼éywaniu ÔÇô bez reinterpretacji ÔÇô definicji b┼éogos┼éawie┼ästwa i rozstrzygni─Öciu, ┼╝e nie mo┼╝na b┼éogos┼éawi─ç zwi─ůzk├│w i par, nawet trwa┼éych, kt├│re uwzgl─Ödniaj─ů akty seksualne poza ma┼é┼╝e┼ästwem. Si┼é─ů rzeczy obejmuje to r├│wnie┼╝ pary homoseksualne. Odpowied┼║ by┼éa wi─Öc do┼Ť─ç przewidywalna i oczywista z punktu widzenia aktualnego rozumienia ma┼é┼╝e┼ästwa w doktrynie katolickiej ÔÇô je┼Ťli akty seksualne mog─ů by─ç dozwolone tylko i wy┼é─ůcznie wewn─ůtrz ma┼é┼╝e┼ästwa, a aktywno┼Ť─ç seksualna we wszystkich innych rodzajach zwi─ůzk├│w musi by─ç grzeszna, to nie mo┼╝na b┼éogos┼éawi─ç takiego stanu.

Ta odpowied┼║ ┼é─ůczy┼éa si─Ö te┼╝ z bardzo konkretnym rozumieniem b┼éogos┼éawie┼ästwa. Jak samo Responsum stwierdza┼éo, nic nie stoi na przeszkodzie, by b┼éogos┼éawi─ç indywidualne osoby homoseksualne, kt├│re o to poprosz─ů. Ko┼Ťci├│┼é jednak nie ma mocy udzielania b┼éogos┼éawie┼ästw zwi─ůzkom i parom, gdy┼╝ wi─ůza┼éoby si─Ö to z ÔÇ×aprobat─ůÔÇŁ dla ich stylu ┼╝ycia.

Roma locuta, causa finita ÔÇô chcia┼éoby si─Ö powiedzie─ç. Tyle ┼╝e nie do ko┼äca.

…Ko┼Ťcio┼éy lokalne id─ů dalej

W Ko┼Ťciele katolickim w Niemczech duchowni nie ukrywaj─ů, ┼╝e od dawna b┼éogos┼éawi─ů sta┼ée zwi─ůzki jednop┼éciowe, a decyzj─Ö Kongregacji Nauki Wiary szeroko skrytykowali. We wrze┼Ťniu 2022 roku ┼Ťwiat obieg┼éa wiadomo┼Ť─ç, ┼╝e flamandzcy biskupi wydali dokument pozwalaj─ůcy na b┼éogos┼éawie┼ästwa sta┼éych i wiernych zwi─ůzk├│w homoseksualnych. Tak naprawd─Ö dokument ten podejmowa┼é znacznie szersz─ů kwesti─Ö uruchomienia punktu kontaktu dla os├│b homoseksualnych w Ko┼Ťciele ÔÇ×Homoseksualizm i wiaraÔÇŁ, kt├│ry mia┼é by─ç odpowiedzialny za organizacj─Ö duszpasterstw. Flamandzki Episkopat wyda┼é stanowisko informuj─ůce, ┼╝e: ÔÇ×Biskupi flamandzcy chc─ů w procesie tworzenia polityki udzieli─ç konkretnej odpowiedzi i nada─ç konkretn─ů tre┼Ť─ç pragnieniu zwr├│cenia wyra┼║nej uwagi na sytuacj─Ö os├│b homoseksualnych, ich rodzic├│w i rodzinyÔÇŁ.

Flamandzki Episkopat wyda┼é r├│wnie┼╝ dokument ÔÇ×Osoby homoseksualne s─ů bliskie duszpastersko ÔÇô O Ko┼Ťci├│┼é go┼Ťcinny, kt├│ry nikogo nie wykluczaÔÇŁ. Zawiera on liczne zalecenia duszpasterskie wobec os├│b homoseksualnych, kt├│re trudno uzna─ç za kontrowersyjne: ÔÇ×Chcemy by─ç blisko nich poprzez czasami z┼éo┼╝ony spos├│b rozpoznawania, akceptowania i do┼Ťwiadczania ich orientacji w pozytywny spos├│b. Niekt├│rzy trwaj─ů w celibacie. Zas┼éuguj─ů na nasze uznanie i wsparcie. Inni wol─ů ┼╝y─ç jako para, w trwa┼éej i wiernej wi─Özi z partnerem. Zas┼éuguj─ů r├│wnie┼╝ na nasze uznanie i wsparcie. Tak┼╝e ten zwi─ůzek, chocia┼╝ nie jest ma┼é┼╝e┼ästwem religijnym, mo┼╝e by─ç ┼║r├│d┼éem pokoju i wsp├│lnego szcz─Ö┼Ťcia dla zaanga┼╝owanych os├│b. Ich rodziny i krewni w r├│wnym stopniu zas┼éuguj─ů na t─Ö duszpastersk─ů trosk─Ö i przewodnictwoÔÇŁ.

W tym podej┼Ťciu po┼éo┼╝ono zatem nacisk na towarzyszenie wiernym we wsp├│lnocie. Rozpoznano r├│┼╝norodno┼Ť─ç sposob├│w ┼╝ycia homoseksualnych wiernych, ale zaznaczono, ┼╝e nawet je┼Ťli decyduj─ů si─Ö na ┼╝ycie razem, to ich zwi─ůzek nie jest ma┼é┼╝e┼ästwem. Biskupi flamandzcy wyszli naprzeciw problemowi, o kt├│rym pisa┼éem wcze┼Ťniej. Osoby homoseksualne w Ko┼Ťciele, pomimo oficjalnego nauczania g┼éosz─ůcego, ┼╝e nale┼╝y otacza─ç je trosk─ů i traktowa─ç z delikatno┼Ťci─ů, od lat s─ů ofiarami nagonki na ┼Ťrodowiska LGBT+ i wojny kulturowej prowadzonej przez ┼Ťrodowiska prawicowe ÔÇô tak┼╝e w Polsce. Nie s─ů postrzegane jako wierni, ale jako ko┼ä troja┼äski, wr─Öcz obca agentura d─ů┼╝─ůca do zniszczenia Ko┼Ťcio┼éa. Wobec skandali zwi─ůzanych z wykorzystaniem seksualnym w Ko┼Ťciele to w┼éa┼Ťnie zwykli homoseksualni wierni staj─ů si─Ö koz┼éem ofiarnym ÔÇô mimo ┼╝e przest─Öpstwa te nie maj─ů zwi─ůzku z orientacj─ů seksualn─ů sprawc├│w.

Biskupi flamandzcy dostrzegli rzecz oczywist─ů: m├│wimy o konkretnych wiernych, kt├│rzy s─ů naszymi przyjaci├│┼émi, cz┼éonkami rodzin, dzie─çmi, rodze┼ästwemÔÇŽ Postanowiono doceni─ç ich obecno┼Ť─ç we wsp├│lnocie i zwr├│ci─ç uwag─ů na ich pozytywny w ni─ů wk┼éad:

ÔÇ×Wierz─ůcy, kt├│rzy ┼╝yj─ů w stabilnym zwi─ůzku homoseksualnym, r├│wnie┼╝ pragn─ů szacunku i uznania we wsp├│lnocie wyznaniowej. Boli, gdy czuj─ů, ┼╝e do niej nie nale┼╝─ů lub s─ů z niej wykluczeni. Chc─ů by─ç wys┼éuchani i rozpoznani. O to w┼éa┼Ťnie chodzi w tym podej┼Ťciu duszpasterskim: o ich histori─Ö od niepewno┼Ťci do rosn─ůcej jasno┼Ťci i akceptacji; o ich pytania dotycz─ůce stanowisk ko┼Ťcielnych; o rado┼Ť─ç z poznania sta┼éego partnera; o ich wyb├│r wiernego i trwa┼éego zwi─ůzku; o ich determinacj─Ö do brania odpowiedzialno┼Ťci za siebie nawzajem i pragnienie s┼éu┼╝enia w Ko┼Ťciele i spo┼éecze┼ästwie. W tym duszpasterskim podej┼Ťciu jest miejsce na duchowe rozeznanie, na wewn─Ötrzny wzrost i na ┼Ťwiadome decyzjeÔÇŁ.

Na ko┼äcu dokumentu pojawia si─Ö punkt na temat ÔÇ×modlitwy o mi┼éo┼Ť─ç i wierno┼Ť─çÔÇŁ, kt├│ry przez media zosta┼é pochopnie uznany za ÔÇ×liturgi─Ö b┼éogos┼éawie┼ästwaÔÇŁ, a jest przyk┼éadem zwyk┼éej modlitwy o b┼éogos┼éawie┼ästwo. Z tekstu dowiadujemy si─Ö, ┼╝e w duszpasterstwach cz─Östo padaj─ů pro┼Ťby o chwil─Ö modlitwy do Boga, by pob┼éogos┼éawi┼é i utrwali┼é zobowi─ůzanie do mi┼éo┼Ťci i wierno┼Ťci. Modlitwa zdaniem dokumentu winna by─ç uzgodniona z duszpasterzem. Ostatnie zdanie m├│wi wprost o potrzebie odr├│┼╝nienia jej od ma┼é┼╝e┼ästwa sakramentalnego. Nast─Öpnie podana jest przyk┼éadowa tre┼Ť─ç modlitwy ÔÇô podkre┼Ťlmy ÔÇ×przyk┼éadowa modlitwaÔÇŁ, a nie rytua┼é b┼éogos┼éawie┼ästwa par homoseksualnych. Poza modlitw─ů dla par, zaproponowana jest r├│wnie┼╝ modlitwa dla ca┼éej wsp├│lnoty. Dla wielu nawet taka forma modlitwy b─Ödzie niedopuszczalna, gdy┼╝ wed┼éug nich nie powinno si─Ö modli─ç o trwa┼éo┼Ť─ç i wierno┼Ť─ç zwi─ůzku, kt├│ry jest ÔÇ×wewn─Ötrznie nieuporz─ůdkowanyÔÇŁ, ale rozr├│┼╝nienia nale┼╝y czyni─ç precyzyjnie.

Mimo medialnego nag┼éo┼Ťnienia sprawy opartego na fejkowych nag┼é├│wkach g┼éosz─ůcych, ┼╝e biskupi w Belgii przygotowali liturgi─Ö dla par homoseksualnych (takie nag┼é├│wki mo┼╝na by┼éo zobaczy─ç w ÔÇ×Gazecie WyborczejÔÇŁ, na portalu Deon.pl, w ÔÇ×Polonia ChristianaÔÇŁ, a nawet na portalu Katolickiej Agencji Informacyjnej), mimo oburzenia ze strony niekt├│rych biskup├│w i teolog├│w, mimo apel├│w ┼Ťrodowisk konserwatywnych ÔÇô Dykasteria Nauki Wiary nie odnios┼éa si─Ö do dokumentu w ┼╝aden spos├│b.

Papie┼╝ mi─Ödzy doktryn─ů a duszpasterstwem

Sprawa b┼éogos┼éawie┼ästw zwi─ůzk├│w homoseksualnych zosta┼éa podj─Öta ponownie, gdy pi─Öciu kardyna┼é├│w ÔÇô Brandm├╝ller, Burke, Sandoval ├Ź├▒iguez, Sarah i Zen Ze-kiun ÔÇô znanych ze swojego konserwatyzmu, wys┼éa┼éo Dubia┬áz pi─Öcioma pytaniami do papie┼╝a. Drugie z pyta┼ä obejmowa┼éo kwesti─Ö b┼éogos┼éawie┼ästwa ÔÇ×zwi─ůzk├│w mi─Ödzy osobami homoseksualnymiÔÇŁ. Jednocze┼Ťnie zawiera┼éo przedza┼éo┼╝enia: ÔÇ×Czy jest mo┼╝liwe, aby w pewnych okoliczno┼Ťciach pasterz m├│g┼é b┼éogos┼éawi─ç zwi─ůzki mi─Ödzy osobami homoseksualnymi, sugeruj─ůc w ten spos├│b, ┼╝e zachowanie homoseksualne jako takie nie by┼éoby sprzeczne z prawem Bo┼╝ym i drog─ů osoby ku Bogu? W zwi─ůzku z tym dubium nale┼╝y podnie┼Ť─ç kolejne: czy nauczanie podtrzymywane przez powszechne zwyczajne Magisterium pozostaje w mocy, zgodnie z kt├│rym ka┼╝dy akt seksualny poza ma┼é┼╝e┼ästwem, a w szczeg├│lno┼Ťci akty homoseksualne, stanowi obiektywnie ci─Ö┼╝ki grzech przeciwko prawu Bo┼╝emu, niezale┼╝nie od okoliczno┼Ťci, w jakich ma miejsce i intencji, z jak─ů jest spe┼éniany?ÔÇŁ.

Jak widzimy, dla sygnatariuszy listu udzielanie takich b┼éogos┼éawie┼ästw jednoznacznie oznacza┼éoby, ┼╝e akty seksualne poza ma┼é┼╝e┼ästwem nie s─ů obiektywnie grzechem ci─Ö┼╝kim, co by┼éoby sprzeczne z dotychczasowym nauczaniem Ko┼Ťcio┼éa.

Odpowied┼║ na to pytanie┬ázosta┼éa udzielona przez papie┼╝a do┼Ť─ç szybko. Jest bardziej zniuansowana od odpowiedzi kardyna┼éa Ladarii z 2021 roku i wprowadza perspektyw─Ö bardziej duszpastersk─ů, widoczn─ů tak┼╝e w nowym dokumencie Fiducia Supplicans.

Franciszek, odwo┼éuj─ůc si─Ö do Pisma ┼Üwi─Ötego, jak i tego, co sam wcze┼Ťniej pisa┼é, podkre┼Ťla, ┼╝e ma┼é┼╝e┼ästwem Ko┼Ťci├│┼é nazywa ÔÇ×wy┼é─ůczny, trwa┼éy i nierozerwalny zwi─ůzek mi─Ödzy m─Ö┼╝czyzn─ů i kobiet─ů, naturalnie otwarty na rodzenie dzieciÔÇŁ. Wszelkie inne formy zwi─ůzk├│w mog─ů wed┼éug papie┼╝a realizowa─ç si─Ö jedynie w spos├│b cz─Ö┼Ťciowy i analogiczny. Ma┼é┼╝e┼ästwo ÔÇô w efekcie ÔÇô to obiektywnie inna rzeczywisto┼Ť─ç ni┼╝ inne rodzaje zwi─ůzk├│w. Tylko tak zdefiniowane ÔÇô twierdzi Franciszek ÔÇô mo┼╝e by─ç uznane za rzeczywisto┼Ť─ç sakramentaln─ů.

Papie┼╝ wprowadza jednak do swojej odpowiedzi szersz─ů perspektyw─Ö duszpastersk─ů. Zauwa┼╝a, ┼╝e aby nie zagubi─ç mi┼éo┼Ťci pasterskiej, nie mo┼╝na stawia─ç si─Ö jedynie w pozycji s─Ödzi├│w, ÔÇ×kt├│rzy tylko zaprzeczaj─ů, odrzucaj─ů, wykluczaj─ůÔÇŁ. Poleci┼é rozeznawa─ç, czy istniej─ů inne formy b┼éogos┼éawie┼ästw, kt├│re nie przekazywa┼éyby b┼é─Ödnej koncepcji ma┼é┼╝e┼ästwa, ale by┼éyby odpowiedzi─ů na pro┼Ťby wiernych zwracaj─ůcych si─Ö do Boga o pomoc. Nawet je┼Ťli ludzie ┼╝yj─ů w sytuacjach, kt├│re ÔÇ×z obiektywnego punktu widzenia nie s─ů moralnie akceptowalneÔÇŁ, to praktyka duszpasterska wymaga, by nie traktowa─ç ich wy┼é─ůcznie jako grzesznik├│w.

Papie┼╝ formu┼éuje tak┼╝e uwag─Ö, kt├│ra zostaje powt├│rzona w nowej Deklaracji: ewentualne b┼éogos┼éawie┼ästwa nie musz─ů by─ç w ┼╝aden spos├│b normowane i autoryzowane przez lokalny Episkopat ani przez prawo kanoniczne ÔÇô nie musz─ů mie─ç okre┼Ťlonych obrz─Öd├│w. Bowiem, jak stwierdza, ÔÇ×┼╝ycie Ko┼Ťcio┼éa p┼éynie wieloma kana┼éami opr├│cz tych normatywnychÔÇŁ.

Doktryna ci─ůgle reinterpretowana

W┼éa┼Ťnie to duszpasterskie podej┼Ťcie mia┼éa rozwija─ç Deklaracja Fiducia Supplicans. Sam fakt, ┼╝e temat podj─Ö┼éa Kongregacja Nauki Wiary, i to w formie Deklaracji, podkre┼Ťla powag─Ö tematu. Trudno machn─ů─ç r─Ök─ů na tego typu dokument. Nie jest to ju┼╝ Responsum, list czy nota, jak to najcz─Ö┼Ťciej bywa. Nie jest to tym bardziej wypowied┼║ papie┼╝a w ramach wywiadu czy katechezy. Deklaracja, podpisana przez prefekta Kongregacji Nauki Wiary i zatwierdzona przez papie┼╝a, staje si─Ö elementem nauczania Magisterium (cho─ç nale┼╝y podkre┼Ťli─ç, ┼╝e rzecz jasna jej tre┼Ť─ç nie ma rangi niedyskutowalnego dogmatu). Ostatni─ů deklaracj─ů tej Kongregacji by┼éa Dominus Iesus opublikowana w 2000 roku, podejmuj─ůca kluczowe kwestie doktrynalne. I chocia┼╝ ├│wczesna Deklaracja, podpisana przez kardyna┼éa Josepha Ratzingera, tak┼╝e spotka┼éa si─Ö z krytycznymi g┼éosami ÔÇô g┼é├│wnie os├│b zaanga┼╝owanych w dialog ekumeniczny i mi─Ödzyreligijny ÔÇô to chyba ┼╝aden dokument tego rodzaju nie spotka┼é si─Ö z takim sprzeciwem ze strony biskup├│w i episkopat├│w jak ten najnowszy.

Sam tekst Deklaracji podkre┼Ťla, ┼╝e nie zmienia niczego w odwiecznym nauczaniu Ko┼Ťcio┼éa na temat ma┼é┼╝e┼ästwa. Nie oznacza to ÔÇô co pisz─Ö jako teolog dogmatyczny i historyk doktryny ÔÇô ┼╝e nauka na temat ma┼é┼╝e┼ästwa nie ulega┼éa rozwojowi i interpretacji, cho─çby ze wzgl─Öd├│w historycznych czy kulturowych. Faktycznie jednak ca┼éy czas charakteryzowa┼éa si─Ö ona podkre┼Ťlaniem podstawowej zasady, kt├│r─ů przywo┼éa┼é Franciszek w odpowiedzi na Dubia: ma┼é┼╝e┼ästwo to ÔÇ×zwi─ůzek mi─Ödzy m─Ö┼╝czyzn─ů i kobiet─ů, naturalnie otwarty na rodzenie dzieciÔÇŁ. Kwestia jego trwa┼éo┼Ťci jest ju┼╝ bardziej problematyczna, bo w tradycji i historii nie by┼éo to oczywiste i zero-jedynkowe. Nie ma jednak w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e w historii Ko┼Ťcio┼éa rzymskokatolickiego oraz historii Ko┼Ťcio┼é├│w Wschodnich nie istnia┼éy ma┼é┼╝e┼ästwa jednop┼éciowe. Mog┼éy pojawia─ç si─Ö przypadki ewidentnie pojedyncze, mog┼éy mie─ç miejsce wyj─ůtki w przypadku os├│b transp┼éciowych. Kluczowy jest jednak brak teologii, kt├│ra dopuszcza┼éaby tak─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç. Wspomnian─ů praktyk─Ö adelphopoiesis r├│wnie┼╝ pozwol─Ö sobie bezpiecznie uzna─ç za zawieranie ┼Ťlub├│w platonicznych, wi─ů┼╝─ůcych dwie osoby wi─Özami mi┼éo┼Ťci przyjacielskiej, bo stoj─ůca za nimi teologia nie uwzgl─Ödnia mo┼╝liwo┼Ťci istnienia w ich ramach relacji seksualnych. Nawet je┼Ťli historycznie da┼éoby si─Ö wykaza─ç, ┼╝e takie relacje powstawa┼éy, nale┼╝a┼éoby to raczej uzna─ç jako odst─Öpstwo od formu┼éowanego idea┼éu.

Koncepcja ma┼é┼╝e┼ästw homoseksualnych czy b┼éogos┼éawie┼ästwa zwi─ůzk├│w jednop┼éciowych jest wi─Öc postulatem nowym, si─Ögaj─ůcym histori─ů XX wieku i wywodz─ůcym si─Ö ze wsp├│lnot protestanckich. Nie powinno to by─ç jednak argumentem za wykluczeniem dyskusji na ten temat. Doktryna Ko┼Ťcio┼éa jest ci─ůgle reinterpretowana i pog┼é─Öbiana, nawet je┼Ťli nie zmieniaj─ů si─Ö jej fundamenty. W przypadku katolickiej etyki seksualnej jest to jednak kwestia wyj─ůtkowo trudna. R├│┼╝ni katoliccy teologowie od dekad pr├│buj─ů stworzy─ç koherentn─ů teologi─Ö, kt├│ra nie podwa┼╝a┼éaby wyj─ůtkowo┼Ťci sakramentu ma┼é┼╝e┼ästwa mi─Ödzy m─Ö┼╝czyzn─ů i kobiet─ů, a jednocze┼Ťnie nie traktowa┼éaby zwi─ůzku os├│b tej samej p┼éci jako obiektywnie grzesznego.

Co naprawd─Ö og┼éosi┼é Watykan?

Deklaracja stara si─Ö ten problem omin─ů─ç. Nie podejmuje kwestii z zakresu antropologii teologicznej czy teologii moralnej, kt├│re mog┼éyby niuansowa─ç ocen─Ö grzeszno┼Ťci sytuacji w zwi─ůzkach homoseksualnych. Idzie drog─ů Franciszka: spraw─Ö opisuje z perspektywy pastoralnej i duszpasterskiej.

Dokument zaznacza, ┼╝e nie mo┼╝na wprowadza─ç ┼╝adnego liturgicznego rytua┼éu b┼éogos┼éawie┼ästwa, kt├│re przypomina┼éoby ma┼é┼╝e┼ästwo kobiety i m─Ö┼╝czyzny i prowadzi┼éo do ÔÇ×zamieszaniaÔÇŁ w┼Ťr├│d wiernych. To, co si─Ö oferuje, to innowacyjny wk┼éad w pastoralne znaczenie b┼éogos┼éawie┼ästw, pozwalaj─ůce na jego poszerzenie i wzbogacenie.

O ile wi─Öc kardyna┼é Ladaria w 2021 roku zaznacza┼é, ┼╝e takie b┼éogos┼éawie┼ästwo nie mo┼╝e mie─ç miejsca, gdy┼╝ oznacza┼éoby akceptacj─Ö i przyzwolenie na grzeszne ┼╝ycie, o tyle nowy dokument postanowi┼é zniuansowa─ç znaczenie b┼éogos┼éawie┼ästwa jako takiego. Dzi─Öki temu ÔÇ×mo┼╝na zrozumie─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç b┼éogos┼éawienia par w sytuacjach nieregularnych i par tej samej p┼éci, bez oficjalnego zatwierdzania ich statusu lub zmieniania w jakikolwiek spos├│b odwiecznego nauczania Ko┼Ťcio┼éa na temat ma┼é┼╝e┼ästwaÔÇŁ.

Deklaracja wprowadza te┼╝ liczne bezpieczniki, kt├│re blokuj─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç zr├│wnywania sakramentalnego ma┼é┼╝e┼ästwa z b┼éogos┼éawie┼ästwem par homoseksualnych. Podkre┼Ťla ju┼╝ wcze┼Ťniej poruszan─ů przez papie┼╝a wyj─ůtkowo┼Ť─ç tego sakramentu, wykazuje r├│wnie┼╝, czym si─Ö on charakteryzuje pod wzgl─Ödem uroczystej formy jego sprawowania i dlaczego b┼éogos┼éawie┼ästwo udzielone przez kap┼éana nowo┼╝e┼äcom jest wyj─ůtkowe.

B┼éogos┼éawie┼ästwo, jak zostaje podkre┼Ťlone, nie ogranicza si─Ö jednak jedynie do tego, kt├│re wyst─Öpuje w sakramencie ani w b┼éogos┼éawie┼ästwach zatwierdzonych jako sakramentalium. Nie musi by─ç autoryzowane przez biskupa czy Episkopat i mie─ç charakteru unormowanego rytua┼éu czy cz─Ö┼Ťci liturgii. Jak pisze kardyna┼é Victor Fernandez, aktualny prefekt Kongregacji Nauki Wiary, b┼éogos┼éawie┼ästwa ÔÇ×pozwalaj─ů nam uchwyci─ç Bo┼╝─ů obecno┼Ť─ç we wszystkich wydarzeniach ┼╝ycia i przypomina─ç nam, nawet w u┼╝ywaniu stworzonych rzeczy, ┼╝e ludzkie istoty s─ů zaproszone do szukania Boga, kochania Go i s┼éu┼╝enia Mu wiernieÔÇŁ. Wyra┼╝aj─ů one prosz─ůc─ů postaw─Ö wobec Boga, wierno┼Ť─ç i mi┼éo┼Ť─ç. S─ů te┼╝ wo┼éaniem o pomoc. Jest to poddanie si─Ö woli Bo┼╝ej i wyra┼╝enie ch─Öci post─Öpowania zgodnie z Ewangeli─ů.

W Deklaracji zostaje podkre┼Ťlone, ┼╝e pastoralny gest nie mo┼╝e zosta─ç obarczony takimi moralnymi warunkami, kt├│re podwa┼╝y┼éyby bezwarunkow─ů moc Bo┼╝ej mi┼éo┼Ťci. Dokument przyjmuje wi─Öc pozycj─Ö oddoln─ů, staraj─ůc si─Ö rozpocz─ů─ç rozwa┼╝ania od sytuacji wiernego: ÔÇ×Ten, kto prosi o b┼éogos┼éawie┼ästwo, pokazuje, ┼╝e potrzebuje zbawczej obecno┼Ťci Boga w swoich dziejach, a ten, kto prosi Ko┼Ťci├│┼é o b┼éogos┼éawie┼ästwo, uznaje go za sakrament zbawienia, kt├│ry B├│g ofiarowuje. Szuka─ç b┼éogos┼éawie┼ästwa w Ko┼Ťciele oznacza przyzna─ç, ┼╝e ┼╝ycie Ko┼Ťcio┼éa wyp┼éywa z ┼éona Bo┼╝ego mi┼éosierdzia i pomaga nam i┼Ť─ç naprz├│d, lepiej ┼╝y─ç, odpowiada─ç na wol─Ö PanaÔÇŁ (20).

Widzimy tu zatem b┼éogos┼éawie┼ästwo, kt├│re niejako wychodzi od cz┼éowieka i jego potrzeby szukania Boga, wo┼éania Go. Wyra┼╝a si─Ö zaufaniem do Ojca, kt├│rego prosi si─Ö o wsparcie i pomoc w lepszym ┼╝yciu. Dokument nazywa ten rodzaj b┼éogos┼éawie┼ästwa ÔÇ×ludowymÔÇŁ, kt├│re wyra┼╝a si─Ö przez spontaniczno┼Ť─ç, szczero┼Ť─ç wierz─ůcego, kt├│ry nie polega wy┼é─ůcznie na sobie i w┼éasnych si┼éach, ale ucieka si─Ö z ufno┼Ťci─ů do Boga. Nie jest to b┼éogos┼éawie┼ästwo znormalizowane, autoryzowane przez biskupa czy Kodeks Prawa Kanonicznego, z ustalon─ů odg├│rnie formu┼é─ů, i wpisane w liturgi─Ö. Nie sprawia to, ┼╝e jest gorsze ÔÇô ma po prostu inny porz─ůdek.

Jednocze┼Ťnie wci─ů┼╝ nie jest sakramentem i nim nie b─Ödzie. Jego moc wyrasta z tego, ┼╝e jest jednym z wyraz├│w ┼╝ycia Ko┼Ťcio┼éa, kt├│ry sam jest sakramentem. B┼éogos┼éawie┼ästwo takie nie ma wi─Öc charakteru tylko i wy┼é─ůcznie indywidualnego, ale jest w┼é─ůczone w ┼╝ycie wsp├│lnoty.

Bezpieczniki, bezpieczniki, bezpiecznikiÔÇŽ

Z takim rozumieniem b┼éogos┼éawie┼ästwa wi─ů┼╝─ů si─Ö pewne praktyczne komplikacje, kt├│re cz─Ö┼Ťciow─ů zostaj─ů wyja┼Ťnione w komentarzu do Deklaracji opublikowanym przez Dykasteri─Ö Nauki Wiary 4 stycznia. By nie dochodzi┼éo do zamieszania w┼Ťr├│d wiernych i by nie traktowano tego typu b┼éogos┼éawie┼ästw jak ma┼é┼╝e┼ästwa, nale┼╝y powstrzymywa─ç si─Ö w przypadku ich udzielania od celebracji liturgicznej. Nie mo┼╝na u┼╝ywa─ç ani stylu, ani j─Özyka takiego, kt├│ry wyst─Öpuje przy sakramencie ma┼é┼╝e┼ästwa. Wa┼╝ny jest r├│wnie┼╝ kontekst. W dokumencie zaznaczono, ┼╝e b┼éogos┼éawie┼ästwo tego rodzaju nie powinno by─ç udzielane przy okazji cywilnych obrz─Öd├│w zawarcia zwi─ůzku. Domy┼Ťlnie wykluczone s─ů b┼éogos┼éawie┼ästwa udzielane w ko┼Ťcio┼éach przy o┼étarzu (jak to ma miejsce na przyk┼éad w Niemczech) czy podczas uroczysto┼Ťci, kt├│re form─ů mia┼éyby przypomina─ç ┼Ťlub. Zaleca si─Ö r├│wnie┼╝ unikania stroj├│w, kt├│re mia┼éyby wskazywa─ç na uroczysto┼Ť─ç za┼Ťlubin ÔÇô czyli zapewne eleganckich uroczystych ubra┼ä jak garnitury czy suknie ┼Ťlubne.

Zalecono, by Episkopaty nie tworzy┼éy liturgii pod tego typu b┼éogos┼éawie┼ästwa: ÔÇ×Ich forma nie powinna mie─ç ┼╝adnego obrz─Ödowego umocowania ze strony w┼éadz ko┼Ťcielnych, aby nie powodowa─ç pomieszania z b┼éogos┼éawie┼ästwem w┼éa┼Ťciwym dla sakramentu ma┼é┼╝e┼ästwaÔÇŁ (31). Ludzie, kt├│rzy prosz─ů o takie b┼éogos┼éawie┼ästwo, potrzebuj─ůc Bo┼╝ej pomocy, ÔÇ×nie domagaj─ů si─Ö uprawomocnienia w┼éasnego statusu, ale b┼éagaj─ů, aby wszystko, co jest prawdziwe, dobre i po ludzku wa┼╝ne w ich ┼╝yciu i relacjach, zosta┼éo przenikni─Öte, uzdrowione i wzmocnione obecno┼Ťci─ů Ducha ┼Üwi─ÖtegoÔÇŁ.

Zezwolenie na b┼éogos┼éawie┼ästwo par jednop┼éciowych jest zatem obwarowane ogromem bezpiecznik├│w, kt├│re maj─ů zapewni─ç nie tylko niezmienno┼Ť─ç doktrynaln─ů (kt├│ra wszak┼╝e w dokumencie nigdzie nie by┼éa podwa┼╝ana), ale r├│wnie┼╝ stworzy─ç bezpieczn─ů stref─Ö, by wykluczy─ç ewentualne zgorszenie wiernych czy zamieszanie.

Wi─Ö┼║niowie rubryk i kodeks├│w

W duchu Franciszkowej eklezjologii decyzyjno┼Ť─ç w zakresie tych b┼éogos┼éawie┼ästw zostaje powierzona biskupom i Episkopatom, by w zale┼╝no┼Ťci od okoliczno┼Ťci i potrzeb wiernych decydowali, czy s─ů one potrzebne i dozwolone. Ten aspekt wydaje si─Ö by─ç cz─Östo niezrozumiany ÔÇô zw┼éaszcza przez osoby odrzucaj─ůce dokument. Deklaracja ta bowiem nie ma takiego charakteru, jak cho─çby wcze┼Ťniejsza Dominus Iesus, kt├│ra m├│wi┼éa o podstawach doktrynalnych na temat zbawienia i roli Jezusa Chrystusa.

Wydany 4 stycznia komentarz ponownie przypomina ten aspekt i jeszcze bardziej go niuansuje. Wr─Öcz ┼éopatologicznie streszcza najwa┼╝niejsze elementy dokumentu dla ludzi, kt├│rzy ÔÇô chyba ze z┼éej woli? ÔÇô nie potrafili przeczyta─ç go ze zrozumieniem. Nie by┼éo dziwne, ┼╝e konserwatywne skrzyd┼éo Ko┼Ťcio┼éa da┼éo si─Ö nabra─ç na krzykliwe nag┼é├│wki m├│wi─ůce o tym, ┼╝e Franciszek wprowadza jak─ů┼Ť rewolucj─Ö w etyce seksualnej i pozwala na b┼éogos┼éawie┼ästwo zwi─ůzk├│w homoseksualnych (w domy┼Ťle: w tym samym znaczeniu albo analogicznie do ma┼é┼╝e┼ästw, cho─ç dokument dobitnie podkre┼Ťla, ┼╝e tak nie jest). Dziwne by┼éo natomiast, ┼╝e tej fali nastroj├│w antyrzymskich uleg┼éy takie osoby jak by┼éy prefekt Kongregacji Nauki Wiary kardyna┼é Gerhard M├╝ller, kt├│ry m├│wi┼é, ┼╝e dokument dokona┼é ÔÇ×doktrynalnego przeskokuÔÇŁ. Niekt├│rzy konserwatywni biskupi, znani ze swojej antyfranciszkowej postawy, wprost nazwali Deklaracj─Ö ÔÇ×heretyck─ůÔÇŁ. Inni biskupi i Episkopaty po prostu zadeklarowa┼éy, ┼╝e nie b─Öd─ů si─Ö do niej stosowa─ç i udziela─ç b┼éogos┼éawie┼ästw w swoich diecezjach ÔÇô co w gruncie rzeczy r├│wnie┼╝ mie┼Ťci si─Ö w duchu dokumentu, kt├│ry nie nakazuje tego robi─ç, ale przedstawia pastoraln─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç. Polski Episkopat poszed┼é jeszcze dziwniejsz─ů drog─ů┬ái uzna┼é, ┼╝e nie ma co komentowa─ç dokumentu, a rzecznik KEP, ksi─ůdz Leszek G─Ösiak, odwo┼éuj─ůc si─Ö w du┼╝ej mierze do Responsum z 2021 roku, zwraca┼é uwag─Ö, ┼╝e Ko┼Ťci├│┼é nie ma mocy udzielania b┼éogos┼éawie┼ästw parom homoseksualnym ÔÇô bez rozr├│┼╝nienia w rozumieniu b┼éogos┼éawie┼ästw, kt├│re wprowadza papie┼╝ ju┼╝ w Responsum z 2023 roku. Rzecznik stwierdzi┼é te┼╝, ┼╝e b┼éogos┼éawi─ç mo┼╝na jedynie pojedyncze osoby i to prywatnie, czym ca┼ékowicie ignoruje tekst, w kt├│rym wprost jest powiedziane, cho─çby w tytule punktu III, o b┼éogos┼éawie┼ästwie ÔÇ×par tej samej p┼éciÔÇŁ.

Wi─Ökszo┼Ť─ç z tych nieporozumie┼ä wynika z ci─ůgle istniej─ůcego niezrozumienia i nieprzystosowania do nowej formy organizacji Ko┼Ťcio┼éa za Franciszka. Konserwaty┼Ťci, mimo ┼╝e ca┼éy czas narzekaj─ů na papie┼╝a, s─ů ostatecznie krypto-ultramontanistami i centralistami. To nie tak, ┼╝e zmienili postaw─Ö na anty-ultramontanistyczn─ů, antypapiesk─ů ÔÇô oni chc─ů centralizmu i papie┼╝a, ale chc─ů, by by┼é to ich konserwatywny papie┼╝ o identycznych jak oni pogl─ůdach. Wci─ů┼╝ nie s─ů w stanie pogodzi─ç si─Ö z tym, ┼╝e daje im si─Ö samodzielnie podejmowa─ç decyzje, ┼╝e wymaga si─Ö od nich rozeznania i duszpasterskiego zaanga┼╝owania, ┼╝e nie ma kodeks├│w i rubryk na ka┼╝d─ů mo┼╝liw─ů okazj─Ö.

St─ůd te┼╝ wydany komentarz do Fiducia Supplicans mo┼╝na odebra─ç jako wr─Öcz mrugni─Öcie okiem do tych biskup├│w. Gdy konserwaty┼Ťci pe┼éni oburzenia pisz─ů teksty o heretyckim dokumencie, a konserwatywni biskupi og┼éaszaj─ů, ┼╝e nie b─Öd─ů stosowa─ç si─Ö do Deklaracji, to kardyna┼é Fernandez odpisuje, ┼╝e ÔÇ×Watykan nie odbiera tego jako sprzeciwu doktrynalnegoÔÇŁ. Podkre┼Ťlono jeszcze raz, explicite, ┼╝e dokument m├│wi o ÔÇ×b┼éogos┼éawie┼ästwach duszpasterskich (nie liturgicznych ani rytualnych) dla par (nie zwi─ůzk├│w)ÔÇŁ ÔÇô par jako po prostu dw├│ch os├│b, a nie zwi─ůzku jako sytuacji ┼╝yciowej, rzeczywisto┼Ťci, w kt├│rej si─Ö znajduj─ů. Przypomniano raz jeszcze dobitnie, ┼╝e to biskupi w zale┼╝no┼Ťci od kontekstu maj─ů decydowa─ç, jak post─Öpowa─ç ÔÇô czyli ci, kt├│rzy podj─Öli ju┼╝ decyzj─Ö, ┼╝e nie b─Öd─ů si─Ö stosowa─ç do nowego dokumentu, nie s─ů do tego zmuszeni. Wyra┼╝ono r├│wnie┼╝ zrozumienie, ┼╝e s─ů kraje, w kt├│rych ze wzgl─Ödu na sytuacj─Ö kulturow─ů i polityczn─ů takie b┼éogos┼éawie┼ästwa b─Öd─ů niemo┼╝liwe. Dotyczy to cho─çby niekt├│rych kraj├│w afryka┼äskich czy arabskich, w kt├│rych osoby homoseksualne mog─ů by─ç nara┼╝one na przemoc czy reperkusje prawne. Wszystko zatem ma si─Ö odbywa─ç w duchu inkulturacji i pluralizmu ko┼Ťcielnego. Czego┼Ť, co wci─ů┼╝ jest niepoj─Öte dla tych, kt├│rzy s─ů przyzwyczajeni do rzymskiego centralizmu, jaki panowa┼é za Jana Paw┼éa II.

***

Dokument nie jest wi─Öc w ┼╝adnym stopniu rewolucyjny, a jedynie wskazuje, ┼╝e s─ů pewne mo┼╝liwo┼Ťci, kt├│re istnia┼éy w Ko┼Ťciele ju┼╝ wcze┼Ťniej i co najmniej do dziesi─Öcioleci s─ů oddolnie praktykowane przez wiernych. W etyce seksualnej Ko┼Ťcio┼éa Deklaracja nie zmienia niczego. Afirmuje jednak w ko┼äcu to, ┼╝e osoby homoseksualne s─ů r├│wnie┼╝ w┼Ťr├│d wiernych, ┼╝e tak jak inni wierni maj─ů duchowe potrzeby, tak jak ka┼╝dy zwracaj─ů si─Ö do Boga i chc─ů by─ç cz─Ö┼Ťci─ů wsp├│lnoty, kt├│ra wszak┼╝e jest wsp├│lnot─ů grzesznik├│w. Tym bardziej dziwi─ů mnie takie reakcje jak Tomasza Rowi┼äskiego, kt├│ry na ┼éamach ÔÇ×ChristianitasÔÇŁ┬ástraszy, ┼╝e ÔÇ×pary homoseksualne na podstawie Fiducia supplicans b─Öd─ů g┼éosi─ç w parafiach, domaga─ç si─Ö pe┼énego uznania spo┼éeczno┼Ťci ko┼ŤcielnejÔÇŁ, ┼╝e b─Öd─ů mie─ç tak jak inni wierni ÔÇ×prawo do decydowania o sprawach parafii i diecezjiÔÇŁ oraz ÔÇ×g┼éosi─ç ┼Ťwiadectwo pobo┼╝nego ┼╝yciaÔÇŁ. Czyli w zasadzie robi─ç to, co robi─ů wszyscy inni wierni, kt├│rzy nie s─ů lud┼║mi bezgrzesznymi. St─ůd tym bardziej nie mam poj─Öcia, w jaki spos├│b dokument ten mia┼éby ÔÇô jak twierdzi autor ÔÇô legitymizowa─ç antropologiczne k┼éamstwo czy, jak pisz─ů inni, by─ç heretycki.

Na niedawnym kongresie polskiego Towarzystwa Teolog├│w Dogmatyk├│w jeden z moich rozm├│wc├│w wyrazi┼é przypuszczenie, ┼╝e jeszcze za papie┼╝a Franciszka zostanie otwarta furtka dla b┼éogos┼éawie┼ästw par lub zwi─ůzk├│w homoseksualnych. Stwierdzi┼é, ┼╝e nie b─Ödzie to otwarta aprobata, ale w┼éa┼Ťnie uchylenie okienka ÔÇô co┼Ť jak niejednoznaczny przypis w Amoris Laetitia, kt├│ry wzbudzi┼é zamieszanie tym, ┼╝e odpowiednio interpretowany dozwala na udzielanie komunii osobom rozwiedzionym ┼╝yj─ůcym w ponownych zwi─ůzkach (co zosta┼éo zreszt─ů potwierdzone w niedawnym dokumencie Kongregacji Nauki Wiary). Nie mia┼éem okazji rozmawia─ç z tym profesorem po wydaniu Fiducia Supplicans, ale mam w─ůtpliwo┼Ťci, czy oczekiwa┼é akurat czego┼Ť takiego. Je┼Ťli to uchylona furtka, to droga za ni─ů jest bardzo starannie zaminowana. Nie widz─Ö w tym dokumencie niczego rewolucyjnego, co otwiera┼éoby mo┼╝liwo┼Ť─ç b┼éogos┼éawie┼ästwa zwi─ůzk├│w os├│b tej samej p┼éci, jak ma to cho─çby miejsce w Ko┼Ťciele anglika┼äskim, nie m├│wi─ůc o ma┼é┼╝e┼ästwach. Doktrynalnie, jak i z perspektywy etyki seksualnej ten dokument nie tylko niczego nie zmienia, ale nawet nie pozostawia miejsca na interpretacje. Jest dok┼éadnie tak, jak ┼éopatologicznie przypomnia┼é kardyna┼é Fernandez w komunikacie na temat Deklaracji ÔÇô ma ona charakter duszpasterski.

Nale┼╝y pami─Öta─ç r├│wnie┼╝ i o tym, ┼╝e nie m├│wi ona wy┼é─ůcznie o b┼éogos┼éawie┼ästwach par tej samej p┼éci, ale te┼╝ innych par o nieuregulowanym statusie. Tutaj domy┼Ťlnie chodzi o osoby rozwiedzione ┼╝yj─ůce w ponownych zwi─ůzkach czy o pary przed ┼Ťlubem. Z perspektywy duszpasterskiej, kt├│ra stara si─Ö ogarn─ů─ç ca┼éo┼Ť─ç Ko┼Ťcio┼éa, takich sytuacji nieregularnych, r├│wnie┼╝ ze wzgl─Ödu na kontekst kulturowy, jest wi─Öcej. W samej Afryce znaczna liczba katolik├│w, w zale┼╝no┼Ťci od lokalnej kultury, ┼╝yje w zwi─ůzkach poligamicznych, cz─Östo pozostaj─ůc bardzo wa┼╝nymi osobami we wsp├│lnotach i prowadz─ůc g┼é─Öboko religijnie zaanga┼╝owane ┼╝ycie. I tak, jak polscy konserwatywni katolicy zachwycaj─ů si─Ö dzisiaj tym, ┼╝e afryka┼äscy biskupi sprzeciwiaj─ů si─Ö b┼éogos┼éawieniu par homoseksualnych, tak w tym samym czasie zapominaj─ů, ┼╝e ci sami biskupi na Synodzie wnosili o pochylenie si─Ö w┼éa┼Ťnie nad zwi─ůzkami poligamicznymi. R├│wnie┼╝ tam biskupi i ksi─Ö┼╝a opiekuj─ůcy si─Ö swoimi wiernymi staraj─ů si─Ö, by Ko┼Ťci├│┼é w jaki┼Ť spos├│b uzna┼é rzeczywisto┼Ť─ç ich sytuacji rodzinnej. Podobnie trudno pomy┼Ťle─ç, by osoby homoseksualne, tylko ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e ┼╝yj─ů w monogamicznym partnerskim zwi─ůzku i buduj─ů w nim wiar─Ö, mia┼éy by─ç wykluczone z ┼╝ycia parafialnego, jak chcieliby tego niekt├│rzy konserwatywni katolicy. Wydaje si─Ö, ┼╝e jedynym idea┼éem wierz─ůcego homoseksualnego katolika dla konserwatyst├│w jest taki, w kt├│rym do ko┼äca ┼╝ycia ukrywa swoj─ů orientacj─Ö i ┼╝yje w samotno┼Ťci. Na szcz─Ö┼Ťcie tego spojrzenia nie podziela Franciszek i Watykan.

Chocia┼╝ tyle. I w zasadzie ÔÇô tylko tyle.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś