fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

B┼éogos┼éawi─ç, a nie przeklina─ç. Kogo interesuje ÔÇ×Fiduccia suplicansÔÇŁ?

Nie brakuje rodzic├│w i dziadk├│w b┼éogos┼éawi─ůcych dzieci i wnuki w zwi─ůzkach jednop┼éciowych. Nie brakuje ksi─Ö┼╝y i zakonnic, kt├│rzy b┼éogos┼éawi─ů pary jednop┼éciowe. Tego Ko┼Ťcio┼éa b┼éogos┼éawi─ůcego bramy piekielne nie przemog─ů tak┼╝e wtedy, gdy biskupie pa┼éace b─Öd─ů tylko ruinami.
B┼éogos┼éawi─ç, a nie przeklina─ç. Kogo interesuje ÔÇ×Fiduccia suplicansÔÇŁ?
ilustr.: Ada Jarz─Öbowska

Deklaracja ÔÇ×Fiduccia suplicansÔÇŁ z dnia 18 grudnia 2023 roku narobi┼éa sporo szumu w polskich mediach. Przyczyn─ů zainteresowania dziennikarzy sta┼éa si─Ö rzekoma zmiana doktryny Ko┼Ťcio┼éa rzymskiego i domniemane bardziej pozytywne ni┼╝ dotychczas spojrzenie na zwi─ůzki jednop┼éciowe. Zmiana nauczania mia┼éaby dotyczy─ç ÔÇô dos┼éowne i w przeno┼Ťni ÔÇô ÔÇ×pob┼éogos┼éawieniaÔÇŁ takich zwi─ůzk├│w. Gdy jednak wczyta─ç si─Ö tekst dokumentu, tak jak to zrobi┼é na przyk┼éad Piotr Popio┼éek, przeprowadzaj─ůc analiz─Ö na ┼éamach Kontaktu (ÔÇ×B┼éogos┼éawienie par jednop┼éciowych? Nieporadny szpagat zamiast rewolucjiÔÇŁ), szybko mo┼╝na stwierdzi─ç, ┼╝e z ┼╝adn─ů zmian─ů nauczania Ko┼Ťcio┼éa nie mamy do czynienia. Zupe┼énie dos┼éownie much ado about nothing. Sk─ůd jednak ten ha┼éas, takie zamieszanie? Cho─ç o samym dokumencie trudno co┼Ť odkrywczego napisa─ç, bo i sam nie jest odkrywczy ani nowatorski, mo┼╝na spr├│bowa─ç nakre┼Ťli─ç kilka s┼é├│w na marginesie zamieszania wywo┼éanego w Polsce jego publikacj─ů.

Sk─ůd to zamieszanie?

Zamieszanie to zdaje si─Ö wynika─ç z dw├│ch przyczyn. Po pierwsze, stosunek Ko┼Ťcio┼éa w Polsce do zwi─ůzk├│w jednop┼éciowych (cz─Östo zupe┼énie mylnie nazywanych homoseksualnymi) jest odmienny od stosunku wi─Ökszo┼Ťci Polek i Polak├│w ÔÇô i r├│┼╝nica ta tylko si─Ö pog┼é─Öbia. Zwi─ůzki jednop┼éciowe, a tak┼╝e ich formalizowanie, staj─ů si─Ö powoli czym┼Ť, czemu si─Ö ani nie dziwimy, ani nie sprzeciwiamy. Ko┼Ťci├│┼é oczywi┼Ťcie w swym nauczaniu nie kieruje si─Ö opini─ů publiczn─ů, a z niezmienno┼Ťci ÔÇô lub rzekomej niezmienno┼Ťci ÔÇô swego nauczania jest dumny. W momencie jednak, gdy znaczna cz─Ö┼Ť─ç Polek i Polak├│w zna jak─ů┼Ť lesbijk─Ö, geja, osob─Ö biseksualn─ů, transp┼éciow─ů, niebinarn─ů lub inn─ů osob─Ö nieheteronormatywn─ů, straszenie nimi jako ÔÇ×ideologi─ůÔÇŁ lub ÔÇ×zaraz─ůÔÇŁ przestaje by─ç skuteczne i robi si─Ö coraz bardziej ┼╝enuj─ůce lub w najlepszym razie ┼Ťmieszne. Poczucie ┼Ťmieszno┼Ťci, kt├│re budz─ů w wiernych wypowiedzi polskich hierarch├│w, jest jednak podszyte groz─ů. Gdy ÔÇ×zarazaÔÇŁ, jak─ů maj─ů by─ç w ich opinii osoby LGBT+, jest wi─Ökszym zagro┼╝eniem spo┼éecznym ni┼╝ systemowe ukrywanie pedofili czy bliskie zwi─ůzki o┼étarza z tronem, to pojawia si─Ö problem, kt├│ry nie mo┼╝e by─ç uznany za ┼Ťmieszny, bo jest tragiczny. Nie wolno trywializowa─ç okrutnych i nieewangelicznych wypowiedzi biskup├│w czy, cz─Östszych i ┼éatwiej docieraj─ůcych do lokalnych wsp├│lnot, s┼é├│w lokalnych proboszcz├│w. S┼éowa nie tylko rani─ů, ale i doprowadzaj─ů do tragedii. Nikt, kto zajmowa┼é si─Ö szukaniem pomocy dla niepe┼énoletniej osoby wyrzuconej za rad─ů proboszcza z domu rodzinnego, nie mo┼╝e banalizowa─ç mocy s┼é├│w wypowiadanych publicznie, z moc─ů autorytetu i rzekomo zgodnie z wol─ů Bo┼╝─ů.

Po drugie, wydaje mi si─Ö, ┼╝e zainteresowanie wzbudzone watyka┼äskim dokumentem wynika┼éo z faktu, ┼╝e nie dotyczy┼é on trudnych zagadnie┼ä ortodoksji i doktryny, lecz raczej tego obszaru ortopraksji, kt├│ry jest znany z ┼╝ycia codziennego: b┼éogos┼éawie┼ästw. B┼éogos┼éawie┼ästwa mniej lub bardziej uroczyste ÔÇô na koniec niedzielnej mszy czy b┼éogos┼éawie┼ästwo, jakiego udzielaj─ů na przyk┼éad rodzice dzieciom ÔÇô jest czym┼Ť znanym, swojskim, rozumianym intuicyjnie, cho─ç mo┼╝e nie do ko┼äca precyzyjnie z punktu widzenia teologii. B┼éogos┼éawie┼ästwo jest zatem wyra┼╝eniem ┼╝yczliwo┼Ťci, ale z przywo┼éaniem tego, co jest najlepszym gwarantem powodzenia: ┼éaski Bo┼╝ej. Dla osoby wierz─ůcej w b┼éogos┼éawie┼ästwie nie chodzi wi─Öc o proste ÔÇ×wszystkiego najlepszegoÔÇŁ, ÔÇ×powodzeniaÔÇŁ, czy ÔÇ×bezpiecznej podr├│┼╝yÔÇŁ, ale o przekonanie, ┼╝e Opatrzno┼Ť─ç sprzyja ludziom w ich codziennych wysi┼ékach i zmaganiach.

Moja lankijska przyjaci├│┼éka swoje maile do mnie ko┼äczy zazwyczaj ÔÇ×Triple Gem bless your life!ÔÇŁ lub ÔÇ×may mighty Triple Gem bless u always!ÔÇŁ. Nie podzielam przekona┼ä religijnych mojej buddyjskiej przyjaci├│┼éki, ale przyjmuj─Ö jej b┼éogos┼éawie┼ästwo z rado┼Ťci─ů i wdzi─Öczno┼Ťci─ů, ciesz─ůc si─Ö z tego, ┼╝e jest mi ┼╝yczliwa i wyra┼╝a to w spos├│b w┼éa┼Ťciwy dla jej religii i kultury. Tak w┼éa┼Ťnie cz─Östo jest pojmowane b┼éogos┼éawie┼ästwo: jako znak ┼╝yczliwo┼Ťci wyra┼╝anej z odwo┼éaniem si─Ö do tego wymiaru istnienia, kt├│ry jest dla osoby wierz─ůcej najwa┼╝niejszy.

W mojej opinii w┼éa┼Ťnie to po┼é─ůczenie niezgody na spos├│b traktowania os├│b nieheteronormatywnych przez Ko┼Ťci├│┼é ze znajomo┼Ťci─ů z codziennego ┼╝ycia materii, jak─ů s─ů b┼éogos┼éawie┼ästwa, sprawi┼éo, ┼╝e dokument z grudnia 2023 roku wzbudzi┼é takie zainteresowanie.

Rzecznik polskiego Episkopatu ju┼╝ w trzy dni po publikacji deklaracji po┼Ťpieszy┼é z zapewnieniem, ┼╝e Ko┼Ťci├│┼é w Polsce, jak i Ko┼Ťci├│┼é rzymski w og├│lno┼Ťci, nie b┼éogos┼éawi┼é i nie b─Ödzie b┼éogos┼éawi┼é zwi─ůzk├│w innych ni┼╝ ma┼é┼╝e┼äskie. Skutkowa┼éo to przypomnieniem w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych mem├│w z b┼éogos┼éawieniem traktor├│w, broni, dr├│g czy oczyszczalni ┼Ťciek├│w ÔÇô s┼éowem: wszystkiego, co Ko┼Ťci├│┼é w Polsce b┼éogos┼éawi, odmawiaj─ůc jednocze┼Ťnie b┼éogos┼éawie┼ästwa niekt├│rym w┼éasnym wiernym. Do tego dosz┼éy jeszcze rozwa┼╝ania o dopuszczalnej d┼éugo┼Ťci ÔÇô 5, 10 a mo┼╝e 15 sekund? ÔÇô ÔÇ×ludowychÔÇŁ, nieliturgicznych b┼éogos┼éawie┼ästw, kt├│re mog─ů sp┼éywa─ç tylko na ÔÇ×odr─ÖbneÔÇŁ osoby, a nie na ich zwi─ůzki. Zestawienie uroczystego b┼éogos┼éawie┼ästwa oczyszczalni ┼Ťciek├│w dokonywanego przez ksi─Ödza w odprasowanej kom┼╝y i w nowej stule z odliczaniem sekund na b┼éogos┼éawie┼ästwo ÔÇ×os├│b, a nie zwi─ůzkuÔÇŁ, dokonywanego ÔÇ×w przelocieÔÇŁ obrazuje mentalno┼Ť─ç polskich hierarch├│w.

Wzruszenie ramion

ÔÇ×Fiduccia suplicansÔÇŁ spotka┼éa si─Ö z ponadprzeci─Ötn─ů uwag─ů, wzmocnion─ů przez przekaz medialny, generalnie jednak zainteresowanie sprawami Ko┼Ťcio┼éa, w tym jego nauczaniem, spada. Wyniki ostatniego spisu powszechnego, spadek liczebno┼Ťci uczni├│w ucz─Öszczaj─ůcych na katechez─Ö, pustoszej─ůce seminaria i klasztory ilo┼Ťciowo obrazuj─ů zmian─Ö g┼é─Öbsz─ů, zmian─Ö o charakterze jako┼Ťciowym. Moje pokolenie interesowa┼éo si─Ö nauczaniem Ko┼Ťcio┼éa, nawet je┼Ťli kolejne dokumenty watyka┼äskie czy polskiego episkopatu przyjmowa┼éo krytycznie lub czasami z niedowierzaniem. Tak by┼éo na przyk┼éad dziesi─Ö─ç lat temu, gdy papie┼╝ Benedykt XVI w Or─Ödziu na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Pokoju z 1 stycznia 2013 roku, notabene r├│wnie┼╝ po┼Ťwi─Öconym w pewien spos├│b b┼éogos┼éawie┼ästwom, uzna┼é zwi─ůzki jednop┼éciowe w┼éa┼Ťnie za niebezpieczne dla ┼Ťwiatowego pokoju. Kto nie pami─Öta, mo┼╝e si─Ögn─ů─ç do gazet z roku 2012, by ┼éatwo stwierdzi─ç, ┼╝e to raczej nie geje i lesbijki byli w tym czasie (i ka┼╝dym innym zreszt─ů) zagro┼╝eniem dla pokoju.

Pokolenia, kt├│re przejmowa┼éy si─Ö jednak dokumentami papieskimi i wypowiedziami hierarch├│w, dyskutowa┼éy z nimi, pr├│bowa┼éy co┼Ť w Ko┼Ťciele zmieni─ç, odchodz─ů. Na ich miejsce przychodz─ů nowe, takie, kt├│re nie rozumiej─ů, dlaczego czym┼Ť, co jest najwy┼╝ej materia┼éem na memy, mo┼╝na si─Ö tak przejmowa─ç. Walcz─ůcy z r├│┼╝nymi ÔÇ×ideologiamiÔÇŁ Ko┼Ťci├│┼é hierarchiczny ju┼╝ nied┼éugo zat─Öskni za tymi, kt├│rych uznawa┼é za swoich ÔÇ×wrog├│wÔÇŁ. W nowych pokoleniach ich ju┼╝ nie znajdzie, bo mianowany ÔÇ×wrogiem Ko┼Ťcio┼éaÔÇŁ mo┼╝e by─ç tylko kto┼Ť, kto cho─ç w najmniejszym stopniu si─Ö nim interesuje. Najm┼éodsi co najwy┼╝ej wzruszaj─ů ramionami.

Gdy znajomy ksi─ůdz niedawno opowiada┼é mi z przej─Öciem o ÔÇ×wrogichÔÇŁ Ko┼Ťcio┼éowi publikacjach w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych pisarza Jacka Dehnela, na koniec doda┼é, ┼╝e w┼éa┼Ťciwe to woli czyta─ç napisane pi─Ökn─ů polszczyzn─ů filipiki Dehnela, gdy┼╝ jest on erudyt─ů, wypowiadaj─ůcym si─Ö ze znajomo┼Ťci─ů tematu i last but not least jeszcze si─Ö Ko┼Ťcio┼éem interesuje. Tymczasem m┼éodsze pokolenia coraz cz─Ö┼Ťciej Ko┼Ťci├│┼é znaj─ů tylko powierzchownie i nie budzi on w nich specjalnych emocji ÔÇô ani pozytywnych, ani negatywnych. Jacek Dehnel, podobnie jak ja rocznik 1980, cho─ç jest osob─ů niewierz─ůc─ů i z Ko┼Ťcio┼éem niezwi─ůzan─ů, wie o nim jednak du┼╝o wi─Öcej ni┼╝ m┼éodzie┼╝ m┼éodsza od niego o pokolenie i formalnie do Ko┼Ťcio┼éa nale┼╝─ůca, kt├│ra jednak gromadnie wypisuje si─Ö z lekcji religii, ┼╝eby czas przeznaczy─ç na sprawy wed┼éug nich wa┼╝niejsze, na przyk┼éad matur─Ö.

Do takiej sytuacji w znacznej cz─Ö┼Ťci doprowadzili sami ludzie Ko┼Ťcio┼éa. ÔÇ×Kiedy s┼éucham niekt├│rych kaza┼ä, czytam niekt├│re listy pasterskie i teksty religijne, przychodzi mi do g┼éowy, ┼╝e powinni┼Ťmy bada─ç nie tylko przyczyny odchodzenia z Ko┼Ťcio┼éa, ale i to, sk─ůd czerpi─ů si┼é─Ö i cierpliwo┼Ť─ç wszyscy, kt├│rzy jeszcze zostaj─ůÔÇŁ ÔÇô pisa┼é Tom├í┼í Hal├şk (ÔÇ×Popo┼éudnie chrze┼Ťcija┼ästwaÔÇŁ, 2022, strona 155). M┼éodzi g┼éosuj─ů nogami i zamiast si─Ö im dziwi─ç, coraz cz─Ö┼Ťciej dziwmy si─Ö tym, kt├│rzy maj─ů ÔÇ×si┼é─Ö i cierpliwo┼Ť─çÔÇŁ, by zosta─ç.

W czasie zimowej sesji egzaminacyjnej spotka┼éem w uczelnianym barku student├│w i studentki ÔÇô zjedli┼Ťmy razem zup─Ö. Pyta┼éem ich, jak id─ů zaliczenia i egzaminy, a oni mnie pytali, czym si─Ö zajmuj─Ö po zako┼äczonym pierwszym semestrze. Znamy si─Ö ju┼╝ kilka lat ÔÇô ko┼äcz─ů powoli swoj─ů akademicka przygod─Ö i jako┼Ť szcz─Ö┼Ťliwie chc─ů ze mn─ů rozmawia─ç tak┼╝e poza zaj─Öciami. Zaznaczy─ç przy tym trzeba, ┼╝e pracuj─Ö w Rzeszowie, a wi─Ökszo┼Ť─ç moich student├│w pochodzi z ma┼éych miejscowo┼Ťci diecezji przemyskiej, rzeszowskiej i tarnowskiej, kt├│re maj─ů najwi─Öksze wska┼║niki dominicantes (a wi─Öc chodz─ůcych w niedziel─Ö do ko┼Ťcio┼éa) w Polsce. Gdy opowiada┼éem im kr├│tko o ÔÇ×Fiduccia suplicansÔÇŁ i tek┼Ťcie, kt├│ry czytelnik ma w┼éa┼Ťnie przed oczami, tylko jedna osoba z nich watyka┼äski dokument kojarzy┼éa, cho─ç wszyscy s┼éyszeli o b┼éogos┼éawieniu traktor├│w. ÔÇ×Co z tego, ┼╝e ksi─Ö┼╝a komu┼Ť nie b┼éogos┼éawi─ů? Ja dobrze ┼╝ycz─Ö wszystkimÔÇŁ ÔÇô powiedzia┼éa zupe┼énie serio jedna ze studentek, gdy ju┼╝ ko┼äczyli┼Ťmy posi┼éek.

Ko┼Ťci├│┼é b┼éogos┼éawi─ůcy

Zmar┼éa kilka lat temu, bardzo wa┼╝na dla mnie, cho─ç spotka┼éem j─ů osobi┼Ťcie tylko raz, klaryska Maria Anuncjata od Naj┼Ťwi─Ötszego Serca Pana Jezusa (Helena Procaj┼éo, 1937-2019), mawia┼éa, odwo┼éuj─ůc si─Ö do Listu do Rzymian (12, 14), ┼╝e powo┼éaniem ludzi Ko┼Ťcio┼éa jest b┼éogos┼éawi─ç, a nie przeklina─ç. Nie wiem, czy wi─ů┼╝e si─Ö to ze ┼Ťrodowiskiem, w jakim wyros┼éem, czy mo┼╝e jest to czym┼Ť powszechnym w polskim Ko┼Ťciele, ale jestem przyzwyczajony do obecno┼Ťci b┼éogos┼éawie┼ästw w ┼╝yciu codziennym. W ┼Ťwiecie, jaki znam, rodzice b┼éogos┼éawi─ů dzieciom, babcie i dziadkowie wnukom, starsze rodze┼ästwo m┼éodszemu, rodzice chrzestni dzieciom chrzestnym, przyjaciele i przyjaci├│┼éki sobie wzajemnie. B┼éogos┼éawie┼ästwo jest wci─ů┼╝ elementem codziennym i nie zlicz─Ö, ile razy w ┼╝yciu mi ÔÇô i nam ÔÇô b┼éogos┼éawiono. Wiem, ┼╝e nie o takim b┼éogos┼éawie┼ästwie wypowiada┼é si─Ö rzecznik Episkopatu, ale to b┼éogos┼éawie┼ästwo okazuje si─Ö ostatecznie wa┼╝niejsze, bo dokonuje si─Ö nie w Ko┼Ťciele instytucjonalnym, kt├│ry boi si─Ö swoich w┼éasnych wiernych, ale w Ko┼Ťciele ÔÇô wsp├│lnocie, kt├│ry stanowi─ů rodziny, w tym rodziny z wyboru, przyjaciele, bliscy. To jest Ko┼Ťci├│┼é, kt├│ry b┼éogos┼éawi bez wahania i bez sprawdzania p┼éci w metryce urodzenia ani bez okazywania aktu ┼Ťlubu. Ko┼Ťci├│┼é, kt├│ry b┼éogos┼éawi, a nie przeklina.

Ten Ko┼Ťci├│┼é jest bardziej zainteresowany lud┼║mi ni┼╝ teologicznymi niuansami, a dzi─Öki temu cz─Östo bardziej wierny przes┼éaniu Ewangelii, bo w pierwszym odruchu ┼╝yczliwy bli┼║nim, a nie wobec nich nieufny. Jest to cz─Östo Ko┼Ťci├│┼é, kt├│rego drzwi s─ů szerzej otwarte ni┼╝ wrota niejednej polskiej katedry, nieczuj─ůcy obowi─ůzku wszystko komentowa─ç i os─ůdza─ç. Ludzie tego wsp├│lnotowego Ko┼Ťcio┼éa mo┼╝e nie znaj─ů tre┼Ťci r├│┼╝nych deklaracji i adhortacji, ale za to coraz cz─Ö┼Ťciej ÔÇô tak┼╝e w Ja┼Ťle, Dynowie i Lubaczowie ÔÇô wiedz─ů, ┼╝e ludzi po pierwsze trzeba s┼éucha─ç, a nie poucza─ç, misgenderingu trzeba koniecznie unika─ç, to┼╝samo┼Ť─ç jest czym┼Ť bardziej skomplikowanym, ni┼╝ by to wynika┼éo z dowodu osobistego, a syn czy brat nie jest ÔÇ×zaraz─ůÔÇŁ, tylko cz┼éowiekiem. Wiedz─ů te┼╝, ┼╝e powo┼éaniem chrze┼Ťcijan jest b┼éogos┼éawi─ç, a nie przeklina─ç. Niby s─ů to drobne sprawy, ale wielu dobrze wykszta┼éconych i wyposa┼╝onych w doktoraty rzymskich uniwersytet├│w polskich biskup├│w jeszcze tego nie wie.

Ten bliski mi Ko┼Ťci├│┼é, coraz pewnie liczebnie mniejszy, b─Ödzie Ko┼Ťcio┼éem b┼éogos┼éawi─ůcym bez ogl─ůdania si─Ö na przyzwolenie hierarch├│w. Przecie┼╝ nie brakuje ojc├│w i matek, dziadk├│w i bab─ç b┼éogos┼éawi─ůcych swoje dzieci i wnuki przyje┼╝dzaj─ůce na ┼Ťwi─Öta czy ferie razem ze swoimi partnerami, m─Ö┼╝ami i ┼╝onami, bez wzgl─Ödu na ich p┼ée─ç. Nie brakuje te┼╝ os├│b konsekrowanych, nie tylko ksi─Ö┼╝y, ale tak┼╝e na przyk┼éad zakonnic, kt├│re b┼éogos┼éawi─ů pary jednop┼éciowe, b┼éogos┼éawi─ůc nie tylko osoby, ale i zwi─ůzki, wcale przy tym nie odliczaj─ůc do pi─Ötnastu sekund. Ten Ko┼Ťci├│┼é b┼éogos┼éawi─ůcy przetrwa, jestem o tym g┼é─Öboko przekonany, a bramy piekielne go nie przemog─ů, tak┼╝e wtedy, gdy biskupie pa┼éace dawno b─Öd─ů tylko ruinami.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś