fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Polscy biskupi o uchod┼║cach, czyli jak nabra─ç wody w usta

Czy ┼Ťrodowiska domagaj─ůce si─Ö poszanowania praw uchod┼║c├│w maj─ů sprzymierze┼äca w polskich biskupach? I tak, i nie ÔÇô niestety z naciskiem na to drugie.
Polscy biskupi o uchod┼║cach, czyli jak nabra─ç wody w usta
fot.: Wojtek Radwański

Artyku┼é jest cz─Ö┼Ťci─ů przeprowadzonej przez Magazyn Kontakt analizy wypowiedzi hierarch├│w Ko┼Ťcio┼éa w Polsce w roku 2023. W ramach projektu powsta┼é wykaz 808 ┼║r├│de┼é: 794 wypowiedzi polskich biskup├│w rzymskokatolickich ÔÇô w tym wszystkich metropolit├│w, z uwzgl─Ödnieniem przewodnicz─ůcego i wiceprzewodnicz─ůcego Konferencji Episkopatu Polski ÔÇô a tak┼╝e 14 dokument├│w KEP. Dzi─Öki temu mo┼╝na by┼éo sprawdzi─ç, w jaki spos├│b biskupi w 2023 roku m├│wili o uchod┼║cach i migracjach, osobach i ruchach LGBT+ oraz klimacie i ekologii. Dalsze informacje znajduj─ů si─Ö na stronie.

***

ÔÇ×Przed interesem pa┼ästwa i bezpiecze┼ästwem narodowym stoi zawsze cz┼éowiek, jego godno┼Ť─ç i nasz obowi─ůzek okazania mu solidarno┼Ťci, gdy cierpiÔÇŁ. Nie powinno si─Ö po┼Ťwi─Öca─ç ludzkiej godno┼Ťci na rzecz interesu pa┼ästwa. Czy s┼éowa te wypowiedzia┼é lewicowy polityk lub anarchistyczna zwolenniczka koncepcji no borders? Nie ÔÇô powiedzia┼é to biskup Krzysztof Zadarko, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Imigracji, 24 wrze┼Ťnia 2023 roku na nabo┼╝e┼ästwie z okazji 109. ┼Üwiatowego Dnia Migranta i Uchod┼║cy.

ilustr.: Marcin Kiedio

Czy wszyscy biskupi w Polsce o kryzysie uchod┼║czym m├│wi─ů w ten sam spos├│b? Niestety ÔÇô to zbyt pi─Ökne, by by┼éo mo┼╝liwe. Zanim przejdziemy jednak do dok┼éadnej interpretacji ich r├│┼╝nych wypowiedzi, trzeba poczyni─ç pewne zastrze┼╝enia. Cytaty, kt├│re analizowa┼éam, pochodz─ů z okresu od stycznia do pa┼║dziernika 2023 roku. W tek┼Ťcie pojawia si─Ö te┼╝ kilka wypowiedzi hierarch├│w z wcze┼Ťniejszych lat, natomiast trzeba pami─Öta─ç, ┼╝e s┼éu┼╝─ů one tylko jako ilustracja pewnych tendencji i postaw ÔÇô i nie s─ů cz─Ö┼Ťci─ů szerszej i bardziej dog┼é─Öbnej analizy, jak to jest w przypadku zebranych wypowiedzi z roku 2023.

Przyjrzyjmy si─Ö najpierw tym tegorocznym wypowiedziom, kt├│re mog─ů budzi─ç nadziej─Ö w duszach os├│b, kt├│rym los i bezpiecze┼ästwo uchod┼║c├│w s─ů bliskie. Takich s┼é├│w jest naprawd─Ö wiele i pod tym wzgl─Ödem hierarchowie ÔÇô mi─Ödzy innymi prymas Wojciech Polak, wspomniany biskup Zadarko czy biskup Damian Muskus (pomocniczy biskup archidiecezji krakowskiej) ÔÇô zdaj─ů si─Ö konsekwentnie przypomina─ç nauczanie Ko┼Ťcio┼éa w tej sprawie. W dalszej cz─Ö┼Ťci tekstu zobaczymy jednak, dlaczego mimo to episkopat w Polsce mo┼╝na krytykowa─ç z perspektywy prouchod┼║czej i jakie wnioski z tej analizy nale┼╝y wyci─ůgn─ů─ç.

Troska o przybysza jako przykazanie Bo┼╝e

Polscy duchowni cz─Östo staraj─ů si─Ö pokaza─ç, dlaczego sprawa uchod┼║c├│w powinna by─ç nam bliska poprzez odwo┼éanie si─Ö do Pisma ┼Üwi─Ötego, warto┼Ťci chrze┼Ťcija┼äskich lub dokument├│w Ko┼Ťcio┼éa. W or─Ödziu papieskim na 109. ┼Üwiatowy Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy z 24 wrze┼Ťnia 2023 roku Franciszek zwraca uwag─Ö na to, ┼╝e Pismo ┼Üwi─Öte wzywa nas, ÔÇ×by w migrancie rozpoznawa─ç nie tylko brata lub siostr─Ö w potrzebie, ale samego Chrystusa, pukaj─ůcego do naszych drzwiÔÇŁ. Podobne przekonanie mo┼╝emy znale┼║─ç na przyk┼éad w wypowiedzi prymasa Polaka z 28 sierpnia. Przypomina on Jasnog├│rskie ┼Üluby Narodu, kt├│re ÔÇ×nie s─ů jakim┼Ť odleg┼éym echem przesz┼éo┼Ťci, ale prze┼éo┼╝eniem Ewangelii, r├│wnie┼╝ na nasze dzi┼ŤÔÇŁ. Prymas wzywa w tym kontek┼Ťcie do troski ÔÇ×o g┼éodnych, bezdomnych, p┼éacz─ůcych, a dzi┼Ť emigrant├│w i wszystkich szukaj─ůcych swego miejsca na ziemiÔÇŁ. Innym przyk┼éadem biskupa, kt├│ry w swoich wypowiedziach o uchod┼║cach odwo┼éuje si─Ö do Ewangelii, jest biskup Muskus. W homilii z 27 lutego zaznacza on, ┼╝e przekaz Boga jest jednoznaczny: zbawienia dost─ůpi─ů ci, kt├│rzy podaj─ů chleb g┼éodnemu, odwiedzaj─ů chorych, wi─Ö┼║ni├│w, przyjmuj─ů bezdomnych i uchod┼║c├│w. Zauwa┼╝a r├│wnie┼╝, ┼╝e ÔÇ×prawdziwym zagro┼╝eniem nie jest czyste i oczywiste z┼éo, kt├│re widzimy i o kt├│rym wiemy, ┼╝e jest czym┼Ť niegodziwym, kt├│rego ka┼╝dy stara si─Ö unika─ç. Najgorsza jest oboj─Ötno┼Ť─ç, kt├│ra sprawia, ┼╝e omijaj─ůc cierpi─ůcego cz┼éowieka, rozmijamy si─Ö z samym BogiemÔÇŁ. Tak┼╝e arcybiskup Stanis┼éaw G─ůdecki, przewodnicz─ůcy Konferencji Episkopatu Polski, reprezentuj─ůcy bardziej konserwatywne skrzyd┼éo polskiego Ko┼Ťcio┼éa, o czym ┼Ťwiadcz─ů mi─Ödzy innymi jego wypowiedzi w sprawie os├│b LGBT+ analizowane przez Stanis┼éawa Krawczyka, w modlitwie 7 kwietnia prosi┼é: ÔÇ×Panie Jezu, pom├│┼╝ nam zobaczy─ç w Twoim Krzy┼╝u wszystkie krzy┼╝e ┼Ťwiata: […] krzy┼╝ migrant├│w, napotykaj─ůcych drzwi zamkni─Öte z powodu l─Öku i serc ┬źopancerzonych┬╗ kalkulacjami politycznymiÔÇŁ. Widzimy wi─Öc, ┼╝e w wypowiedziach biskup├│w o uchod┼║cach cz─Östo pojawia si─Ö odwo┼éanie do Ewangelii lub figura Chrystusa obecnego w ka┼╝dym cz┼éowieku, kt├│ra jest moralnym wezwaniem do troski i solidarno┼Ťci.

Hierarchowie w swych homiliach, listach i wywiadach niejednokrotnie odwo┼éuj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ do konkretnych cytat├│w z Pisma ┼Üwi─Ötego lub nauki Ko┼Ťcio┼éa. Nawi─ůzuj─ůc do akcji organizowania przestrzeni dla uchod┼║c├│w z Ukrainy, arcybiskup Stanis┼éaw Budzik, metropolita lubelski, w wypowiedzi z 26 lutego przypomina: ÔÇ×przekazuj─ůc to miejsce naszym braciom grekokatolikom, odpowiadamy na Bo┼╝e wo┼éanie zapisane w Ksi─Ödze proroka Izajasza: ┬źPoszerz przestrze┼ä twego namiotu┬╗ÔÇŁ. Zdaje si─Ö, ┼╝e najcz─Ö┼Ťciej przywo┼éywan─ů fraz─ů z Biblii s─ů w tym kontek┼Ťcie s┼éowa Chrystusa: ÔÇ×By┼éem przybyszem, a nie przyj─Öli┼Ťcie MnieÔÇŽÔÇŁ (Mt 25,43; lub wcze┼Ťniejsze, analogiczne zdanie: ÔÇ×By┼éem przybyszem, a przyj─Öli┼Ťcie MnieÔÇŽÔÇŁ ÔÇô Mt 25,35) ÔÇô przypomina o nich mi─Ödzy innymi biskup Muskus w artykule z 7 pa┼║dziernika opublikowanym w ÔÇ×Wi─ÖziÔÇŁ. Ten fragment Pisma cytuje r├│wnie┼╝ prymas Polak (mi─Ödzy innymi w kazaniach wyg┼éoszonych 17 i 23 wrze┼Ťnia) oraz biskup Zadarko (na przyk┼éad w komunikacie z dnia 29 marca po spotkaniu Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Migracji, Turystyki i Pielgrzymek, kt├│rej Zadarko przewodniczy). Polscy duchowni si─Ögaj─ů wi─Öc do Pisma i pokazuj─ů, w jakich s┼éowach B├│g wzywa swoich wyznawc├│w do go┼Ťcinno┼Ťci.

Jednym z hierarch├│w, kt├│rzy przypominaj─ů nauczanie Ko┼Ťcio┼éa dotycz─ůce uchod┼║c├│w, jest tak┼╝e kardyna┼é Grzegorz Ry┼Ť, kt├│ry w wywiadzie dla TVN-u 12 wrze┼Ťnia tego roku wskazywa┼é, ┼╝e ÔÇ×zasad─ů moraln─ů, kt├│r─ů Ko┼Ťci├│┼é g┼éosi┼é, b─Ödzie g┼éosi┼é i aktualnie g┼éosi, jest to, ┼╝e ka┼╝dy cz┼éowiek ma prawo zamieszka─ç w tym miejscu, kt├│re uwa┼╝a dla siebie za najlepszeÔÇŁ. Kardyna┼é s┼éusznie zauwa┼╝a, ┼╝e nie jest to nowa my┼Ťl w nauce Ko┼Ťcio┼éa ÔÇô Pawe┼é VI w encyklice Populorum progressio (1967) pisa┼é o obowi─ůzku go┼Ťcinno┼Ťci, a Jan XXIII we wcze┼Ťniejszym Pacem in Terris (1963) stwierdza┼é, ┼╝e ÔÇ×ka┼╝demu cz┼éowiekowi winno te┼╝ przys┼éugiwa─ç nienaruszalne prawo pozostawania na obszarze swego w┼éasnego kraju lub te┼╝ zmiany miejsca zamieszkaniaÔÇŁ (cho─ç zaznacza┼é, ┼╝e powinny wyst─ůpi─ç s┼éuszne przyczyny, by cz┼éowiek m├│g┼é zg┼éosi─ç si─Ö do innego pa┼ästwa z pro┼Ťb─ů o zamieszkanie). Z kolei do nauczania Jana Paw┼éa II odwo┼éa┼éa si─Ö wspomniana ju┼╝ Rada KEP ds. Migracji pod przewodnictwem biskupa Zadarki w komunikacie w sprawie debaty o migrantach i uchod┼║cach (11 lipca tego roku). Autorzy przypomnieli, ┼╝e papie┼╝ Polak stwierdza┼é, i┼╝ ÔÇ×nieuregulowana sytuacja prawna migranta nie upowa┼╝nia do pomniejszania jego godno┼Ťci, posiada on bowiem niezbywalne prawa, kt├│rych nie wolno ┼éama─ç ani ignorowa─çÔÇŁ. Wida─ç wi─Öc, ┼╝e nie tylko Pismo ┼Üwi─Öte, ale r├│wnie┼╝ wieloletnia tradycja Ko┼Ťcio┼éa i encykliki papieskie s┼éu┼╝─ů hierarchom do tego, by wzywa─ç wiernych do troski o osoby uchod┼║cze.

Biskupi obeznani w polityce

Oczami wyobra┼║ni widz─Ö na twarzy sceptycznego czytelnika grymas, za kt├│rym czai si─Ö my┼Ťl: ÔÇ×to naiwne i niebezpieczne podej┼Ťcie, mo┼╝e odpowiednie dla os├│b duchownych, ale nie dla polityk├│wÔÇŁ. Uspokajam ÔÇô wymienieni biskupi zazwyczaj wiedz─ů, jak skomplikowanym i nie tylko moralnym, lecz r├│wnie┼╝ politycznym problemem jest kwestia migracji. Co wa┼╝ne, ta konstatacja nie prowadzi do ich rezygnacji z zaanga┼╝owania. Przyk┼éadem takiej ┼Ťwiadomo┼Ťci s─ů s┼éowa ze wspomnianego powy┼╝ej komunikatu Rady KEP ds. Migracji z lipca tego roku: ÔÇ×Przed Polsk─ů stoj─ů powa┼╝ne i pilne wyzwania migracyjne. […] Wymaga to roztropnego namys┼éu ÔÇô opartego o fakty i naukow─ů wiedz─Ö, nie za┼Ť o emocje, podsycane przekazami medialnymi i politycznymi. […] Wymagaj─ů jednak wsp├│┼épracy wszystkich szczebli w┼éadzy pa┼ästwowej, ┼Ťwiata nauki, organizacji pozarz─ůdowych i spo┼éecze┼ästwa. Wszyscy potrzebujemy lepiej zrozumie─ç mechanizmy migracyjne i przygotowa─ç si─Ö na ┼╝ycie w ┼Ťwiecie kulturowo zr├│┼╝nicowanym, r├│wnie┼╝ po to, aby unikn─ů─ç zwi─ůzanych z tym ewentualnych zagro┼╝e┼äÔÇŁ. Duchownym, kt├│ry r├│wnie┼╝ jest ┼Ťwiadomy z┼éo┼╝ono┼Ťci problemu migracji, jest kardyna┼é Kazimierz Nycz, metropolita warszawski ÔÇô dowodem tego jest na przyk┼éad homilia z 25 wrze┼Ťnia 2023 roku na spotkaniu ÔÇ×Umrze─ç z nadzieiÔÇŁ, ekumenicznym nabo┼╝e┼ästwie z okazji 109. ┼Üwiatowego Dnia Migranta i Uchod┼║cy, organizowanym co roku w Warszawie przez Wsp├│lnot─Ö SantÔÇÖEgidio: ÔÇ×Je┼╝eli nie przygotujemy si─Ö do tego [kryzysu migracyjnego] w spos├│b cywilizowany, kulturalny, ale tak┼╝e chrze┼Ťcija┼äski, to ┼╝adne p┼éoty, mury w Europie niczego nie rozwi─ů┼╝─ůÔÇŁ. Niekt├│rzy hierarchowie widz─ů wi─Öc potrzeb─Ö m─ůdrej, solidarno┼Ťciowej i humanitarnej polityki migracyjnej dla ca┼éej Europy. Przekonanie reprezentant├│w postawy anty-uchod┼║czej, typowe dla cz─Ö┼Ťci prawicy w Polsce, ┼╝e mur na granicy i przemoc stosowana przez Stra┼╝ Graniczn─ů wystarcz─ů, by rozwi─ůza─ç problem migracji, wydaje si─Ö w tym kontek┼Ťcie bardziej naiwne ni┼╝ podej┼Ťcie biskupa Zadarki czy kardyna┼éa Nycza. Duchowni widz─ů, ┼╝e kryzys na granicy polsko-bia┼éoruskiej jest cz─Ö┼Ťci─ů wi─Ökszych zmian i proces├│w, kt├│re s─ů nieuniknione. Kardyna┼é Nycz wspomnia┼é o tym r├│wnie┼╝ 24 wrze┼Ťnia, gdy stwierdzi┼é, ┼╝e kluczowe jest ÔÇ×zbudowanie sp├│jnej i konsekwentnej polityki migracyjnej, kt├│rej ani Europa, ani my jako Polska nie mamy […]. Trzeba t─Ö polityk─Ö pilnie tworzy─ç, gdy┼╝ w kolejnych latach i dziesi─Öcioleciach ÔÇô jak wskazuj─ů eksperci ÔÇô nap┼éyw migrant├│w b─Ödzie si─Ö zwi─Öksza─çÔÇŁ. T─Ö sam─ů potrzeb─Ö widzi biskup Zadarko: ÔÇ×na poziomie europejskim konieczne jest wypracowanie sprawiedliwych projekt├│w solidarno┼Ťciowych, rozk┼éadaj─ůcych r├│wnomiernie obci─ů┼╝enia i koszty zwi─ůzane z pomoc─ů osobom, kt├│re ju┼╝ otrzyma┼éy azyl lub status ochrony mi─Ödzynarodowej. Kontrolowane procesy migracyjne daj─ů poczucie bezpiecze┼ästwa ÔÇô w przeciwie┼ästwie do chaotycznej migracji, cz─Östo koordynowanej przez gangi przemytnik├│w, oszukuj─ůcych i tworz─ůcych z┼éudne nadzieje ludziom poszukuj─ůcym godnych warunk├│w do ┼╝yciaÔÇŁ (komunikat Rady KEP ds. Migracji z 11 lipca). Wsp├│┼éczesny ┼Ťwiat si─Ö zmienia, a masowe migracje, zw┼éaszcza w kontek┼Ťcie post─Öpuj─ůcego kryzysu klimatycznego, b─Öd─ů nam towarzyszy─ç przez nast─Öpne kilkadziesi─ůt lat ÔÇô powinni┼Ťmy wi─Öc odpowiednio si─Ö do nich przygotowa─ç. Trzeba te┼╝ jednak zauwa┼╝y─ç, jak przypomina w or─Ödziu na Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy papie┼╝ Franciszek, ┼╝e nauka Ko┼Ťcio┼éa wzywa wiernych r├│wnie┼╝ do dzia┼éania na rzecz przeciwdzia┼éania migracjom i likwidowania ich przyczyn. W ko┼äcu ludzie s─ů ÔÇ×wolni, by wyjecha─çÔÇŁ, lecz r├│wnie┼╝ ÔÇ×wolni, by pozosta─çÔÇŁ, jak stwierdza papie┼╝ ÔÇô i powinni┼Ťmy d─ů┼╝y─ç do tego, by to faktycznie by┼é wyb├│r, a nie konieczno┼Ť─ç.

ilustr.: Marcin Kiedio

Nale┼╝y te┼╝ zauwa┼╝y─ç, ┼╝e niekt├│rzy z hierarch├│w podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e nie tylko uchod┼║cy wojenni zas┼éuguj─ů na nasz─ů pomoc. Kardyna┼é Nycz 25 wrze┼Ťnia zaznaczy┼é, ┼╝e ÔÇ×ludno┼Ť─ç ┼Ťwiata si─Ö zmieni┼éa, r├│wnie┼╝ w tych krajach, z kt├│rych dzisiaj przychodz─ů do nas ludzie. Przybywaj─ů z r├│┼╝nych powod├│w. Czasem z powodu wojny, ┼Ťmierci, czasami z powodu biedy, a czasami po prostu szukaj─ů lepszego ┼╝ycia i te┼╝ maj─ů do tego prawoÔÇŁ. Podobnie papie┼╝ Franciszek w swym or─Ödziu zauwa┼╝a, ┼╝e ludzie zmieniaj─ů miejsce swojego zamieszkania nie tylko z powodu wojen i prze┼Ťladowa┼ä, lecz r├│wnie┼╝ ze wzgl─Ödu na ÔÇ×niemo┼╝no┼Ť─ç godnego i dostatniego ┼╝ycia we w┼éasnej ojczy┼║nieÔÇŁ. Podkre┼Ťlanie, ┼╝e nie tylko uchod┼║cy, lecz r├│wnie┼╝ ÔÇ×zwykliÔÇŁ migranci zas┼éuguj─ů na nasz─ů solidarno┼Ť─ç i humanitarne traktowanie, jest niezwykle wa┼╝ne ÔÇô polscy biskupi, g┼éo┼Ťno o tym m├│wi─ůc, pokazuj─ů, jak radykalne (w por├│wnaniu do polityk pa┼ästwowych czy obecnej debaty publicznej) mo┼╝e by─ç nauczanie Ko┼Ťcio┼éa. Jest te┼╝ w tym pewna ch┼éodna, polityczno-spo┼éeczna kalkulacja, bo przecie┼╝, jak zauwa┼╝a Nycz: ÔÇ×zapomnieli┼Ťmy, ┼╝e przyjmuj─ůc ludzi, nie tylko pomagamy. My potrzebujemy tych ludzi, potrzebujemy tych r─ůk do pracy, kt├│re pomog─ů uratowa─ç nasz system spo┼éeczny, emerytalny. M├│wi─ůc o emigracji, nale┼╝y mie─ç to w pami─ÖciÔÇŁ. Widzimy wi─Öc, ┼╝e nie mo┼╝na wymienionym dotychczas hierarchom zarzuci─ç naiwno┼Ťci czy oderwania od reali├│w wsp├│┼éczesnego ┼Ťwiata ÔÇô wr─Öcz przeciwnie, wydaj─ů si─Ö ┼Ťwiadomi z┼éo┼╝ono┼Ťci problemu.

Za integracj─ů, przeciw instrumentalizacji

Jednocze┼Ťnie niekt├│rzy polscy biskupi podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e nie wystarczy tylko przyj─ů─ç migrant├│w i uchod┼║c├│w ÔÇô potrzebujemy te┼╝ m─ůdrego systemu ich integracji. Podkre┼Ťla to biskup Zadarko w homilii z 1 wrze┼Ťnia, upominaj─ůc si─Ö o migrant├│w ju┼╝ ┼╝yj─ůcych w naszym kraju ÔÇô przypomina, ┼╝e powinni┼Ťmy zabiega─ç o ich godne warunki pracy i mieszkania czy perspektywy na przysz┼éo┼Ť─ç (wspomina przy okazji, ┼╝e pomocne w tym mog─ů okaza─ç si─Ö zwi─ůzki zawodowe). Tematy te pojawiaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ w ju┼╝ cytowanym bardzo konkretnym i stanowczym komunikacie Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Migracji, Turystyki i Pielgrzymek w sprawie debaty o migrantach i uchod┼║cach (z 11 lipca). Mo┼╝emy tam przeczyta─ç mi─Ödzy innymi, ┼╝e ÔÇ×w Polsce powinny zosta─ç podj─Öte pr├│by wypracowania odpowiedzi na nowe, ale ju┼╝ powa┼╝nie obecne wyzwania, takie jak: zasady polityki migracyjnej, ochrona praw pracowniczych migrant├│w zarobkowych, wprowadzenie realnych mechanizm├│w integracji (r├│wnie┼╝ w celu unikni─Öcia zjawisk gettoizacji), obj─Öcie wszystkich dzieci migrant├│w systemem o┼Ťwiaty, sfinansowanie program├│w nauki j─Özyka polskiego, zapewnienie godnej pomocy socjalnej przebywaj─ůcym w Polsce osobom w post─Öpowaniach o udzielenie ochrony mi─ÖdzynarodowejÔÇŁ. Wygl─ůda wi─Öc na to, ┼╝e cz─Ö┼Ť─ç polskich hierarch├│w nie zatrzymuje si─Ö na poziomie duchowym, moralnym czy religijnym tematu migracji, lecz si─Öga g┼é─Öbiej i rozwa┼╝a t─Ö kwesti─Ö tak┼╝e w kontek┼Ťcie problem├│w politycznych i spo┼éecznych.

┼Üwiadomo┼Ť─ç polityczna biskup├│w przejawia si─Ö r├│wnie┼╝ w tych wypowiedziach, w kt├│rych krytykuj─ů instrumentalizowanie tego problemu przez polityk├│w. Kardyna┼é Nycz we wrze┼Ťniu stanowczo stwierdzi┼é, ┼╝e ÔÇ×ka┼╝da pr├│ba upolitycznienia problemu uchod┼║c├│w zawsze odbywa si─Ö z pogwa┼éceniem nauki Ko┼Ťcio┼éa, a r├│wnocze┼Ťnie z krzywd─ů dla tych ludzi, uchod┼║c├│w czy migrant├│w, kt├│rzy oczekuj─ů pomocyÔÇŁ. Biskup Muskus r├│wnie┼╝ krytykuje polityk├│w ÔÇô za podsycanie l─Öku w celach w┼éasnej korzy┼Ťci i za polaryzowanie debaty publicznej ÔÇô stwierdzaj─ůc w opublikowanym w ÔÇ×Wi─ÖziÔÇŁ artykule z 7 pa┼║dziernika, ┼╝e ÔÇ×wielu skutecznie zag┼éusza Jezusowe s┼éowa ┬źBy┼éem przybyszem, a nie przyj─Öli┼Ťcie MnieÔÇŽ┬╗, za┼Ť ci, kt├│rzy wprost albo poprzez artystyczne ┼Ťrodki wyrazu pochylaj─ů si─Ö nad losem przybysz├│w ÔÇô nazywani s─ů zdrajcami. R├│wnocze┼Ťnie pot─Öguje si─Ö l─Öki zwyczajnych ludzi i wykorzystuje ich biedy, by wp┼éywa─ç na ich decyzje i wyboryÔÇŁ. Z kolei biskup Zadarko w cytowanym komunikacie Rady KEP ds. Migracji z lipca tego roku odnosi si─Ö do niedawnych wydarze┼ä na granicy, krytykuj─ůc dzia┼éalno┼Ť─ç s┼éu┼╝b i polityk├│w: ÔÇ×Rada powt├│rzy┼éa apel o zalegalizowanie humanitarnej pomocy niesionej przez wolontariuszy wszystkim migrantom w strefie przygranicznej, niezale┼╝nie od ich statusu, narodowo┼Ťci czy miejsca przekraczania granicy, a kt├│rzy znale┼║li si─Ö w sytuacji zagro┼╝enia ┼╝ycia […]. Ostatnie orzeczenia s─ůd├│w, uniewinniaj─ůce zatrzymanych przez s┼éu┼╝by pa┼ästwa wolontariuszy udzielaj─ůcych pomocy migrantom na granicy, definitywnie rozstrzygaj─ů, ┼╝e nie wolno penalizowa─ç czyn├│w ratuj─ůcych ┼╝ycie lub nios─ůcych konieczne wsparcie ludziom w skrajnej sytuacjiÔÇŁ. Na podstawie tych wypowiedzi mo┼╝na stwierdzi─ç, ┼╝e ich autorzy dostrzegaj─ů, i┼╝ wielu aktor├│w sceny politycznej traktuje uchod┼║c├│w instrumentalnie i cynicznie pr├│buje zbi─ç na nich kapita┼é polityczny oraz zdoby─ç poparcie w┼Ťr├│d wyborc├│w.

ilustr.: Marcin Kiedio

Z powy┼╝szej analizy wypowiedzi polskich hierarch├│w wynikaj─ů zaskakuj─ůco optymistyczne wnioski. Biskupi nie do┼Ť─ç, ┼╝e upominaj─ů si─Ö o godno┼Ť─ç ka┼╝dego migranta, niezale┼╝nie od tego, czy ucieka przed wojn─ů, czy migruje w celach zarobkowych, to jeszcze s─ů ┼Ťwiadomi politycznych i spo┼éecznych uwarunkowa┼ä kryzysu uchod┼║czego oraz w dodatku stanowczo krytykuj─ů polskich polityk├│w za kampani─Ö l─Öku i nienawi┼Ťci. S─ů nawet w stanie reagowa─ç w miar─Ö na bie┼╝─ůco ÔÇô cytowany powy┼╝ej komunikat Rady KEP ds. Migracji z lipca tego roku by┼é odpowiedzi─ů na pomys┼é Prawa i Sprawiedliwo┼Ťci, by pyta─ç Polak├│w w referendum o przyjmowanie migrant├│w. Czego chcie─ç wi─Öcej od biskup├│w? Czy cho─ç raz ÔÇô jako ┼Ťrodowiska domagaj─ůce si─Ö poszanowania praw uchod┼║c├│w ÔÇô mo┼╝emy by─ç z nich zadowoleni?

Wi─Ökszo┼Ť─ç milczy

I tak, i nie ÔÇô niestety z naciskiem na to drugie. Bo cho─ç mo┼╝emy doceni─ç dzia┼éania i wypowiedzi kardyna┼éa Nycza, biskup├│w Zadarki i Muskusa czy prymasa Polaka, to s─ů oni tylko cz─Ö┼Ťci─ů polskiego episkopatu ÔÇô nawet je┼Ťli s─ů to, jak Polak i Nycz, hierarchowie istotni lub, jak Zadarko, bezpo┼Ťrednio odpowiedzialni w Episkopacie za temat uchod┼║stwa. Pozostali biskupi temat uchod┼║c├│w publicznie poruszali du┼╝o rzadziej ÔÇô┬á taki jest wynik analizy prawie 800 ich dost─Öpnych wypowiedzi ÔÇô a je┼Ťli ju┼╝ m├│wili o uchod┼║cach, to cz─Östo tylko o tych z Ukrainy. Jest to oczywi┼Ťcie poniek─ůd zrozumia┼ée, poniewa┼╝ Ko┼Ťci├│┼é i Caritas bardzo zaanga┼╝owa┼éy si─Ö w przyj─Öcie migrant├│w uciekaj─ůcych przed agresj─ů ze strony Rosji ÔÇô natomiast w kontek┼Ťcie tego, ┼╝e kryzys na granicy polsko-bia┼éoruskiej wci─ů┼╝ trwa i wci─ů┼╝ gin─ů tam ludzie, milczenie w tej sprawie jest trudne do zaakceptowania.

Przyk┼éadem r├│┼╝nego podej┼Ťcia do uchod┼║c├│w w zale┼╝no┼Ťci od tego, kt├│r─ů granic─Ö przekraczaj─ů,┬á s─ů wypowiedzi arcybiskupa Marka J─Ödraszewskiego, kt├│ry kilka razy wspomina┼é o Ukrainie, natomiast temat granicy polsko-bia┼éoruskiej poruszy┼é tylko raz i to w ten spos├│b, ┼╝e u┼╝y┼é w tej wypowiedzi s┼é├│w ÔÇ×wojna hybrydowaÔÇŁ (w wypowiedzi z 7 kwietnia). Metropolita krakowski w publicznie dost─Öpnych wypowiedziach w ┼╝aden spos├│b nie odni├│s┼é si─Ö do tego, ┼╝e w polskich lasach umieraj─ů uchod┼║cy, czy tego, ┼╝e polscy politycy u┼╝ywali tematu migracji w spos├│b instrumentalny w trakcie kampanii wyborczej.

Szczeg├│lnie symptomatyczne jest r├│wnie┼╝ to, ┼╝e w┼éa┼Ťciwie w ┼╝aden spos├│b do kryzysu na granicy polsko-bia┼éoruskiej nie odnie┼Ťli si─Ö biskupi przygranicznych diecezji. Arcybiskup J├│zef Guzdek, metropolita bia┼éostocki, w ┼╝adnej z zebranych przez nas wypowiedzi z okresu pierwszych 10 miesi─Öcy tego roku nie zabra┼é publicznie g┼éosu w sprawie tego, ┼╝e na terenie obj─Ötym jego opiek─ů umieraj─ů uchod┼║cy. Kto┼Ť m├│g┼éby powiedzie─ç, ┼╝e mo┼╝e w tym roku by┼é zaj─Öty czym┼Ť innym (cho─ç czy zwolni┼éoby go to z odpowiedzialno┼Ťci?) ÔÇô zerknijmy w takim razie do jego wcze┼Ťniejszych wypowiedzi. Jego rozmowa z grudnia 2021 roku z Mart─ů ┼üysek, dziennikark─ů portalu deon.pl, zaczyna si─Ö obiecuj─ůco: ÔÇ×To by┼éa pierwsza rzecz, kt├│r─ů zrobi┼éem we wrze┼Ťniu, jeszcze przed moim ingresem do archikatedry bia┼éostockiej: spotka┼éem si─Ö z dyrektorem bia┼éostockiej Caritas. Chcia┼éem si─Ö dowiedzie─ç, jaka jest sytuacja w naszych parafiach, czy na terenach przy granicy polsko-bia┼éoruskiej widzimy ludzk─ů bied─Ö, jak pomagamy migrantom, jak funkcjonuje instytucja powo┼éana do tego, ┼╝eby nie┼Ť─ç pomoc, ┼Ťwiadczy─ç mi┼éo┼Ť─ç mi┼éosiern─ů potrzebuj─ůcymÔÇŁ. W rozmowie duchowny wielokrotnie zaznacza, ┼╝e to, ┼╝e kto┼Ť umiera w lesie, jest niedopuszczalne i ┼╝e taka sytuacja nie powinna si─Ö zdarzy─ç. Jednak w dalszej cz─Ö┼Ťci wywiadu arcybiskup krytykuje migrant├│w ekonomicznych oraz tych, kt├│rzy nie chc─ů zostawa─ç w Polsce i udaj─ů si─Ö dalej na Zach├│d, wytykaj─ůc im niewdzi─Öczno┼Ť─ç: ÔÇ×Uwa┼╝am, ┼╝e Polska powinna by─ç domem otwartym dla tych, kt├│rzy chc─ů si─Ö tutaj osiedli─ç, chc─ů si─Ö asymilowa─ç, chc─ů pracowa─ç. Trzeba by─ç otwartym, absolutnie! Warto przypomnie─ç, ilu Bia┼éorusin├│w, a jeszcze wi─Öcej Ukrai┼äc├│w, pracuje u nas, tak samo, jak Polacy pracowali na Zachodzie. I trzeba tu by─ç uczciwym do b├│lu. Ludziom, kt├│rych ┼╝ycie, zdrowie jest zagro┼╝one ÔÇô trzeba pom├│c. Ale niech oni zachowuj─ů si─Ö jak go┼Ťcie, kt├│rzy przychodz─ů, szanuj─ů nasze prawa, podejmuj─ů prac─Ö. By┼éem kiedy w o┼Ťrodku Stra┼╝y Granicznej w Bia┼éej Podlaskiej. S─ů tam bardzo dobre warunki. Na obiad przygotowanych by┼éo siedem r├│┼╝nych da┼ä ze wzgl─Ödu na mo┼╝liwe choroby, ograniczenia wynikaj─ůce z wyznawanej religii lub inne powody. Czy pani redaktor jako ┼╝ona i matka ÔÇô poza Wigili─ů ÔÇô przygotowuje po trzy, cztery, pi─Ö─ç da┼ä na ka┼╝dy obiad dla swojej rodziny?ÔÇŁ. Z jego s┼é├│w mo┼╝na wywnioskowa─ç, ┼╝e powinni┼Ťmy przyjmowa─ç tylko tych migrant├│w, kt├│rzy s─ů w niebezpiecze┼ästwie i kt├│rzy zachowuj─ů si─Ö jak wdzi─Öczni czy grzeczni go┼Ťcie.

ilustr.: Marcin Kiedio

Biskup Piotr Sawczuk, rz─ůdz─ůcy diecezj─ů drohiczy┼äsk─ů, w swoich wypowiedziach wzywa┼é do modlitwy o pok├│j w Ukrainie (na przyk┼éad 26 sierpnia) i dzi─Ökowa┼é Caritasowi za niesienie pomocy uchod┼║com ÔÇô z Ukrainy (15 kwietnia). Z kolei 4 stycznia wzywa┼é do tego, by┼Ťmy ÔÇ×mieli w sobie poczucie godno┼Ťci Dzieci Bo┼╝ych, kt├│re nie pozwoli nam wycofywa─ç si─Ö, tylko broni─ç prawdy, broni─ç tego, kim jeste┼Ťmy, naszej to┼╝samo┼Ťci, a tak┼╝e to┼╝samo┼Ťci Europy i Polski, kt├│r─ů wsp├│┼étworzymyÔÇŁ. Czy w jakikolwiek spos├│b w okresie od stycznia do pa┼║dziernika tego roku w swoich wypowiedziach lub dzia┼éaniach odni├│s┼é si─Ö do kryzysu na granicy polsko-bia┼éoruskiej? W zebranych przez nas wypowiedziach i relacjach temat ten pojawia si─Ö w┼éa┼Ťciwie tylko raz. W relacji z 18 wrze┼Ťnia mo┼╝emy przeczyta─ç: ÔÇ×Nast─Öpnie bp Piotr odwiedzi┼é posterunek Stra┼╝y Granicznej w Po┼éowcach. Tam powita┼é go komendant pp┼ék. Adam Jarosz oraz por. Beata Znaczko. Pasterz odwiedzi┼é budynki Stra┼╝y Granicznej. Zapozna┼é si─Ö z trudnymi warunkami pracy stra┼╝nik├│w granicznych, zw┼éaszcza w kontek┼Ťcie kryzysu na granicy polsko-bia┼éoruskiej. Mia┼é mo┼╝liwo┼Ť─ç zobaczenia zapory zbudowanej na granicy oraz ┼╝yczy┼é powodzenia stra┼╝nikom w ich trudnej i odpowiedzialnej pracyÔÇŁ. Biskup drohiczy┼äski w publicznie dost─Öpnych wypowiedziach w ┼╝aden spos├│b nie poruszy┼é tematu umieraj─ůcych os├│b na granicy, nie skrytykowa┼é te┼╝ przemocowych i nielegalnych dzia┼éa┼ä Stra┼╝y Granicznej. Jedyne, co zrobi┼é, to przyjecha┼é podziwia─ç mur.

Na stronie internetowej diecezji siedleckiej opublikowanych jest 28 wypowiedzi tamtejszego biskupa, Kazimierza Gurdy. W┼Ťr├│d nich jest jedna zach─Öcaj─ůca do wp┼éat pomocowych na rzecz poszkodowanych w trz─Ösieniu ziemi w Syrii i Turcji (8 lutego) oraz jedna, w kt├│rej biskup zach─Öca do wp┼éat na rzecz ofiar powodzi w S┼éowenii (11 sierpnia). W ┼╝adnej z 28 wypowiedzi nie pojawia si─Ö temat granicy polskoÔÇôbia┼éoruskiej.

Zobacz komentarz Jakuba Kiersnowskiego, prezesa Klubu Inteligencji Katolickiej, do naszej analizy

Podobnie problematyczne wydaj─ů si─Ö wypowiedzi biskupa Wies┼éawa Lechowicza. Cytowany powy┼╝ej arcybiskup Guzdek by┼é jego poprzednikiem jako biskup polowy Wojska Polskiego ÔÇô obecnie kapelanem wojska i r├│wnie┼╝ Stra┼╝y Granicznej jest w┼éa┼Ťnie Lechowicz. Na 53 jego publiczne wypowiedzi tylko jedna dotyczy kryzysu na granicy ÔÇô kapelan SG tylko raz w tym roku, 15 maja, poruszy┼é temat sytuacji os├│b przekraczaj─ůcych granic─Ö polsko-bia┼éorusk─ů. W jego wypowiedzi niekt├│re s┼éowa mog─ů nas uspokaja─ç ÔÇô na przyk┼éad to, ┼╝e podkre┼Ťla on, jak bardzo jest to trudny i skomplikowany problem: ÔÇ×Z jednej strony bowiem pa┼ästwo ma obowi─ůzek dba─ç o zachowanie wolno┼Ťci, pokoju i porz─ůdku w ramach swych granic, z drugiej natomiast strony funkcjonariusz Stra┼╝y Granicznej staje wobec konkretnego cz┼éowieka, kt├│ry jest ofiar─ů niesprawiedliwych rz─ůd├│w i system├│w, i traktowany jako ┼╝ywa bro┼ä w hybrydowej wojnie. Problem polega na rozeznaniu, gdzie jest ta granica mi─Ödzy powinno┼Ťci─ů wynikaj─ůc─ů z przepis├│w prawa a powinno┼Ťci─ů wynikaj─ůc─ů z wra┼╝liwo┼Ťci sumienia. Dlatego […] powinien te┼╝ p┼éyn─ů─ç apel o takie prawne rozwi─ůzania, kt├│re ogranicz─ů do minimum konieczno┼Ť─ç wyboru: albo prawo, albo moralno┼Ť─ç. Chodzi o zagwarantowanie pomocy tym, kt├│rzy nie stanowi─ů zagro┼╝enia dla interesu naszego pa┼ästwa, chodzi o humanitarn─ů i zarazem ewangeliczn─ů wra┼╝liwo┼Ť─çÔÇŁ. Biskup Lechowicz widzi wi─Öc, jak bardzo z┼éo┼╝ony jest to problem i jak bardzo potrzebne s─ů dobre prawne rozwi─ůzania, kt├│re uwzgl─Ödni─ů humanitarne traktowanie os├│b w potrzebie. Duchowny podkre┼Ťla r├│wnie┼╝, jak stanowcza jest w tym kontek┼Ťcie nauka Ko┼Ťcio┼éa, odwo┼éuj─ůc si─Ö do s┼é├│w papie┼╝a: ÔÇ×Jak bowiem pisa┼é ┼Ťw. Jan Pawe┼é II, jednym z wyraz├│w katolicko┼Ťci jest go┼Ťcinno┼Ť─ç okazana cudzoziemcowi, niezale┼╝nie od wyznawanej przez niego religii, odrzucenie wszelkich barier i dyskryminacji rasowej oraz uznanie osobowej godno┼Ťci ka┼╝dego cz┼éowieka, czemu winna towarzyszy─ç aktywna obrona jego niezbywalnych praw (Or─Ödzie na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy, 1998 r.)ÔÇŁ. Z drugiej strony, biskup Lechowicz stwierdza, ┼╝e ÔÇ×niesprawiedliwe i krzywdz─ůce opinie na temat Stra┼╝y Granicznej powodowane s─ů cz─Östo politycznymi interesamiÔÇŁ ÔÇô i w ┼╝aden spos├│b nie odnosi si─Ö do relacji medialnych m├│wi─ůcych o nagminnym stosowaniu przemocy fizycznej i psychicznej oraz ┼éamaniu prawa przez s┼éu┼╝by. Podsumowuj─ůc, mo┼╝na stwierdzi─ç, ┼╝e biskup polowy Stra┼╝y Granicznej tylko raz w tym roku podj─ů┼é temat kryzysu na granicy polsko-bia┼éoruskiej i zignorowa┼é przy tym informacje o tym, ┼╝e stra┼╝nicy ┼éami─ů prawo, stosuj─ůc procedury typu pushÔÇôback, co potwierdzi┼éy polskie s─ůdy.

Powy┼╝sze przyk┼éady niestety pokazuj─ů, ┼╝e znaczna cz─Ö┼Ť─ç biskup├│w na temat kryzysu migracyjnego na granicy polsko-bia┼éoruskiej wypowiada┼éa si─Ö w tym roku oszcz─Ödnie albo wcale. Dotyczy to r├│wnie┼╝ tych duchownych, kt├│rzy z racji swojego stanowiska ÔÇô opieki nad diecezj─ů przygraniczn─ů lub bycia kapelanem Stra┼╝y Granicznej ÔÇô powinni by─ç na t─Ö kwesti─Ö szczeg├│lnie wra┼╝liwi.

Brak sp├│jnej polityki episkopatu

Cytuj─ůc ojca Tomasza Dostatniego, kt├│ry 24 lipca opublikowa┼é w ÔÇ×Gazecie WyborczejÔÇŁ komentarz do komunikatu Rady KEP ds. Migracji, zapytajmy: ÔÇ×skoro Ko┼Ťci├│┼é potrafi si─Ö zdoby─ç na tak dobre s┼éowa, to dlaczego jest tak ┼║le?ÔÇŁ. Cz─Ö┼Ťci─ů odpowiedzi jest w┼éa┼Ťnie ukazana wy┼╝ej konstatacja: tylko nieliczni hierarchowie konsekwentnie poruszaj─ů temat uchod┼║stwa i migracji. Tych, kt├│rzy nabieraj─ů wody w usta, jest zdecydowanie wi─Öcej ÔÇô i s─ů w┼Ťr├│d nich tak┼╝e ci, kt├│rych obowi─ůzkiem powinno by─ç wi─Öksze zaanga┼╝owanie w tej kwestii, jak arcybiskup Guzdek, metropolita bia┼éostocki, czy biskup Lechowicz, kapelan Stra┼╝y Granicznej.

Przede wszystkim jednak problemem jest to, ┼╝e przez ca┼éy czas, kt├│ry min─ů┼é od pocz─ůtku kryzysu migracyjnego na granicy polsko-bia┼éoruskiej, Konferencja Episkopatu Polski nie by┼éa w stanie zaj─ů─ç wsp├│lnego stanowiska w tej sprawie. Owszem, arcybiskup G─ůdecki, przewodnicz─ůcy KEP, jeszcze przed eskalacj─ů agresji Rosji na Ukrain─Ö stanowczo wzywa┼é do niesienia pomocy humanitarnej uchod┼║com ÔÇô dwa lata temu w apelu na ┼Üwiatowy Dzie┼ä Migranta i Uchod┼║cy przypomina┼é o tym, ┼╝e zar├│wno obrona granic pa┼ästwowych, jak i pomoc osobom przekraczaj─ůcym te granice powinny by─ç dla nas wa┼╝ne, organizowa┼é r├│wnie┼╝ zbi├│rki finansowe przez Caritas oraz przypomina┼é o koncepcji korytarzy humanitarnych. Natomiast nie by┼é w stanie (nie chcia┼é?) sprawi─ç, by powsta┼é List ca┼éego episkopatu (a nie tylko apel samego G─ůdeckiego), nie by┼é w stanie r├│wnie┼╝ sprawi─ç, by organizowana przez niego zbi├│rka na rzecz dzia┼éalno┼Ťci Caritasu na zielonej granicy obejmowa┼éa wszystkie diecezje.

Temat kryzysu migracyjnego w ┼╝aden spos├│b nie pojawi┼é si─Ö r├│wnie┼╝ w ÔÇ×Vademecum wyborczym katolikaÔÇŁ, czyli w przygotowanym przez Rad─Ö KEP ds. spo┼éecznych kr├│tkim spisie w─ůtk├│w, na kt├│rych zdaniem biskup├│w powinien skupi─ç si─Ö katolik, g┼éosuj─ůc w jesiennych wyborach parlamentarnych. Autorzy tego dokumentu przypominali w nim o tym, ┼╝e wierni powinni opowiada─ç si─Ö za ochron─ů ┼╝ycia od pocz─Öcia, przeciw ma┼é┼╝e┼ästwom inne ni┼╝ r├│┼╝nop┼éciowe i tak dalej ÔÇô natomiast temat tego, ┼╝e w wyniku polityki polskiego pa┼ästwa na naszej wschodniej granicy umieraj─ů ludzie, najwyra┼║niej jest przez cz┼éonk├│w Rady uznawany za mniej istotny.

Czy mo┼╝na mie─ç nadziej─Ö?

Jakie s─ů z tego wnioski?

Po pierwsze, wyra┼║nie wida─ç, ┼╝e polski episkopat jest niezwykle podzielony wewn─Ötrznie. Prymas Polak, kardyna┼é Nycz czy biskup Zadarko wykazuj─ů si─Ö zupe┼énie innym podej┼Ťciem do tematu ni┼╝ arcybiskupi Guzdek czy J─Ödraszewski. Brak wewn─Ötrznej sp├│jno┼Ťci w┼Ťr├│d hierarch├│w sprawia, ┼╝e niemo┼╝liwym by┼éo, by powsta┼é na temat kryzysu na granicy oficjalny list Konferencji Episkopatu Polski, chocia┼╝ wiele os├│b ┼Ťwieckich czy ┼Ťrodowisk zaanga┼╝owanych w dzia┼éanie na rzecz os├│b uchod┼║czych naciska┼éo na biskup├│w nieoficjalnymi kana┼éami w tej sprawie. Znamienny jest r├│wnie┼╝ fakt, ┼╝e tekst or─Ödzia papie┼╝a Franciszka z okazji 109. ┼Üwiatowego Dnia Migranta i Uchod┼║cy zosta┼é opublikowany tylko na stronie archidiecezji warszawskiej. Oczywi┼Ťcie biskupi nie maj─ů obowi─ůzku, by to robi─ç, lecz mo┼╝na to potraktowa─ç jako ilustracj─Ö pewnej tendencji.

ilustr.: Marcin Kiedio

Po drugie, wygl─ůda na to, ┼╝e pozycja niekt├│rych z tych hierarch├│w, kt├│rzy s─ů bardziej zaanga┼╝owani w problem migracji, jest zbyt s┼éaba, by co┼Ť mog┼éo si─Ö zmieni─ç, a ich dzia┼éanie jest cz─Östo niewystarczaj─ůce. Biskup Zadarko jest tylko biskupem pomocniczym diecezji koszali┼äskoÔÇôko┼éobrzeskiej. Stosunek Ko┼Ťcio┼éa w Polsce do problemu migracji pokazuje r├│wnie┼╝ nazwa rady, kt├│rej Zadarko przewodniczy ÔÇô jest to w ko┼äcu Rada ds. Migracji, Turystyki i Pielgrzymek (zupe┼énie jakby te trzy rzeczy rzeczywi┼Ťcie by┼éy ┼Ťci┼Ťle powi─ůzane ze sob─ůÔÇŽ).

Po trzecie wreszcie, cho─ç przytaczane w pierwszej cz─Ö┼Ťci tekstu s┼éowa s─ů znacz─ůce i wa┼╝ne, rzadko kiedy id─ů za nimi bardziej radykalne czyny. Owszem, kardyna┼é Nycz czy biskup Zadarko spotykaj─ů si─Ö z organizacjami nios─ůcymi pomoc osobom uchod┼║czym, organizowane s─ů nabo┼╝e┼ästwa, na kt├│re zapraszani s─ů migranci ÔÇô ale kiedy kt├│ry┼Ť z biskup├│w pojawi┼é si─Ö na granicy polsko-bia┼éoruskiej? Przypomnijmy: wygl─ůda na to, ┼╝e jedynym hierarch─ů, kt├│ry w tym roku przyjecha┼é na zielon─ů granic─Ö, by┼é biskup Sawczuk, kt├│ry podziwia┼é mur i klepa┼é stra┼╝nik├│w granicznych po plecach. Biskup Zadarko nieraz w pewnych sprawach wycofywa┼é si─Ö ze swojego zaanga┼╝owania ÔÇô na przyk┼éad mimo pr├│┼Ťb nie udzieli┼é por─Öczenia aresztowanej w marcu 2022 roku za dzia┼éalno┼Ť─ç pomocow─ů na granicy wolontariuszce Weronice, kt├│r─ů wsparli wtedy mi─Ödzy innymi Olga Tokarczuk, Agnieszka Holland czy Adam Bodnar. Pod koniec listopada tego roku s─ůd zadecydowa┼é, ┼╝e za nies┼éuszny areszt i zastraszanie przez s┼éu┼╝by Weronice nale┼╝y si─Ö zado┼Ť─çuczynienie. Komentuj─ůc t─Ö decyzj─Ö, Jakub Kiersnowski, prezes Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie, odpowiedzialny za dzia┼éalno┼Ť─ç Punktu Interwencji Kryzysowej na granicy, krytycznie wypowiada┼é si─Ö o polskich hierarchach: ÔÇ×Marzy mi si─Ö, aby po dw├│ch latach naszej dzia┼éalno┼Ťci, po zaanga┼╝owaniu przesz┼éo 250 wolontariuszek i wolontariuszy, kt├│rzy podczas przesz┼éo 700 interwencji humanitarnych dotarli z pomoc─ů do przesz┼éo 3000 uchod┼║czy┼ä i uchod┼║c├│w, w tym bardzo wielu kobiet i dzieci, niejednokrotnie ratuj─ůc te osoby przed ┼Ťmierci─ů w lesie, te dzia┼éania spotka┼éy si─Ö z zaufaniem i w og├│le zauwa┼╝eniem ze strony Ko┼Ťcio┼éa instytucjonalnego. Niestety przez dwa lata naszej dzia┼éalno┼Ťci w ramach Punktu Interwencji Kryzysowej ani razu nie spotkali┼Ťmy si─Ö z publicznie wyra┼╝onym przez jakiegokolwiek biskupa w Polsce zdaniem, ┼╝e to, co robi─ů w ramach PIK-u takie osoby jak Weronika, jest postaw─ů prawdziwie chrze┼Ťcija┼äsk─ů, wynikaj─ůc─ů wprost z kart Ewangelii. Mo┼╝e kolejny wyrok s─ůdu, kt├│ry jednoznacznie uznaje te dzia┼éania za legalne i zasadne, spowoduje, ┼╝e wszystkie wolontariuszki i wolontariusze czyni─ůcy konkretny uczynek mi┼éo┼Ťci wobec g┼éodnych, spragnionych, bitych i wi─Özionych na pograniczu polsko-bia┼éoruskim spotkaj─ů si─Ö z nale┼╝nym im szacunkiem i wsparciem ze strony hierarchii naszego Ko┼Ťcio┼éa?ÔÇŁ.

Zdaje si─Ö, ┼╝e p├│ki co polskich biskup├│w nie sta─ç na takie jednoznaczne gesty poparcia. Polscy hierarchowie stanowczo zabiegaj─ů o przyjmowanie uchod┼║c├│w z Ukrainy, anga┼╝uj─ů si─Ö w niesienie im pomocy, organizuj─ů og├│lnopolskie akcje poprzez Caritas. Natomiast nie s─ů w stanie w bardziej stanowczy spos├│b zabra─ç g┼éosu w sprawie kryzysu na polsko-bia┼éoruskiej granicy. Nie potrafi─ů opublikowa─ç oficjalnego listu, w kt├│rym pot─Öpi─ů ┼éamanie prawa przez s┼éu┼╝by. I nie wiemy, kiedy to si─Ö zmieni ÔÇö i czy ta zmiana jest w og├│le mo┼╝liwa.

***

Je┼Ťli chcesz wesprze─ç nasze dzia┼éania na rzecz lepszego spo┼éecze┼ästwa, Ko┼Ťcio┼éa i ┼Ťwiata ÔÇô wejd┼║ na stron─Ö ÔÇ×Wesprzyj nasÔÇŁ i dowiedz si─Ö wi─Öcej!

***

Tekst powsta┼é i zosta┼é sfinansowany w ramach programu EPIC – ÔÇ×Wsparcie medi├│w niezale┼╝nych/Expanding Production of Independent ContentÔÇŁ.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś