fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Zandberg: Lewica jest po to, ┼╝eby za┼éatwia─ç sprawy

Najpierw si─Ö z nas ┼Ťmiali, potem byli na nas ┼║li. Dzi┼Ť jedna trzecia Polak├│w uwa┼╝a, ┼╝e budownictwo spo┼éeczne to najlepsza droga wyj┼Ťcia z kryzysu mieszkaniowego. Za chwil─Ö przedstawiciele establishmentu zaczn─ů twierdzi─ç, ┼╝e to ┼Ťwietny pomys┼é i ┼╝e oni od zawsze go popierali.
Zandberg: Lewica jest po to, żeby załatwiać sprawy
materiały wyborcze Nowej Lewicy

Z Adrianem Zandbergiem, pos┼éem na Sejm IX kadencji, wsp├│┼éprzewodnicz─ůcym Lewicy Razem i jedynk─ů Lewicy w Warszawie, rozmawia Hanna Frejlak i Szymon R─Öbowski.

Mieli┼Ťmy inaczej zacz─ů─ç t─Ö rozmow─Ö, ale zaniepokoi┼éy nas niekt├│re wypowiedzi przedstawicielek Lewicy. ÔÇ×Do Europy mo┼╝na si─Ö dosta─ç, udaj─ůc uchod┼║c─Ö (…) na krzywy ryjÔÇŁ. To Anna Maria ┼╗ukowska w rozmowie z Robertem Mazurkiem na antenie RMF FM. W tej optyce osoby, kt├│re przyp┼éywaj─ů na Lampedus─Ö, udaj─ů uchod┼║c├│w. Nie bardzo wiadomo, sk─ůd ┼╗ukowska wyci─ůga ten wniosek ÔÇô a przecie┼╝ to, czy kto┼Ť jest uchod┼║c─ů, czy nie, mo┼╝na sprawdzi─ç dopiero po tym, jak ta osoba przejdzie procedur─Ö azylow─ů.

Jest r├│┼╝nie. W┼Ťr├│d ludzi, kt├│rzy trafiaj─ů do Europy, s─ů tacy, kt├│rzy musz─ů ucieka─ç ze swojego kraju, bo grozi im tam niebezpiecze┼ästwo, i tacy, kt├│rzy po prostu szukaj─ů lepszego ┼╝ycia. Od rozstrzygania, kto jest uchod┼║c─ů, a kto nim nie jest, mamy procedur─Ö azylow─ů. Rzecz w tym, ┼╝eby wszyscy ludzie, kt├│rzy ubiegaj─ů si─Ö o wjazd do Europy, byli sensownie i uczciwie weryfikowani, ┼╝eby realnie sprawdzi─ç, czy stwarzaj─ů niebezpiecze┼ästwo, czy s─ů uchod┼║cami, czy mo┼╝e migrantami ekonomicznymi.

Co potwierdza, ┼╝e nie da si─Ö tego okre┼Ťli─ç przed wszcz─Öciem procedury azylowej.

Oczywi┼Ťcie. Dlatego ka┼╝dy musi mie─ç do niej dost─Öp. W┼éadze musz─ů przestrzega─ç praw cz┼éowieka, konwencji o ochronie mi─Ödzynarodowej. Ale nie jestem pi─Öknoduchem, kt├│ry powie: niech Europa przyjmie od r─Öki dziesi─ůtki milion├│w migrant├│w ekonomicznych. To jest niemo┼╝liwe ze wzgl─Ödu na stabilno┼Ť─ç naszych spo┼éecze┼ästw.

Co nie zmienia faktu, ┼╝e na ┼Ťwiecie s─ů w tym momencie setki tysi─Öcy uchod┼║c├│w: politycznych, wojennych, religijnych. Po to przyj─Öli┼Ťmy konwencje, ┼╝eby traktowa─ç je powa┼╝nie. Ale to oznacza tak┼╝e i to, ┼╝eby powa┼╝nie sprawdzi─ç, czy kto┼Ť, kto ubiega si─Ö o status uchod┼║cy, faktycznie nim jest.

Obecnie si─Ö to nie dzieje.

┼╗eby m├│c to robi─ç, potrzebujemy silnych instytucji. Obecny rz─ůd du┼╝o krzyczy o granicy. Tym samym przykrywa fakt, ┼╝e instytucje, kt├│re powinny zajmowa─ç si─Ö ocenianiem tego, czy kto┼Ť ma podstawy do ubiegania si─Ö o status uchod┼║cy, s─ů s┼éabe. Urz─ůd do spraw Cudzoziemc├│w jest skrajnie niedofinansowany. To si─Ö ko┼äczy tak, ┼╝e kto┼Ť ucieka na przyk┼éad z p├│┼énocnego Iraku, trafia do Polski i okazuje si─Ö, ┼╝e w Polsce nie ma t┼éumacza z kurdyjskiego. W efekcie polskie w┼éadze prosz─ů o pomoc przedstawiciela rz─ůdu, przed kt├│rym ten facet ucieka, bo boi si─Ö prze┼Ťladowa┼ä politycznych! Przecie┼╝ to absurd.

┼╗eby zapewni─ç bezpiecze┼ästwo, a o bezpiecze┼ästwo tu przecie┼╝ chodzi, musimy mie─ç instytucje, kt├│re b─Öd─ů sprawnie weryfikowa─ç wnioski azylowe. Nie zrobimy tego bez ich wzmocnienia finansowego. Silne instytucje s─ů te┼╝ niezb─Ödne do tego, ┼╝eby skutecznie prowadzi─ç proces integracji. Integracja to kluczowa kwestia. I to jest proces dwustronny. Kraje Zachodu pope┼éni┼éy tu w przesz┼éo┼Ťci b┼é─Ödy. Musimy to uzna─ç, ┼╝eby tych b┼é─Öd├│w nie powt├│rzy─ç.

Jakie to b┼é─Ödy?

Tamtejsze elity d┼éugo ┼╝y┼éy w przekonaniu, ┼╝e ludzie, kt├│rzy przyje┼╝d┼╝aj─ů na Zach├│d, robi─ů to tylko na chwil─Ö. Mieli chwil─Ö popracowa─ç, a potem wr├│ci─ç do siebie. W Polsce s┼éysz─Ö teraz t─Ö sam─ů histori─Ö o ludziach z Azji Po┼éudniowej: ┼╝e chwil─Ö popracuj─ů na obozowisku Orlenu, a potem wyjad─ů z Polski. Do┼Ťwiadczenie Europy Zachodniej pokazuje, ┼╝e to tak nie dzia┼éa. Je┼╝eli nie chcemy zapakowa─ç si─Ö w k┼éopoty: gettoizacj─Ö i inne problemy spo┼éeczne, to musimy mie─ç strategi─Ö integracji i instytucje, kt├│re s─ů zdolne do tego, ┼╝eby wprowadzi─ç j─ů w ┼╝ycie.

Jak powinna wygl─ůda─ç taka strategia?

Trzeba zacz─ů─ç od bazowego poziomu: przewidujemy zjawisko i zastanawiamy si─Ö, jakich zasob├│w potrzebujemy, ┼╝eby nim zarz─ůdzi─ç. Wiemy na przyk┼éad, ┼╝e kluczowa dla integracji jest nauka j─Özyka. Bez dobrej znajomo┼Ťci j─Özyka nie da si─Ö samodzielnie stan─ů─ç na nogi, p├│j┼Ť─ç do pracy. J─Özyka potrzebuj─ů przede wszystkim dzieciaki, ┼╝eby nie odstawa─ç od grupy ÔÇô wiem, o czym m├│wi─Ö, sam sp─Ödzi┼éem pierwsze lata ┼╝ycia w polskoj─Özycznej emigranckiej rodzinie w Danii. Po przyj─Öciu setek tysi─Öcy uchod┼║c├│w wojennych z Ukrainy musimy zainwestowa─ç w nauk─Ö polskiego jako j─Özyka obcego na kierunkach polonistycznych. ÔÇ×Na wczorajÔÇŁ potrzebujemy te┼╝ fachowc├│w, kt├│rzy b─Öd─ů w stanie skutecznie pracowa─ç dla polskich samorz─ůd├│w, ucz─ůc polskiego. Kwestia j─Özyka to tylko jeden przyk┼éad. Dzi┼Ť nie mamy ani strategii migracyjnej, ani strategii integracji. Rz─ůd kroczy w przysz┼éo┼Ť─ç z zamkni─Ötymi oczami.

Szuka┼éam tej strategii w waszym programie wyborczym i niewiele znalaz┼éam. Pojawia si─Ö w nim postulat zaprzestania nielegalnych push-back├│w, czyli wyw├│zek ludzi na Bia┼éoru┼Ť przez granic─Ö polsko-bia┼éorusk─ů. Nie znalaz┼éam jednak ca┼éo┼Ťciowej strategii integracyjnej.

Ca┼éo┼Ťciowe stanowisko jest w dokumentach programowych partii Razem. Nie wszystko z tych dokument├│w trafia do programu wyborczego, kt├│ry musi by─ç zwarty, bo inaczej nie mia┼éby kilkudziesi─Öciu stron, tylko setki albo tysi─ůce.

Co jest w tej strategii, poza konieczno┼Ťci─ů u┼éatwienia migrantom nauki j─Özyka polskiego? Pytam o to tak┼╝e w kontek┼Ťcie solidarno┼Ťci unijnej, chocia┼╝by w kontek┼Ťcie os├│b, kt├│re przyp┼éywaj─ů teraz na Lampeduse.

Powiem co┼Ť, co mo┼╝e si─Ö wam nie spodoba─ç: w mojej ocenie w tym momencie nasza instytucjonalna wyporno┼Ť─ç zosta┼éa w du┼╝ym stopniu wyczerpana przez imigracj─Ö uchod┼║c├│w wojennych z Ukrainy.

Oni┬áde iure┬ánie maj─ů statusu uchod┼║cy.

Status statusem, ale mamy realne zjawisko spo┼éeczne: do Polski trafi┼éy setki tysi─Öcy os├│b. Trafi┼éy do polskiego systemu edukacyjnego i systemu ochrony zdrowia. Je┼╝eli zdarz─ů im si─Ö k┼éopoty ┼╝yciowe, to trafi─ů do polskiego systemu wsparcia i pomocy spo┼éecznej. Polskie spo┼éecze┼ästwo wykaza┼éo si─Ö wobec nich w bardzo kr├│tkim czasie solidarno┼Ťci─ů na ogromn─ů skal─Ö. I warto pokre┼Ťli─ç, ┼╝e wbrew r├│┼╝nym czarnowidzom nie dosz┼éo w zwi─ůzku z tym do wielkich napi─Ö─ç spo┼éecznych, akt├│w przemocy czy ostrych konflikt├│w na tle narodowo┼Ťciowym. Polskie spo┼éecze┼ästwo pokaza┼éo, ┼╝e jest solidarne i otwarte, du┼╝o bardziej ni┼╝ klasa polityczna, kt├│rej wypowiedzi na co dzie┼ä s┼éuchamy w mediach.

Mo┼╝e wi─Öc mo┼╝emy pom├│c te┼╝ innych uchod┼║com, nie tylko tym z Ukrainy?

Rzecz w tym, ┼╝eby pomaga─ç skutecznie. I tu kluczowa jest wyporno┼Ť─ç instytucji. Moim zdaniem obecnie nie jeste┼Ťmy w stanie wesprze─ç na wi─Öksz─ů skal─Ö kraj├│w po┼éudnia Europy. ┼╗eby skutecznie prowadzi─ç proces integracji, potrzebne s─ů czas i zasoby. Te zasoby zosta┼éy w olbrzymim stopniu zu┼╝yte. A je┼Ťli zasob├│w jest za ma┼éo, to zaczyna si─Ö ostra konkurencja, kt├│ra generuje konflikty i kt├│r─ů przegrywaj─ů s┼éabsi. Tak┼╝e dlatego potrzebujemy pa┼ästwa dobrobytu, bo ono lepiej radzi sobie z takimi wyzwaniami.

Tylko┬á┼╝eby to zmieni─ç, trzeba przej─ů─ç w┼éadz─Ö albo chocia┼╝ mie─ç w niej udzia┼é. To, czy w przysz┼éej kadencji nadal b─Ödzie rz─ůdzi─ç PiS, czy opozycja, w du┼╝ej mierze zale┼╝y od tego, kto zajmie trzecie miejsce w wyborach. Naturalnym kandydatem do bycia ÔÇ×trzeci─ů si┼é─ůÔÇŁ w polskiej polityce wydaje si─Ö Lewica. Obecnie jest w Sejmie, zaj─Ö┼éa trzecie miejsce w ostatnich wyborach, wzmocni┼éa si─Ö instytucjonalnie. Wyra┼║nie odr├│┼╝nia si─Ö te┼╝ od innych partii na polskiej scenie politycznej ÔÇô centroprawicowych, bardzo prawicowych czy ultranacjonalistycznie prawicowych, co powinno by─ç jej ogromn─ů si┼é─ů. Dlaczego w takim razie notowania Lewicy s─ů tak niskie, ┼╝e wci─ů┼╝ nie wiemy, czy to ona zajmie miejsce na podium?

┼Ürednia sonda┼╝owa na to wskazuje.

Nawet je┼Ťli, to wci─ů┼╝ poruszamy si─Ö w granicach b┼é─Ödu statystycznego.

Lewica walczy o trzecie miejsce z Konfederacj─ů. To poniek─ůd przykra informacja, ale te┼╝ bardzo wa┼╝ne zadanie do wykonania. Po prostu musimy wygra─ç w tym starciu. Ono b─Ödzie si─Ö odbywa┼éo w wielu miastach w Polsce. Rozmawiamy w Warszawie, w okr─Ögu numer 19. Tutaj albo kolejny mandat zdob─Ödzie Lewica ÔÇô Dorota Olko ÔÇô albo Konfederacja. We Wroc┼éawiu mandat zdob─Ödzie albo Konfederacja, albo Marta Sto┼╝ek z Lewicy. W Krakowie albo Daria Gosek-Popio┼éek, albo jaki┼Ť kolega pana Berkowicza. To kluczowe bitwy do wygrania. Mi─Ödzy innymi dlatego promowana ostatnio ÔÇ×turystyka wyborczaÔÇŁ akurat dla wyborc├│w Lewicy jest bez sensu. Wyborcy Lewicy, wyje┼╝d┼╝aj─ůc z najwi─Ökszych miast, mog─ů┬áde facto odda─ç swoje g┼éosy Konfederacji.

Tak si─Ö sk┼éada, ┼╝e wszystkie te starcia tocz─ů kandydatki partii Razem ÔÇô to wa┼╝na deklaracja, ┼╝e to od was zale┼╝y wynik wybor├│w. Ale to nie jest odpowied┼║ na nasze pytanie. Dlaczego Lewica musi na ostatniej prostej walczy─ç o trzecie miejsce z Konfederacj─ů i wcale nie wiadomo, czy to starcie wygra?

Pami─Ötacie, jaki by┼é punkt wyj┼Ťcia? Lewica wesz┼éa do parlamentu w 2019 roku po d┼éugiej przerwie. Ju┼╝ nawet przymykaj─ůc oczy na to, co to by┼éa za ÔÇ×lewicowo┼Ť─çÔÇŁ za rz─ůd├│w Leszka Milera.

Czym ma by─ç wi─Öc w┼éa┼Ťciwa polityczna lewicowo┼Ť─ç?

To pakiet. Wolno┼Ť─ç ┼Ťwiatopogl─ůdowa, prawa cz┼éowieka, egalitaryzm, redystrybucja, silne pa┼ästwo i sprawnie dzia┼éaj─ůce us┼éugi publiczne. Ten pakiet jest jednak czym┼Ť nowym w polskiej polityce. A procesy polityczne, spo┼éeczne, utrwalanie si─Ö hegemonii, budowanie si┼éy kontrhegemonicznej ÔÇô to nie dzieje si─Ö z dnia na dzie┼ä. To nie s─ů procesy rewolucyjne, a przynajmniej rzadko takimi bywaj─ů.

Kampania dzieje si─Ö jednak tu i teraz.

Dla nas kluczowe s─ů jej ostatnie tygodnie. Najbardziej zmobilizowani s─ů wyborcy powy┼╝ej 60 roku ┼╝ycia. W tej grupie jest oczywi┼Ťcie najwi─Öcej wyborc├│w PiS i PO. Natomiast wyborcy przed czterdziestk─ů, a w szczeg├│lno┼Ťci wyborczynie, to grupa du┼╝o mniej zmobilizowana, kt├│ra wci─ů┼╝ zastanawia si─Ö, czy i┼Ť─ç, czy nie i┼Ť─ç na wybory. Grupa, kt├│ra wci─ů┼╝ jeszcze szuka. To nasze zadanie. Dobry wynik z poprzednich wybor├│w wynika┼é z tego, ┼╝e to si─Ö uda┼éo na ostatniej prostej. A w tamt─ů kampani─Ö wyborcz─ů jako Lewica wchodzili┼Ťmy z sze┼Ťcioprocentowym poparciem.

Wci─ů┼╝ niepokoj─ůca jest dla mnie wizja lewicy, kt├│ra, owszem, startowa┼éa z bardzo trudnej pozycji, ale przez cztery lata by┼éa w Sejmie i w kolejnej kampanii jej by─ç albo nie by─ç zn├│w decyduje si─Ö w ostatnich tygodniach przed wyborami. To oznacza, ┼╝e przez cztery lata nie zbudowali┼Ťcie stabilnego poparcia. A przecie┼╝ w mi─Ödzyczasie mia┼éy miejsce masowe protesty m┼éodych kobiet, r├│wnie┼╝ w mniejszych miastach, z bardzo lewicowymi has┼éami na sztandarach. Dosz┼éo wr─Öcz do rewolucji, kt├│ra ÔÇô wydawa┼éoby si─Ö ÔÇô jest dobrym fundamentem dla lewicy.

Przegranej rewolucji. Je┼Ťli mamy trzyma─ç si─Ö tej poetyki, to po wielkim strajku kobiet ┼╝yjemy w epoce kontrrewolucji. Rz─ůd utrzyma┼é si─Ö u w┼éadzy, nie upad┼é mimo najwi─Ökszych protest├│w w Polsce po 1989 roku. Min─Ö┼éy dwa lata i oni si─Ö nie cofn─Öli, prawo nie zosta┼éo zmienione. M├│wi─Ö o mobilizacji wyborc├│w dlatego, ┼╝e bardzo wiele z os├│b, kt├│re wysz┼éy wtedy na ulice, zesz┼éo z nich z poczuciem pora┼╝ki. To normalne, kiedy anga┼╝ujemy si─Ö na maksa, a jednak si─Ö nie udaje. Dzi┼Ť wyzwaniem jest dla nas przekonanie tych os├│b, ┼╝e realna zmiana mo┼╝e wydarzy─ç si─Ö 15 pa┼║dziernika przy urnach wyborczych.

Je┼Ťli strajk kobiet sko┼äczy┼é si─Ö pora┼╝k─ů, to czy nie jest to r├│wnie┼╝ wasza pora┼╝ka? Mo┼╝e za ma┼éo si─Ö zaanga┼╝owali┼Ťcie, ┼╝eby wesprze─ç ten ruch spo┼éeczny? Mo┼╝emy czeka─ç, a┼╝ zajd─ů ewolucyjne procesy i przy odpowiednim otoczeniu lewica odzyska w┼éadz─Ö, ale je┼Ťli trafi┼éa wam si─Ö rewolucja, to mo┼╝e trzeba by┼éo przej─ů─ç w┼éadz─Ö metod─ů rewolucyjn─ů?

Jestem reformist─ů, rewolucyjne przejmowanie w┼éadzy nie le┼╝y w mojej naturze. Jednak czuli┼Ťmy si─Ö i czujemy cz─Ö┼Ťci─ů tego ruchu. Je┼Ťli dotychczas nie zrealizowa┼é on swoich postulat├│w, to trudno to uzna─ç za nasz sukces. Jednak nie jeste┼Ťmy anarchistami, tylko politykami parlamentarnymi. Wierzymy w kartk─Ö wyborcz─ů. Wierzymy w to, ┼╝e parlament jest miejscem, w kt├│rym nie tylko mo┼╝na przyj┼Ť─ç i pogada─ç, ale w kt├│rym mo┼╝na co┼Ť wywalczy─ç. ┼╗eby dokona─ç trwa┼éej zmiany, potrzebna jest synergia dzia┼éa┼ä polityk├│w parlamentarnych i ruch├│w spo┼éecznych, zorganizowanego spo┼éecze┼ästwa, ruchu zwi─ůzkowego. Zbudowanie trwa┼éej wi─Ökszo┼Ťci dla zmian, kt├│re chcemy wprowadzi─ç.

W tej kampanii pr├│bujecie budowa─ç t─Ö wi─Ökszo┼Ť─ç w r├│┼╝nych grupach spo┼éecznych. Jedn─ů z nich s─ů ci, kt├│rzy b─Öd─ů chcieli mieszka─ç w czynszowych mieszkaniach, kt├│re obiecujecie wybudowa─ç. Jednak p├│ki nie macie sprawczo┼Ťci, ci─Ö┼╝ko jest kogo┼Ť przekona─ç, ┼╝e te mieszkania faktycznie powstan─ů. Czy to nie kwadratura ko┼éa?

Mieszkania to wa┼╝ny przyk┼éad. W 2019 roku zrobili┼Ťmy na ten temat badania i spece od bada┼ä powiedzieli nam, ┼╝e nie ma co m├│wi─ç o mieszkaniach, poniewa┼╝ Polki i Polacy w przygniataj─ůcej wi─Ökszo┼Ťci uwa┼╝aj─ů, ┼╝e to problem, kt├│ry musz─ů rozwi─ůzywa─ç indywidualnie.

Nie pos┼éuchali┼ŤcieÔÇŽ

Podj─Öli┼Ťmy polityczn─ů decyzj─Ö. Uznali┼Ťmy, ┼╝e mamy cztery lata, ┼╝eby przekona─ç ludzi do budownictwa spo┼éecznego, kt├│re naszym zdaniem jest jedynym sposobem na rozwi─ůzanie kryzysu mieszkaniowego. W przeciwie┼ästwie do ┼éadowania miliard├│w z┼éotych w system bankowy i dotowania przy tym deweloper├│w poprzez dop┼éaty do kredyt├│w.

Jaki jest efekt?

Po czterech latach jedna trzecia Polak├│w uwa┼╝a, ┼╝e budownictwo spo┼éeczne to najlepsza droga wyj┼Ťcia z kryzysu mieszkaniowego. Powiem wam, jak to wygl─ůda┼éo i jaka b─Ödzie dalsza dynamika. Najpierw liberalni liderzy opinii si─Ö z nas ┼Ťmiali: ÔÇ×he, he, Zandberg, komunizm, chc─ů rozdawa─ç mieszkaniaÔÇŁ. Po etapie wy┼Ťmiewania nast─ůpi┼é czas gniewu, ┼╝e jeste┼Ťmy bezczelnymi g├│wniarzami, kt├│rzy chc─ů rozdawa─ç mieszkania. Dzi┼Ť jedna trzecia spo┼éecze┼ästwa stoi za nami, a czwarty etap b─Ödzie taki, ┼╝e w ci─ůgu najbli┼╝szych kilku lat przedstawiciele centrowego establishmentu zaczn─ů twierdzi─ç, ┼╝e to ┼Ťwietny pomys┼é i ┼╝e oni od zawsze go popierali.

To ju┼╝ si─Ö dzieje.

Jeste┼Ťmy wi─Öc w tej sprawie w du┼╝o lepszym miejscu ni┼╝ cztery lata temu, a dlaczego? Bo to ci┼Ťniemy. Bo po to jest Lewica, ┼╝eby cisn─ů─ç sprawy. Tak samo b─Ödzie ze skr├│ceniem czasu pracy. Najpierw by┼é ┼Ťmiech, potem gniew, dzisiaj badania spo┼éeczne m├│wi─ů, ┼╝e znaczna cz─Ö┼Ť─ç Polek i Polak├│w chce tego, ┼╝eby stopniowo skraca─ç czas pracy. W tej kampanii m├│wimy o kolejnej rzeczy, kt├│ra za chwileczk─Ö bardzo rozgniewa kole┼╝anki i koleg├│w z liberalnego centrum, czyli o zwi─Ökszeniu demokracji w pracy.

Jak ma to wygl─ůda─ç w praktyce?

Chcemy, ┼╝eby pracownicy w du┼╝ych firmach wybierali swoich przedstawicieli do w┼éadz firmy, tak jak dzieje si─Ö to chocia┼╝by w Niemczech. Tak widzimy nasze zadanie ÔÇô wprowadzamy progresywne propozycje zmian i krok po kroku budujemy wok├│┼é nich spo┼éeczne oparcie.

Tak by┼éo te┼╝ z kwesti─ů aborcji.

W 2016 roku, kiedy mia┼é miejsce pierwszy Czarny Protest, nasze postulaty by┼éy uwa┼╝ane za radykalne i popiera┼éo je wed┼éug r├│┼╝nych bada┼ä spo┼éecznych od 12 do 14 procent spo┼éecze┼ästwa. Pami─Ötam, jak mainstream wyzywa┼é nas od radyka┼é├│w, od ludzi nieodpowiedzialnych. Dzisiaj wi─Ökszo┼Ť─ç spo┼éecze┼ästwa opowiada si─Ö za legalizacj─ů aborcji. Ta historia si─Ö powtarza.

Z jednej strony to bardzo dobrze, ┼╝e wasze postulaty popiera wi─Ökszo┼Ť─ç albo przynajmniej znacz─ůcy odsetek spo┼éecze┼ästwa. Z drugiej, to wci─ů┼╝ nie przek┼éada si─Ö na wasze poparcie. Czy nie dzia┼éacie bardziej jak think tank, kt├│ry zmienia debat─Ö publiczn─ů? Tymczasem rol─ů partii politycznej jest, opr├│cz wprowadzania temat├│w do debaty, zdobywanie i utrzymywanie w┼éadzy. A tylko co trzecia osoba, kt├│ra popiera budow─Ö czynszowych mieszka┼ä, chce na was g┼éosowa─ç.

Nas interesuje realna zmiana, a ┼╝eby zmiana by┼éa realna, to musi by─ç trwa┼éa. Nie przeprowadzimy jej, je┼Ťli spo┼éecze┼ästwo nie b─Ödzie po naszej stronie. W Wiedniu nikt nie podniesie r─Öki na budownictwo niskoczynszowe, bo przygniataj─ůca wi─Ökszo┼Ť─ç ludzi jest do niego przekonana. Z przekonania jestem demokrat─ů i nie wierz─Ö, ┼╝e mo┼╝na wprowadza─ç zmiany na kontrze do spo┼éecze┼ästwa. Dlatego walka o przekonywanie spo┼éecze┼ästwa jest cholernie wa┼╝na.

Z tym si─Ö zgadzamy, ale ┼╝eby wprowadzi─ç zmiany, potrzebna jest te┼╝ sprawczo┼Ť─ç.

Ona wynika z sejmowej arytmetyki. Tak, nie mamy jej jeszcze po swojej stronie. Ale jeszcze raz przypominam: to by┼éa pierwsza kadencja od dw├│ch dekad, w kt├│rej w Sejmie by┼é konsekwentnie prospo┼éeczny klub parlamentarny. Poprzednio to by┼éa Unia Pracy. 15 pa┼║dziernika mamy szans─Ö, ┼╝eby zmieni─ç dotychczasow─ů arytmetyk─Ö i zacz─ů─ç wprowadza─ç zmiany.

Szans─Ö, a nie pewno┼Ť─ç. Mo┼╝e jeste┼Ťcie za grzeczni? Wolicie ewolucje, a nie rewolucje. W┼éodzimierz Czarzasty, jak s┼éyszy s┼éowo populizm, to od┼╝egnuje si─Ö od niego, jak tylko mo┼╝e. Mo┼╝e problem polega na tym, ┼╝e nie umiecie organizowa─ç spo┼éecznego gniewu?

Gniew ┼éatwiej po┼é─ůczy─ç z nienawi┼Ťci─ů i z wykluczeniem. Szczeg├│lnie wobec ÔÇ×innychÔÇŁ i ÔÇ×obcychÔÇŁ ÔÇô rozmawiali┼Ťmy o tym na pocz─ůtku. Na razie w Polsce si─Ö to nie dzieje i woleliby┼Ťmy, ┼╝eby tak pozosta┼éo. Chcia┼ébym, ┼╝eby gniew, je┼Ťli si─Ö pojawia, by┼é konstruktywny, ┼╝eby nie polega┼é na wyrzucaniu z siebie wkurwu na to, ┼╝e jest niesprawiedliwie, tylko motywowa┼é do dzia┼éania.

To przecie┼╝ wasze ÔÇô polityk├│w zadanie, ┼╝eby ten gniew odpowiednio ukierunkowa─ç.

Kultura konstruktywnego gniewu jest troch─Ö jak ┼Üwi─Öty Graal. ┼üatwo mo┼╝na powiedzie─ç: politycy powinni to ogarn─ů─ç. Ale to nie jest kwestia, kt├│r─ů mo┼╝na zrelegowa─ç na polityk├│w. Potrzebujemy kultury konstruktywnego gniewu w miejscu pracy, w kt├│rym zamiast tylko wkurza─ç si─Ö, ┼╝e pracownikom dzieje si─Ö krzywda, ludzie si─Ö organizuj─ů, przychodz─ů do szefa i m├│wi─ů mu: ÔÇ×Za┼éo┼╝yli┼Ťmy zwi─ůzek zawodowy. To s─ů nasze postulaty. Si─ůd┼║my i rozmawiajmy o tym, czego si─Ö domagamyÔÇŁ.

Potrzebujemy kultury wzi─Öcia odpowiedzialno┼Ťci za swoj─ů lokaln─ů spo┼éeczno┼Ť─ç, za instytucje, kt├│rych jeste┼Ťmy uczestnikami. Umiej─Ötno┼Ťci powiedzenia tego, na co si─Ö nie zgadzamy, ale te┼╝ powiedzenia, czego chcemy. Od tego zaczyna si─Ö realna zmiana. Tylko wtedy Polska stanie si─Ö bardziej wolno┼Ťciowa i bardziej egalitarna. Bez tego gniew ko┼äczy si─Ö przegran─ů rewolucj─ů.

Brzmi jak: ÔÇ×Nie palcie komitet├│w, zak┼éadajcie w┼éasneÔÇŁ. Tylko, czy w ten spos├│b nie oddajecie pola prawicy, kt├│ra nie waha si─Ö si─Öga─ç po populizm i kt├│ra pr├│buje zbiera─ç r├│┼╝ne zagniewane grupy pod swoim sztandarem, dla swojej sprawy?

Przecie┼╝ my te┼╝ to robimy: zbieramy pracownik├│w bud┼╝et├│wki; zbieramy wkurzone m┼éode pokolenie, kt├│re chce zmiany na rynku mieszkaniowym; zbieramy osoby rozczarowane asekuranckim i cz─Östo dosy─ç ┼╝enuj─ůcym podej┼Ťciem do praw cz┼éowieka czy praw kobiet przez platformiany mainstream. Zbieramy te wszystkie grupy w jednym bloku i budujemy propozycj─Ö polityczn─ů, kt├│ra nie jest wy┼é─ůcznie platform─ů do wykrzyczenia swojego gniewu.

Lewica jest koalicj─ů i to nie tylko koalicj─ů partii. Jest koalicj─ů spo┼éeczn─ů, opr├│cz Razem czy obu frakcji Nowej Lewicy znajdziecie tu wiele grup spo┼éecznych, z kt├│rych ka┼╝da przychodzi ze swoimi emocjami. Uda┼éo si─Ö nam dogada─ç. To jest co┼Ť, na czym bardzo mi w Polsce zale┼╝y. My w og├│le przestali┼Ťmy ze sob─ů rozmawia─ç. Mam po dziurki w nosie tego, ┼╝e polityka polega na konkursie: kto bardziej spektakularnie, w bardziej chamski spos├│b powie, ┼╝e ci drudzy to banda skurwysyn├│w. To nie doprowadzi nas donik─ůd. Musimy nauczy─ç si─Ö w r├│┼╝nych sprawach zgadza─ç i nie zgadza─ç, czasem dogadywa─ç, a czasem nie, a przede wszystkim budowa─ç wi─Ökszo┼Ťci, kt├│re pozwol─ů na przeg┼éosowanie rozwi─ůza┼ä. Spory musz─ů by─ç o co┼Ť. Ludzie w Polsce s─ů wym─Öczeni sporem dla sporu, kt├│ry powoduje, ┼╝e si─Ö nie ma ochoty p├│j┼Ť─ç na wybory, bo ma si─Ö poczucie, ┼╝e uczestniczy si─Ö w seansie nienawi┼Ťci.

Czy to jest populizm? Na poziomie emocji to co┼Ť zupe┼énie odwrotnego. Ale widz─Ö, ┼╝e w spo┼éecze┼ästwie jest realne niezadowolenie z mainstreamowej polityki bulgocz─ůcej od nienawi┼Ťci.

ÔÇ×Do┼Ť─ç k┼é├│tniÔÇŁ ÔÇô to has┼éo wyborcze Trzeciej DrogiÔÇŽ Jak wida─ç konkurujecie o te same grupy niezadowolonych.

My nie m├│wimy: ÔÇ×do┼Ť─ç k┼é├│tniÔÇŁ. M├│wimy: k┼é├│─çmy si─Ö, ale o co┼Ť, niech z tych k┼é├│tni co┼Ť wynika. Nie wierz─Ö w ┼Ťwiat, w kt├│rym z┼éapiemy si─Ö za r─Öce i b─Ödziemy wsp├│lnie pl─ůsa─ç dooko┼éa ogniska. Z Ho┼éowni─ů zgadzamy si─Ö na przyk┼éad w kwestiach dotycz─ůcych ochrony ┼Ťrodowiska. Ale s─ů te┼╝ takie sprawy, w kt├│rych si─Ö nie zgadzamy. Na przyk┼éad, kiedy rozmawiamy o wielko┼Ťci bud┼╝etu, obowi─ůzkach pa┼ästwa czy prywatyzacji. Toczymy realny sp├│r, ale to jest sp├│r o co┼Ť. Polska polityka musi przerodzi─ç si─Ö z wielkiego ÔÇ×sporu dobra ze z┼éemÔÇŁ, jak z Tolkiena, w dziesi─ůtki spor├│w o konkretne rzeczy. Bo z takich spor├│w o rzeczy co┼Ť wynika, a z wielkiego, manichejskiego sporu dobra ze z┼éem, w kt├│rym wszyscy uwa┼╝aj─ů, ┼╝e oni s─ů dobrem, a wszyscy inni s─ů z┼éem, nie wynika kompletnie nic.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś