fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

(A)polityczni Debiutanci

Przemielonym przez pandemi─Ö, szar─ů rzeczywisto┼Ť─ç polskiej edukacji i kryzys zaburze┼ä psychicznych Debiutantom polityczno┼Ť─ç kojarzy si─Ö z wizj─ů kija bez marchewki.
(A)polityczni Debiutanci
ilustr.: Stanisław Gajewski

W najbli┼╝szych wyborach ÔÇô 15 pa┼║dziernika 2023 roku ÔÇô we┼║mie udzia┼é 1 422 275 m┼éodych ludzi, kt├│rzy nigdy wcze┼Ťniej nie g┼éosowali. Urodzili si─Ö w czasie, kiedy Polska nale┼╝a┼éa ju┼╝ do Unii Europejskiej; prawdopodobnie ju┼╝ w przedszkolu mieli smartfony, a w okresie dojrzewania zamkni─Öto ich na niespe┼éna dwa lata w domach z powodu epidemii Covid-19. To Debiutanci ÔÇô a przynajmniej tak ochrzcili ich autorzy raportu ÔÇ×DebiutanciÔÇÖ23ÔÇŁ, kt├│rzy przebadali postawy polityczne, warto┼Ťci i przekonania najm┼éodszych wyborc├│w. Dzi┼Ť Debiutanci s─ů pe┼énoletni, tak jak pe┼énoletni jest ju┼╝ duopol POPiSu ÔÇô nie pami─Ötaj─ů rz─ůd├│w ┼╝adnych innych partii politycznych, a ca┼ée ich ┼╝ycie up┼éyn─Ö┼éo na obserwowaniu ja┼éowego konfliktu tych dw├│ch skorumpowanych ┼Ťrodowisk.

Debiutanci wychowali si─Ö w zupe┼énie innym ┼Ťwiecie ni┼╝ dzisiejsi trzydziesto- czy czterdziestolatkowie. Nikt im nie obiecywa┼é, ┼╝e wkr├│tce b─Ödziemy ┼╝y─ç na poziomie Niemc├│w, a raz uwolniona polska przedsi─Öbiorczo┼Ť─ç zapewni wszystkim powszechny dobrobyt. Dorastali w przekonaniu, ┼╝e ┼Ťwiat si─Ö ko┼äczy ÔÇô z majacz─ůcym na horyzoncie widmem katastrofy klimatycznej, kt├│ra ma ukra┼Ť─ç ich przysz┼éo┼Ť─ç.

Debiutanci maj─ů du┼╝o wi─Öksz─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç ekologiczn─ů ni┼╝ ich rodzice ÔÇô istotna cz─Ö┼Ť─ç z nich opowiada si─Ö za rozwojem transportu publicznego, zwraca uwag─Ö, ┼╝e chcia┼éaby mieszka─ç w okolicy pe┼énej zieleni i korzysta─ç z infrastruktury pieszo-rowerowej. Ale jednocze┼Ťnie ich wyobra┼║nia polityczna zosta┼éa ukszta┼étowana przez rodzic├│w, kt├│rzy dorastali w latach 90. ÔÇô po upadku Zwi─ůzku Radzieckiego, w czasach ÔÇ×ko┼äca historiiÔÇŁ, skrajnego indywidualizmu, kiedy wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e spo┼éecze┼ästwo jest tylko zbiorem jednostek kieruj─ůcych si─Ö w┼éasnym interesem. Finalnym etapem historii mia┼é by─ç maria┼╝ demokracji liberalnej i kapitalizmu, w ramach kt├│rego polityka mia┼éa zosta─ç sprowadzona do stopniowego poprawiania i naoliwiania dobrze dzia┼éaj─ůcego silnika.

Niewyobra┼╝alna polityka

Taki jest horyzont wyobra┼║ni Debiutant├│w, kt├│ry wy┼éania si─Ö z przytaczanego raportu ÔÇô podstawowym podmiotem spo┼éecznym jest dla nich jednostka. Jedyn─ů szersz─ů wsp├│lnot─ů, jak─ů identyfikuj─ů, jest nar├│d (i cz─Östo j─ů odrzucaj─ů ÔÇô 53% badanych twierdzi, ┼╝e ÔÇ×gdybym m├│g┼é/mog┼éa, wyjecha┼é(a)bym z Polski i zamieszka┼é(a) na sta┼ée za granica╠ĘÔÇŁ).

Skutkiem tego wszystkiego jest dog┼é─Öbna apolityczno┼Ť─ç m┼éodego pokolenia. W najbardziej powszechnym rozumieniu tego s┼éowa ÔÇô 80% badanych jest sfrustrowanych obecna╠Ę sytuacja╠Ę polityczna╠Ę w Polsce, ale jednocze┼Ťnie 70% marzy o tym, ┼╝eby prowadzic╠ü spokojne, przyjemne z╠çycie, bez koniecznos╠üci angaz╠çowania sie╠Ę w sprawy spo┼éeczne czy polityczne.

Jednak Debiutanci s─ů apolityczni r├│wnie┼╝ w g┼é─Öbszym znaczeniu, kt├│re nadaje polityczno┼Ťci belgijska filozofka Chantal Mouffe ÔÇô jako przestrzeni konfliktu interes├│w, w┼éadzy, podporz─ůdkowania i podzia┼é├│w. W tym sensie polityczna jest wysoko┼Ť─ç czynsz├│w czy ceny mieszka┼ä, bo gdy rosn─ů, to zarabia na tym drobna grupka rentier├│w, a gdy spadaj─ů, korzysta znaczna wi─Ökszo┼Ť─ç spo┼éecze┼ästwa ÔÇô niedysponuj─ůca w┼éasnym mieszkaniem. Polityczna jest wysoko┼Ť─ç p┼éac ÔÇô bo dodatkowy zarobek firmy albo trafi na konto pracownika, albo jego szefa. Polityczna jest sytuacja ochrony zdrowia, bo jej chroniczne niedofinansowanie jest ┼║r├│d┼éem nieko┼äcz─ůcych si─Ö kolejek dla jednych, a dla innych ÔÇô ogromnych zysk├│w i rosn─ůcej bazy klient├│w kolejnych powstaj─ůcych firm prywatnych w tym sektorze.

W ka┼╝dej z tych sfer przejawiaj─ů si─Ö podzia┼éy, kt├│rych kategoria narodu nie wyczerpuje ÔÇô┬á niewiele ┼é─ůczy ze sob─ů dzieci wysoko postawionych biznesmen├│w i polityk├│w, dorastaj─ůce w wielkim mie┼Ťcie, dysponuj─ůce olbrzymim kapita┼éem finansowym, edukacyjnym i kulturowym, z osobami dorastaj─ůcymi na wsiach i w ma┼éych miastach, kt├│re o prywatnej nauce angielskiego cz─Östo nie mog┼éy marzy─ç, bo miejsce na ich marzenia zajmowa┼éo istnienie magicznego autobusu, kt├│ry dowozi┼éby je z domu do wi─Ökszego miasta cz─Ö┼Ťciej, ni┼╝ dwa razy na dob─Ö. Dzieli ich klasowa przepa┼Ť─ç, bez w─ůtpienia zauwa┼╝alna, bo trudno nie widzie─ç r├│┼╝nic, kt├│re dziel─ů r├│wie┼Ťnik├│w. Ale nikt nie wyposa┼╝y┼é ich w narz─Ödzia i j─Özyk, kt├│rym mogliby j─ů wyrazi─ç.

Dziady

Skutki tej sytuacji wida─ç w tym, jak m┼éodzi rozumiej─ů polityk─Ö. Polska to ich zdaniem ÔÇ×kraj rz─ůdzony przez dziad├│w, wybieranych przez dziad├│wÔÇŁ. Istotna cz─Ö┼Ť─ç pokolenia uwa┼╝a, ┼╝e g┼éosowa─ç nie warto, bo ÔÇ×politycy nie spe┼éniaja╠Ę swoich obietnic wyborczychÔÇŁ (38%), ÔÇ×nie interesuj─Ö si─Ö polityk─ůÔÇŁ (36%), ÔÇ×wybory b─Öd─ů nieuczciwe ÔÇô i tak wiadomo kto wygraÔÇŁ (28%), ÔÇ×politycy ci─ůgle si─Ö k┼é├│c─ů i nie za┼éatwiaj─ů wa┼╝nych sprawÔÇŁ (25%), bo ÔÇ×zale┼╝y im tylko na wzbogaceniu si─ÖÔÇŁ (23%).

Prawdopodobnie wynika to z tego, ┼╝e rozumienie polityki wsp├│┼éczesnych czterdziesto- i pi─Ö─çdziesi─Öciolatk├│w (ich rodzic├│w) sprowadza si─Ö do ÔÇ×pogonienia z┼éodzieiÔÇŁ ÔÇô taki obraz rzeczywisto┼Ťci ÔÇ×rodziceÔÇŁ kreuj─ů w mediach, w kt├│rych pracuj─ů, to samo przekazuj─ů swoim wchodz─ůcym w doros┼éo┼Ť─ç dzieciom. Polityka na przestrzeni ostatnich dekad zosta┼éa w Polsce sprowadzona z przestrzeni konfliktu interes├│w, do optymalizacji dzia┼éa┼ä sektora publicznego, pa┼ästwo mia┼éo by─ç po to, ┼╝eby marnowa─ç jak najmniej pieni─Ödzy, uwolni─ç rynek i obcina─ç podatki. Pomimo tego, ┼╝e 68% badanych deklaruje, ┼╝e ÔÇ×w wielu sprawach ma zupe┼énie inne pogla╠Ędy niz╠ç rodziceÔÇŁ, sam szeroki obraz tego, czym jest polityka, jest u m┼éodych bardzo podobno do tego, kt├│ry wyznaje starsze pokolenie.

Nic wi─Öc dziwnego, ┼╝e w┼Ťr├│d dziesi─Öciu postulat├│w ÔÇ×idealnej partii politycznejÔÇŁ Debiutant├│w pierwszy brzmi: ÔÇ×obni┼╝ka podatk├│wÔÇŁ, a niemal wszystkie kolejne ÔÇô lepsze wsparcie psychologiczne, ta┼äsza komunikacja publiczna, wy┼╝sza p┼éaca minimalna czy dop┼éaty pa┼ästwa do zakupu pierwszego mieszkania ÔÇô oznaczaj─ů wzrost wydatk├│w pa┼ästwa.

To niezdecydowanie wobec priorytet├│w objawia si─Ö tym, ┼╝e to Konfederacja cieszy si─Ö najwi─Ökszym poparciem w┼Ťr├│d Debiutant├│w (w┼Ťr├│d debiutantek wygrywa partia ÔÇ×Trudno Powiedzie─çÔÇŁ) ÔÇô w ko┼äcu to politycy tej formacji najbardziej jednoznacznie deklaruj─ů, ┼╝e celem ich wej┼Ťcia w polityk─Ö jest ÔÇ×przewr├│cenie stolikaÔÇŁ czy ÔÇ×oderwanie ┼Ťwi┼ä od korytaÔÇŁ.

M┼éodzi z zasady nie ufaj─ů politykom, nawet z partii, na kt├│re g┼éosuj─ů. Najwi─Öksze zaufanie budz─ů w┼Ťr├│d swoich wyborc├│w w┼éa┼Ťnie Konfederaci ÔÇô tak deklaruje 35% m┼éodych. Co zaskakuj─ůce, najni┼╝szy poziom zaufania w┼Ťr├│d swojego elektoratu ÔÇô zaledwie 7% ÔÇô ma Trzecia Droga, naj┼Ťwie┼╝szy gracz w tegorocznych wyborach z du┼╝─ů liczb─ů nowych, nieskompromitowanych niczym nazwisk. Popularno┼Ť─ç Konfederacji i zaufanie, jakim to ugrupowanie darzone jest przez m┼éodych wyborc├│w, cz─Ö┼Ťciowo mo┼╝e t┼éumaczy─ç te┼╝ fakt, ┼╝e spo┼Ťr├│d wszystkich partii na scenie politycznej to ona najsprawniej, a na pewno najpro┼Ťciej dla m┼éodych, opowiada polityk─Ö, operuj─ůc cz─Östo radykalnie neoliberalnym s┼éownikiem.

M┼éodym polityka kojarzy si─Ö z plemienn─ů walk─ů dw├│ch oboz├│w. To odgrywany w telewizji, Sejmie i ÔÇ×gdzie┼Ť tam jeszczeÔÇŁ spektakl, kt├│ry nie ma im nic do zaoferowania. Nie pomagaj─ů anegdotyczne absurdy polskiej polityki, takie jak picie w├│dki z u┼Ťmiechami na twarzach na urodzinach znanego redaktora przez publicznie nienawidz─ůcych si─Ö polityk├│w dw├│ch najwi─Ökszych partii w Polsce. Wszystko to jest obrazem szerszego problemu: zabetonowania polskiej sceny politycznej. Wszystkie decyzje, kt├│re dotychczas by┼éy na niej podejmowane w ich sprawie i na ich temat ÔÇô dotycz─ůce praw reprodukcyjnych, edukacji, zdrowia psychicznego ÔÇô by┼éy podejmowane ponad ich g┼éowami, bez pytania samych zainteresowanych lub wbrew ich woli (jak w przypadku Czarnych Protest├│w).

Prowadz─ůcy ze sob─ů personalne wojenki, ┼Ťcigaj─ůcy si─Ö w przedwyborczych festiwalach na obietnice bez pokrycia i ignoruj─ůcy potrzeby m┼éodych polscy politycy po prostu nie zas┼éuguj─ů na uwag─Ö. By─ç mo┼╝e sami politycy uwa┼╝aj─ů, ┼╝e m┼éodych wyborc├│w w og├│le jest tak ma┼éo w por├│wnaniu na przyk┼éad z seniorami, ┼╝e po prostu nie op┼éaca si─Ö zabiega─ç o ich wzgl─Ödy, poniewa┼╝ nie b─Öd─ů mieli wi─Ökszego wp┼éywu na wynik wybor├│w. Skutek? Politycy nie interesuj─ů si─Ö m┼éodymi, a m┼éodzi ÔÇô politykami. Nic dziwnego, ┼╝e dla przemielonych przez pandemi─Ö, szar─ů rzeczywisto┼Ť─ç polskiej edukacji i kryzys zaburze┼ä psychicznych Debiutant├│w polityczno┼Ť─ç kojarzy si─Ö z wizj─ů kija bez marchewki.

Rozwi─ůzania Hurt-Detal

Nawet w kontek┼Ťcie ekologii, ┼Ťwiadomo┼Ťci zmian klimatu i przekonaniu o konieczno┼Ťci natychmiastowego podejmowania dzia┼éa┼ä, kt├│re mog┼éyby tym zmianom przeciwdzia┼éa─ç, postawy i pogl─ůdy Debiutant├│w s─ů w znacznym stopniu indywidualistyczne. Do kwestii zaanga┼╝owania podchodz─ů z dystansem ÔÇô jedna z badanych os├│b m├│wi wprost: ÔÇ×przeszkadza mi, kiedy widz─Ö, ┼╝e s─ůsiedzi pal─ů czym┼Ť dziwnym w piecu i czarny dym unosi si─Ö z komina. Takie rzeczy powinny by─ç zg┼éaszane, ale nikt z tym raczej nic nie zrobi. Moi s─ůsiedzi r├│wnie┼╝ tak robi─ů, ale nie chc─Ö im na to zwraca─ç uwagiÔÇŁ.

Pytani o to, kto powinien podejmowa─ç dzia┼éania w celu unikni─Öcia katastrofy klimatycznej, odpowiadaj─ů w spos├│b znacznie bardziej zachowawczy ni┼╝ wyborcy ze starszych pokole┼ä. O ile najpowszechniejsz─ů odpowiedzi─ů jest domaganie si─Ö dzia┼éa┼ä od polityk├│w, o tyle zaledwie 28% Debiutant├│w identyfikuje tu odpowiedzialno┼Ť─ç koncern├│w energetycznych, kt├│re czerpi─ů bezpo┼Ťrednie zyski z degradacji klimatycznej planety (w por├│wnaniu do 46% badanych Polak├│w w wieku 18-65). Korporacje i biznes uznaje za winnych 24% m┼éodych (w por├│wnaniu do 36% starszych badanych).

Gdy Debiutant├│w zapytano o to, jakich pro┼Ťrodowiskowych argument├│w u┼╝yliby, ┼╝eby przekona─ç swoich r├│wie┼Ťnik├│w do podj─Öcia dzia┼éa┼ä na rzecz ┼Ťrodowiska naturalnego, zn├│w s─ů to deklaracje skrajnie indywidualistyczne, kolejno: ÔÇ×oszcz─Ödzaj wod─ÖÔÇŁ (51%), ÔÇ×wi─Öcej korzystaj z roweru/chod┼║ piechot─ůÔÇŁ (47%), ÔÇ×ograniczaj kupowanie produkt├│w w plastikowych opakowaniachÔÇŁ (44%), ÔÇ×ograniczaj zu┼╝ycie pr─ůdu w swoim domu/mieszkaniuÔÇŁ (38%). Jest to skazana na pora┼╝k─Ö pr├│ba rozwi─ůzania problem├│w o naturze systemowej poprzez zmian─Ö sposob├│w indywidualnej konsumpcjiÔÇô cho─ç jednocze┼Ťnie trudno si─Ö temu dziwi─ç, bo to jedyna przestrze┼ä, w kt├│rej m┼éody cz┼éowiek mo┼╝e poczu─ç jak─ůkolwiek sprawczo┼Ť─ç. Jak wskazuje Tomasz Markiewka, mo┼╝e to by─ç zwi─ůzane z tym, ┼╝e rola konsumenta jest nam znacznie bli┼╝sza i bardziej powszednia ni┼╝ rola obywatela. Jak pisze:

ÔÇ×Pytam czasem moich student├│w, kiedy ostatnio my┼Ťleli o sobie jako obywatelach. Najcz─Östsza odpowied┼║ brzmi: przy wyborach. Je┼Ťli w og├│le. A kiedy my┼Ťleli o sobie jako konsumentach? To proste ÔÇô dzi┼Ť. Ponownie, tak jak w przypadku niech─Öci do polityki, nie s─ůdz─Ö, aby byli wyj─ůtkiem. Raczej ┼Ťwiadectwem regu┼éy, pod kt├│r─ů podpada wi─Ökszo┼Ť─ç z nasÔÇŁ.

Markiewka przytacza statystyki z Google Ngrama ÔÇô archiwum zawieraj─ůcego kilka milion├│w ksi─ů┼╝ek, dotycz─ůce tego, jak cz─Östo na przestrzeni ostatnich dwustu lat pojawia┼éy si─Ö w nich angielskie s┼éowa citizen (obywatel) i consumer (konsument). Okazuje si─Ö, ┼╝e oko┼éo 1970 roku consumer wyprzedzi┼é pod wzgl─Ödem cz─Östotliwo┼Ťci wyst─ůpie┼ä citizen, i tak zosta┼éo do dzi┼Ť.┬á Podobnie sprawa wygl─ůda, gdy przebadano brytyjsk─ů pras─Ö ÔÇô od kilkudziesi─Öciu lat s┼éowo consumer pojawia si─Ö cz─Ö┼Ťciej ni┼╝ citizen. ÔÇ×Ta zmiana j─Özykowa symbolizuje g┼é─Öbsz─ů zmian─Ö spo┼éeczn─ů. ┬źJa, obywatel┬╗ ÔÇô to nasz str├│j od┼Ťwi─Ötny, ┬źJa, konsument┬╗ ÔÇô to nasza codzienno┼Ť─çÔÇŁ ÔÇô podsumowuje Markiewka.

Jako┼Ť┬á┼╝ycie

Jednocze┼Ťnie jako┼Ť─ç ┼╝ycia m┼éodych ludzi ÔÇô wbrew opiniom os├│b starszych ÔÇô wcale nie jest tak wysoka, jak mo┼╝na by┼éoby przypuszcza─ç. Dla os├│b urodzonych jeszcze w czasach PRL-u czy latach 90., dzisiejsi Debiutanci, w por├│wnaniu do nich, mieli wymarzone dzieci┼ästwo: dost─Öp do technologii, lepszy standard opieki, wi─Öcej mo┼╝liwo┼Ťci rozwijania si─Ö i sp─Ödzania wolnego czasu. Jednak ten popularny obrazek nie do┼Ť─ç, ┼╝e ma wi─Öcej wsp├│lnego z idealizacj─ů zamkni─Ötego ju┼╝ etapu ┼╝ycia i projekcj─ů w┼éasnych frustracji na m┼éodsze pokolenie ni┼╝ rzeczywisto┼Ťci─ů, to uniemo┼╝liwia te┼╝ bardziej realistyczny ogl─ůd sytuacji.

W rzeczywisto┼Ťci bowiem dzisiejsi Debiutanci pod wieloma wzgl─Ödami maj─ů gorzej ni┼╝ starsze pokolenia. Wida─ç to mi─Ödzy innymi w mo┼╝liwo┼Ťciach awansu spo┼éecznego, o kt├│rym wi─Ökszo┼Ť─ç pokolenia Z mo┼╝e jedynie pomarzy─ç. Na dobre zamyka si─Ö otwarte po 1989 roku okno mi─Ödzyklasowej mobilno┼Ťci, na kt├│re zd─ů┼╝yli si─Ö za┼éapa─ç dzisiejsi 40-latkowie w latach 90. Wraz z formowaniem si─Ö nowych (a czasami nowych-starych) elit, rosn─ůc─ů przepa┼Ťci─ů klasow─ů mi─Ödzy gronem najbogatszych, a ca┼é─ů reszt─ů, i dokonaniem podzia┼éu ┼éup├│w po transformacji gospodarczej, awans spo┼éeczny jest dzi┼Ť du┼╝o trudniejszy. Spo┼éeczna scena, w latach 90. i wczesnych 00. przypominaj─ůca raczej ogromne pole mo┼╝liwo┼Ťci (nie zapominajmy ÔÇô zar├│wno awansu jak i upadku), obecnie ÔÇô podobnie jak polityczna ÔÇô przypomina raczej st─Ö┼╝a┼éy beton.

Szko┼éa, jak ka┼╝da niedofinansowana instytucja publiczna, na starcie premiuje dzieci wykszta┼éconych i bogatych i nie radzi sobie z problemem pe┼ézaj─ůcej prywatyzacji, pandemiczn─ů rzeczywisto┼Ťci─ů i ideologicznym zacietrzewieniem w┼éadzy, troska o jako┼Ť─ç ┼╝ycia uczni├│w jest przywilejem dost─Öpnym w coraz dro┼╝szych enklawach. Podobnie rzecz ma si─Ö ze zdrowiem psychicznym: polskie pa┼ästwo zupe┼énie nie radzi sobie z zataczaj─ůcym coraz szersze kr─Ögi kryzysem zdrowia psychicznego w┼Ťr├│d dzieci i m┼éodzie┼╝y. Jak w raporcie z 2022 roku podaje Fundacja Dajemy Dzieciom Si┼é─Ö, ÔÇ×z bada┼ä przeprowadzonych na zlecenie Rzecznika Praw Dziecka (RPD) w┼Ťr├│d dzieci i m┼éodzie┼╝y w 2021 roku wynika, ┼╝e oko┼éo 14% uczni├│w w Polsce wymaga interwencji zwi─ůzanej z ich funkcjonowaniem psychicznymÔÇŁ. Z kolei wed┼éug danych z raportu Sieci Obywatelskiej Watchdog w zale┼╝no┼Ťci od wojew├│dztwa na jedno ┼é├│┼╝ko na ca┼éodobowych oddzia┼éach opieki psychiatrycznej przypada┼éo od 2155 do 13 537 dzieci, a w ┼╝adnym z nich nie osi─ůgni─Öto rekomendowanego przez ┼Üwiatow─ů Organizacj─Ö Zdrowia (WHO) wska┼║nika liczby lekarzy psychiatr├│w na 10 000 mieszka┼äc├│w, kt├│ry powinien wynosi─ç co najmniej 1. W ciesz─ůcych si─Ö najwy┼╝szymi wska┼║nikami wojew├│dztwach ┼é├│dzkim i mazowieckim by┼éo to mniej ni┼╝ 0,8. Skutek? W raporcie UNICEF-u z 2020 roku, badaj─ůcym dobrostan dzieci, Polska zaj─Ö┼éa 30. z 38 miejsc.

To nie jest kraj dla m┼éodych ludzi

Ostatnimi czasy w serwisach informacyjnych g┼éo┼Ťno by┼éo od zachwyt├│w nad ┼Ťwietnymi wynikami polskiej m┼éodzie┼╝y w testach PISA. Symptomatyczne, ┼╝e zabrak┼éo w├│wczas informacji o tym, ┼╝e pod wzgl─Ödem satysfakcji z ┼╝ycia jeste┼Ťmy w ogonie kraj├│w rozwini─Ötych. Podobne wnioski p┼éyn─ů z badania Debiutanci ÔÇô 63% badanych odczuwa l─Ök i niepok├│j, wchodz─ůc w doros┼ée ┼╝ycie, a 59% powa┼╝nie martwi si─Ö zmianami klimatu. Kluczow─ů r├│┼╝nic─ů pomi─Ödzy pokoleniem wchodz─ůcych w doros┼éo┼Ť─ç dwie dekady temu i dzisiaj zdaje si─Ö by─ç deficyt poczucia panowania i kontroli nad w┼éasnym ┼╝yciem. M┼éodzi wiedz─ů, ┼╝e przysz┼éo┼Ť─ç maluje si─Ö w ciemnych barwach, nie s─ů tak beztroscy, jak byli ich rodzice, maj─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e horyzontem ich plan├│w i ambicji nie mo┼╝e by─ç znalezienie dobrej pracy i za┼éo┼╝enie rodziny. Dorastaj─ů, od lat s┼éysz─ůc o tym, ┼╝e ┼Ťwiat si─Ö ko┼äczy. Problem w tym, ┼╝e nikt nie uzbroi┼é ich w narz─Ödzia potrzebne do zrozumienia tego, jakimi politycznymi prawid┼éami si─Ö rz─ůdzi i jak go zmieni─ç.

Ods┼éona Spi─Öcia powsta┼éa wok├│┼é raportu ÔÇ×Debiutanci ÔÇÖ23ÔÇŁ. Ods┼éonie towarzyszy debata przedwyborcza ÔÇ×M┼éodzi maj─ů g┼éosÔÇŁ organizowana przez SKN UW dla Klimatu, kt├│ra odb─Ödzie si─Ö w najbli┼╝szy pi─ůtek 13 X 2023 roku o 18 w Marzycielach i Rzemie┼Ťlnikach na Brackiej 25 w Warszawie. Wi─Öcej szczeg├│┼é├│w tutaj.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś