Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Polityka migracyjna na s┼éowo honoru. Trzy lata porozumienia TurcjaÔÇôUE

Do Europy przez morze dalej docieraj─ů tysi─ůce ludzi, kt├│rzy nast─Öpnie, w uw┼éaczaj─ůcych godno┼Ťci warunkach, miesi─ůcami oczekuj─ů na decyzje azylowe. Takie s─ů skutki wsp├│lnego o┼Ťwiadczenia Turcji i Unii Europejskiej z marca 2016 roku, porozumienia planowanego jako ÔÇ×┼Ťrodek o charakterze tymczasowymÔÇŁ, kt├│ry mia┼é rozwi─ůza─ç niewygodny problem setek tysi─Öcy uchod┼║c├│w i migrant├│w uciekaj─ůcych w stron─Ö UE. Po trzech latach wci─ů┼╝ nie wida─ç alternatywy.
Polityka migracyjna na s┼éowo honoru. Trzy lata porozumienia TurcjaÔÇôUE
ilustr.: Maria Cielecka

Je┼╝eli ÔÇ×Damy rad─ÖÔÇŁ Angeli Merkel mo┼╝na odczyta─ç jako zach─Öt─Ö dla tysi─Öcy ludzi do podj─Öcia w─Ödr├│wki w stron─Ö serca Unii Europejskiej, to wsp├│lne o┼Ťwiadczenie Turcji i UE trzeba traktowa─ç jako zaprzeczenie: sygna┼é dla migrant├│w, ┼╝e droga na Stary Kontynent prosta nie b─Ödzie, a granice zostan─ů uszczelnione przy wsp├│lnych wysi┼ékach Turk├│w i Europejczyk├│w. Wyborcom chciano zademonstrowa─ç, ┼╝e odzyskano kontrol─Ö nad sytuacj─ů. Wszystko to w szlachetnym celu ÔÇ×rozbicia modelu biznesowego stosowanego przez przemytnik├│w, a tak┼╝e zaoferowania migrantom alternatywy wobec nara┼╝ania ┼╝yciaÔÇŁ.

W zamian za wznowienie procedury akcesji do UE, liberalizacj─Ö przepis├│w wizowych obowi─ůzuj─ůcych obywateli tureckich oraz wsparcie finansowe (w wysoko┼Ťci sze┼Ťciu miliard├│w euro) Turcja zobowi─ůza┼éa si─Ö do podj─Öcia wszelkich dzia┼éa┼ä na rzecz ograniczenia nap┼éywu migrant├│w do Europy. Okre┼Ťlono tak┼╝e nowe procedury post─Öpowania z osobami docieraj─ůcymi do Grecji drog─ů morsk─ů: ka┼╝da z nich po rejestracji mia┼éa przechodzi─ç przyspieszon─ů procedur─Ö azylow─ů, kt├│ra w przypadku decyzji odmownej ko┼äczy┼éaby si─Ö deportacj─ů do Turcji jako┬átak zwanego bezpiecznego kraju trzeciego ÔÇô takiego pa┼ästwa nieb─Öd─ůcego krajem pochodzenia migranta, w kt├│rym nie grozi mu niebezpiecze┼ästwo. Specjalnie potraktowano obywateli Syrii: ÔÇ×Ka┼╝demu odes┼éaniu Syryjczyka z wysp greckich do Turcji b─Ödzie towarzyszy─ç przesiedlenie innego Syryjczyka z Turcji do UEÔÇŁ. G├│rny limit przyj─Ö─ç na zasadzie ÔÇ×1 za 1ÔÇŁ ustalono na 72 tysi─ůce ÔÇô 18 tysi─Öcy w ramach uzgodnionego kilka miesi─Öcy wcze┼Ťniej mechanizmu relokacji i 54 tysi─ůce ÔÇ×rezerwyÔÇŁ. Jak si─Ö p├│┼║niej okaza┼éo, nigdy niewykorzystanej.

Jeszcze zanim porozumienie przybra┼éo ostateczn─ů form─Ö, by┼éo szeroko komentowane i krytykowane przez ONZ, szereg organizacji pozarz─ůdowych, badaczy migracji, a tak┼╝e kilka pa┼ästw cz┼éonkowskich Unii Europejskiej. Kwestionowano nie tylko poszczeg├│lne jego elementy, takie jak naci─ůgane traktowanie Turcji jako bezpiecznego kraju trzeciego, nierealistyczny plan relokacji czy obranie walki z siatkami przemytniczymi za g┼é├│wny cel, ale te┼╝ sam pomys┼é: w nagrod─Ö za pomoc w leczeniu objawowym niewygodnego problemu zamieniaj─ůca si─Ö w twierdz─Ö Europa obieca┼éa przymkn─ů─ç oko na tureckie niedoci─ůgni─Öcia (tak┼╝e w dziedzinie ochrony praw cz┼éowieka) przeszkadzaj─ůce w akcesji do UE. Zastrze┼╝enia budzi┼éa nawet forma ÔÇô o┼Ťwiadczenie bowiem nie jest wi─ů┼╝─ůc─ů umow─ů mi─Ödzynarodow─ů, nie ma jakiegokolwiek umocowania prawnego, a zawarte w nim rozwi─ůzania stoj─ů w sprzeczno┼Ťci z prawem mi─Ödzynarodowym. Trzy lata p├│┼║niej wiemy, ┼╝e krytycy mieli racj─Ö, a cen─Ö za wprowadzenie porozumienia zap┼éacili ludzie.

Problematyczna Turcja

Kraj, kt├│ry stanowi bufor pomi─Ödzy spokojn─ů i niech─Ötn─ů przybyszom Europ─ů a ogarni─Ötym konfliktami Bliskim Wschodem, z geopolitycznej konieczno┼Ťci przyj─ů┼é najwi─Öksz─ů liczb─Ö uchod┼║c├│w. Pod koniec zesz┼éego roku by┼éo ich tam ponad 3,5 miliona. Rola Turcji w radzeniu sobie z migracyjnymi konsekwencjami regionalnej niestabilno┼Ťci zaostrzanej przez polityk─Ö Zachodu jest absolutnie kluczowa.

Nie mo┼╝na si─Ö jednak ┼éudzi─ç, ┼╝e ┼╝yciu uciekinier├│w trafiaj─ůcych z powrotem do Turcji nic nie zagra┼╝a. Syryjczykom, kt├│rzy zgodnie z umow─ů byli odsy┼éani, cz─Östo odmawiano mo┼╝liwo┼Ťci aplikowania o ochron─Ö czasow─ů ÔÇô jedyn─ů form─Ö ochrony dla nich dost─Öpn─ů. Osoby takie s─ů pozbawione wszelkich praw: nie przys┼éuguje im dost─Öp do jakichkolwiek us┼éug publicznych ani ochrony prawnej. Niekt├│rzy Syryjczycy w takiej sytuacji decydowali si─Ö na powr├│t do ogarni─Ötej wojn─ů ojczyzny. Osoby innych narodowo┼Ťci czeka┼é o wiele gorszy los. Zaraz po przylocie trafia┼éy do niemal┼╝e ca┼ékowicie odizolowanych od ┼Ťwiata o┼Ťrodk├│w zamkni─Ötych, bez dost─Öpu do pomocy prawnej. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nich ostatecznie odsy┼éano do kraj├│w pochodzenia pomimo ewidentnego zagro┼╝enia ┼╝ycia.

Na dodatek kilka miesi─Öcy po wej┼Ťciu w ┼╝ycie nieformalnego porozumienia w Turcji mia┼é miejsce nieudany zamach stanu, kt├│ry wywo┼éa┼é ogromn─ů fal─Ö czystek politycznych. Dziesi─ůtki tysi─Öcy os├│b zosta┼éo aresztowanych pod zarzutem wsp├│┼épracy z puczystami, w tym nauczyciele, s─Ödziowie, pracownicy uniwersytet├│w, dzia┼éacze trzeciego sektora i politycy opozycyjni. Zamkni─Öto tak┼╝e dziesi─ůtki organizacji pozarz─ůdowych, gazet i stacji telewizyjnych. Represje dotkn─Ö┼éy te┼╝ przedstawicieli najwi─Ökszej tureckiej mniejszo┼Ťci narodowej, Kurd├│w, z kt├│rych wielu oskar┼╝ono o wspieranie wywrotowc├│w. W ci─ůgu ostatnich miesi─Öcy obywatele Turcji stali si─Ö pi─ůt─ů najliczniejsz─ů grup─ů w┼Ťr├│d os├│b wnioskuj─ůcych o azyl w Europie. W 2018 roku by┼éo ich┬áz g├│r─ů 24 tysi─ůce, co stanowi ponad czterdziestoprocentowy wzrost w stosunku do roku 2017.

Od lat przysz┼éo┼Ť─ç Turcji w Unii Europejskiej jest niepewna, jednak by uzyska─ç porozumienie w sprawie migracji, Bruksela musia┼éa co┼Ť Ankarze zaoferowa─ç. Obietnice przyznania obywatelom┬áTurcji┬áprawa do bezwizowego wjazdu na teren UE i przyspieszenia rozm├│w akcesyjnych po trzech latach pozostaj─ů jedynie pustymi deklaracjami. Strona turecka jest tak─ů sytuacj─ů bardzo zirytowana, czemu dawa┼éa wyraz, kilkukrotnie gro┼╝─ůc zaprzestaniem wywi─ůzywania si─Ö z ustalonych obowi─ůzk├│w. Zdarza┼éo si─Ö to przy praktycznie ka┼╝dej dyplomatycznej potyczce pomi─Ödzy unijnymi politykami a Recepem Tayyipem Erdo─čanem, dla kt├│rego faktyczna kontrola nad losem trzech milion├│w uchod┼║c├│w przebywaj─ůcych w Turcji i przysz┼éo┼Ťci─ů po┼éudniowo-wschodniej granicy Unii jest pot─Ö┼╝n─ů kart─ů przetargow─ů. To a┼╝ dziwne, ┼╝e tak niepewny uk┼éad wytrzyma┼é trzy lata.

ÔÇ×Przemytnicy? Ich jest mn├│stwoÔÇŁ

ÔÇô┬ám├│wi mi Abdul, nastoletni afga┼äski uchod┼║ca. Spotykam go w siedzibie jednej z organizacji dzia┼éaj─ůcych na greckiej wyspie Lesbos, do kt├│rej brzeg├│w w 2015 roku przyp┼éyn─Ö┼éy setki tysi─Öcy uchod┼║c├│w. Dotar┼é na wysp─Ö razem ze starsz─ů siostr─ů, wcze┼Ťniej przez ponad dwa lata pracowa┼é w Turcji. ÔÇ×Mamy rodziny, mamy znajomych. Ka┼╝dy jako┼Ť tutaj dotar┼é. Je┼╝eli potrzebuj─Ö kontaktu do przemytnika, to wystarczy, ┼╝e zapytam. Je┼╝eli kto┼Ť z moich znajomych potrzebuje, wystarczy, ┼╝e napisze. To bardzo prosteÔÇŁ ÔÇô t┼éumaczy.

Jeden z pracownik├│w Frontexu, agencji odpowiedzialnej za ochron─Ö zewn─Ötrznych granic UE, w rozmowie okre┼Ťli┼é rok 2015 jako ÔÇ×z┼éoty czas w historii przemytnik├│w, prawdziw─ů bonanz─ÖÔÇŁ. Wed┼éug szacunk├│w od pocz─ůtku tak zwanego kryzysu migracyjnego na samych tylko migrantach pr├│buj─ůcych pokona─ç Adriatyk zarobili oni od┬áczterech do┬ásze┼Ťciu miliard├│w euro, a pieni─ůdze te by┼éy wykorzystywane do ÔÇ×finansowania powa┼╝nej transgranicznej przest─Öpczo┼ŤciÔÇŁ. St─ůd te┼╝ priorytetem agencji mia┼éa sta─ç si─Ö walka z przemytnikami.

Cho─ç do Europy nie przedostaje si─Ö ju┼╝ tyle os├│b, co w 2015 roku, ci─Ö┼╝ko przypisa─ç to wyj─ůtkowej skuteczno┼Ťci unijnych i tureckich s┼éu┼╝b w zwalczaniu siatek przemytniczych. Liczby zacz─Ö┼éy mocno spada─ç ju┼╝ kilka miesi─Öcy przed wej┼Ťciem porozumienia w ┼╝ycie. Wi─Ökszo┼Ť─ç badaczy migracji jest tak┼╝e zgodna, ┼╝e sekurytyzacja granic nie przyczynia si─Ö ani do ┼éamania modelu biznesowego przemytnik├│w, ani do ograniczania liczby utoni─Ö─ç ÔÇô wr─Öcz przeciwnie. Przerzucanie ludzi na greckie wyspy wci─ů┼╝ pozostaje lukratywnym zaj─Öciem. Im trudniej jest przekroczy─ç granic─Ö, tym wi─Öksze ryzyko ponosz─ů ci, kt├│rym na tym zale┼╝y, i tym bardziej uzale┼╝nieni staj─ů si─Ö od us┼éug przemytnik├│w. Z danych UNHCR wynika, ┼╝e w ci─ůgu ostatnich trzech lat nast─ůpi┼é wzrost odsetka ofiar ┼Ťmiertelnych w┼Ťr├│d os├│b pr├│buj─ůcych dotrze─ç do Europy przez morze.

Dysfunkcyjne hotspoty

Abdul z siostr─ů mieszkaj─ů w Morii, najwi─Ökszym z greckich hotspot├│w le┼╝─ůcym kilka kilometr├│w od Mityleny, stolicy Lesbos. Moria sta┼éa si─Ö miejscem-symbolem. Nic dziwnego, poniewa┼╝ skupiaj─ů si─Ö tam wszystkie niedoci─ůgni─Öcia europejskiego systemu azylowego. Z zewn─ůtrz┬ámiejsce to przypomina wi─Özienie: betonowy mur, na nim kilka metr├│w stalowej siatki zwie┼äczonej drutem kolczastym, na rogach wie┼╝yczki. Notorycznie przeludniona Moria rozla┼éa si─Ö na s─ůsiaduj─ůce z ni─ů zbocze, tworz─ůc morze namiot├│w porozbijanych dziko pomi─Ödzy drzewami, zwane przez mieszka┼äc├│w wyspy Gajem Oliwnym. Od kilku lat nie by┼éo miesi─ůca, kiedy w obozie znajdowa┼éo si─Ö tylu ludzi, ilu powinno.

Osoby, kt├│rym uda┼éo si─Ö bezpiecznie przedosta─ç przez morze b─ůd┼║ w trakcie przeprawy zosta┼éy zatrzymane przez s┼éu┼╝by na greckich wodach terytorialnych, trafiaj─ů w┼éa┼Ťnie do hotspot├│w takich jak Moria ÔÇô punkt├│w rejestracji i identyfikacji. Dzie┼ä po wej┼Ťciu w ┼╝ycie umowy hotspoty sta┼éy si─Ö o┼Ťrodkami zamkni─Ötymi przypominaj─ůcymi wi─Özienia, w kt├│rych nowi migranci oczekiwali na fina┼é szybkiej procedury azylowej i ewentualn─ů deportacj─Ö do Turcji.

System szybkich przesiedle┼ä nigdy nie zosta┼é wprowadzony w ┼╝ycie. Po pierwsze, by┼éoby to w sprzeczno┼Ťci z prawem mi─Ödzynarodowym: zasada non-refoulement zabrania deportacji┬áosoby bez statusu uchod┼║cy w sytuacji, gdy grozi jej niebezpiecze┼ästwo, i nak┼éada na pa┼ästwo przyjmuj─ůce obowi─ůzek zapewnienia jej innej formy ochrony. Po drugie, greckie procedury azylowe s─ů po prostu niewydolne. Nie ma mowy o zak┼éadanych przez tw├│rc├│w porozumienia kilku tygodniach. W gr─Ö wchodz─ů miesi─ůce, a nawet lata.┬á Doprowadzi┼éo to do sytuacji, w kt├│rej tysi─ůce ludzi wegetuje w obozach nieprzystosowanych do przyjmowania takiej liczby os├│b. Od kilku lat organizacje pozarz─ůdowe i media alarmuj─ů o tragicznych warunkach panuj─ůcych w hotspotach.

Najgorzej jest w Morii. W pa┼║dzierniku liczba zakwaterowanych tam os├│b przekroczy┼éa dziewi─Ö─ç tysi─Öcy przy pojemno┼Ťci planowanej na nieco ponad trzy i p├│┼é. Pod koniec stycznia, gdy odwiedzili┼Ťmy ob├│z, by┼éo to dalej z g├│r─ů pi─Ö─ç tysi─Öcy. Liczba toalet i prysznic├│w jest niezgodna z normami UNHCR. Kolejki do punkt├│w wydawania jedzenia miewaj─ů setki os├│b i ca┼éy proces trwa godzinami. W obozie ludzie nie czuj─ů si─Ö bezpiecznie ÔÇô w┼Ťr├│d st┼éoczonych w nim os├│b wielokrotnie dochodzi┼éo do akt├│w przemocy, tak┼╝e seksualnej. Samo przebywanie w takim miejscu ma wyniszczaj─ůcy wp┼éyw na psychik─Ö. Lekarze bez Granic okre┼Ťlili panuj─ůc─ů tam sytuacj─Ö jako kryzysow─ů. Dla niekt├│rych Moria b─Ödzie domem przez kilka lat.

Mediom do obozu ci─Ö┼╝ko jest si─Ö dosta─ç. Ci, kt├│rzy pr├│bowali wej┼Ť─ç przez dziury w ogrodzeniu, bywali aresztowani, a ich materia┼éy w najlepszym razie konfiskowane. W wielu przypadkach ko┼äczy┼éo si─Ö zniszczeniem sprz─Ötu. Poza obozem uchod┼║cy z dziennikarzami na temat warunk├│w rozmawiaj─ů z obaw─ů. Eric Kempson, wraz z ┼╝on─ů prowadz─ůcy najwi─Ökszy na wyspie magazyn artyku┼é├│w pierwszej potrzeby, w kt├│rym spotka┼éem Abdula, spraw─Ö skomentuje tak: ÔÇ×Boj─ů si─Ö, ┼╝e b─Öd─ů deportowani. Tak im si─Ö m├│wi. Nie tylko policja, ale tak┼╝e zarz─ůd oboz├│wÔÇŁ. Jedna osoba zgodzi┼éa si─Ö porozmawia─ç. ÔÇ×To kolejka po jedzenie w Morii. Czasami czekamy kilka godzin. Nakr─Öci┼é to m├│j znajomy i wys┼éa┼é dziennikarzowi. Zaraz┬á po tym zosta┼é deportowanyÔÇŁ┬áÔÇô m├│j informator pokazuje telefon. ÔÇ×Gdy m├│wimy, ┼╝e jest ┼║le, s┼éyszymy, ┼╝e jeste┼Ťmy niewdzi─ÖczniÔÇŁ ÔÇô dodaje. Czy domaganie si─Ö dost─Öpu do wody, ┼╝ywno┼Ťci i toalet to niewdzi─Öczno┼Ť─ç?

Gerald Knaus, uznawany za jednego z tw├│rc├│w porozumienia, w czasie debaty z okazji jego drugiej rocznicy nie kry┼é rozczarowania: ÔÇ×Musimy ludzi traktowa─ç po ludzku. Szlachetne zasady nie maj─ů sensu, je┼╝eli ludzi trzyma si─Ö w przeludnionych obozach bez ochronyÔÇŁ. Rok p├│┼║niej wiemy, ┼╝e nie zmieni┼éo si─Ö nic.

Outsourcing odpowiedzialno┼Ťci

Moria jest jednym z kilku hotspot├│w, kt├│re nie radz─ů sobie z obs┼éug─ů tysi─Öcy uchod┼║c├│w i gdzie nie wida─ç perspektyw poprawy warunk├│w bytowych ÔÇô pomimo bezpo┼Ťredniego nadzoru greckich w┼éadz, UNHCRu oraz obecno┼Ťci dziesi─ůtek organizacji pozarz─ůdowych maj─ůcych stosunkowo ┼éatwy dost─Öp do greckich wysp. Takich miejsc mo┼╝e by─ç w przysz┼éo┼Ťci wi─Öcej, a warunki panuj─ůce w Morii to jedynie przedsmak tego, co mo┼╝e czeka─ç osoby pr├│buj─ůce si─Ö zarejestrowa─ç.

Loraine Leete ÔÇô prawniczka z Lesvos Legal Centre, organizacji zapewniaj─ůcej pomoc prawn─ů migrantom znajduj─ůcym si─Ö na wyspie ÔÇô zwraca uwag─Ö na niepokoj─ůcy trend: ÔÇ×Unia Europejska wyp┼éaca tureckiemu re┼╝imowi miliardy euro pomimo jasnych narusze┼ä praw cz┼éowieka, tak┼╝e w stosunku do tureckich obywateli. Znaczna cz─Ö┼Ť─ç tych pieni─Ödzy zamiast na popraw─Ö sytuacji uchod┼║c├│w wydawana jest na ochron─Ö tureckich granic. Wsp├│lnota na to przyzwala, eksternalizuj─ůc problemÔÇŁ.

Przenoszenie ci─Ö┼╝aru odpowiedzialno┼Ťci za zarz─ůdzanie migracjami na kraje s─ůsiaduj─ůce z UE nie jest niczym nowym. Wsp├│lnota od lat wsp├│┼épracuje z s┼éu┼╝bami granicznymi kraj├│w o┼Ťciennych, dofinansowuj─ůc modernizacj─Ö s┼éu┼╝b, przeprowadzaj─ůc szkolenia czy wymieniaj─ůc dane tak, by jak najmniejszy ci─Ö┼╝ar spada┼é p├│┼║niej na pa┼ästwa cz┼éonkowskie. Nowo┼Ťci─ů mia┼é by─ç outsourcing hotspot├│w. Jeszcze kilka miesi─Öcy temu ca┼ékiem powa┼╝nie zastanawiano si─Ö nad mo┼╝liwo┼Ťci─ů utworzenia punkt├│w rejestracji przy po┼éudniowych granicach Libii, kt├│rej s┼éu┼╝by graniczne znane s─ů z poni┼╝aj─ůcego traktowania przetrzymywanych migrant├│w, odmawiania im dost─Öpu do wody, a tak┼╝e stosowania tortur.

Centra planowano za┼éo┼╝y─ç przy po┼éudniowych granicach kraju, jak najdalej od wybrze┼╝y Adriatyku. Przewodnicz─ůcy parlamentu Europejskiego Antonio Tajani wybra┼é si─Ö nawet do┬á Trypolisu,┬ápr├│buj─ůc przekona─ç premiera Fayeza al-Sarraja do zaakceptowania tureckiego modelu ÔÇ×bierzecie pieni─ůdze, ale imigrant├│w te┼╝ÔÇŁ. Bezskutecznie. Nale┼╝y spodziewa─ç si─Ö, ┼╝e pr├│b geograficznego przesuni─Öcia problemu b─Ödzie wi─Öcej ÔÇô zgodnie z planowanym zwi─Ökszeniem mandatu Frontexu┬áfunkcjonariusze agencji (kt├│rych do 2020 roku ma by─ç dziesi─Ö─ç tysi─Öcy) b─Öd─ů mogli bra─ç udzia┼é w akcjach ┼é─ůczonych z krajami trzecimi.

Co dalej?

Jak dot─ůd kruche porozumienie wykazuje si─Ö zaskakuj─ůc─ů trwa┼éo┼Ťci─ů. Nie powinien to by─ç jednak pow├│d do zadowolenia dla zjednoczonej Europy. Obecne rozwi─ůzanie jest w─ůtpliwym kompromisem moralnym tworz─ůcym z┼éudzenie kontroli nad sytuacj─ů, kt├│rej rozw├│j de facto zale┼╝y od woli jednego cz┼éowieka ÔÇô Recepa Tayyipa Erdo─čana. ÔÇ×Porozumienie z Turcj─ů bazuje na przekazach pieni─Ö┼╝nych z Brukseli do AnkaryÔÇŁ ÔÇô komentuje doktor Konrad P─Ödziwiatr, badacz migracji z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Tak d┼éugo jak w Turcji b─Ödzie dobra koniunktura, a Bruksela nie przestanie s┼éa─ç do Ankary pieni─Ödzy, porozumienie mo┼╝e funkcjonowa─ç. ÔÇ×Erdogan jest jednak partnerem tylko cz─Ö┼Ťciowo przewidywalnym, a jego autorytarne zap─Ödy sprawiaj─ů, ┼╝e wsp├│┼épraca UEÔÇôTurcja nie nale┼╝y do naj┼éatwiejszychÔÇŁ ÔÇô dodaje naukowiec. W d┼éu┼╝szej perspektywie Europa potrzebuje bardziej ludzkiej i kompleksowej polityki. Nie tylko azylowej czy migracyjnej, lecz osadzaj─ůcej migracje i konflikty w szerszej perspektywie globalnych wyzwa┼ä. Z tego zdaj─ů sobie spraw─Ö osoby odpowiedzialne za wykonanie dotychczasowych, pospiesznie tworzonych plan├│w, takie jak urz─Ödnik Frontexu: ÔÇ×Kontrola granic nie stanowi panaceum na wyzwanie zarz─ůdzania migracjami. Nie mo┼╝na rozwi─ůza─ç tego problemu, uszczelniaj─ůc granice. Dop├│ki nie rozwi─ů┼╝e si─Ö kwestii przyczyn migracji, ludzie wci─ů┼╝ b─Öd─ů si─Ö przemieszcza─çÔÇŁ.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś