fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Pokolenie mniejszego zła

Za ka┼╝dym razem, gdy chc─ů zag┼éosowa─ç zgodnie ze swoim sumieniem, s┼éysz─ů, ┼╝e nie mog─ů sobie pozwoli─ç na ten ÔÇ×luksusÔÇŁ. Nikt ich nie pyta o pogl─ůdy, nikt nie traktuje powa┼╝nie. Trudno si─Ö wi─Öc dziwi─ç, ┼╝e pod presj─ů g┼éosowania na ludzi, kt├│rzy nic tak naprawd─Ö dla nich nie zrobili, m┼éodzi najcz─Ö┼Ťciej decyduj─ů si─Ö po prostu zosta─ç w domu.
Pokolenie mniejszego zła
ilustr.: Anna Imianowska

Co jest dziwniejsze: to, ┼╝e tylu m┼éodych ludzi nie wzi─Ö┼éo udzia┼éu w wyborach do Parlamentu Europejskiego, czy to, ┼╝e odsetek g┼éosuj─ůcych m┼éodych nie by┼é jeszcze ni┼╝szy? A mo┼╝e najdziwniejsze jest to, ┼╝e wiele os├│b wci─ů┼╝ nie zdaje sobie sprawy, z czego wynika ten brak ch─Öci m┼éodzie┼╝y, by p├│j┼Ť─ç do urn? Na ostatnie pytanie mo┼╝na udzieli─ç kilku odpowiedzi. ┼ü─ůczy je jedno: wszystkie s─ů proste.

Ponad po┼éowa na prawic─Ö

Sam dopiero co opu┼Ťci┼éem grup─Ö wiekow─ů 18ÔÇô29 lat. M├│g┼ébym z tej okazji rozpocz─ů─ç rozpowszechnione w pozosta┼éych pokoleniach za┼éamywanie r─ůk, ┼╝e m┼éodzie┼╝ nie jest zainteresowana polityk─ů. Ewentualnie ÔÇô jak Aleksander Kwa┼Ťniewski ÔÇô m├│g┼ébym stwierdzi─ç, ┼╝e m┼éodzi g┼éosuj─ů dla beki. Skoro jednak sam jeszcze niedawno zalicza┼éem si─Ö do grupy tych, nad kt├│rymi za┼éamywano r─Öce, ch─Ötnie zabior─Ö g┼éos.

Gar┼Ť─ç ponurych statystyk: wed┼éug sonda┼╝u┬álate poll┬ázrealizowanego przez pracowni─Ö Ipsos w wyborach do Parlamentu Europejskiego do urn posz┼éo ledwie 27,6% uprawnionych do g┼éosowania os├│b z grupy wiekowej 18ÔÇô29 lat. Najwi─Öcej zag┼éosowa┼éo na Prawo i Sprawiedliwo┼Ť─ç (29%), na drugim miejscu uplasowa┼éa si─Ö Koalicja Europejska (27%), a na trzecim z bardzo wysokim wynikiem Konfederacja (18.6%). Ju┼╝ za podium znalaz┼éa si─Ö Wiosna Roberta Biedronia (prawie 14%). ┼üatwo policzy─ç, ┼╝e PiS i Konfederacja maj─ů wsp├│lnie 47% poparcia w┼Ťr├│d m┼éodych. A mo┼╝na jeszcze doda─ç rezultat KukizÔÇÖ15, kt├│ry uzyska┼é oko┼éo 8% g┼éos├│w.

Z czego wynika to, ┼╝e akurat te trzy partie uzyska┼éy ponad 50% poparcia w┼Ťr├│d m┼éodych os├│b? Najprostsza odpowied┼║ brzmi: bo mia┼éy dla nich jak─ůkolwiek ofert─Ö. PiS nie zaproponowa┼é zbyt du┼╝o, jednak zapowied┼║ likwidacji podatku PIT dla os├│b przed 26 rokiem ┼╝ycia mog┼éa przemawia─ç do wyobra┼║ni, tym bardziej, ┼╝e szanse na spe┼énienie obietnicy przez rz─ůdz─ůcych by┼éy du┼╝e ÔÇô w ko┼äcu dot─ůd kilka razy ju┼╝ to zrobili (kto wie czy w┼éa┼Ťnie skuteczno┼Ť─ç nie jest innym powodem, dla kt├│rego PiS mo┼╝e by─ç atrakcyjny dla m┼éodzie┼╝y). Kukiz jest mocno antyestablishmentowy, a cech─ů charakterystyczn─ů m┼éodych jest to, ┼╝e lubi─ů si─Ö buntowa─ç. Nie mia┼éby jednak racji ten, kto uzna┼éby, ┼╝e sam bunt im wystarczy ÔÇô dlatego r├│wnie┼╝ Kukiz nie jest dla nich bardzo atrakcyjny: wida─ç, ┼╝e nie ma wiele do zaoferowania.

Najciekawsze jest wysokie poparcie m┼éodych dla Konfederacji. Z czego wynika taka sympatia tej grupy wiekowej dla ruch├│w skrajnie prawicowych? Olga Napiontek z Fundacji Civis Polonus┬áodpowiada, ┼╝e po prostu chc─ů one z m┼éodymi rozmawia─ç i traktuj─ů ich jak partnera. I ÔÇô je┼Ťli ma by─ç szczera ÔÇô dziwi si─Ö, ┼╝e to poparcie nie jest wy┼╝sze. Mo┼╝emy d┼éugo z┼╝yma─ç si─Ö na Konfederacj─Ö. Mo┼╝emy licytowa─ç si─Ö na to, komu bardziej nie podobaj─ů si─Ö pogl─ůdy zrzeszonych w niej ludzi. Nie zmieni to faktu, ┼╝e formu┼éuj─ů oni konsekwentn─ů opowie┼Ť─ç o ┼Ťwiecie ÔÇô i robi─ů to bez wzgl─Ödu na r├│┼╝nice dziel─ůce poszczeg├│lnych polityk├│w. W czasach niepewno┼Ťci oferuj─ů m┼éodzie┼╝y co┼Ť, z czym mo┼╝e si─Ö uto┼╝sami─ç: Polsk─Ö, Boga, honor, ojczyzn─Ö, ┼╝o┼énierzy wykl─Ötych. A poniewa┼╝ kolejne ekipy przez lata zaniedbywa┼éy m┼éodych ludzi, ich aspiracje i potrzeby, to podobne has┼éa tym mocniej w┼Ťr├│d nich rezonuj─ů.

Opozycja bez propozycji

Co mia┼éa do zaproponowania m┼éodzie┼╝y reszta opozycji? Robert Biedro┼ä robi z polityki infantylny teatr, co ÔÇô poza tymi, na kt├│rych zadzia┼éa┼éa jego charyzma ÔÇô odrzuca┼éo m┼éodych. Ponadto nie mieli oni poczucia, by istnia┼éa realna szansa, ┼╝e kto┼Ť w tej partii potraktuje ich powa┼╝nie. Nie mog─ů si─Ö wszak do niej zapisa─ç, statut jest w tym wzgl─Ödzie bardzo restrykcyjny. Trudno m├│wi─ç o obdarzaniu zaufaniem partyjnych do┼é├│w i oddzia┼é├│w terenowych, gdy nic od nich nie zale┼╝y. Wiosna to formacja wodzowska, jak ka┼╝da inna (mo┼╝e poza Razem). Jakby tego by┼éo ma┼éo, przez d┼éugi czas ci─ůgn─Ö┼éa si─Ö sprawa mobbingu (jej niedawne rozwi─ůzanie ÔÇô upomnienie dla sprawczyni za niew┼éa┼Ťciwe zachowanie ÔÇô trudno uzna─ç za porz─ůdne zaj─Öcie si─Ö problemem; mo┼╝na wr─Öcz uzna─ç je za jasny sygna┼é, ┼╝e nie warto takich spraw zg┼éasza─ç). Lewica Razem, owszem, dostrzeg┼éa m┼éodych i nadal chce walczy─ç chocia┼╝by ze ┼Ťmieci├│wkami, ale z wielu powod├│w nie ma si┼éy przebicia. A raczej nie mia┼éa, bo nowo powsta┼éa lewicowa si┼éa ÔÇô w kt├│rej SLD i Wiosna graj─ů nieco inne role, ni┼╝ gdyby startowa┼éy w pojedynk─Ö ÔÇô daje nadziej─Ö, ┼╝e w wyborach parlamentarnych mo┼╝e uda si─Ö zmobilizowa─ç wi─Öcej m┼éodych os├│b.

Zostaje jeszcze ÔÇô a raczej tak by┼éo w wyborach do Europarlamentu ÔÇô Koalicja Europejska. Trudno jednak powiedzie─ç, by jej politycy w og├│le zauwa┼╝ali m┼éodzie┼╝. A je┼Ťli ju┼╝, to czy maj─ů do zaoferowania jej cokolwiek wi─Öcej ni┼╝ to, z czego s┼éyn─Öli wcze┼Ťniej: wspomniane umowy ┼Ťmieciowe czy rady o zmianie pracy i wzi─Öciu kredytu? Czy KE ma jakikolwiek program, wizj─Ö, opowie┼Ť─ç o Polsce i ┼Ťwiecie, kt├│re mog─ů trafi─ç do najm┼éodszych wyborc├│w? Tak, to pytanie retoryczne. Co oczywi┼Ťcie nie zmienia faktu, ┼╝e i tak du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç m┼éodych os├│b zag┼éosowa┼éa na ni─ů. Obecnie wygl─ůda na to, ┼╝e Platforma Obywatelska rzuca wyzwanie PiS ÔÇô zaproponowa┼éa wszak brak konieczno┼Ťci op┼éacania sk┼éadek na ZUS, je┼Ťli m┼éodzi za┼éo┼╝─ů w┼éasn─ů firm─Ö. Nie jest jednak jasne, czy spraw─ů zajmie si─Ö pa┼ästwo, czy te┼╝ m┼éodzi b─Öd─ů mieli wi─Öksze problemy z od┼éo┼╝eniem pieni─Ödzy na emerytur─Ö. Pytanie, czy propozycja ta, do┼Ť─ç niewielka, przekona m┼éodych do g┼éosowania na PO w najbli┼╝szych wyborach, pozostaje otwarte.

Zdziwienia i pouczenia

Przez ostatnie trzydzie┼Ťci lat ┼╝adna w┼éadza nie uczyni┼éa swoim priorytetem edukacji, zw┼éaszcza obywatelskiej. Lekcje wiedzy o spo┼éecze┼ästwie traktowane s─ů zazwyczaj po macoszemu.┬áNaj┼Ťwie┼╝szym przyk┼éadem┬ámo┼╝e by─ç to, ┼╝e lekcje WOS-u wci┼Ťni─Öto w program ├│smej klasy, gdy nauczyciele i uczniowie skupiaj─ů si─Ö ju┼╝ wy┼é─ůcznie na egzaminie ko┼äcowym. Wygl─ůda to tak, jakby wszyscy uznali, ┼╝e demokracji ka┼╝dy nauczy si─Ö na w┼éasn─ů r─Ök─Ö. Nie ma wi─Öc powodu, by pokazywa─ç uczniom i studentom, na czym polega budowanie kapita┼éu spo┼éecznego czy dzia┼éalno┼Ť─ç w organizacjach pozarz─ůdowych. Tym bardziej nie ma powodu, by da─ç im mo┼╝liwo┼Ť─ç wp┼éywu na cokolwiek.

Owszem, m┼éodzie┼╝ mo┼╝e ÔÇô jak wszyscy inni ÔÇô korzysta─ç z bud┼╝et├│w partycypacyjnych, ale to niewielki udzia┼é we w┼éadzy. Mo┼╝e g┼éosowa─ç, ale po co mia┼éaby g┼éosowa─ç kolejny raz na te same nazwiska? Jest coraz wi─Öcej M┼éodzie┼╝owych Rad Miasta, ale te cz─Östo bywaj─ů jedynie kwiatkami do ko┼╝ucha. Ko┼╝ucha, w kt├│ry od latu ubrane s─ů polskie w┼éadze, a w┼Ťr├│d nich ma┼éo kogo obchodzi, co m┼éodzie┼╝ my┼Ťli, czego chce, o czym marzy.

Trudno to wiedzie─ç, gdy si─Ö z m┼éodzie┼╝─ů nie rozmawia, a je┼Ťli ju┼╝, to gdy traktuje si─Ö t─Ö rozmow─Ö jak z┼éo konieczne. Konieczne, bo trzeba z wysoko┼Ťci swojego do┼Ťwiadczenia wyja┼Ťni─ç ÔÇ×g├│wniarzomÔÇŁ, jak wygl─ůda ┼╝ycie. Najcz─Ö┼Ťciej sprowadza si─Ö to do konstatacji: pierwsza praca musi by─ç ci─Ö┼╝ka, nie narzekaj, tylko haruj, bo na twoje miejsce jest stu kolejnych, bierz kredyt i nie marud┼║. Jasne, ┼╝e nie jest to wina wy┼é─ůcznie rz─ůdz─ůcej osiem lat koalicji Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego. Ale Donald Tusk i jego ekipa nie zadbali o to, by stworzy─ç jak─ůkolwiek pozytywn─ů opowie┼Ť─ç o Polsce, dzi─Öki kt├│rej m┼éodzi mieliby poczucie, ┼╝e warto g┼éosowa─ç czy samemu anga┼╝owa─ç si─Ö w polityk─Ö. Kt├│┼╝ m├│g┼é si─Ö spodziewa─ç, ┼╝e ciep┼éa woda i autostrady nie wystarcz─ů, by przekona─ç m┼éodych, ┼╝e kto┼Ť dba o ich przysz┼éo┼Ť─ç lub chce j─ů zmienia─ç wsp├│lnie z nimi!

Dlatego te┼╝ m┼éodzie┼╝ nie tylko nie interesuje si─Ö polityk─ů i nie g┼éosuje, ale te┼╝ sama nie jest aktywna w walce o w┼éadz─Ö. M┼éodzi wiedz─ů, ┼╝e zanim doczekaj─ů si─Ö pozycji, kt├│ra da im wp┼éyw na cokolwiek, minie kilkana┼Ťcie, je┼Ťli nie kilkadziesi─ůt lat. W efekcie Polska po raz kolejny wprowadza do Parlamentu Europejskiego najstarsz─ů delegacj─Ö. ┼Ürednia wieku os├│b reprezentuj─ůcych trzy partie, kt├│rym uda┼éo si─Ö przekroczy─ç pr├│g, to kolejno: KE ÔÇô 59 lat, PiS ÔÇô 55, Wiosna ÔÇô 41 (przy czym ma ona tylko trzech europos┼é├│w). Naprawd─Ö kogo┼Ť dziwi, ┼╝e m┼éodzi nie chc─ů g┼éosowa─ç na ludzi takich jak W┼éodzimierz Cimoszewicz czy Leszek Miller, kt├│rzy s─ů na dodatek ┼Ťwi─Öcie przekonani, ┼╝e poparcie im si─Ö nale┼╝y jak psu buda?

┼╗ycie pod presj─ů szanta┼╝u

Frustracja narasta, bo osoby w wieku 18ÔÇô29 lat to, przynajmniej cz─Ö┼Ťciowo, pokolenie wyboru mniejszego z┼éa. Ci, kt├│rzy g┼éosuj─ů na PiS i Konfederacj─Ö, robi─ů to pewnie zgodnie ze swoimi pogl─ůdami. Jednak m┼éodzi chc─ůcy zag┼éosowa─ç na si┼éy lewicowe zwykle s┼éysz─ů, ┼╝e nie mog─ů sobie pozwoli─ç na ten ÔÇ×luksusÔÇŁ, jak to uj─ů┼é niedawno pewien liberalny publicysta. Nikt ich nie pyta o pogl─ůdy, nikt nie traktuje powa┼╝nie. Maj─ů wi─Öc do wyboru albo PiS, albo KE, kt├│rej g┼é├│wnym, a w zasadzie jedynym has┼éem jest: ÔÇ×precz z Kaczorem dyktatoremÔÇŁ. Trudno si─Ö dziwi─ç, ┼╝e pod presj─ů g┼éosowania na ludzi, kt├│rzy nic tak naprawd─Ö dla nich nie zrobili, m┼éodzi najcz─Ö┼Ťciej decyduj─ů si─Ö po prostu zosta─ç w domu. Gdy ma si─Ö do wyboru┬áde facto┬ádwie opcje (bo wsparcie wszystkich innych to rzekomo ÔÇ×zmarnowany g┼éosÔÇŁ), a te pod wieloma wzgl─Ödami wcale si─Ö od siebie diametralnie nie r├│┼╝ni─ů, trudno m├│wi─ç o demokracji i wolno┼Ťci. Zamiast tego jest ┼╝ycie w poczuciu ci─ůg┼éego szanta┼╝u.

Zanim wi─Öc kto┼Ť kolejny raz za┼éamie r─Öce nad m┼éodzie┼╝─ů, niech zada sobie pytanie: dlaczego mia┼éaby traktowa─ç powa┼╝nie wybory, w kt├│rych jej decyzja albo jest deprecjonowana, albo przyniesie szkody dla niej samej? Wi─Öksze, je┼Ťli nikt nie zajmie si─Ö na powa┼╝nie nadci─ůgaj─ůcym kryzysem klimatycznym, b─ůd┼║ tylko troch─Ö mniejsze ÔÇô ale wci─ů┼╝ du┼╝e ÔÇô zwi─ůzane cho─çby z jeszcze mocniejszym skupianiem si─Ö na potrzebach seniorek i senior├│w, kt├│rych w starzej─ůcym si─Ö spo┼éecze┼ästwie jest coraz wi─Öcej?

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś