fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Nowe Relacje Łódź

Na spotkaniach przygotowawczych do projektu w polskim gronie pojawi┼é si─Ö temat Wo┼éynia. Wtedy zada┼éam pytanie: ÔÇ×To mo┼╝e chcieliby┼Ťcie si─Ö z nimi zamieni─ç? Spakowa─ç najpotrzebniejsze rzeczy do plecaka i wyjecha─ç na przyk┼éad do Niemiec?ÔÇŁ. ÔÇ×Ale ja nie znam niemieckiego!ÔÇŁ
Nowe Relacje Łódź
fot. Alicja Szulc

Projekt ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ w ┼üodzi realizuje Stowarzyszenie Spo┼éeczno-Kulturalne Ethnos, kt├│re ju┼╝ wcze┼Ťniej prowadzi┼éo szereg dzia┼éa┼ä na rzecz os├│b 60+ oraz migrant├│w, tak┼╝e o charakterze mi─Ödzypokoleniowym. Stowarzyszenie ma du┼╝e do┼Ťwiadczenie w prowadzeniu dzia┼éa┼ä dla os├│b z Ukrainy jeszcze sprzed wojny, a po jej wybuchu bardzo aktywnie w┼é─ůczy┼éo si─Ö w pomoc uciekinierom. W trakcie tych dzia┼éa┼ä cz┼éonkinie stowarzyszenia zauwa┼╝y┼éy, ┼╝e grup─ů w ma┼éym stopniu obj─Öt─ů pomoc─ů s─ů ukrai┼äscy seniorzy i to do nich skierowany jest projekt ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ. Jego uczestnikami s─ů te┼╝ seniorzy polscy, klienci Domu Dziennej Pomocy przy ulicy Tuwima, a DDP ÔÇô niedawno wyremontowany ÔÇô to g┼é├│wne miejsce zaj─Ö─ç i spotka┼ä w projekcie. Istotnym wsparciem w projekcie ze strony ukrai┼äskiej s─ů: przedsi─Öbiorczyni Maria Ribalka, kt├│ra pe┼éni rol─Ö t┼éumaczki i wsp├│┼éanimatorki, oraz dwie wojenne uciekinierki, psycholo┼╝ki ÔÇô Olha Surdu i Ilona Polikarpova.

G┼é├│wne cele prowadzonych dzia┼éa┼ä to integracja obu grup seniorskich, pomoc psychologiczna oraz wymiana informacji o kulturze polskiej i ukrai┼äskiej. Ale wa┼╝nym elementem jest te┼╝ oswojenie imigrant├│w z miastem przez wsp├│lne spacery, wizyty w instytucjach kultury, przeja┼╝d┼╝ki komunikacj─ů, a tak┼╝e stworzenie dwuj─Özycznego poradnika o tym, jak porusza─ç si─Ö po mie┼Ťcie i gdzie dosta─ç pomoc czy co┼Ť za┼éatwi─ç. Wszystko po to, by oswoi─ç ich z nowym miejscem, w kt├│rym przysz┼éo im ┼╝y─ç i zaktywizowa─ç do wyj┼Ťcia z domu oraz spotka┼ä z innymi.

Maria Nowacka, etnolo┼╝ka i trenerka antydyskryminacyjna ze Stowarzyszenia Spo┼éeczno-Kulturalnego Ethnos, polska koordynatorka projektu ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ:

Pewnie nie by┼éoby u nas projektu ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ, gdyby nie to, ┼╝e poczu┼éam si─Ö kompletnie wypalona pomaganiemÔÇŽ Ukrai┼äcom uciekaj─ůcym przed wojn─ů. Nasze stowarzyszenie w statucie ma dzia┼éania na rzecz mniejszo┼Ťci narodowych i od lat si─Ö tym zajmujemy. Dzia┼éali┼Ťmy na rzecz Czeczen├│w, Gruzin├│w i Ukrai┼äc├│w, kt├│rych do ┼üodzi sporo przyjecha┼éo jeszcze przed wojn─ů. Do ko┼äca zesz┼éego roku realizowali┼Ťmy kilkuletni du┼╝y projekt dla kilkuset migrant├│w spoza Unii Europejskiej, przede wszystkim os├│b z Ukrainy w wieku produkcyjnym, by pom├│c im przygotowa─ç si─Ö do ┼╝ycia zawodowego w Polsce. W ramach tego by┼éy te┼╝ zaj─Öcia dla dzieci.

Dwudziestego czwartego lutego zesz┼éego roku obudzi┼éam si─Ö, jak co rano pi┼éam kaw─Ö, ogl─ůda┼éam wiadomo┼Ťci i p┼éaka┼éam. Nie mog┼éam uwierzy─ç w to, co si─Ö sta┼éo. A potem si─Ö strasznie wkurzy┼éam, ÔÇ×no tak to nie mo┼╝e by─çÔÇŁ ÔÇô pomy┼Ťla┼éam. Zadzwoni┼éam do sztabu kryzysowego miasta ┼üodzi, a oni zupe┼énie niepozbierani. Wi─Öc pozbierali┼Ťmy si─Ö sami z przyjaci├│┼émi z r├│┼╝nych mniejszo┼Ťci. Za┼éo┼╝yli┼Ťmy grup─Ö na FB. Zorganizowali┼Ťmy zbi├│rki odzie┼╝y, ┼╝ywno┼Ťci, ┼Ťrodk├│w higienicznych, przewie┼║li┼Ťmy te┼╝ z granicy w sumie z dziesi─Ö─ç tysi─Öcy os├│b. To by┼é ogrom dzia┼éa┼ä i na jesieni poczu┼éam, ┼╝e musz─Ö odpocz─ů─ç. Zaj─Ö┼éam si─Ö psami, to moja pasja ÔÇô mam w domu trzy szpice wilcze i akit─Ö inu, wtedy by┼éy to jeszcze szczeniaki. I w zasadzie to one zainspirowa┼éy seniorski projekt. Chodzi┼éam z nimi do parku, gdzie przychodzi┼éy te┼╝ osoby z Ukrainy. Zaczyna┼éy si─Ö rozmowy, starsi Ukrai┼äcy te┼╝ chcieli g┼éaska─ç moje pieski. Ol┼Ťni┼éo mnie, ┼╝e to grupa, kt├│ra nie dostaje znik─ůd ┼╝adnej pomocy. Z wybuchem wojny os├│b po sze┼Ť─çdziesi─ůtce przyjecha┼éo stamt─ůd do naszego miasta bardzo du┼╝o i cz─Östo s─ů w tragicznej sytuacji. Z moim koleg─ů Tomkiem, w┼éa┼Ťcicielem szko┼éy dla ps├│w Happy pies, wymy┼Ťlili┼Ťmy wi─Öc wsp├│lne spacery socjalizacyjne senior├│w ukrai┼äskich i polskich w towarzystwie piesk├│w. Dlaczego piesk├│w? Bo jak rozmowa si─Ö nie klei, zwierzak jest zawsze dobrym tematem, takim ┼é─ůcznikiem kulturowym, mo┼╝na go pog┼éaska─ç. W czasie tych spacer├│w okaza┼éo si─Ö, ┼╝e starsi Polacy i Ukrai┼äcy maj─ů bardzo du┼╝o wsp├│lnych temat├│w, nawi─ůza┼éy si─Ö relacje, zauroczenia, a nawet powsta┼éa jedna para. Obie strony mog─ů si─Ö fantastycznie uzupe┼énia─ç. Ale kwestia relacji polsko-ukrai┼äskich w tym pokoleniu to delikatny temat. Te kontakty nie s─ů ┼éatwe. S─ů stereotypy, zasz┼éo┼Ťci historyczne, starsi Polacy s─ů zmanipulowani przez plotki: ┼╝e Ukrai┼äcy maj─ů wszystko za darmo, ┼╝e zabior─ů naszym prac─Ö, ┼╝e nie musz─ů czeka─ç do lekarza. Ukrai┼äcy maj─ů za sob─ů traumy, l─Öki, cierpi─ů, bo porzucili bliskie osoby, ┼╝ycie, kt├│re znali. Dlatego kiedy zobaczy┼éam informacj─Ö o naborze do projektu ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ, od razu wiedzia┼éam, ┼╝e musz─Ö napisa─ç wniosek.

Na spotkaniach przygotowawczych do projektu w polskim gronie pojawi┼é si─Ö temat Wo┼éynia. Wtedy zada┼éam pytanie: ÔÇ×To mo┼╝e chcieliby┼Ťcie si─Ö z nimi zamieni─ç? Spakowa─ç najpotrzebniejsze rzeczy do plecaka i wyjecha─ç na przyk┼éad do Niemiec?ÔÇŁ. ÔÇ×Ale ja nie znam niemieckiegoÔÇŁ ÔÇô m├│wi jedna pani. No w┼éa┼ŤnieÔÇŽ Ludzie wchodz─ů w ich sytuacj─Ö, odkrywaj─ů, ile jest przestrzeni wsp├│lnych. Uczestnikami projektu ze strony polskiej jest dziesi─ůtka senior├│w, kt├│rzy s─ů klientami DDP (Domu Dziennego Pobytu) w centrum ┼üodzi. Przychodz─ů do DDP w dni powszednie od rana do popo┼éudnia, maj─ů posi┼éki dotowane przez miasto, towarzystwo, czasem rehabilitacj─Ö. To osoby gorzej sytuowane, ┼╝yj─ůce przewa┼╝nie z jednej emerytury, dla kt├│rych bardzo dotkliwa jest samotno┼Ť─ç. W ÔÇ×Nowych RelacjachÔÇŁ mamy te┼╝ czterdzie┼Ťci os├│b z Ukrainy ÔÇô ze wzgl─Ödu na dysproporcj─Ö liczby zainteresowanych z obu stron uzyskali┼Ťmy zgod─Ö, by by┼éo ich wi─Öcej ni┼╝ Polak├│w. Przyjechali z Mariupola, Winnicy, Konotopa, Kijowa, z miast i wsi. S─ů du┼╝o bardziej aktywni ni┼╝ Polacy z projektu, wszystko ich interesuje, chc─ů uczy─ç si─Ö j─Özyka, wielu z nich pracuje na zmiany albo na ÔÇ×podrabotkachÔÇŁ [prace dorywcze, red.], opiekuje si─Ö wnukami.

W planach mamy wsp├│lne poznawanie miasta ÔÇô spacery (niekt├│re z psami), wycieczki komunikacj─ů i stworzenie poradnika ÔÇô informatora o ┼üodzi, kt├│ry u┼éatwi przemieszczanie si─Ö z miejsca na miejsce, wska┼╝e, gdzie mo┼╝na dosta─ç pomoc. A jako ┼╝e mamy bud┼╝et na catering, wymy┼Ťlili┼Ťmy, ┼╝eby jego cz─Ö┼Ť─ç wykorzysta─ç na p├│j┼Ťcie do kawiarni w ramach przystanku w tych spacerach. To du┼╝a atrakcja. Jak powiedzia┼éa polska seniorka pani Basia: ÔÇ×samej nie by┼éoby mnie na to sta─ç ani nie mia┼éabym z kim tam p├│j┼Ť─çÔÇŁ. Nied┼éugo wybieramy si─Ö do teatru, wszyscy na to bardzo czekaj─ů. Zaplanowane s─ů warsztaty arteterapii, kulturowe, kt├│re opowiedz─ů o zwyczajach i r├│┼╝nicach mi─Ödzy oboma narodami, a tak┼╝e zaj─Öcia metod─ů dramy, kt├│re przygotowuj─ů do ┼╝ycia spo┼éecznego. ─ćwiczymy na nich, jak zachowa─ç si─Ö w r├│┼╝nych codziennych sytuacjach, na przyk┼éad u lekarza, spotykaj─ůc oszusta ÔÇ×na wnuczkaÔÇŁ, czy kiedy wnuk wszed┼é w konflikt w szkole.

Bardzo wspiera nas Masza, m┼éoda Ukrainka, kt├│ra prowadzi w ┼üodzi agencj─Ö po┼Ťrednictwa pracy. Pozna┼éam j─ů przy okazji organizowania zbi├│rek i przewozu ludzi. Ona w┼é─ůczy┼éa dwie cudowne psycholo┼╝ki Olh─Ö i Ilon─Ö, te┼╝ wojenne uciekinierki. Jest bardzo du┼╝e zainteresowanie ich konsultacjami i to nie tylko w┼Ťr├│d Ukrai┼äc├│w, ale te┼╝ Polak├│w. Na razie wszystkie spotkania by┼éy bardzo udane, widz─Ö ju┼╝ r├│┼╝ne drobne zmiany, kt├│re za nimi posz┼éy. Na przyk┼éad Ludmi┼éa przesta┼éa p┼éaka─ç. A p┼éaka┼éa notorycznie, bo cho─ç przyjecha┼éa z c├│rk─ů i wnuczk─ů, poza tym zostawi┼éa tam wszystko ÔÇô dom, przyjaci├│┼é, groby. M├│wi, ┼╝e nasze spotkania to dla niej jedyne miejsce, gdzie mo┼╝e spokojnie porozmawia─ç z lud┼║mi. Ukrai┼äcy na co dzie┼ä si─Ö spiesz─ů, pracuj─ů, nie maj─ů czasu na nic. Z Polakami nie ma kontaktu praktycznie. A tu oni rozmawiaj─ů ÔÇô to jest najwa┼╝niejsze, tworz─ů si─Ö ju┼╝ ukrai┼äsko-polskie znajomo┼Ťci, kto┼Ť kogo┼Ť odwozi do domu. Podczas Wigilii wszyscy si─Ö pop┼éakali┼Ťmy przy ┼Ťpiewaniu kol─Öd. Ludmile kto┼Ť przyni├│s┼é sadzonk─Ö bluszczu, bo marzy┼éa, by go zabra─ç do domu ÔÇô w Ukrainie on nie ro┼Ťnie. I w┼éa┼Ťnie o takie rzeczy nam chodzi┼éo.

fot. Alicja Szulc

Nadie┼╝da, seniorka z Perejes┼éawia, uczestniczka projektu ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ:

Wczoraj by┼éo niesamowite spotkanie, pe┼éne atrakcji, emocji. Robili┼Ťmy kompozycje zapachowe i ┼Ťpiewali┼Ťmy pie┼Ťni o mi┼éo┼Ťci. Pani Olha, nasza psycholog, czyta┼éa poezj─Ö mi┼éosn─ů Mickiewicza, po ukrai┼äsku, i naszej ┼üesi Ukrainki. Potem by┼é pyszny pocz─Östunek ÔÇô ciasteczka, s┼éodycze. A tak┼╝e bardzo ciekawy wyk┼éad o w┼éa┼Ťciwo┼Ťciach i tworzeniu zapach├│w. By┼éy legendy o ┼üodzi i historia walentynek. P├│┼║niej ka┼╝dy dosta┼é wiersz wsp├│┼éczesnej ukrai┼äskiej poetki Liny Kostenko. Kolejne kobiety wychodzi┼éy i czyta┼éy z takim zaanga┼╝owaniem, pi─Öknie. Bardzo poruszaj─ůce, by┼éy ┼ézy. W naszym gronie du┼╝o jest wd├│w. M├│j m─ů┼╝ Walerij te┼╝ zmar┼é dziesi─Ö─ç miesi─Öcy temu. Wcze┼Ťniej przez dziesi─Ö─ç lat opiekowa┼éam si─Ö nim po udarze. My┼Ťl─Ö, ┼╝e ka┼╝da wspomina┼éa swoje ┼╝ycie, czas szybko min─ů┼é, nie chcia┼éo si─Ö rozchodzi─ç. A tu jeszcze na sam koniec pani Marysia zostawi┼éa najwi─Öksz─ů niespodziank─Ö. Bilety do teatru, do operetki! Wszyscy a┼╝ klaskali, tak si─Ö ucieszyli. Nie mog─Ö si─Ö doczeka─ç. Pani Marysia to cudowny cz┼éowiek, dzi─Öki niej troch─Ö od┼╝y┼éy┼Ťmy. I nasza Masze┼äka ÔÇô zawsze u┼Ťmiechni─Öta, z dobrym s┼éowem, taki anio┼éek.

Na Wigilii z Polakami te┼╝ by┼éo bardzo mi┼éo. Opowiadali┼Ťmy o swoich zwyczajach, oni o waszych, ┼Ťpiewali┼Ťmy kol─Ödy, ┼Ťmiali┼Ťmy si─Ö, wszyscy si─Ö ze sob─ů poznawali. Mia┼éy┼Ťmy tak┼╝e spotkanie z prawnikiem, psychologiem. To wa┼╝ne, ┼╝e jest taka pomoc, bo nasze kobiety maj─ů poranione dusze. Ka┼╝de dwie godziny, kiedy mog─ů si─Ö oderwa─ç, zrobi─ç co┼Ť przyjemnego, te┼╝ si─Ö licz─ů. A jeszcze tyle plan├│w wspania┼éych przed nami ÔÇô poznawanie ┼üodzi, pikniki, zwiedzanie wszystkich ┼é├│dzkich muze├│w i warsztaty, jak zachowa─ç si─Ö w r├│┼╝nych sytuacjach. Bardzo si─Ö na to ciesz─Ö i czekam.

Do Polski przyjecha┼éam w pa┼║dzierniku z Perejes┼éawia niedaleko Kijowa. U nas jest ci─Ö┼╝ko, s─ů przerwy w dostawie wody, pr─ůdu. W ┼üodzi zmieni┼éam c├│rk─Ö, kt├│ra musia┼éa wr├│ci─ç do Ukrainy, by za┼éatwi─ç wa┼╝ne sprawy. Opiekuj─Ö si─Ö wnukiem, pi─Ötnastoletnim W┼éadys┼éawem. To kochany ch┼éopak, ┼Ťwietnie si─Ö uczy i bardzo stara. Posz┼éabym ch─Ötnie gdzie┼Ť pracowa─ç, ale mam siedemdziesi─ůt cztery lata, nie jest ┼éatwo znale┼║─ç zatrudnienie w tym wieku. Czekam, a┼╝ zwolni si─Ö miejsce na bezp┼éatnym kursie polskiego, chc─Ö si─Ö uczy─ç waszego j─Özyka, ┼╝eby nawi─ůzywa─ç relacje.

Informacja o spotkaniach dla senior├│w przysz┼éa mi na telefon. Od razu postanowi┼éam p├│j┼Ť─ç, chc─Ö by─ç z lud┼║mi, a nie siedzie─ç sama w pokoju i si─Ö zamartwia─ç. Dla mnie najwa┼╝niejsze, co zyska┼éam w projekcie ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ, to w┼éa┼Ťnie kontakty z lud┼║mi. Pozna┼éam tu pi─Ö─ç nowych ukrai┼äskich kole┼╝anek: Ninoczk─Ö i Aniczk─Ö, po siedemdziesi─ůtce, Oliczk─Ö, kt├│ra ma osiemdziesi─ůt dwa lata, Toniczk─Ö, inwalidk─Ö po sze┼Ť─çdziesi─ůtce i jeszcze Luboczk─Ö. Uciek┼éy z r├│┼╝nych miejsc: z rejonu donieckiego, ┼╗ytomirska, Chersonia. One s─ů takie m─ůdre, sympatyczne. Dla wielu kobiet z naszego grona te spotkania to najlepsze, co maj─ů w ┼╝yciu. Cz─Ö┼Ť─ç mieszka daleko od centrum i co mia┼éyby przyjecha─ç do miasta, i same chodzi─ç po sklepach, Piotrkowskiej? A tak sp─Ödzamy czas razem, nie my┼Ťlimy o tym, co tam, o m─Ö┼╝czyznach, kt├│rzy zostali w Ukrainie ÔÇô synach, wnukach. Z kole┼╝ankami wyprawi┼éy┼Ťmy sobie Nowy Rok.

Cieszy┼éam si─Ö te┼╝ bardzo na spotkanie z polskimi seniorami. W Ukrainie mia┼éam przyjaci├│┼ék─Ö Polk─Ö, bardzo pozytywn─ů osob─Ö, wi─Öc spodziewa┼éam si─Ö samych dobrych rzeczy. I nie zawiod┼éam si─Ö. Od pierwszego spotkania z Polakami jest tak ciep┼éo, serdecznie. Mam dzi─Öki temu nowe kole┼╝anki Polki ÔÇô Urszul─Ö i Krystyn─Ö. Ale mi by┼éo mi┼éo, kiedy na wielkiej Wigilii, kt├│r─ů pani prezydent miasta zrobi┼éa dla senior├│w z Polski i Ukrainy, obie do mnie podesz┼éy, przywita┼éy si─Ö. Potem wymieni┼éy┼Ťmy si─Ö telefonami, planujemy si─Ö wybra─ç razem na pizz─Ö do Manufaktury, pospacerowa─ç po centrum. Przyjemnie b─Ödzie tak we trzy pochodzi─ç.

fot. Alicja Szulc

Anna i Piotr, seniorzy z ┼üodzi, bywalcy DDP, uczestnicy projektu ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ:

Piotr: Do Domu Dziennego Pobytu przychodzimy dopiero jakie┼Ť cztery miesi─ůce. Zawsze razem. Bardzo nam si─Ö tu podoba.

Anna: Poznali┼Ťmy si─Ö jedenastego listopada dwa tysi─ůce dwudziestego pierwszego roku. Ka┼╝de z nas pojecha┼éo samo na wycieczk─Ö z klubu emeryta. Ja pierwszy raz si─Ö wybra┼éam na tak─ů imprez─Ö, dlatego ┼╝e to by┼é wyjazd do Poznania, gdzie si─Ö urodzi┼éam i sp─Ödzi┼éam m┼éodo┼Ť─ç, a czterdzie┼Ťci lat tam nie by┼éam. Podczas zwiedzania Piotr skrytykowa┼é co┼Ť, co powiedzia┼éam, ale przeprosi┼é. Tym mnie uj─ů┼é. A potem patrz─Ö, wycieczka idzie szybko do przodu, a Piotru┼Ť z ty┼éu, bo on chodzi o balkoniku. Poda┼éam mu rami─Ö wsparte na kuli, bo te┼╝ mam problem z nogamiÔÇŽ

Piotr: ÔÇŽi tak idziemy od tego czasu razem. Od tego zacz─Ö┼éa si─Ö nasza przyja┼║┼ä. Ja, wdowiec po pi─Ö─çdziesi─Öciu trzech latach ma┼é┼╝e┼ästwa i Ania, kt├│ra owdowia┼éa du┼╝o dawniej. Nawet liczb─ů dzieci do siebie pasujemy ÔÇô mam dw├│ch doros┼éych syn├│w, Ania dwie c├│rki. Cieszymy si─Ö ┼╝yciem i tym, co dostali┼Ťmy tutaj, staramy si─Ö dawa─ç co┼Ť od siebie. W DDP dzia┼éamy zespo┼éowo, ┼Ťpiewamy, mamy r├│┼╝ne spotkania, przychodz─ů do nas uczniowie ze szko┼éy.

Ania: Pierwsze spotkanie z osobami, kt├│re uciek┼éy z Ukrainy, to by┼éa wsp├│lna Wigilia, przed ┼Ťwi─Ötami. Bardzo poruszaj─ůce. Siedzieli┼Ťmy razem przy stole, z nami na przyk┼éad pani z Chersonia, kt├│rej zbombardowano dom. M├│wi┼éa, ┼╝e uciek┼éa z c├│rk─ů. Du┼╝o by┼éo emocji, wzrusze┼ä, ┼éez.

Piotr: Ale wspaniale by┼éo. ┼Üpiewali┼Ťmy razem kol─Ödy, opowiadali┼Ťmy o polskich i ukrai┼äskich zwyczajach, panie z Ukrainy przynios┼éy swoje bardzo dobre dania. Na kolejnym spotkaniu by┼éo robienie tradycyjnych ukrai┼äskich kukie┼éek ze szmatek, tak zwanych motanek. To talizmany znane od setek lat, na szcz─Ö┼Ťcie. B─Ödziemy dalej poznawa─ç swoj─ů kultur─Ö i histori─Ö, a tak┼╝e wsp├│lnie zwiedza─ç ┼ü├│d┼║. Wie pani, ┼╝e w tym mie┼Ťcie jest najwi─Öcej pa┼éac├│w w ca┼éej Polsce. Cel jest bardzo dobry ÔÇô nie dzieli─ç, a ┼é─ůczy─ç.

Ania: Cho─ç by┼éy r├│┼╝ne my┼Ťli przed tym pierwszym spotkaniem i obawy. W mojej rodzinie byli repatrianci ze Wschodu, odezwa┼éy si─Ö wspomnienia ich opowie┼Ťci.

Piotr: Historia, Wo┼éy┼ä, w naszym pokoleniu to jest wci─ů┼╝ ┼╝ywe.

Ania: Ale tu mamy mo┼╝liwo┼Ť─ç innego spojrzenia na osoby z Ukrainy. I to ma pozytywny wp┼éyw na kontakty. Do tej pory opierali┼Ťmy si─Ö na historii. Nie znali┼Ťmy tych ludzi, ich mentalno┼Ťci, kultury. I teraz styczno┼Ť─ç z nimi, to, ┼╝e s─ů rozdarci, ale bije z nich ciep┼éo, powoduje, ┼╝e zupe┼énie inaczej ich odbieramy. Znika dystans. My┼Ťl─Ö, ┼╝e dla os├│b z Ukrainy jest wa┼╝ne, ┼╝e s─ů przyjmowane z ┼╝yczliwo┼Ťci─ů, znalaz┼éy akceptacj─Ö. Empatia, zwyk┼ée ÔÇ×dzie┼ä dobryÔÇŁ ju┼╝ co┼Ť znaczy. Bo ┼╝ycie sk┼éada si─Ö z drobiazg├│w, gest├│w. To im daje pewn─ů nadziej─Ö. Ta integracja mi─Ödzy nami sprawi, ┼╝e my potem przeka┼╝emy dobry obraz Ukrai┼äc├│w dzieciom i wnukom. A oni ÔÇô Polak├│w. Dzi┼Ť na przyk┼éad czytali┼Ťmy wiersze ukrai┼äskiej poetki ÔÇô po ukrai┼äsku i po polsku, takie, kt├│re opowiadaj─ů o tym, co jest teraz. To by┼éo rozdzieraj─ůce.

Piotr: Po tych spotkaniach widz─Ö, ┼╝e co┼Ť si─Ö zmieni┼éo, zmierza to ku dobremu. Jest wiele ciep┼éych s┼é├│w z jednej i drugiej strony, a nie ma z┼éo┼Ťliwo┼Ťci. Siedzieli┼Ťmy razem przy stolikach, rozmawiali┼Ťmy. Na koniec pad┼éo ┼╝yczenie, ┼╝eby┼Ťmy jeszcze si─Ö zobaczyli.

fot. Alicja Szulc

Maria (Masza) Ribalka, ukrai┼äska partnerka i t┼éumaczka w projekcie ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ:

Do Polski przyjecha┼éam sze┼Ť─ç lat temu. Chcia┼éam co┼Ť zmieni─ç w ┼╝yciu, a tu mo┼╝liwo┼Ťci by┼éy wi─Öksze ni┼╝ w Ukrainie. Najpierw pracowa┼éam w du┼╝ym sklepie jako koordynatorka pracownik├│w z Ukrainy, potem w salonie fryzjerskim, opiekowa┼éam si─Ö starszym panem. J─Özyka nauczy┼éam si─Ö sama i w ko┼äcu otworzy┼éam w┼éasny biznes ÔÇô agencj─Ö po┼Ťrednictwa pracy. Mia┼éam co┼Ť swojego, wi─Öc zacz─Ö┼éam pomaga─ç domowi dziecka w moim kraju. P├│┼║niej kto┼Ť zapyta┼é, czy nie pomogliby┼Ťmy pogotowiu opieku┼äczemu z ┼üodzi, wi─Öc z moim ch┼éopakiem, a dzi┼Ť m─Ö┼╝em, te┼╝ zaanga┼╝owali┼Ťmy si─Ö w pomoc.

Gdy po wybuchu wojny dwudziestego si├│dmego lutego Urz─ůd Miasta ┼üodzi og┼éosi┼é, ┼╝e b─Ödzie robi┼é zbi├│rk─Ö dar├│w, godzin─Ö p├│┼║niej pojecha┼éam tam z kole┼╝ank─ů. Pytamy, czy organizuj─ů transport dla uciekaj─ůcych, noclegi, a tam nikt nic nie wie, maj─ů tylko ma┼éy pokoik na zbi├│rk─Ö. Zebra┼éam wi─Öc ludzi, zacz─Öli┼Ťmy planowa─ç pomoc, kto┼Ť udost─Öpni┼é swoje biuro na dary. Zaanga┼╝owali si─Ö nasi ┼é├│dzcy taks├│wkarze, ┼╝eby wozi─ç ludzi z granicy, w sto aut! Zbierali┼Ťmy ubrania, ┼╝ywno┼Ť─ç, zacz─Ö┼éa dzia┼éa─ç pomoc psychologiczna. Z czasem pod naszym punktem na Piotrkowskiej sta┼éo po trzy tysi─ůce ludzi. A dwa tygodnie po pocz─ůtku wojny kto┼Ť przys┼éa┼é nam palet─Ö z darami. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e to pani Maria Nowacka ze stowarzyszenia Ethnos. Dopiero potem si─Ö pozna┼éy┼Ťmy, a w listopadzie pani Maria zaprosi┼éa mnie i nasze dwie psycholo┼╝ki ÔÇô Ol─Ö i Ilon─Ö do projektu ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ. ┼Ümia┼éam si─Ö, ┼╝e jego nazwa brzmi jak nasza dewiza ÔÇô pomagaj─ůc uciekaj─ůcym przed wojn─ů, zbudowali┼Ťmy mn├│stwo nowych relacji z urz─Ödnikami, o┼Ťrodkami, mieszka┼äcami ┼üodzi. Taki projekt to by┼é strza┼é w dziesi─ůtk─Ö, bo nasi seniorzy, kt├│rzy uciekli do Polski, s─ů niezaopiekowani, nie tylko zdrowotnie.

Zacz─Öli┼Ťmy od szkolenia w Warszawie, w Towarzystwie Inicjatyw Tw├│rczych ÔÇ×─ÖÔÇŁ, kt├│re bardzo du┼╝o nam da┼éo. Nawi─ůzali┼Ťmy tam kontakty z innymi organizacjami i ca┼éy czas wsp├│┼épracujemy. Ale najwa┼╝niejsza w ÔÇ×Nowych RelacjachÔÇŁ jest mapa komunikacji miasta, kt├│r─ů tworzymy dla uczestnik├│w ÔÇô spacery, wsp├│lne podr├│┼╝e tramwajem i autobusem po ┼üodzi, informator, gdzie dostan─ů pomoc, gdzie i┼Ť─ç do lekarza, jak gdzie┼Ť dojecha─ç. To wszystko daje im poczucie: ÔÇ×znam ┼ü├│d┼║ i nie ma si─Ö czego ba─çÔÇŁ. A naszych senior├│w trzeba by┼éo wyci─ůgn─ů─ç z domu, gdzie si─Ö zamykaj─ů, bo tam czuj─ů si─Ö bezpiecznie. Pokaza─ç im, ┼╝e drzwi mo┼╝na otworzy─ç i przez nie wyj┼Ť─ç, a na zewn─ůtrz czeka ┼Ťwiat i tyle os├│b, z kt├│rymi mo┼╝na si─Ö pozna─ç, otrzyma─ç wsparcie i samemu kogo┼Ť wesprze─ç.

Kim s─ů ukrai┼äskie uczestniczki projektu? To panie w wieku siedemdziesi─Öciu paru i ponad osiemdziesi─Öciu lat. Pani Antonina, lat osiemdziesi─ůt cztery, po pierwszym spotkaniu wysz┼éa zap┼éakana i przeprosi┼éa nas, ┼╝e wi─Öcej nie przyjdzie. Zapyta┼éam, o co chodzi? Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e straci┼éa s┼éuch w wybuchu domu, kt├│ry si─Ö zawali┼é. Przyjecha┼éa z c├│rk─ů z regionu charkowskiego. Uda┼éo si─Ö za┼éatwi─ç dla niej tymczasowy aparat s┼éuchowy i to zupe┼énie zmieni┼éo jej sytuacj─Ö, wi─Öc teraz zbieramy pieni─ůdze, by kupi─ç jej aparat na sta┼ée. Jest bardzo szcz─Ö┼Ťliwa, ┼╝e mo┼╝e uczestniczy─ç w naszych spotkaniach. Jest pani Swiet┼éana z obwodu kijowskiego, pedago┼╝ka, po trzech operacjach n├│g ju┼╝ w Polsce, bo wyci─ůgni─Öto j─ů spod ruin szko┼éy, gdzie si─Ö chowali. Ma siedemdziesi─ůt dwa lata. To taki nasz anio┼éek, zawsze pozytywny, mimo tych przej┼Ť─ç wnios┼éa du┼╝o inspiracji do naszego projektu, ju┼╝ ma tu znajomych, bo przyci─ůga ludzi. Pani Katarina z regionu kirowogradzkiego jest m┼éodsza, ma sze┼Ť─çdziesi─ůt trzy lata. Przyjecha┼éa sama, znalaz┼éa prac─Ö przy sprz─ůtaniu, a potem ┼Ťci─ůgn─Ö┼éa c├│rk─Ö z wnukiem. Bardzo aktywna jest pani Ludmi┼éa, sze┼Ť─çdziesi─Öcioo┼Ťmiolatka, obecna na ka┼╝dym wydarzeniu.

Po kilku spotkaniach, kt├│re ju┼╝ mieli┼Ťmy, najwspanialsza informacja zwrotna od uczestnik├│w ÔÇ×Nowych RelacjiÔÇŁ brzmi: ÔÇ×dzi─Öki wam mam teraz kilka kole┼╝anek i jest z kim wyj┼Ť─ç z domuÔÇŁ. Integracja dzieje si─Ö ju┼╝ tak┼╝e poza projektem, bo seniorzy si─Ö spotykaj─ů z w┼éasnej inicjatywy. A ci z Polski, mieszkaj─ůcy w ┼üodzi, staj─ů si─Ö naturalnymi przewodnikami dla Ukrai┼äc├│w ÔÇô pokazuj─ů im ciekawe miejsca, ale te┼╝ sklepy, gdzie mo┼╝na zaoszcz─Ödzi─ç, krawcow─ů, kt├│ra przerobi ubrania z dar├│w, czy park w okolicy. I to jest co┼Ť wspania┼éego. Bardzo si─Ö ciesz─Ö, ┼╝e kto┼Ť wpad┼é pomys┼é, by wesprze─ç tego rodzaju dzia┼éania, bo to jest bardzo potrzebne i naprawd─Ö co┼Ť zmienia.

 

Realizatorem programu ÔÇ×Nowe RelacjeÔÇŁ jest Towarzystwo Inicjatyw Tw├│rczych ÔÇ×─Ö”. Program finansowany jest przez Help Age International ze ┼Ťrodk├│w Fundacji Conrada N. Hiltona. Partnerem programu jest Polskie Forum Migracyjne.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś