fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Jako┼Ťciowego ┼╝ycia nie wyznacza jego poziom, ale poczucie sensu

Badaj─ůc dzi┼Ť m┼éodzie┼╝ i wskazuj─ůc wyzwania usamodzielniaj─ůcej si─Ö m┼éodzie┼╝y, trzeba uwa┼╝a─ç, aby pragn─ůc im pom├│c, nie wzmaga─ç w nich jednocze┼Ťnie bierno┼Ťci i katastroficznej wizji przysz┼éo┼Ťci.

ÔÇ×Przemielonym przez pandemi─Ö, szar─ů rzeczywisto┼Ť─ç polskiej edukacji i kryzys zaburze┼ä psychicznych Debiutantom polityczno┼Ť─ç kojarzy si─Ö z wizj─ů kija bez marchewkiÔÇŁ ÔÇô pisz─ů w swoim tek┼Ťcie ÔÇ×(A)polityczni DebiutanciÔÇŁ Maciek Mo┼╝a┼äski i Hubert Walczy┼äski, zwracaj─ůc uwag─Ö na wyj─ůtkowe do┼Ťwiadczenie ludzi, kt├│rzy w tym roku b─Öd─ů g┼éosowa─ç po raz pierwszy w ┼╝yciu. Trudno z tym polemizowa─ç, jednak polska historia najnowsza jest opowie┼Ťci─ů o trudnym dorastaniu ÔÇô prze┼éomie wiek├│w z szokow─ů polityk─ů Leszka Balcerowicza i skokow─ů deprywacj─ů materialn─ů du┼╝ej cz─Ö┼Ťci spo┼éecze┼ästwa, masow─ů migracj─ů po wej┼Ťciu do UE i zjawiskiem eurosierot czy wreszcie, jak w ostatnich latach, izolacj─ů zwi─ůzan─ů z pandemi─ů i poczuciem ÔÇ×powrotu historiiÔÇŁ zwi─ůzan─ů z wybuchem wojny na Ukrainie. Dyskusja o tym, kt├│ra z pokoleniowych historii jest do┼Ťwiadczeniem bardziej donios┼éym lub odciskaj─ůcym mocniejsze pi─Ötno, chocia┼╝ ciekawa, wydaje si─Ö bezprzedmiotowa. A mo┼╝e by─ç wr─Öcz kontr skuteczna ÔÇô utwierdzaj─ůc m┼éode pokolenie w przekonaniu, ┼╝e ich do┼Ťwiadczenie jest na tyle unikatowe, ┼╝e nie musz─ů bra─ç odpowiedzialno┼Ťci za swoj─ů przysz┼éo┼Ť─ç.

Kiedy rozmawiamy dzi┼Ť o wyzwaniach stoj─ůcych przed m┼éodymi, trudno sobie wyobrazi─ç, jak wygl─ůda┼éa perspektywa wchodzenia na rynek pracy jeszcze dekad─Ö temu. Wed┼éug Eurostatu┬ábezrobocie w┼Ťr├│d m┼éodych w Polsce w 2013 roku wynosi┼éo 27,9% i ros┼éo (aktualnie jest poni┼╝ej 4%), nie obowi─ůzywa┼éa minimalna stawka godzinowa na tak zwanych ÔÇ×umowach ┼ŤmieciowychÔÇŁ, kt├│re by┼éy najbardziej powszechn─ů form─ů zatrudnienia w tej grupie, a osoby do 26 r.┼╝. nie by┼éy zwolnione z podatku dochodowego. Ostatecznie jak szacowa┼éa prof. Krystyna Iglicka, jeszcze w 2013 roku Polsk─Ö opu┼Ťci┼éo oko┼éo p├│┼é miliona os├│b i by┼éa to druga tak du┼╝a migracyjna fala po tej z lat 2006-2007. Jednym s┼éowem, wbrew pozorom, mimo wielu s┼é├│w ┼╝alu wobec polityki polskiego pa┼ästwa, mo┼╝liwo┼Ť─ç wej┼Ťcia na rynek pracy poprawi┼éa si─Ö istotnie, a presja emigracyjna znacz─ůco spad┼éa.

W jednej ze scen czo┼éowego filmu WoodyÔÇÖego Allena ÔÇ×Annie HallÔÇŁ, do psychiatry zg┼éasza si─Ö matka z nastoletnim synem, kt├│ry ma depresj─Ö spowodowan─ů odkryciem, ┼╝e ┼Ťwiat si─Ö rozszerza i w nieokre┼Ťlonej przysz┼éo┼Ťci si─Ö rozpadnie. W odpowiedzi rozbawiony lekarz t┼éumaczy ch┼éopcu, ┼╝e znajduje si─Ö na Brooklynie, a ten nie b─Ödzie si─Ö rozszerza┼é przez nast─Öpne miliony lat, pozwalaj─ůc cieszy─ç si─Ö ┼╝yciem. Przypominam t─Ö filmow─ů anegdot─Ö, bo obawiam si─Ö, ┼╝e pr├│buj─ůc wykazywa─ç si─Ö empati─ů wobec m┼éodych doros┼éych i ich problem├│w, odbieramy im rado┼Ť─ç z ┼╝ycia, pog┼é─Öbiaj─ůc ich czarne wizje przysz┼éo┼Ťci, kt├│re wzmacniaj─ů bierno┼Ť─ç. Maciek Mo┼╝a┼äski i Hubert Walczy┼äski w swoim tek┼Ťcie pisz─ů bowiem, ┼╝e wyborczy debiutanci ÔÇ×dorastali w przekonaniu, ┼╝e ┼Ťwiat si─Ö ko┼äczy ÔÇô z majacz─ůcym na horyzoncie widmem katastrofy klimatycznej, kt├│ra ma ukra┼Ť─ç ich przysz┼éo┼Ť─çÔÇŁ. Jednak w badaniach, kt├│re przytaczaj─ů, nie znajdziemy dowodu, ┼╝e to ┼║r├│d┼éo ich buntu czy energii do zmiany spo┼éecznego ┼éadu. Wr─Öcz przeciwnie, to ┼║r├│d┼éo apatii i strachu, z kt├│rego nie potrafi─ů si─Ö otrz─ůsn─ů─ç.

Zaryzykuj─Ö nawet ostrzejsz─ů tez─Ö ÔÇô strach przed katastrof─ů to dla m┼éodych nie wezwanie do dzia┼éania, ale rozczarowanie, ┼╝e nie zd─ů┼╝─ů zrealizowa─ç swojej wizji szcz─Ö┼Ťliwej przysz┼éo┼Ťci ÔÇô z zinstytucjonalizowan─ů opiek─ů i zindywidualizowan─ů konsumpcj─ů. Jak czytamy w badaniach ÔÇ×Debiutanci ÔÇÖ23ÔÇŁ na ekologi─Ö jako najwa┼╝niejsz─ů warto┼Ť─ç w swoim ┼╝yciu wskazuje jedynie 6% badanych. Co wi─Öcej, nawet z ca┼éej palety lewicowych warto┼Ťci m┼éodzi wybieraj─ů najch─Ötniej te, kt├│re nie wymagaj─ů od nich nadmiernego wysi┼éku. Jak pisz─ů autorzy raportu ÔÇ×badani dopytani o postawy wobec praw os├│b LGBTQ+ w wi─Ökszo┼Ťci zgadzaj─ů si─Ö z postulatami przyznania prawa do zawierania zwi─ůzk├│w partnerskich i ma┼é┼╝e┼ästw. Ponad po┼éowa z nich uwa┼╝a tak┼╝e, ┼╝e takie zwi─ůzki powinny mie─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç adopcji dzieciÔÇŁ. Co wi─Öcej, chocia┼╝ na g├│rze hierarchii warto┼Ťci nadal kr├│luje mi┼éo┼Ť─ç, zdrowie czy rodzina, kilkukrotnie cz─Ö┼Ťciej ni┼╝ ekologia wskazywane by┼éy bezpiecze┼ästwo (48%), praca (28%) czy bogactwo (27%), co mo┼╝e sugerowa─ç, ┼╝e z biegiem czasu, kiedy wskazywane warto┼Ťci stan─ů si─Ö nie do pogodzenia, oczekiwana przez dzisiejszych doros┼éych ideowo┼Ť─ç m┼éodych mo┼╝e pozosta─ç jedynie w sferze deklaracji, a nie realnego zaanga┼╝owania.

Autorzy z Kontaktu sami s┼éusznie zauwa┼╝aj─ů, ┼╝e problemem m┼éodych jest indywidualizm. ÔÇ×80% badanych jest sfrustrowanych obecna╠Ę sytuacja╠Ę polityczna╠Ę w Polsce, ale jednocze┼Ťnie 70% marzy o tym, ┼╝eby prowadzi─ç╠ü spokojne, przyjemne z╠çycie, bez konieczno┼Ťci anga┼╝owania si─Ö╠Ę w sprawy spo┼éeczne czy polityczneÔÇŁ. Niesp├│jno┼Ť─ç m┼éodych ludzi mi─Ödzy tym, czego chc─ů, a tym, co s─ů w stanie po┼Ťwi─Öci─ç, dla Macieja Mo┼╝a┼äskiego i Huberta Walczy┼äskiego jest win─ů ich rodzic├│w ÔÇô bowiem ÔÇ×ich wyobra┼║nia polityczna zosta┼éa ukszta┼étowana przez rodzic├│w, kt├│rzy dorastali w latach 90. ÔÇô po upadku Zwi─ůzku Radzieckiego, w czasach ┬źko┼äca historii┬╗, skrajnego indywidualizmu, kiedy wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e spo┼éecze┼ästwo jest tylko zbiorem jednostek kieruj─ůcych si─Ö w┼éasnym interesemÔÇŁ.

Oskar┼╝anie przez autor├│w poprzednich pokole┼ä wydaje mi si─Ö swoist─ů niewdzi─Öczno┼Ťci─ů. Nie do┼Ť─ç bowiem, ┼╝e by┼éy one ofiar─ů pozostawienia ich przez pa┼ästwo bez instytucjonalnej opieki w czasach ustrojowej transformacji i musieli w┼éo┼╝y─ç ogrom energii w zapewnienie sobie bytu, to jeszcze dzi┼Ť zostaj─ů postawieni w stan oskar┼╝enia za to, ┼╝e wychowali indywidualistyczne nastawione dzieci.┬á Niestety autorzy nie zauwa┼╝aj─ů tej istotnej r├│┼╝nicy mi─Ödzy pokoleniami ÔÇô starsze pokolenie w zwi─ůzku ze swoim do┼Ťwiadczeniem ┼╝yciowym faktycznie zinternalizowa┼éo sobie podej┼Ťcie ÔÇ×jak si─Ö po┼Ťcielesz tak si─Ö wy┼ŤpiszÔÇŁ, natomiast ÔÇ×debiutanciÔÇŁ maj─ů du┼╝e oczekiwanie wobec klasy politycznej ÔÇô ┼╝e ta rozwi─ů┼╝e ich problemy, jednocze┼Ťnie nadal nie chc─ůc partycypowania w podatkach, a nawet ┼╝─ůdaj─ůc ich obni┼╝enia. To ju┼╝ nie tylko powiedzenie jak dotychczas, ┼╝e sami lepiej rozwi─ů┼╝emy swoje problemy, ale roszczeniowo┼Ť─ç wzgl─Ödem pa┼ästwa, przy niech─Öci partycypowania w kosztach. Trudno powiedzie─ç wi─Öc, czy to jeszcze marzycielstwo, czy mo┼╝e jeszcze dziecinno┼Ť─ç?

Spr├│bujmy spojrze─ç na to od innej strony. W ostatnich latach coraz cz─Ö┼Ťciej przywo┼éuje si─Ö poj─Öcie teorii historii ┼╝ycia, wywodz─ůcej si─Ö z teorii ewolucyjnej. M├│wi ona w skr├│cie, ┼╝e populacje przyjmuj─ů dwie skrajne strategie wobec ┼╝ycia. W ┼Ťrodowisku niestabilnym szybko dojrzewaj─ů i usamodzielniaj─ů si─Ö, decyduj─ůc na wi─Öksz─ů liczb─Ö potomstwa, natomiast w ┼Ťrodowiskach stabilnych dojrzewaj─ů p├│┼║no, maj─ůc ma┼é─ů liczb─Ö dzieci, bardziej si─Ö na nich skupiaj─ůc. Wydaje si─Ö, ┼╝e historia przemian Polski w ostatnich kilkudziesi─Öciu lat potwierdza przekszta┼écanie si─Ö pierwszego modelu w drugi. M┼éodo┼Ť─ç nie trwa jak w przesz┼éo┼Ťci lat kilkunastu, lecz kilkadziesi─ůt. M┼éodzi ludzie d┼éu┼╝ej studiuj─ů, p├│┼║niej podejmuj─ů prac─Ö, p├│┼║niej wchodz─ů w zwi─ůzki i zak┼éadaj─ů rodziny. Jak podaje prof. Rados┼éaw Marz─Öcki w tek┼Ťcie ÔÇ×M┼éodzi mog─ů wnie┼Ť─ç do┬ápolityki now─ů jako┼Ť─ç. W┬á2023 roku maj─ů ostatni─ů szans─ÖÔÇŁ: ÔÇ×w┬áliteraturze mo┼╝na odnale┼║─ç opinie, ┼╝e┬áprzej┼Ťcie do┬ádoros┼éo┼Ťci, b─Öd─ůce tzw. okresem wielu pocz─ůtk├│w ÔÇô rodzinnych, zawodowych, obywatelskich ÔÇô mo┼╝e nie┬átylko┬átrwa─ç bardzo d┼éugo, ale┬ánawet nigdy si─Ö nie┬áko┼äczy─çÔÇŁ. By─ç mo┼╝e pope┼éniamy zasadniczy b┼é─ůd, pisz─ůc dzi┼Ť o m┼éodych i zastanawiaj─ůc si─Ö, dlaczego nie podejmuj─ů decyzji podobnych do swoich rodzic├│w, skoro na naszych oczach zmienia si─Ö filozofia podej┼Ťcia do ┼╝ycia w og├│le?

Celem mojej polemiki nie by┼éo zaprzeczenie trudnej sytuacji m┼éodzie┼╝y, ale raczej wskazanie, ┼╝e czasem chc─ůc pom├│c, mo┼╝na zaszkodzi─ç, ┼║le definiuj─ůc ┼║r├│d┼éo problemu. Aby walczy─ç z indywidualizmem m┼éodego pokolenia po┼é─ůczonym z oczekiwaniem opieki, musimy wzmacnia─ç ma┼ée wsp├│lnoty, kt├│re zakorzeniaj─ů i daj─ů psychiczne oparcie. Chocia┼╝ instytucje wspieraj─ůce s─ů wa┼╝ne, to nie zast─ůpi─ů one tworzenia kultury, w ramach kt├│rej m┼éodzi ludzie mog─ů nauczy─ç si─Ö sprawczo┼Ťci i brania odpowiedzialno┼Ťci. Najpierw w harcerstwie, scholi, rodzinie, klubie sportowym, a p├│┼║niej w spo┼éecze┼ästwie. Zamiast bierno┼Ťci i wewn─Ötrznej emigracji musimy wypchn─ů─ç m┼éodych odwa┼╝nie ku ┼Ťwiatu. Ostatecznie ka┼╝de pokolenie mia┼éo przed sob─ů widmo katastrofy, a historia ludzko┼Ťci to opowie┼Ť─ç o ucieczce spod topora. Nikt za nich tej bitwy nie stoczy.

Ods┼éona Spi─Öcia powsta┼éa wok├│┼é raportu ÔÇ×Debiutanci ÔÇÖ23ÔÇŁ. Ods┼éonie towarzyszy debata przedwyborcza ÔÇ×M┼éodzi maj─ů g┼éosÔÇŁ organizowana przez SKN UW dla Klimatu, kt├│ra odb─Ödzie si─Ö w najbli┼╝szy pi─ůtek 13 X 2023 roku o 18 w Marzycielach i Rzemie┼Ťlnikach na Brackiej 25 w Warszawie. Wi─Öcej szczeg├│┼é├│w tutaj.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś