fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Bal debiutantek, na kt贸ry nikt ich nie zaprosi艂

Badania alarmuj膮: m艂odzi nie chc膮 g艂osowa膰! Urodzili si臋 za pierwszego PiS, szko艂a po reformach okaza艂a si臋 przemocowa, do tego izolacja w czasie pandemii, niezauwa偶ana przez polityk臋 katastrofa polityczna. Skoro pa艅stwo pokaza艂o, 偶e o nich nie dba, czemu oni maj膮 dba膰 o pa艅stwo?
Bal debiutantek, na kt贸ry nikt ich nie zaprosi艂
ilustr.: Paulina Rado艅

Niemal p贸艂tora miliona obywatelek i obywateli 15 pa藕dziernika ma prawo przyst膮pi膰 do pierwszych w swym 偶yciu wybor贸w parlamentarnych. Czy skorzystaj膮? Badanie 鈥濪ebiutanci 鈥23鈥 m贸wi, 偶e pewny udzia艂 zadeklarowa艂o zaledwie 43 proc. z nich. Do tego 25 proc. deklaruje, 偶e 鈥瀝aczej鈥 p贸jdzie do wybor贸w, jednak tw贸rcy raportu radz膮 poskromi膰 nadzieje dotycz膮ce wysokiej frekwencji w艣r贸d m艂odych.

W grupie zdecydowanych o艣mioma p.p. przewa偶aj膮 m臋偶czy藕ni. Cz臋艣ciej deklaruj膮 udzia艂 w wyborach mieszka艅cy miast, absolwenci lice贸w i studenci鈥 tu r贸偶nica wobec mieszka艅c贸w mniejszych miejscowo艣ci oraz uczni贸w technik贸w i zawod贸wek jest bardzo wyra藕na, a偶 21 p.p. Cz臋艣ciej zag艂osuj膮 te偶 osoby zainteresowane sprawami 艣rodowiska.

W grupie niezdecydowanych przewa偶aj膮 kobiety. Dlaczego nie chc膮 g艂osowa膰? Najcz臋艣ciej podawana przez nie odpowied藕 brzmi 鈥瀟o nie ma sensu, bo politycy nie spe艂niaj膮 swoich obietnic wyborczych鈥 鈥 38 proc. Druga odpowied藕 to 鈥瀗ie interesuj臋 si臋 polityk膮鈥, trzecia 鈥 鈥瀗ie ma takiej partii, kt贸r膮 mog艂abym poprze膰鈥.

Debiutanci rozwa偶aj膮 wyb贸r Trzeciej Drogi, KO, Lewicy i Konfederacji. Najmniejsz膮 popularno艣ci膮 w tej grupie cieszy si臋 PiS. Alarmuj膮ca by艂a popularno艣膰 Konfederacji, jednak trzeba wzi膮膰 poprawk臋, 偶e raport opublikowano w czerwcu na podstawie przeprowadzonych jeszcze wcze艣niej bada艅, a to wiosn膮 sonda偶e Konfederacji uros艂y, 偶eby potem spada膰 p贸藕nym latem i jesieni膮, kiedy wyborcy dowiadywali si臋, 偶e obok no艣nego has艂a obni偶enia podatk贸w, Konfederacja ma te偶 i inne postulaty: wi臋zienie za aborcj臋, bicie dzieci, pogarda dla praw cz艂owieka, prorosyjskie sympatie.

Maciek Mo偶a艅ski i Hubert Walczy艅ski z Magazynu Kontakt widz膮 w tym zauroczeniu Konfederacj膮 efekt porz膮dnie przyswojonego nadwi艣la艅skiego liberalizmu, przenikaj膮cego z otoczenia, w kt贸rym kr贸luj膮 warto艣ci i przekonania, takie jak indywidualizm, wiara w wolny rynek, odpowiedzialno艣膰 za w艂asny sukces i w艂asn膮 pora偶k臋, zast膮pienie obywatela konsumentem i generalna niech臋膰 do polityki, kt贸ra w wizji ko艅ca historii, mia艂a by膰 w zasadzie pozorem, bo neoliberalny dogmat mia艂 by膰 podzielany niemal przez wszystkich aktor贸w sceny politycznej. Do 偶adnego prawdziwego ucierania interes贸w rozmaitych grup spo艂ecznych w tej wizji mia艂o ju偶 nie dochodzi膰, bo i mia艂o nie by膰 ju偶 tych grup, ani klas, tylko samodzielne jednostki, korzystaj膮ce albo nie z otwartego 艣wiata.

Jednak ta wizja 艣wiata na oczach m艂odych zacz臋艂a si臋 rozpada膰. Okaza艂o si臋, 偶e odpowiedzi neoliberalne daj膮 w艂adz臋 populistom, kt贸rzy udowadniaj膮, 偶e polityka mo偶e dotkn膮膰 ka偶dego aspektu 偶ycia.

Brak marchewki czy brak narz臋dzi?

Do obrazu rozpadu wyobra偶e艅 o 艣wiecie doda膰 trzeba wisz膮c膮 nad wszystkim katastrof臋 klimatyczn膮. Trudno si臋 dziwi膰, 偶e wi臋cej w debiutantach l臋ku ni偶 nadziei, mimo 偶e urodzili si臋 w Europie otwartych granic, pe艂nych p贸艂ek i ukwieconych rond. Ten l臋k i brak nadziei przek艂ada si臋 na apati臋, apolityczno艣膰, trosk臋 o zdrowie, zdrowie psychiczne i ch臋膰 ukrycia si臋 w gronie rodziny i znajomych. Nie ma nadziei, ale wydaje mi si臋, 偶e nie ma te偶 narz臋dzi do uprawiania polityki, a nie tylko wyobra偶enia o niej jako polu ucierania interes贸w.

Bo obok og贸lnej atmosfery s膮 jeszcze bardzo konkretne do艣wiadczenia tej grupy. Urodzili si臋 za czas贸w pierwszych rz膮d贸w PiS, do szko艂y poszli, przynajmniej cz臋艣膰 z nich, jako sze艣ciolatki w wyniku reformy planowanej przez PO, kt贸ra zosta艂a przerwana i zast膮piona reformami czy te偶 deformami ministry Zalewskiej, Piontkowskiego i Czarnka.

Us艂yszeli, 偶e s膮 鈥瀞traconym pokoleniem鈥 i 偶e rz膮d jest pogodzony z t膮 strat膮. Ich tornistry sta艂y si臋 ci臋偶sze, klasy przepe艂nione, nauczyciele najpierw zdenerwowani, potem zirytowani, nauki by艂o du偶o, trwa艂a d艂ugo, po nich by艂 czas na korepetycje, je艣li pozwala艂 na to portfel rodzica, a potem prace domowe do p贸藕nych godzin wieczornych. Pierwsza instytucja pa艅stwowa, z kt贸r膮 si臋 zetkn臋li, okaza艂a si臋 przemocowa, nieczu艂a, bezwzgl臋dna.

Do tego dosz艂y obserwacje: pora偶ki strajku nauczycieli, nieskuteczne demonstracje spo艂ecze艅stwa obywatelskiego przeciw zamachom na demokracj臋. Uczennice i uczniowie zobaczyli niemoc doros艂ych i poczu艂y swoj膮 s艂abo艣膰 wobec w艂adzy. Pa艅stwo pokaza艂o uczniom: mamy was w dupie, na co do艣膰 zrozumia艂膮 odpowiedzi膮 mo偶e by膰: my was te偶, ale przynajmniej zostawcie nam pieni膮dze, to jako艣 b臋dziemy sobie radzi膰.

Ani narz臋dzi ani reprezentacji

Do tego wida膰 problem z reprezentacj膮 polityczn膮 tej grupy. Konflikt polityczny i polaryzacja doprowadzi艂y mi臋dzy innymi do zabetonowania sceny politycznej. Cz臋sto powtarzany cytat z raportu 鈥濪ebiutanci 鈥23鈥 brzmi: 鈥濺z膮dz膮 nami dziady wybierane przez dziad贸w鈥. Do walki o najwy偶sze stanowiska staj膮 panowie oko艂o siedemdziesi膮tki Za m艂odych uwa偶aj膮 si臋 Szymon Ho艂ownia i W艂adys艂aw Kosiniak Kamysz. Zandberg by艂 m艂ody w 2015 roku.

Na czele Lewicy, kt贸ra, opr贸cz punktu pierwszego na li艣cie potrzeb m艂odych, czyli obni偶enia podatk贸w, ma w programie ca艂膮 reszt臋 z czo艂owych postulat贸w debiutantek 鈥 transport, mieszkania, czas pracy, poziom 偶ycia, 艣rodowisko 鈥 stoj膮 trzej siwawi panowie i Magdalena Biejat 鈥 jedyna wsp贸艂przewodnicz膮ca, kt贸ra jednak jeszcze si臋 nie opatrzy艂a, a jej formalnej funkcji nie potwierdza agora medialna, czego dobitnym przyk艂adem by艂 Marsz Miliona Serc.

Mniejsze zaanga偶owanie polityczne m艂odych kobiet w stosunku do m艂odych m臋偶czyzn zw艂aszcza po do艣wiadczeniu protest贸w kobiet po wyroku Trybuna艂u Konstytucyjnego pokazuje pora偶k臋 partii demokratycznych, kt贸re nie zdo艂a艂y zbudowa膰 dla tej grupy atrakcyjnej reprezentacji jej interes贸w.

I teraz te same partie w przeddzie艅 wybor贸w apeluj膮 do kobiet, by si臋 zaanga偶owa艂y. To przypomina bal debiutantek na ton膮cym Titaniku, na kt贸ry w dodatku same si臋 musz膮 wedrze膰, bo nikt ich nie zaprasza.

Czy wi臋ksza aktywno艣膰 polityczna m臋偶czyzn w tej grupie, mimo og贸lnie wi臋kszej post臋powo艣ci kobiet, mo偶e wynika膰 z istnienia atrakcyjnej reprezentacji? W raporcie czytamy: 鈥濵艂odzi ludzie, od dzieci艅stwa dorastaj膮cy w napi臋ciu politycznego starcia pomi臋dzy PO i PiS, staraj膮 si臋 wy艂膮czy膰 t臋 cz臋stotliwo艣膰, kt贸ra jest odpowiedzialna za s艂yszenie polityk贸w. Nie wierz膮 w spe艂nienie obietnic wyborczych przez polityk贸w. S膮 przyt艂oczeni poziomem dyskusji publicznej鈥.

Gdzie byli rodzice?

Do tego i kobiety, i m臋偶czy藕ni z tej grupy spotykaj膮 si臋 z oczekiwaniami i krytyk膮 starszych: czemu tak ma艂o m艂odych wychodzi na ulice? Czy nie obchodzi ich wolno艣膰 i demokracja?

No c贸偶. A czy starsi wyszli masowo na marsze klimatyczne? Nie. A jednocze艣nie to starsi podkre艣laj膮, 偶e z katastrof膮 klimatyczn膮 鈥 efektem 鈥瀞tara艅鈥 wcze艣niejszych pokole艅 鈥 ma sobie poradzi膰 m艂odzie偶, u偶ywaj膮c o tego swej m艂odzie艅czej energii. A kiedy wyst臋puje stanowczo przeciw powtarzanym liberalnym zakl臋ciom, jak na Igrzyskach Wolno艣ci, s艂ysz膮, 偶e s膮 niegrzeczni jak antysemita Braun.

M贸wi膮: wpuszczamy was, ale zachowujcie si臋, ta艅czcie, ale jak wam zagramy. M艂odzi to s艂ysz膮, a jednocze艣nie widz膮, 偶e starsi udaj膮 si臋 na szczyty klimatyczne i do Davos odrzutowcami. Wiedz膮 te偶, 偶e indywidualne strategie wobec zmian klimatycznych, jak unikanie plastikowych s艂omek, to bujda, 偶e potrzebne s膮 rozwi膮zania systemowe. Ale rozwi膮zania systemowe s膮 zablokowane przez polityk贸w, kt贸rzy w艂adzy trzymaj膮 si臋 od trzydziestu i wi臋cej lat. Kt贸rzy, przypomnijmy, stali si臋 politykami dzi臋ki masowym ruchom spo艂ecznym, dla kt贸rych kontekstem by艂o wsp贸lne, cz臋sto w艂a艣nie klasowe do艣wiadczenie, do kt贸rego si臋 odwo艂uj膮, a kt贸rego m艂odsze pokolenia, wychowane w wykuwaniu indywidualnego losu, nie zazna艂y. 鈥瀂wyk艂y ch艂opak z podw贸rka鈥, 鈥瀐arataj膮cy w ga艂臋鈥 czerpa艂 przecie偶 ze wsp贸lnego do艣wiadczenia ca艂ego pokolenia.

W efekcie zaledwie 43 proc. m艂odych deklaruje, 偶e we藕mie udzia艂 w wyborach, kiedy na poziomie ca艂ego spo艂ecze艅stwa to wed艂ug jednych sonda偶y 68, wed艂ug innych nawet 75 procent.

A gdzie by艂a matka? To pytanie pada zawsze, kiedy z dzie膰mi jest jaki艣 k艂opot. My艣l臋, 偶e powinno pa艣膰 i tutaj. Gdzie s膮 rodzice, skoro tak ma艂o m艂odych chce i艣膰 na wybory, a ci, kt贸rzy id膮, robi膮 to raczej niech臋tnie, z ma艂ym przekonaniem i niewielk膮 wiar膮, 偶e to co艣 da. My艣l臋, 偶e warto to badanie przy艂o偶y膰 do innych: tych robionych przez Sadur臋 i Sierakowskiego, tych ostatnich przygotowanych przez fundacj臋 More in common, kt贸rej wyniki w艂a艣nie si臋 ukaza艂y. Wed艂ug nich spo艂ecze艅stwo mo偶na podzieli膰 na siedem grup: 7 proc. post臋powych zapale艅c贸w, 15 proc. pasywnych libera艂贸w, 15 proc. zawiedzonych samotnik贸w, 30 proc, niezaanga偶owanych 鈥瀗ormals贸w鈥 (najmniej zainteresowanych polityk膮), 18 proc. zaanga偶owanych lokals贸w , 11 proc. dumnych patriot贸w i 鈥 najbardziej na prawo 鈥 4 proc. oddanych tradycjonalist贸w.

W pokoleniu rodzic贸w (np. w 1980 roku) urodzi艂o si臋 701 tysi臋cy dzieci, a w roku urodzenia dzisiejszych debiutantek (2005) 鈥 356 tysi臋cy. W jakich rodzinach najwi臋cej? Apolitycznych normals贸w? Czy w tych 7 proc. i 15 proc. najbardziej zaanga偶owanych?

Ods艂ona Spi臋cia powsta艂a wok贸艂 raportu 鈥濪ebiutanci 鈥23鈥. Ods艂onie towarzyszy debata przedwyborcza 鈥濵艂odzi maj膮 g艂os鈥 organizowana przez SKN UW dla Klimatu, kt贸ra odb臋dzie si臋 w najbli偶szy pi膮tek 13 X 2023 roku o 18 w Marzycielach i Rzemie艣lnikach na Brackiej 25 w Warszawie. Wi臋cej szczeg贸艂贸w tutaj.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij