Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

ÔÇ×Sprawy obyczajoweÔÇŁ nie istniej─ů. Co dalej?

Denerwuj─Ö si─Ö, kiedy s┼éysz─Ö, ┼╝e lewica zbyt cz─Östo zajmuje si─Ö sprawami obyczajowymi. My┼Ťl─Ö wtedy: ÔÇ×To, ┼╝e na marszu w Bia┼éymstoku rzucano w nas petardami, nie jest kwesti─ů ┬źobyczajow─ů┬╗!ÔÇŁ. Ale co, je┼Ťli w takich uwagach mimo wszystko jest ziarno prawdy?
ÔÇ×Sprawy obyczajoweÔÇŁ nie istniej─ů. Co dalej?
ilustr.: Andrzej D─Öbowski

Gdyby tylko nie nadbudowa, nie obyczaj├│wka, nie wojny kulturowe, nie spory ┼Ťwiatopogl─ůdowe! Gdyby tylko lewica ÔÇô zw┼éaszcza m┼éoda ÔÇô skupi┼éa si─Ö na tym, co naprawd─Ö wa┼╝ne: niedofinansowanych us┼éugach publicznych, korporacyjnych szwindlach podatkowych, wykluczeniu komunikacyjnym, ┼Ťmieciowym zatrudnieniu, prawie do strajku, p┼éacy minimalnej, pensjach piel─Ögniarek! Gdyby nie grz─Öz┼éa w tematach drugoplanowych!

Moja pierwsza reakcja na takie wypowiedzi? Nie ma ┼╝adnej ÔÇ×obyczaj├│wkiÔÇŁ, nie ma ┼╝adnych ÔÇ×spraw kulturowychÔÇŁ. To z┼éudzenie, ┼╝e mo┼╝na ┼Ťci┼Ťle oddzieli─ç baz─Ö od nadbudowy, niewa┼╝ne, jak by┼Ťmy jedn─ů i drug─ů nazwali. Osoba transp┼éciowa, kt├│ra chce mie─ç wpisan─ů w dokumentach odpowiedni─ů p┼ée─ç, musi w Polsce pozwa─ç do s─ůdu w┼éasnych rodzic├│w. Gej czy lesbijka, kt├│rzy chc─ů ┼╝y─ç w stabilnym zwi─ůzku, nie mog─ů liczy─ç na stosowne wsparcie w krajowym prawie, co zwi─Öksza ryzyko rozpadu niezwykle istotnej dla nich relacji. Kobieta, kt├│r─ů zgwa┼éci┼é m─Ö┼╝czyzna o┼Ťmielony przez wszechobecny seksizm, nie ma ┼╝adnej pewno┼Ťci, ┼╝e b─Ödzie potraktowana powa┼╝nie przez instytucje pa┼ästwowe. Tak, to problemy mniejszo┼Ťci (poza seksizmem), ale ┼╝aden nie jest kwesti─ů ÔÇ×obyczajow─ůÔÇŁ b─ůd┼║ ÔÇ×kulturow─ůÔÇŁ, z za┼éo┼╝enia mniej istotn─ů ni┼╝ wielko┼Ť─ç wynagrodzenia lub mobbing w pracy.

Lewica nie mo┼╝e tych spraw lekcewa┼╝y─ç. I nie tego powinni od niej oczekiwa─ç chrze┼Ťcijanie i chrze┼Ťcijanki, sami wezwani do solidarno┼Ťci z dyskryminowanymi i wykluczanymi. To, co z zewn─ůtrz wydaje si─Ö┬áÔÇ×kwesti─ů ┼Ťwiatopogl─ůdow─ůÔÇŁ, dla samych zainteresowanych bardzo cz─Östo ma zasadnicze znaczenie. Sp├│jrzmy te┼╝ zreszt─ů z drugiej strony: czy naprawd─Ö istnieje taka sfera ┼╝ycia, kt├│r─ů mo┼╝na by by┼éo oddzieli─ç od kultury i obyczaj├│w? Czy zagadnienia spo┼éeczno-gospodarcze nie budz─ů ┼╝adnych kontrowersji ┼Ťwiatopogl─ůdowych?

Kto┼Ť powie: dobrze, zostawmy ten podzia┼é, ale i tak lewica robi niepotrzebne zamieszanie ÔÇô dajmy na to ÔÇô wok├│┼é nazw ┼╝e┼äskich. Czy rzeczywi┼Ťcie tyle musimy m├│wi─ç o tych ko┼äc├│wkach? Ot├│┼╝ wcale by┼Ťmy nie musieli, gdyby takich dyskusji nie podsyca┼éa prawica. Bo przecie┼╝ to jej zawdzi─Öczamy skal─Ö spor├│w wok├│┼é s┼éowa ÔÇ×pos┼éankaÔÇŁ albo t─Öczowej Maryi. Lewica jest oczywi┼Ťcie zr├│┼╝nicowana, w wi─Ökszo┼Ťci jednak nie pr├│buje czyni─ç tych kwestii kluczowym przedmiotem swych dzia┼éa┼ä (co najwy┼╝ej drugoplanowym). I nawet gdyby chcia┼éa, nie mo┼╝e wok├│┼é nich wznieca─ç og├│lnonarodowej dyskusji. Nie posiada przecie┼╝ polityka o medialnym zasi─Ögu Jaros┼éawa Kaczy┼äskiego, nie dysponuje te┼╝ kana┼éami komunikacyjnymi tak istotnymi jak TVP. W interesie prawicowych polityk├│w i publicyst├│w le┼╝y podtrzymanie wizerunku lewicy jako stronnictwa spraw niewa┼╝nych, ale my nie powinni┼Ťmy da─ç si─Ö zwie┼Ť─ç.

Sp├│jrzmy na kontrexpos├ę Adriana Zandberga: bud┼╝et├│wka, mieszkania, zdrowie, podatki, armia, polityka zagraniczna, klimat, praca, inwestycje, innowacje. Wolno┼Ť─ç wyznania i pogl─ůd├│w, prawa kobiet ÔÇô pojawi┼éy si─Ö w ostatnich punktach, by┼éy zauwa┼╝alne, lecz trudno uzna─ç, ┼╝e zdominowa┼éy przekaz. Nie bez przyczyny to w┼éa┼Ťnie Razem wspar┼éo pracownice, kt├│rym p┼éacono szklankami w Zawierciu, a ostatnio zorganizowa┼éo w Sejmie konferencj─Ö prasow─ů o d┼éugach ajentek i ajent├│w sieci ┼╗abka (tu ciekawostka: ┼╗abka za┼╝─ůda┼éa od ÔÇ×Gazety WyborczejÔÇŁ natychmiastowego usuni─Öcia tekstu Adriany Rozwadowskiej na ten temat). Tak, na Twitterze i Facebooku problematyka genderowa nieraz rozpala ludzi do czerwono┼Ťci, lecz r├│wnocze┼Ťnie ┼╝ywo obecny jest temat patologii rynk├│w pracy i mieszka┼ä (mi─Ödzy innymi dzi─Öki publikacjom Katarzyny Dudy, Olgi Gitkiewicz, Magdaleny Okraski, Grzegorza Sroczy┼äskiego, Marka Szymaniaka, Rafa┼éa Wosia ÔÇô nie wszyscy oni jednoznacznie identyfikuj─ů si─Ö z lewic─ů, niemniej wszyscy byli lub s─ů przez ni─ů czytani). I tak dalej.

Ale, ale. Pierwsza reakcja nie powinna by─ç ko┼äcem refleksji. Bo czy w tak cz─Östo powtarzanej krytyce nie ma ┼╝adnych trafnych intuicji? Czy mo┼╝na odrzuci─ç j─ů w ca┼éo┼Ťci jako ┼Ťwiadectwo z┼éej woli albo braku zrozumienia?

Gdy nie wiadomo, o co chodzi, to wiadomo, ┼╝e chodzi o klasy spo┼éeczne. Wsp├│┼éczesna lewica jest ju┼╝ raczej ruchem klasy ┼Ťredniej ni┼╝ robotniczej, i to nie tylko w Polsce. Wynika to z wielu przyczyn, mi─Ödzy innymi ze zniszczenia ┼Ťrodowisk i kultur pracowniczych (na przyk┼éad wielkoprzemys┼éowych), kt├│re do dzi┼Ť mog┼éyby stanowi─ç oparcie dla lewicy, w tym ┼║r├│d┼éo kadr. Obecnie do tej formacji z nadmiarow─ů cz─Östo┼Ťci─ů trafiaj─ů pracownicy umys┼éowi lub wykonawczynie wolnych zawod├│w, a og├│lniej ÔÇô osoby o do┼Ť─ç znacznym kapitale kulturowym. Owszem, wiele z nich zna ┼Ťwiat niskich zarobk├│w i wysokich cen wynajmu mieszka┼ä, zbyt ma┼éo jednak ma przyjaci├│┼é i przyjaci├│┼éki z klasy ludowej, uczestniczy w dzia┼éalno┼Ťci zwi─ůzkowej albo chodzi na blokady eksmisji.

T─Ö barier─Ö nie┼éatwo przekroczy─ç. I mo┼╝e w┼éa┼Ťnie dlatego lewica wci─ů┼╝ postrzegana jest jako stronnictwo, kt├│re zanadto interesuje si─Ö ÔÇ×nadbudow─ůÔÇŁ, a za ma┼éo: ÔÇ×baz─ůÔÇŁ. Zarzuty takie mog─ů p┼éyn─ů─ç z poczucia, ┼╝e w lewicowym m├│wieniu o ┼Ťwiecie pracy i podstawowych trosk materialnych brakuje autentyzmu. Brakuje b├│lu i gniewu wynikaj─ůcych z w┼éasnych do┼Ťwiadcze┼ä. Je┼╝eli nie z l─Öku o dach nad g┼éow─ů i niedojadania, to przynajmniej z wyczerpania tym typem pracy, kt├│ry ÔÇô cho─ç bardzo potrzebny ÔÇô wi─ů┼╝e si─Ö z ci─Ö┼╝kim wysi┼ékiem fizycznym, niskim presti┼╝em, brakiem perspektyw awansu zawodowego. (Nie twierdz─Ö, ┼╝e na lewicy brakuje jakichkolwiek os├│b o takiej biografii; nie ma ich jednak wiele).

Je┼Ťli tak jest, w pewnym sensie nie ma znaczenia, ile protest├│w pracowniczych poprze m┼éoda lewica oraz jakie projekty ustaw z┼éo┼╝y. I tak b─Ödzie kojarzy─ç si─Ö bardziej ze ┼Ťwiatem pracy umys┼éowej, publicystycznej, akademickiej ni┼╝ z realiami ┼╝ycia sprzedawczy┼ä, ochroniarzy, ratownik├│w medycznych i kelnerek. Nie znaczy to, ┼╝e podejmowane inicjatywy b─Öd─ů bezskuteczne ÔÇô w polityce mo┼╝na dzia┼éa─ç r├│wnie┼╝ na rzecz grup, do kt├│rych samemu si─Ö nie nale┼╝y. Niemniej wra┼╝enie koncentracji na sprawach ÔÇ×┼Ťwiatopogl─ůdowychÔÇŁ i ÔÇ×kulturowychÔÇŁ b─Ödzie towarzyszy┼éo lewicy tak d┼éugo, jak d┼éugo w jej szeregach nie znajdzie si─Ö wi─Öksza liczba os├│b zatrudnionych w zawodach o niskim statusie, niejednokrotnie zwi─ůzanym z prac─ů fizyczn─ů.

A co zrobi─ç, ┼╝eby zasz┼éa taka zmiana (ponownie: nie tylko w Polsce)? To jest dopiero pytanie.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś