Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Rozmawiajmy o apostazji bez infantylizacji

Historie o apostazji powinny jeszcze mocniej sk艂oni膰 nas do nazywania i bezwzgl臋dnego zwalczania przemocy, kt贸ra jest obecna w Ko艣ciele.
Rozmawiajmy o apostazji bez infantylizacji
ilustr.: Julia Tyszka

Czytanie i s艂uchanie historii os贸b, kt贸re pomimo g艂臋bokiej niegdy艣 wiary dzi艣 decyduj膮 si臋 na odej艣cie z Ko艣cio艂a, bywa przyt艂aczaj膮ce. Opowie艣ci o odchodzeniu to cz臋sto przejmuj膮ce narracje o przemocy, kryzysie zaufania do instytucji Ko艣cio艂a i jego poszczeg贸lnych cz艂onk贸w, a tak偶e o l臋ku przed samotno艣ci膮 i pustk膮. Niezale偶nie od tego, czy sami w Ko艣ciele zostajemy, czy niekoniecznie, potrzebujemy pilnie nauczy膰 si臋 rozmawia膰 o ko艣cielnych exodusach.

#zostajenaskale upupia do艣wiadczenia

Badacze zajmuj膮cy si臋 psychologi膮 rozwojow膮 zwracaj膮 uwag臋 na to, 偶e psychospo艂eczny rozw贸j dziecka mo偶e zosta膰 powa偶nie zaburzony, je艣li rodzice lub opiekunowie nie dostrzegaj膮 i nie odzwierciedlaj膮 jego emocji. W doros艂ym 偶yciu poczucie braku zrozumienia naszych emocji bywa mniej szkodliwe w skutkach (bo nasza osobowo艣膰 jest ju偶 ukszta艂towana), ale wci膮偶 jest frustruj膮ce i utrudniaj膮ce budowanie relacji. Kiedy p艂aczemy z 偶alu 鈥 niezale偶nie od tego, czy mamy lat pi臋膰, czy pi臋膰dziesi膮t 鈥 potrzebujemy raczej przytulenia ni偶 tego, by kto艣 opowiada艂 nam dowcip. Analogicznie 鈥 kiedy kto艣 dzieli si臋 publicznie trudnymi do艣wiadczeniami zwi膮zanymi z tym, 偶e odchodzi z jakiejkolwiek wa偶nej dla niego grupy, to 艂atwo sobie wyobrazi膰, 偶e potrzebna mu b臋dzie przestrze艅 do opowiedzenia swojej historii, a nie natychmiastowe wype艂nianie tej偶e przestrzeni w艂asnymi refleksjami.

Niestety, pierwszym b艂臋dem, jaki widoczny jest w 艣wiecie internetowym w kontek艣cie reagowania na opowie艣ci o odej艣ciu z Ko艣cio艂a, jest nachalne prezentowanie 鈥瀢艂asnego punktu widzenia鈥 przez osoby, kt贸re wci膮偶 s膮 w Ko艣ciele. I tak odpowiedzi膮 na obecny na instagramie hasztag #tezodchodze, kt贸rym r贸偶ne osoby oznacza艂y posty z opowie艣ciami o rozstaniu z katolicyzmem, sta艂 si臋 znacznik #zostajenaskale. Inne osoby zaanga偶owane w Ko艣ci贸艂 pod oryginalnym hasztagiem zacz臋艂y dzieli膰 si臋 swoimi pozytywnymi do艣wiadczeniami z Ko艣cio艂em, a znana katolicka influencerka napisa艂a post o modzie na apostazj臋 i o rzekomym namawianiu do tego innych 鈥 sama siebie postawi艂a za艣 w opozycji, opisuj膮c wdzi臋czno艣膰 wobec os贸b, kt贸re pomaga艂y jej rozwija膰 wiar臋.

Nie ma niczego niew艂a艣ciwego w dzieleniu si臋 w艂asnymi pozytywnymi do艣wiadczeniami z Ko艣cio艂em. Nie jest niczym szkodliwym publiczne przyznawanie, 偶e pomimo r贸偶nych rozterek postanawiamy w nim zosta膰. Ka偶da katoliczka i ka偶dy katolik mo偶e (a wed艂ug doktryny nawet powinien) m贸wi膰 o swojej wierze i przyznawa膰 si臋 do bycia cz臋艣ci膮 wsp贸lnoty 鈥 jednak sugerowanie osobom odchodz膮cym, 偶e przesadzaj膮, 偶e widocznie spotka艂y za ma艂o 鈥瀎ajnych ksi臋偶y鈥 albo 偶e dzia艂aj膮 pod wp艂ywem mody (sic!) jest rodzajem upupiania prze偶y膰 innych ludzi 鈥 i to nierzadko prze偶y膰 traumatycznych.

Odej艣cie nie jest tryumfem

Szkodliwe 鈥 a nawet przemocowe 鈥 wydaje si臋 tak偶e ocenianie dotychczasowej wiary i zaanga偶owania religijnego os贸b, kt贸re z Ko艣cio艂a odesz艂y b膮d藕 si臋 od niego zdystansowa艂y. Wypowiedzi w rodzaju 鈥瀗igdy naprawd臋 nie wierzy艂e艣, skoro teraz odchodzisz鈥 s膮 deprecjonuj膮ce i mog膮 by膰 bolesne dla kogo艣, kto przez pewien czas w swoim 偶yciu postrzega艂 Ko艣ci贸艂 jako sw贸j dom i trzyma艂 si臋 鈥 czasami neurotycznie 鈥 jego nauczania.

Ale niepokoj膮ca jest tak偶e narracja tryumfalistyczna, zgodnie z kt贸r膮 odej艣cie z Ko艣cio艂a jest wyzwoleniem si臋, 鈥瀙rzejrzeniem na oczy鈥 b膮d藕 鈥瀌oro艣ni臋ciem鈥. Tego rodzaju komentarze ze strony os贸b nieuto偶samiaj膮cych si臋 z Ko艣cio艂em nie tylko przyczyniaj膮 si臋 do tworzenia dychotomii mi臋dzy wierz膮cymi i niewierz膮cymi, ale tak偶e bywaj膮 podeptaniem wra偶liwo艣ci cz艂owieka, kt贸ry w艂a艣nie dokona艂 wa偶nego dla siebie wyboru. W 鈥瀌yskursie exodusu鈥 pojawia si臋 tak偶e tendencja do zawstydzania os贸b, kt贸re w Ko艣ciele pozostaj膮. Retoryczne pytania zadawane przez osoby zra偶one do katolicyzmu: 鈥瀋o si臋 jeszcze musi sta膰, 偶eby艣 odszed艂 z tej instytucji?鈥 stanowi膮 rodzaj psychologicznej presji. Wyobra偶am sobie, 偶e takie wypowiedzi maj膮 na celu roz艂adowanie emocji, ale tego rodzaju zabiegi nie s艂u偶膮 ani cz艂onkom Ko艣cio艂a, ani tym, kt贸rzy z niego wychodz膮.

Stosowana sztuka czu艂o艣ci

Rozmowy o apostazji prawdopodobnie nigdy nie b臋d膮 dla nas 艂atwe 鈥 z punktu widzenia Ko艣cio艂a mamy do czynienia z rozstaniem, natomiast od strony psychologicznej odej艣cie od Ko艣cio艂a cz臋sto wi膮偶e si臋 z doznaniem ze strony jego przedstawicieli krzywdy i niezrozumienia. W opowie艣ciach o odchodzeniu pojawia si臋 wiele trudnych emocji 鈥 dlatego niezale偶nie od naszej przynale偶no艣ci wyznaniowej odpowiedni膮 reakcj膮 na czyje艣 odej艣cie od Ko艣cio艂a powinno by膰 rozumiej膮ce s艂uchanie i czu艂e towarzyszenie danej osobie w procesie, w kt贸rym si臋 znajduje. Je艣li mamy tak膮 potrzeb臋, mo偶emy mie膰 nadziej臋, 偶e dana osoba wr贸ci. Mo偶emy te偶 鈥 je艣li sami jeste艣my poza Ko艣cio艂em 鈥 czu膰 ulg臋, 偶e odesz艂a. S艂uchacz tak偶e ma prawo do emocji. Jednak ani zagadywanie uczu膰 drugiej strony opowie艣ciami o 鈥瀎ajnych ksi臋偶ach鈥, ani s艂owa typu 鈥瀢reszcie!鈥 nie s膮 na miejscu. O wiele zdrowsze jest przypomnienie osobie odchodz膮cej lub rozwa偶aj膮cej tak膮 opcj臋, 偶e nadal jeste艣my dla niej i ch臋tnie z ni膮 porozmawiamy, a to, co czuje i my艣li, jest wa偶ne.

Historie o apostazji powinny jeszcze mocniej sk艂oni膰 nas do nazywania i bezwzgl臋dnego zwalczania przemocy, kt贸ra jest obecna w Ko艣ciele. Zabawa w chowanego wypycha wiele os贸b ze wsp贸lnoty i powa偶nie je okalecza. Najwy偶szy czas j膮 zako艅czy膰.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij