Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

(Niech) przysz┼éo┼Ť─ç b─Ödzie czysta

Z ta┼Ťmy, po kt├│rej przesuwaj─ů si─Ö sortowane ┼Ťmieci, wyczyta─ç mo┼╝na o nas prawie wszystko. ┼╗e zakupy robimy najcz─Ö┼Ťciej w Biedronce albo w Lidlu. ┼╗e przyszed┼é sezon na koszenie trawy i podcinanie drzew. ┼╗e zacz─Ö┼éy si─Ö ju┼╝ wiosenne porz─ůdki, a ci─Ö┼╝kie swetry przestaj─ů mie┼Ťci─ç si─Ö w szafach.

 

fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor

Reporta┼╝┬ápochodzi z┬á37. numeru┬ápapierowego Magazynu ÔÇ×KontaktÔÇŁ pod tytu┼éem ÔÇ×Ekolodzy b─Öd─ů zbawieniÔÇŁ.

ZAMÓW NUMER

Wycieczka do sortowni ┼Ťmieci przypomina, z jednej strony, archeologiczn─ů misj─Ö na cmentarzysku cywilizacji, na kt├│rym pocz─ůtkowy chaos materii zmienia si─Ö w imponuj─ůce skal─ů i przyci─ůgaj─ůce estetyk─ů pstrokato┼Ťci wzg├│rza materia┼é├│w wt├│rnych. Z drugiej strony, to bolesne przypomnienie o ciemnych stronach pakowanego w plastik dobrobytu oraz iluzji, ┼╝e wrzucaj─ůc do kontenera worek ┼Ťmieci, na dobre pozbywamy si─Ö z naszego ┼╝ycia problem├│w.
Z ta┼Ťmy, po kt├│rej przesuwaj─ů si─Ö sortowane ┼Ťmieci, wyczyta─ç mo┼╝na o nas prawie wszystko. ┼╗e zakupy robimy najcz─Ö┼Ťciej w Biedronce albo w Lidlu. ┼╗e przyszed┼é sezon na koszenie trawy i podcinanie drzew. ┼╗e zacz─Ö┼éy si─Ö ju┼╝ wiosenne porz─ůdki, a ci─Ö┼╝kie swetry przestaj─ů mie┼Ťci─ç si─Ö w szafach. Na pytanie o najdziwniejszy przedmiot znaleziony po┼Ťr├│d ┼Ťmieci pracownicy EKON-u odpowiadaj─ů, ┼╝e znale┼║li tam ka┼╝d─ů rzecz, kt├│r─ů mo┼╝na sobie tylko wymarzy─ç. Zdarzaj─ů si─Ö zar├│wno zabawki erotyczne, jak i wizerunki ┼Ťwi─Ötych czy fotograficzne portrety papie┼╝a. Obok prawid┼éowo zgniecionych butelek i niepotrzebnych ju┼╝ kser├│wek z niemieckiego po ta┼Ťmie sun─ů te┼╝ ┼╝elazka, ┼╝ar├│wki, no┼╝e i inne rzeczy, kt├│re absolutnie nie powinny si─Ö tam znale┼║─ç.

fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


O tym, jak wielka jest skala problemu wytwarzania i segregowania ┼Ťmieci, ┼Ťwiadcz─ů liczby. Warszawa produkuje 220 ton odpad├│w segregowanych suchych dziennie, z czego do Zak┼éadu Utylizacji Sta┼éych Odpad├│w Komunalnych przy ulicy Gwark├│w na Targ├│wku trafia 10 ton. Nie wszystkie jednak nadaj─ů si─Ö do recyklingu. Rzut oka wystarcza, ┼╝eby przekona─ç si─Ö, ┼╝e warszawiacy nie stosuj─ů si─Ö do zasad rozdzielania ┼Ťmieci, ma┼éo zreszt─ů skomplikowanych jak na standardy europejskie (na przyk┼éad w┼éoskie, zgodnie z kt├│rymi wszystkich obowi─ůzuje osobne segregowanie ┼Ťmieci zebranych u nas w kategorii segregowanych suchych). Od 2021 roku ma wej┼Ť─ç w ┼╝ycie nowe rozporz─ůdzenie, kt├│re zwi─Ökszy liczb─Ö kategorii, na kt├│re b─Ödziemy dzieli─ç odpady. Pracownicy sortowni, zapytani o to, jak ich zdaniem poradz─ů sobie z tym wyzwaniem mieszka┼äcy stolicy, s─ů do┼Ť─ç ostro┼╝ni w szacunkach, skar┼╝─ů si─Ö bowiem na nisk─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç ekologiczn─ů spo┼éecze┼ästwa i na niewystarczaj─ůc─ů edukacj─Ö na poziomie szkolnym. Z niewiedzy rodz─ů si─Ö w─ůtpliwo┼Ťci dotycz─ůce segregacji: czy przed wyrzuceniem my─ç kubeczki po jogurcie (nie, wa┼╝ne, ┼╝eby nie brudzi┼éy innych ┼Ťmieci) lub dok─ůd wyrzuca─ç opakowania po chemii (plastik) i opakowania z tetrapaku (metal). Problem pozbycia si─Ö elektro┼Ťmieci lub starych mebli r├│wnie┼╝ nie jest na tyle skomplikowany, by m├│c usprawiedliwi─ç wrzucanie zu┼╝ytych sprz─Öt├│w do kontener├│w. Zgodnie z kontraktem zawartym z gminami warszawskimi MPO zobowi─ůzuje si─Ö do odbierania wi─Ökszo┼Ťci rodzaj├│w wytwarzanych przez gospodarstwa domowe odpad├│w, a w dodatku nie limituje ilo┼Ťci wywo┼╝onych ┼Ťmieci. Terminy i miejsca odbioru s─ů do wgl─ůdu na stronie internetowej przedsi─Öbiorstwa.
W sortowni na Targ├│wku pracuje na jednej zmianie czterdziestu robotnik├│w. Wszyscy s─ů zatrudnionymi przez Stowarzyszenie Niepe┼énosprawni dla ┼Ürodowiska EKON osobami z lekk─ů niepe┼énosprawno┼Ťci─ů psychiczn─ů. Pracownicy EKON-u s─ů znani warszawiakom z innej akcji ┼é─ůcz─ůcej aktywizacj─Ö chorych i dzia┼éalno┼Ť─ç proekologiczn─ů ÔÇô odbierania ┼Ťmieci od mieszka┼äc├│w Ursynowa. Przed ich czujnymi oczami i precyzj─ů statystyki nic nie umknie. Okazuje si─Ö, ┼╝e najlepiej ┼Ťmieci segreguj─ů mieszka┼äcy dom├│w jednorodzinnych i warszawiacy, kt├│rzy w swojej okolicy maj─ů pojemniki starego typu, osobne na papier, plastik, szk┼éo bia┼ée i kolorowe. Pracownicy sortowni przyznaj─ů te┼╝, ┼╝e wiedz─ů, z kt├│rego rejonu pochodz─ů segregowane partie odpad├│w, i dostrzegaj─ů r├│┼╝nic─Ö w jako┼Ťci segregacji mi─Ödzy poszczeg├│lnymi dzielnicami.
fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


Lekcewa┼╝enie przez mieszka┼äc├│w zasad segregacji ┼Ťmieci ju┼╝ na jej pierwszym etapie znacznie obni┼╝a wydajno┼Ť─ç procesu, gdy┼╝ czasem wymusza ponowne sortowanie partii odpad├│w, opr├│cz tego za┼Ť nara┼╝a na niebezpiecze┼ästwo pracownik├│w, kt├│rzy ryzykuj─ů zranienie si─Ö ostrymi przedmiotami. Jednym z wi─Ökszych grzech├│w mieszka┼äc├│w jest tak┼╝e wrzucanie do pojemnik├│w na szk┼éo ┼Ťmieci, kt├│re pasuj─ů do kategorii segregowanych suchych. Kontenery oznaczone s─ů specjalnymi kodami, kt├│re, przynajmniej w teorii, pomagaj─ů zidentyfikowa─ç ich zawarto┼Ť─ç. Wymieszane odpady r├│┼╝nych kategorii nie mog─ů jednak zosta─ç poddane sortowaniu. Wysi┼éki os├│b segreguj─ůcych ┼Ťmieci zniweczy─ç mog─ů r├│wnie┼╝ t┼éuste opakowania, kt├│re brudz─ů inne odpady, obni┼╝aj─ůc ich potencja┼é do powt├│rnego u┼╝ycia, a co za tym idzie ÔÇô rentowno┼Ť─ç recyklingu. Nale┼╝y bowiem pami─Öta─ç o tym, ┼╝e sortownia ┼Ťmieci to przedsi─Öbiorstwo, kt├│re mimo dzia┼éania w nietypowej bran┼╝y kieruje si─Ö pryncypium zysku i jest w systemie recyklingu jedynie ogniwem, kt├│re pr├│buje jak najwi─Öcej zarobi─ç. Chocia┼╝ Polska plasuje si─Ö w dolnej cz─Ö┼Ťci rankingu kraj├│w europejskich produkuj─ůcych ┼Ťmieci (w 2014 roku na osob─Ö przypada┼éo w naszym kraju 286 kilogram├│w odpad├│w, a w rekordowej pod tym wzgl─Ödem Szwajcarii ÔÇô a┼╝ 725 kilogram├│w), a wsp├│┼éczynnik odzyskiwanych przez nas surowc├│w systematycznie ro┼Ťnie, to ze wzgl─Ödu na brak lub niepopularno┼Ť─ç niekt├│rych technologii (na przyk┼éad s┼éu┼╝─ůcych do odzyskiwania tetrapak├│w) w dalszym ci─ůgu jest on niski i wynosi 32 procent (dla por├│wnania w Niemczech to 64 procent).
W zak┼éadzie przy ulicy Gwark├│w rozdzielone odpady s─ů odsprzedawane po┼Ťrednikom, kt├│rzy zajmuj─ů si─Ö ich wt├│rnym u┼╝yciem, a to, co zostaje, jest przekierowywane do spalarni wyposa┼╝onej w filtry zatrzymuj─ůce wi─Ökszo┼Ť─ç zanieczyszcze┼ä. To rozwi─ůzanie maj─ůce stanowi─ç alternatyw─Ö dla sk┼éadowania ┼Ťmieci na wysypiskach, a dodatkowo pozwalaj─ůce na uzyskanie energii i paliw p┼éynnych. Produkt spalania, zwany ÔÇ×┼╝u┼╝lemÔÇŁ, jest sprzedawany firmom budowlanym i u┼╝ywany na przyk┼éad jako podk┼éad pod budow─Ö dr├│g.
fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


Na li┼Ťcie zalecanych przez Uni─Ö Europejsk─ů dzia┼éa┼ä wp┼éywaj─ůcych na redukcj─Ö ilo┼Ťci odpad├│w budowanie spalarni ┼Ťmieci znajduje si─Ö na kolejnym miejscu zaraz po ograniczeniu powstawania odpad├│w i recyklingu. Rozwi─ůzanie to od kilku lat cieszy si─Ö w Polsce du┼╝─ů popularno┼Ťci─ů. Jeszcze niedawno mieli┼Ťmy tylko jedn─ů spalarni─Ö ÔÇô warszawsk─ů. Obecnie jest ich ju┼╝ kilka, mi─Ödzy innymi w Krakowie, Szczecinie, Poznaniu i Bia┼éymstoku. Cz─Ö┼Ť─ç ekspert├│w zauwa┼╝a, ┼╝e produkuj─ů one wi─Öcej energii, ni┼╝ wynosi rzeczywiste zapotrzebowanie, a postawienie tylko na ten rodzaj utylizacji odpad├│w mo┼╝e doprowadzi─ç do zmonopolizowania rynku i u┼╝ywania jako paliw materia┼é├│w, kt├│re nadawa┼éyby si─Ö do recyklingu. W sieci znale┼║─ç mo┼╝na por├│wnania boomu na spalarnie do masowej budowy stadion├│w przed Euro 2012, dzi┼Ť cz─Östo ┼Ťwiec─ůcych pustk─ů. Dodatkowe obawy zwi─ůzane s─ů z pogorszeniem jako┼Ťci powietrza, przeciwko czemu protestuj─ů grupy ekolog├│w i okoliczni mieszka┼äcy.
Nie ulega w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e warto przede wszystkim dobrze segregowa─ç ┼Ťmieci, a dopiero potem budowa─ç spalarnie, ┼╝eby dba─ç o r├│┼╝norodno┼Ť─ç metod rozwi─ůzywania problemu odpad├│w i nie powodowa─ç dodatkowego zanieczyszczenia ┼Ťrodowiska. Kogo za┼Ť do sortowania ┼Ťmieci nie przekonuj─ů argumenty ekologiczne, ten powinien ust─ůpi─ç przed ekonomicznymi ÔÇô prawid┼éowo rozdzielone w domu ┼Ťmieci to wi─Ökszy zysk dla sortowni i dla konsumenta, a tak┼╝e zapewnienie wi─Ökszej konkurencji i ucieczka przed zmonopolizowaniem polskiego rynku przez spalarnie. A wszystko po to, by przysz┼éo┼Ť─ç rzeczywi┼Ťcie by┼éa czysta ÔÇô jak g┼éosz─ů has┼éa widniej─ůce na ┼Ťmieciarkach MPO.
fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


***

Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj.

***

Polecamy tak┼╝e:

***

Smog, ┼Ťmier─ç i podatki

Duszne powietrze, wypalenie, działanie polityczne


 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś