magazyn lewicy katolickiej

ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ. Czemu trzeba odrzuci─ç ten projekt

W argumentacji na rzecz projektu ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ przemilcza si─Ö wiele istotnych problem├│w. Zbyt istotnych, aby poparcie dla takiej zmiany prawa mog┼éo by─ç s┼éuszne.
ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ. Czemu trzeba odrzuci─ç ten projekt
ilustr.: Agata Stomma

Obywatelski projekt ustawy ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ, kt├│ry jest obecnie procedowany w Sejmie, zak┼éada usuni─Öcie przes┼éanki dopuszczaj─ůcej aborcj─Ö, gdy ÔÇ×badania prenatalne lub inne przes┼éanki medyczne wskazuj─ů na du┼╝e prawdopodobie┼ästwo ci─Ö┼╝kiego i nieodwracalnego upo┼Ťledzenia p┼éodu albo nieuleczalnej choroby zagra┼╝aj─ůcej jego ┼╝yciuÔÇŁ (art. 4a ust. 1 pkt 2┬áustawy z 7 stycznia 1993 roku). Projekt ten sk┼éoni┼é mnie do przedstawienia powod├│w, dla kt├│rych jestem zdecydowanym przeciwnikiem dalszego zaostrzania przepis├│w o przerywaniu ci─ů┼╝y.

W tek┼Ťcie staram si─Ö uargumentowa─ç tez─Ö, ┼╝e projekt firmowany przez Kaj─Ö Godek powinny odrzuci─ç r├│wnie┼╝ osoby przyznaj─ůce tak samo wysoki status moralny p┼éodowi (zarodkowi) i cz┼éowiekowi doros┼éemu. Nie odnosz─Ö si─Ö przy tym do argument├│w wyznaniowych, gdy┼╝ do┼Ť─ç powszechnie przyjmowany jest pogl─ůd, wedle kt├│rego zakres prawnej dopuszczalno┼Ťci przerywania ci─ů┼╝y nie powinien by─ç wyznaczany przez przekonania religijne. Na przyk┼éad w komunikacie Prezydium Konferencji Episkopatu Polski z wrze┼Ťnia 2015 roku┬áznajdziemy deklaracj─Ö: ÔÇ×To nie jest kwestia ┼Ťwiatopogl─ůdowa, ale naukowaÔÇŁ (sk─ůdin─ůd wspart─ů odwo┼éaniem do wypowiedzi papie┼╝a Franciszka), a w styczniowym apelu: ÔÇ×Prawo do ┼╝ycia nie jest kwesti─ů tylko religijn─ů czy ┼Ťwiatopogl─ůdow─ů, ale wynika z prawa naturalnego i powszechnie uznanej godno┼Ťci cz┼éowiekaÔÇŁ. Mam te┼╝ nadziej─Ö, ┼╝e w dyskusji prawnej ┼éatwiej b─Ödzie znale┼║─ç przestrze┼ä komunikacji ni┼╝ na p┼éaszczy┼║nie moralnej lub konfesyjnej.

1.

Rozwa┼╝aj─ůc tak─ů zmian─Ö w prawie, trzeba mie─ç na uwadze jej przewidywalne skutki. Zacznijmy od tego, ┼╝e cho─ç┬áw 2016 roku na mocy omawianej przes┼éanki legalnie przerwano 1042 ci─ů┼╝e, to jej wycofanie nie doprowadzi do analogicznego zmniejszenia corocznej liczby aborcji. Cz─Ö┼Ť─ç kobiet zast─Öpczo wykona zabieg za granic─ů, a cz─Ö┼Ť─ç w krajowym podziemiu. Dok┼éadnych proporcji nie znamy, jednak┬ádeklaracje Kai Godek o ÔÇ×ratowaniu 96 procent obywateliÔÇŁ s─ů daleko przesadzone. Skuteczne egzekwowanie tak ostrych przepis├│w wymaga┼éoby bardzo g┼é─Öbokich ingerencji pa┼ästwa w ┼╝ycie prywatne, niemo┼╝liwych do pogodzenia z zasadami demokracji. Pozostaj─ů wi─Öc bardziej ograniczone dzia┼éania prawne, a ich konsekwencje ponios─ů przede wszystkim te kobiety, kt├│rych nie b─Ödzie sta─ç na obej┼Ťcie ustawy (albo kt├│re nie spr├│buj─ů usun─ů─ç ci─ů┼╝y domowymi sposobami, niekiedy bardzo niebezpiecznymi).

Jakie b─Öd─ů to konsekwencje? Wiemy, ┼╝e ci─ů┼╝a mo┼╝e by─ç ┼║r├│d┼éem pi─Öknych i cennych do┼Ťwiadcze┼ä, ale trzeba r├│wnie┼╝ pami─Öta─ç o┬áistotnych┬áproblemach┬ázdrowotnych, kt├│re cz─Östo wi─ů┼╝─ů si─Ö nawet z zupe┼énie zwyczajnymi ci─ů┼╝ami. A przecie┼╝ w sytuacjach, jakich dotyczy projekt ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ, ryzyko mo┼╝e by─ç znacznie wy┼╝sze. Owszem, inna przes┼éanka ustawowa (kt├│r─ů sk─ůdin─ůd Kaja Godek r├│wnie┼╝ ch─Ötnie by wycofa┼éa) pozwala na usuni─Öcie ci─ů┼╝y, kiedy zagra┼╝a ona ┼╝yciu lub zdrowiu kobiety, ale prawo pozostawia tutaj pewn─ů swobod─Ö interpretacyjn─ů. W Polsce ju┼╝ teraz kobietom regularnie odmawia si─Ö nawet tych uprawnie┼ä, kt├│re wynikaj─ů z dotychczasowej ustawy, tote┼╝ mo┼╝na mie─ç wiele w─ůtpliwo┼Ťci co do sposobu stosowania tej przes┼éanki przez lekarzy po zaostrzeniu prawa.

Skutki zmian b─Öd─ů zreszt─ů bardziej rozleg┼ée. Je┼Ťli projekt zostanie uchwalony, to ka┼╝da Polka, kt├│ra zajdzie w ci─ů┼╝─Ö, do chwili przeprowadzenia rzetelnych bada┼ä prenatalnych b─Ödzie musia┼éa si─Ö liczy─ç z mo┼╝liw─ů konieczno┼Ťci─ů jej donoszenia r├│wnie┼╝ w warunkach niezwykle ci─Ö┼╝kiego uszkodzenia p┼éodu (o ile nie znajdzie sposobu na omini─Öcie prawa). Oczywi┼Ťcie cz─Ö┼Ť─ç kobiet tak czy inaczej postanowi┼éaby urodzi─ç, ale niekt├│rym przyjdzie to zrobi─ç przymusowo nawet w wypadku cyklopii, zespo┼éu Pataua b─ůd┼║ bezm├│zgowia. W mediach najcz─Ö┼Ťciej m├│wi si─Ö o zespole Downa, ale nie znam ┼╝adnych podstaw dla wielokrotnie powtarzanych stwierdze┼ä (autorstwa mi─Ödzy innymi Jaros┼éawa Kaczy┼äskiegoPrezydium KEP), ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç przypadk├│w aborcji z powodu uszkodzenia p┼éodu wynika w┼éa┼Ťnie z takiej diagnozy. W pojedynczych szpitalach stosowny odsetek mo┼╝e by─ç do┼Ť─ç znaczny (w sto┼éecznym Szpitalu Biela┼äskim┬áw 2016 roku wyni├│s┼é 47 procent), lecz┬ádok┼éadne dane og├│lnopolskie┬ám├│wi─ů o 21 procentach┬á(szczeg├│┼éy w niedawnym sprawozdaniu rz─ůdowym ÔÇô tabela nr 18 na stronie 109, wiersz ÔÇ×Trisomia 21 bez wsp├│┼éistniej─ůcych wad somatycznychÔÇŁ; opr├│cz tego 16% przypadk├│w to ÔÇ×Trisomia 21 ze wsp├│┼éistniej─ůcymi wadami somatycznymiÔÇŁ, jednak tutaj brakuje szczeg├│┼é├│w ÔÇô nie wiemy, jakie to uszkodzenia i jak du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç z nich ma charakter letalny).

Po stronie niew─ůtpliwych negatywnych konsekwencji nale┼╝y wi─Öc umie┼Ťci─ç tak┼╝e stres i cierpienie, kt├│re same w sobie mog─ů niekorzystnie wp┼éywa─ç na przebieg ci─ů┼╝y (nie wspominaj─ůc o zdrowiu kobiety), a kt├│rych skala spo┼éeczna b─Ödzie znacznie wi─Öksza, ni┼╝ wskazywa┼éyby dane o liczbie faktycznie przeprowadzanych aborcji. Zreszt─ů nawet je┼Ťli projekt w ko┼äcu zostanie odrzucony, to i tak pozostanie ┼║r├│d┼éem powa┼╝nego napi─Öcia i niepokoju o przysz┼éo┼Ť─ç; podobnie by┼éo ju┼╝ w 2016 roku. Chocia┼╝ jednak o tych sprawach warto wiedzie─ç, to nie one stanowi─ů tutaj kwesti─Ö podstawow─ů. Najwa┼╝niejsze jest to, ┼╝e po┬áuchwaleniu projektu ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ nieznana nam liczba kobiet przez wiele tygodni lub miesi─Öcy b─Ödzie┬ámusia┼éa ┼╝y─ç ze ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů, ┼╝e z ich ci─ů┼╝ urodz─ů si─Ö dzieci, kt├│re niemal natychmiast umr─ů. A p├│┼║niej kobietom przyjdzie jeszcze patrze─ç na┬áich ┼Ťmier─ç lub cierpienie (albo je sobie wyobra┼╝a─ç). Trzeba to podkre┼Ťli─ç: poparcie dla projektu oznacza zgod─Ö na taki przymus.

Owszem, rz─ůdz─ůcy podejmuj─ů te┼╝ pewne inicjatywy w celu ÔÇ×wspierania rodzin, kt├│re posiadaj─ů dzieci niepe┼énosprawne, jak r├│wnie┼╝ wspierania kobiet w trudnej ci─ů┼╝yÔÇŁ (zob. wypowied┼║ J├│zefy Szczurek-┼╗elazko┬áw stenogramie niedawnego posiedzenia Sejmu, strony 229ÔÇô230), i kierunek tych dzia┼éa┼ä sam w sobie zas┼éuguje na pochwa┼é─Ö. Nie usuwaj─ů one jednak opisanych tutaj problem├│w, mog─ů tylko je z┼éagodzi─ç (a i to nie we wszystkich sytuacjach). Nie zacz─Öli┼Ťmy za┼Ť jeszcze m├│wi─ç o przyk┼éadach z innych kraj├│w. Warto sprawdzi─ç, do czego doprowadzi┼éa radykalizacja przepis├│w antyaborcyjnych w Salwadorze,┬áprzyjrze─ç si─Ö skutkom dawnego zakazu aborcji w Rumunii, a tak┼╝e┬ápozna─ç historie Savity Halappanavar┬ái┬áSheili Hodgers. Czy tak wygl─ůda Polska, kt├│rej chcemy?

2.

Przypuszczam, ┼╝e pomimo tych argument├│w do cz─Ö┼Ťci os├│b przemawia─ç mo┼╝e radykalne postawienie sprawy przez Kaj─Ö Godek:┬áÔÇ×Nawet w sytuacji, gdyby┼Ťmy mieli zupe┼énie dysfunkcyjn─ů s┼éu┼╝b─Ö zdrowia, nie mieliby┼Ťmy ┼╝adnych zasi┼ék├│w, nie mieliby┼Ťmy ┼╝adnej pomocy, nie uprawnia to do zabicia cz┼éowiekaÔÇŁ (zob.┬ácytowany ju┼╝ stenogram, strona 230). Ujmuj─ůc rzecz nieco inaczej: ┼╝ycie to ┼╝ycie. Nawet gdyby tylko w jednym wypadku uda┼éo si─Ö zapobiec aborcji, to przedstawione w tym tek┼Ťcie konsekwencje nie powinny nas powstrzymywa─ç przed wprowadzeniem bardziej restrykcyjnej ustawy. Prawda?

W odpowiedzi zauwa┼╝my, ┼╝e zasada ochrony ┼╝ycia nie jest wcale najwy┼╝sz─ů regu┼é─ů polskiego prawa. Je┼Ťli na przyk┼éad zrz─ůdzeniem losu znajdziemy si─Ö w szpitalu, w kt├│rym akurat zabrak┼éo zapas├│w, a nasza krew mog┼éaby uratowa─ç umieraj─ůc─ů pacjentk─Ö, to personel nie mo┼╝e bez naszej zgody przeprowadzi─ç zabiegu ani nawet wk┼éu─ç nam ig┼éy w celu sprawdzenia grupy krwi. I chyba nikt na serio nie proponuje, by ten stan prawny zmieni─ç.

Dlaczego nie staramy si─Ö wprowadzi─ç przepis├│w, kt├│re w takich sytuacjach zobowi─ůzywa┼éyby ludzi do transfuzji? Dlaczego nie idziemy jeszcze dalej i nie domagamy si─Ö od rz─ůdu, aby prowadzi┼é rejestr grup krwi wszystkich os├│b w pa┼ästwie i rozsy┼éa┼é agent├│w, kt├│rzy w razie pilnej potrzeby wyci─ůgaliby nas z domu i odstawiali na zabieg? A mo┼╝e i bez pilnej potrzeby, tylko regularnie, ┼╝eby zapewni─ç stabilne funkcjonowanie ca┼éego systemu? Ot├│┼╝ najwyra┼║niej nie robimy tak, bo prawna zasada ochrony ┼╝ycia bywa os┼éabiana lub wr─Öcz zawieszana ÔÇô na przyk┼éad wtedy, gdy wymaga┼éaby naruszenia czyjej┼Ť cielesnej autonomii. Ta ostatnia r├│wnie┼╝ nie stanowi warto┼Ťci absolutnej (we┼║my przyk┼éad obrony koniecznej, przypominaj─ůcy te┼╝ zreszt─ů o dopuszczalnych prawnie mo┼╝liwo┼Ťciach odbierania ┼╝ycia), jednak w wypadku ci─ů┼╝y ju┼╝ teraz jest w istotnym stopniu ograniczana. Przez procedowany obecnie projekt mo┼╝e zosta─ç ograniczona jeszcze bardziej ÔÇô r├│wnie┼╝ w niezwykle dramatycznych sprawach.

Kto┼Ť m├│g┼éby tutaj replikowa─ç, ┼╝e ca┼ékowity lub niemal ca┼ékowity zakaz przerywania ci─ů┼╝y uzasadniaj─ů szczeg├│lne cechy rozpatrywanej sytuacji, odr├│┼╝niaj─ůce j─ů od przyk┼éadu z przetaczaniem krwi. Na jakie kwestie mog┼éaby wskazywa─ç taka replika? Po pierwsze, w przypadku ci─ů┼╝y tylko jedna osoba mo┼╝e zajmowa─ç si─Ö zarodkiem b─ůd┼║ p┼éodem (podczas gdy t─Ö sam─ů grup─Ö krwi ma wielu ludzi). Po drugie, przerwanie ci─ů┼╝y to dzia┼éanie, a nie zaniechanie (jak odmowa zgody na transfuzj─Ö). Po trzecie, w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w ci─ů┼╝a jest nast─Öpstwem dobrowolnej decyzji ÔÇô ┼Ťwiadome wsp├│┼é┼╝ycie seksualne zak┼éada mo┼╝liwo┼Ť─ç pocz─Öcia (tymczasem osoba, kt├│ra ma odda─ç krew, najpewniej nie przyczyni┼éa si─Ö do stanu oczekuj─ůcej pacjentki).

Jak si─Ö do tego odnie┼Ť─ç? Po pierwsze, w sytuacjach, w kt├│rych nie ma czasu na szukanie innego dawcy z odpowiedni─ů grup─ů krwi, r├│wnie┼╝ wszystko zale┼╝y od jednego cz┼éowieka. Po drugie, uto┼╝samienie dzia┼éania z zaniechaniem rzeczywi┼Ťcie by┼éoby kontrowersyjne, lecz zaniechanie tak┼╝e bywa sprzeczne z prawem, chocia┼╝by w├│wczas, gdy w ┼╝aden spos├│b nie zareagujemy na widok osoby potrzebuj─ůcej pierwszej pomocy. R├│wnie┼╝ brak odpowiedzialno┼Ťci za stan takiego cz┼éowieka ÔÇô to po trzecie ÔÇô nie zwalnia nas z obowi─ůzku dzia┼éania. Zatem w ka┼╝dym z tych trzech przypadk├│w trudno powiedzie─ç, czemu mieliby┼Ťmy prawnie sankcjonowa─ç konieczno┼Ť─ç donoszenia ci─ů┼╝y we wszystkich czy prawie wszystkich sytuacjach, nie wprowadzaj─ůc zarazem (przynajmniej w okre┼Ťlonych okoliczno┼Ťciach) obowi─ůzku oddawania krwi.

Z pewno┼Ťci─ů ten kr├│tki przegl─ůd nie ko┼äczy wszystkich dyskusji. Kto┼Ť m├│g┼éby na przyk┼éad zapyta─ç: ÔÇ×W porz─ůdku, ┼╝adna z tych trzech kwestii samodzielnie nie jest wystarczaj─ůcym kontrargumentem, ale mo┼╝e rozpatrywane wsp├│lnie ju┼╝ si─Ö nim staj─ů?ÔÇŁ. A z drugiej strony ÔÇô czy przyk┼éad jednorazowej transfuzji nie jest zbyt ostro┼╝ny? By─ç mo┼╝e analogia powinna raczej dotyczy─ç szpiku kostnego? Lub paru miesi─Öcy regularnych wizyt w szpitalu i oddawania krwi w znacznych ilo┼Ťciach, nawet wtedy, gdy wiadomo, ┼╝e odwiedzana osoba i tak kr├│tko potem umrze? W ko┼äcu sytuacja ci─ů┼╝y jest wyj─ůtkowa nie tylko z powodu po┼é─ůczenia trzech wskazanych cech (by─ç mo┼╝e nale┼╝a┼éoby wymieni─ç jeszcze jakie┼Ť), ale te┼╝ z powodu problem├│w i uwarunkowa┼ä opisanych w poprzedniej cz─Ö┼Ťci tekstu ÔÇô szczeg├│lnie w takich przypadkach, jak najci─Ö┼╝sze choroby p┼éodu.

Powy┼╝sze uwagi nawi─ůzuj─ů do d┼éugiej historii argumentu z autonomii. Nie odnosz─Ö si─Ö w nich wprost do┬áklasycznego tekstu Judith Jarvis Thomson┬áani te┼╝ nie przedstawiam jego rozwini─Ö─ç i trwaj─ůcych ju┼╝ prawie pi─Ö─çdziesi─ůt lat dyskusji, r├│wnie┼╝ krytycznych (mo┼╝na o nich przeczyta─ç mi─Ödzy innymi tutaj, tutajtutaj). Chcia┼ébym jednak podkre┼Ťli─ç, ┼╝e taki typ argumentacji nie jest rzecz─ů egzotyczn─ů; do dzi┼Ť bywa przytaczany (zar├│wno aprobatywnie, jak i krytycznie) na przyk┼éad w wa┼╝nym czasopi┼Ťmie ÔÇ×BioethicsÔÇŁ. Nie twierdz─Ö, ┼╝e na tej podstawie mo┼╝na bezstronnie ustali─ç optymalne brzmienie ustawy reguluj─ůcej przerywanie ci─ů┼╝y, s─ůdz─Ö jednak, ┼╝e zaprezentowane argumenty s─ů wystarczaj─ůcym uzasadnieniem przynajmniej dla sprzeciwu wobec projektu ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ. Skoro za┼Ť dotycz─ů wymiaru legalnego, a nie moralnego, to nie zale┼╝─ů od etycznej oceny aborcji i nie wymagaj─ů od nikogo zmiany pogl─ůd├│w w tej dziedzinie.

3.

Na koniec kilka drobniejszych spostrze┼╝e┼ä w kwestiach zwi─ůzanych z projektem ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ (i┬ámo┼╝liw─ů decyzj─ů Trybuna┼éu Konstytucyjnego┬áw podobnej sprawie).

Po pierwsze, usuni─Öcie przes┼éanki przyzwalaj─ůcej na aborcj─Ö z powodu ci─Ö┼╝kiego uszkodzenia p┼éodu by┼éoby niezgodne z pogl─ůdami wi─Ökszo┼Ťci spo┼éecze┼ästwa.┬áW badaniach CBOS┬á(strona 3) poziom akceptacji dla tej przes┼éanki od pocz─ůtku lat┬á90. utrzymuje si─Ö na poziomie 60ÔÇô70 procent.┬áW listopadzie 2016 roku┬áten┼╝e CBOS informowa┼é, ┼╝e 27 procent ankietowanych pragnie z┼éagodzenia obowi─ůzuj─ůcego prawa, 58 procent ÔÇô jego zachowania, a 7 procent ÔÇô jego zaostrzenia. Interesuj─ůce s─ů te┼╝ wyniki┬áinnych bada┼ä. W sonda┼╝u Kantar Public dla ÔÇ×PolitykiÔÇŁ 36 procent odpowiadaj─ůcych popar┼éo dopuszczenie aborcji z przyczyn spo┼éecznych, 34 procent ÔÇô pozostawienie przepis├│w bez zmian, 9 procent ÔÇô delegalizacj─Ö przerywania ci─ů┼╝y z uwagi na uszkodzenie p┼éodu, a 8 procent ÔÇô zakazanie aborcji bez ┼╝adnych wyj─ůtk├│w. We wcze┼Ťniejszych badaniach IPSOS dla portalu OKO.press (operuj─ůcych nieco innym zestawem pyta┼ä) poparcie dla zalegalizowania aborcji z powodu trudnej sytuacji kobiety wynosi┼éo 37ÔÇô40 procent, dla zachowania dotychczasowych przepis├│w ÔÇô 41ÔÇô47 procent, a dla ca┼ékowitego zakazu przerywania ci─ů┼╝y ÔÇô 8ÔÇô11 procent.

Wyniki te nie s─ů w pe┼éni zbie┼╝ne, ale pokazuj─ů, ┼╝e wprowadzanie kolejnych restrykcji w mo┼╝liwo┼Ťci legalnego przerywania ci─ů┼╝y k┼é├│ci si─Ö z deklarowanymi pogl─ůdami niemal wszystkich Polek i Polak├│w. Nie uwa┼╝am tego kryterium za rozstrzygaj─ůce, warto jednak wiedzie─ç o tych wska┼║nikach, mi─Ödzy innymi po to, aby czytelna sta┼éa si─Ö s┼éabo┼Ť─ç takich wypowiedzi, jak deklaracja Kai Godek: ÔÇ×W naszym kraju dyskusja na temat aborcji si─Ö sko┼äczy┼éa. Polacy stoj─ů twardo po stronie niewinnych, nienarodzonych dzieciÔÇŁ. Na niedawnym posiedzeniu Sejmu (zob.┬ástenogram, strona 213) autorka tych s┼é├│w powo┼éa┼éa si─Ö na liczb─Ö podpis├│w z┼éo┼╝onych pod projektem ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ, lecz o niedogodnych wynikach bada┼ä spo┼éecznych nie wspomnia┼éa.

Po drugie, stanowczo sprzeciwiam si─Ö u┼╝ywaniu terminu ÔÇ×aborcja eugenicznaÔÇŁ. Eugenika by┼éa d─ů┼╝eniem do ulepszenia ludzko┼Ťci, narodu czy rasy (kiedy jeszcze ten ostatni termin nie by┼é w─ůtpliwy) poprzez promocj─Ö i praktyk─Ö selektywnego rozmna┼╝ania. Zgoda na dopuszczalno┼Ť─ç przerywania ci─ů┼╝y z powodu du┼╝ego prawdopodobie┼ästwa uszkodzenia p┼éodu uzasadniana jest dzi┼Ť w zupe┼énie inny spos├│b ÔÇô argumentacja koncentruje si─Ö tu na jednostce, nie na wielkiej wsp├│lnocie. Zreszt─ů nawet ewentualna rozszerzaj─ůca interpretacja s┼éowa ÔÇ×eugenikaÔÇŁ nie zmieni tego, ┼╝e to termin silnie obci─ů┼╝ony skojarzeniami z Trzeci─ů Rzesz─ů, do tego za┼Ť zakrywaj─ůcy r├│┼╝norodno┼Ť─ç motywacji i warunk├│w ┼╝ycia kobiet. A niestety to tylko jeden z licznych przyk┼éad├│w narzucania za┼éo┼╝e┼ä j─Özykowych przez stron─Ö, kt├│ra w polskich sporach o aborcj─Ö cz─Östo korzysta ze swojej symbolicznej i spo┼éecznej przewagi. (Liczne ilustracje mo┼╝na znale┼║─ç┬áw zapisach przytaczanych ju┼╝ wyst─ůpie┼ä Kai Godek: ÔÇ×mordowanie nienarodzonychÔÇŁ, ÔÇ×zbrodnicza ustawaÔÇŁ i ÔÇ×barbarzy┼ästwo eugenicznych praktykÔÇŁ to tylko wybrane sformu┼éowania z dwu pierwszych akapit├│w).

Po trzecie, smuci mnie, ┼╝e w wypowiedziach duchownych polskiego Ko┼Ťcio┼éa katolickiego pr├│┼╝no szuka─ç wzmianek o zagadnieniach, kt├│re przedstawi┼éem w tek┼Ťcie. A przecie┼╝ tych wypowiedzi nie brakuje, i to od dawna. Cho─çby w marcu 2016 roku Prezydium KEP przygotowa┼éo┬ákomunikat, kt├│rego ze wzgl─Ödu na czas publikacji trudno by┼éo nie traktowa─ç jako g┼éosu aprobaty dla szeroko krytykowanego projektu Instytutu┬áOrdo Iuris┬á(i to g┼éosu zbli┼╝onego do┬átych dochodz─ůcych z PiS). W ostatnich miesi─ůcach zaanga┼╝owanie duchownych jest jeszcze wi─Öksze. W sierpniu┬ábiskupi po obradach na Jasnej G├│rze┬áoficjalnie poparli projekt ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ i z aprobat─ů wyrazili si─Ö o zbieraniu podpis├│w przez wolontariuszy. Nast─Öpnie┬ászeregowi ksi─Ö┼╝a i wierni uczestniczyli w gromadzeniu podpis├│w w parafiach. W listopadzie┬áPrezydium KEP powt├│rzy┼éo apel o poparcie akcji, w grudniu┬áca┼éy list na ostatni─ů Niedziel─Ö ┼Üwi─Ötej Rodziny┬ápo┼Ťwi─Öcono przerywaniu ci─ů┼╝y. A w okresie pierwszego czytania projektu w Sejmie wypowiedzi najwa┼╝niejszych polskich biskup├│w by┼éy ju┼╝ bardzo liczne: mieli┼Ťmy g┼éosy abp. Henryka Hosera, kard. Kazimierza Nyczaabp. Stanis┼éawa G─ůdeckiego┬áoraz dwa komunikaty Prezydium KEP wydane dzie┼ä po dniu (w jednym z nich sygnatariusze wprost wezwali parlamentarzyst├│w do przyj─Öcia projektu). G┼éos├│w ko┼Ťcielnej hierarchii nie brakuje te┼╝ teraz, w marcu (oto przyk┼éady: pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, pi─ůty). Wszystko to obficie relacjonuje┬áKatolicka Agencja Informacyjna.

Jestem przekonany, ┼╝e om├│wione tu kwestie s─ů istotne r├│wnie┼╝ dla katoliczek i katolik├│w. Uwzgl─Ödnienie tych zagadnie┼ä mo┼╝e wp┼éyn─ů─ç na spos├│b postrzegania projektu ÔÇ×Zatrzymaj aborcj─ÖÔÇŁ, dlatego nie powinno si─Ö ich pomija─ç ani bagatelizowa─ç. A niestety w┼éa┼Ťnie tak si─Ö dzieje.

*

Zapraszamy r├│wnie┼╝ do┬álektury drugiego tekstu o┬átej┬ásamej tematyce,┬áautorstwa Ali Budzy┼äskiej i Miszy Tomaszewskiego.

Żaden z tekstów nie jest oficjalnym stanowiskiem wydawcy ani też całej redakcji Magazynu Kontakt.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś