Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

G艂osowanie w niejednej sprawie

W ostatnim li艣cie arcybiskup G膮decki pisze wy艂膮cznie o zagadnieniach zwi膮zanych z konserwatywnym rozumieniem etyki seksualnej oraz niekt贸rych fragment贸w bioetyki. Trudno uzasadni膰 tak daleko posuni臋t膮 wybi贸rczo艣膰, zw艂aszcza w贸wczas, gdy mia艂aby ona rozstrzyga膰 o g艂osach wiernych.
G艂osowanie w niejednej sprawie
Abp Stanis艂aw G膮decki (zdj.: Paterm, CC BY-SA 4.0)

Arcybiskup Stanis艂aw G膮decki zabra艂 ostatnio 鈥 niestety 鈥 g艂os w聽sprawie wybor贸w.聽W聽li艣cie z聽1 pa藕dziernika聽czytamy:

Katolicy powinni popiera膰 programy broni膮ce prawa do 偶ycia od pocz臋cia do naturalnej 艣mierci, gwarantuj膮ce prawn膮 definicj臋 ma艂偶e艅stwa jako trwa艂ego zwi膮zku jednego m臋偶czyzny i聽jednej kobiety, promuj膮ce polityk臋 rodzinn膮, wspieraj膮ce dzietno艣膰, gwarantuj膮ce prawo rodzic贸w do wychowania w艂asnego potomstwa zgodnie z聽wyznawan膮 wiar膮 i聽moralnymi przekonaniami. W聽zwi膮zku z聽tym katolicy nie mog膮 wspiera膰 program贸w, kt贸re promuj膮 aborcj臋, staraj膮 si臋 przedefiniowa膰 instytucj臋 ma艂偶e艅stwa, usi艂uj膮 ograniczy膰 prawa rodzic贸w w聽zakresie odpowiedzialno艣ci za wychowanie ich dzieci, propaguj膮 demoralizacj臋 dzieci i聽m艂odzie偶y. Nie mog膮 si臋 decydowa膰 na wyb贸r kandydata, kt贸ry wyra偶a pogl膮dy budz膮ce zastrze偶enia z聽punktu widzenia moralnego oraz ryzykowne z聽punktu widzenia politycznego.

To wypowied藕 typowa dla polskich biskup贸w, kt贸rzy 鈥 z聽nielicznymi wyj膮tkami 鈥 interesuj膮 si臋 偶yciem spo艂ecznym jedynie w聽bardzo w膮skim zakresie. Arcybiskup G膮decki pisze wy艂膮cznie o聽zagadnieniach zwi膮zanych z聽konserwatywnym rozumieniem 偶ycia rodzinnego, etyki seksualnej oraz niekt贸rych fragment贸w bioetyki. Nawet dla ortodoksyjnych katoliczek i聽katolik贸w jest to聽tylko skromna cz臋艣膰 nauczania Ko艣cio艂a rzymskiego. Trudno uzasadni膰 tak daleko posuni臋t膮 wybi贸rczo艣膰, szczeg贸lnie w贸wczas, gdy mia艂aby ona rozstrzyga膰 o聽tym, na kogo wierne i聽wierni b臋d膮 g艂osowa膰.

Rozs膮dniejsze stanowisko zaj臋li w聽2007 roku聽biskupi ameryka艅scy, zaznaczaj膮c: 鈥濲ako katolicy nie jeste艣my wyborcami jednej sprawy鈥. Dopu艣cili wprawdzie przekre艣lenie kandydata b膮d藕 kandydatki z聽powod贸w takich jak 鈥瀕egalizacja aborcji, przedefiniowanie ma艂偶e艅stwa [鈥 lub rasistowskie zachowanie鈥 (punkt 42), ale zarazem zadeklarowali (w punktach 35鈥36):

Mo偶e si臋 zdarzy膰, 偶e katolik lub katoliczka, odrzucaj膮c stanowisko danej osoby nawet w聽kwestii polityki pa艅stwowej dotycz膮cej czyn贸w wewn臋trznie z艂ych, w聽spos贸b rozumny postanowi zag艂osowa膰 na t臋 osob臋 z聽innych moralnie powa偶nych przyczyn. [鈥 Kiedy wszyscy kandydaci i聽kandydatki zajmuj膮 stanowiska promuj膮ce jaki艣 wewn臋trznie z艂y czyn, [鈥 wyborca lub wyborczyni mo偶e podj膮膰 nadzwyczajn膮 decyzj臋 o聽nieg艂osowaniu [鈥 albo te偶, po uwa偶nym namy艣le, odda膰 g艂os na osob臋, kt贸ra z聽mniejszym prawdopodobie艅stwem poczyni kroki na rzecz realizacji b艂臋dnego moralnie przekonania, a聽z聽wi臋kszym 鈥 na rzecz innego, autentycznego ludzkiego dobra.

W聽przypadku prawnego zakazu przerywania ci膮偶y trzeba r贸wnie偶 pami臋ta膰, 偶e takie przepisy mog膮 mie膰聽wiele paradoksalnych skutk贸w聽(niemal zawsze pomijanych w聽ko艣cielnych dokumentach). Tym bardziej wi臋c nie ma wystarczaj膮cych powod贸w, by katoliczka lub katolik doszukiwali si臋 tu jednoznacznego kryterium wybor贸w politycznych.

Wr贸膰my do listu Stanis艂awa G膮deckiego. Nie pada w聽nim nazwa 偶adnej partii, lecz wyb贸r temat贸w oraz spos贸b ich uj臋cia do艣膰 jednoznacznie ustawia arcybiskupa po stronie Prawa i聽Sprawiedliwo艣ci, a聽przeciwko jego oponentom, w聽szczeg贸lno艣ci przeciw Lewicy. Tymczasem wystarczy poszerzy膰 perspektyw臋, by zobaczy膰, 偶e PiS wypada 藕le w聽wielu kwestiach kluczowych dla rzymskokatolickiego nauczania. Jedn膮 z聽nich jest ochrona 艣rodowiska, kt贸rej papie偶 Franciszek po艣wi臋ci艂聽sw膮 ostatni膮 encyklik臋. Czytamy tam mi臋dzy innymi o聽鈥瀦艂u, jakie [鈥 wyrz膮dzamy [ziemi] nieodpowiedzialnym wykorzystywaniem i聽rabunkow膮 eksploatacj膮 d贸br, kt贸re B贸g w聽niej umie艣ci艂鈥 (punkt 2), a聽tak偶e o聽potrzebie 鈥瀢ielkodusznej pracy z聽czu艂o艣ci膮, aby chroni膰 ten 艣wiat, jaki powierzy艂 nam B贸g鈥 (punkt 242). Na 艂amach 鈥濳ontaktu鈥 o聽zagra偶aj膮cej nam katastrofie klimatycznej i聽konieczno艣ci pilnych dzia艂a艅 w聽celu jej powstrzymania pisali niedawno聽Ida Nowak聽czy聽Ignacy Dudkiewicz. W聽Prawie i聽Sprawiedliwo艣ci do takich problem贸w nie przywi膮zuje si臋 wi臋kszej wagi, a聽dzia艂ania podj臋te聽mi臋dzy innymi聽w聽Puszczy Bia艂owieskiej聽tylko pogarszaj膮 ten bilans.

Przewodnicz膮cy episkopatu nie chce te偶 pami臋ta膰 o聽1867 punkcie Katechizmu Ko艣cio艂a Katolickiego. Ten za艣 po艣r贸d 鈥瀏rzech贸w, kt贸re wo艂aj膮 o聽pomst臋 do nieba鈥 wymienia 鈥 na r贸wni z聽umy艣lnym zab贸jstwem! 鈥 brak go艣cinno艣ci (taka jest najtrafniejsza interpretacja 鈥瀏rzechu sodomskiego鈥), ucisk ubogich, wd贸w i聽sierot oraz nieuczciwe traktowanie pracuj膮cych. W聽dwu ostatnich sprawach PiS niew膮tpliwie zmieni艂 polsk膮 wyobra藕ni臋 socjaln膮, wprowadzaj膮c program 500+ czy te偶 minimaln膮 p艂ac臋 godzinow膮 na umowie zlecenia. Jak jednak zauwa偶y艂a w聽鈥濳ontakcie鈥澛Adriana Rozwadowska, rz膮dz膮cych nie interesuje realna poprawa z艂ego stanu us艂ug publicznych 鈥 na przyk艂ad ochrony zdrowia, kt贸rej bol膮czkom po艣wi臋cili艣my聽jeden z聽ostatnich drukowanych numer贸w pisma. Niedob贸r piel臋gniarek czy lekarek w聽najwi臋kszym stopniu dotyka w艂a艣nie ludzi ubo偶szych, niemog膮cych sobie pozwoli膰 na prywatne wizyty. Do tego dochodz膮 potrzeby os贸b z聽niepe艂nosprawno艣ciami, czyli grupy niejednokrotnie opisywanej w聽naszym magazynie przez聽Rafa艂a Bakalarczyka. Po czterech latach zaniedba艅 trudno bra膰 za dobr膮 monet臋 zapowiedzi Prawa i聽Sprawiedliwo艣ci w聽tej dziedzinie. A聽brak go艣cinno艣ci? Radykalna odmowa przyj臋cia uchod藕c贸w, potrzebuj膮cych pomocy r贸wnie偶 w聽Polsce, by艂a jedn膮 z聽niewielu spraw, w聽kt贸rych nawet biskupom zdarza艂y si臋 wypowiedzi 鈥 prawda, 偶e do艣膰 nie艣mia艂e 鈥 ewidentnie sprzeczne z聽programem oraz praktyk膮 Prawa i聽Sprawiedliwo艣ci.

Opr贸cz kwestii uchod藕czej, kt贸ra w聽ostatnim czasie w聽Unii Europejskiej chwilowo straci艂a no艣no艣膰, wszystkie te zagadnienia zajmuj膮聽znacz膮ce miejsce w聽programie Lewicy聽(pod wieloma wzgl臋dami podobnym do聽wcze艣niejszych samodzielnych postulat贸w partii Razem). Stanowisko聽tego stronnictwa聽w wi臋kszo艣ci wymienionych kwestii przedstawia艂 te偶聽Adrian Zandberg聽we wtorkowej debacie TVN 24. Lewicowi kandydaci i聽kandydatki powa偶nie traktuj膮 wiele spraw, kt贸re s膮 nader istotne dla katoliczek i聽katolik贸w. Rozbie偶no艣膰 w聽pewnych obszarach nie powinna tego przys艂oni膰.聽Oczywi艣cie nie oznacza to obowi膮zku g艂osowania na Lewic臋, ale czyni j膮 鈥 wbrew sugestiom arcybiskupa G膮deckiego 鈥 uprawnionym wyborem dla wiernych Ko艣cio艂a 艂aci艅skiego (lub szerzej: dla os贸b zwi膮zanych z聽chrze艣cija艅stwem).

Poza wymiarem konfesyjnym publiczna wypowied藕 Stanis艂awa G膮deckiego ma te偶 istotny aspekt obywatelski. Wzywaj膮c do decyzji bliskich zasadzie 鈥瀞ingle-issue voting鈥 (鈥瀏艂osowanie oparte na聽jednej sprawie鈥), przewodnicz膮cy episkopatu umacnia powierzchowne podej艣cie do wybor贸w. To jeden z聽powod贸w, dla kt贸rych jego apel mo偶e budzi膰 r贸wnie偶 sprzeciw os贸b nienale偶膮cych do Ko艣cio艂a rzymskokatolickiego (inn膮 przyczyn膮 jest kolejne przekroczenie granicy mi臋dzy religi膮 a聽partyjn膮 polityk膮). Interes spo艂eczny wymaga, by podej艣cie 鈥瀞ingle-issue voting鈥 nie sta艂o si臋 wygodn膮 wym贸wk膮, usprawiedliwiaj膮c膮 brak szerszego spojrzenia na dan膮 kandydatur臋 i聽dany komitet wyborczy.

W聽ostatecznym rachunku list arcybiskupa Stanis艂awa G膮deckiego wzmacnia zatem tendencje niekorzystne dla samej demokracji.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij