Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Wielki Czwartek. Sprawujcie Sakrament Brata!

Wielki Czwartek domaga si─Ö od nas chrze┼Ťcija┼ästwa, kt├│re ÔÇ×szuka twarzyÔÇŁ. Dopomina si─Ö uwa┼╝no┼Ťci wobec s┼éowa Chrystusa i jednocze┼Ťnie wobec potrzebuj─ůcego cz┼éowieka.
Wielki Czwartek. Sprawujcie Sakrament Brata!
Marc Chagall, ÔÇ×Bia┼ée ukrzy┼╝owanieÔÇŁ. Obraz ten pojawi┼é si─Ö w Grobie Pa┼äskim w Ko┼Ťciele ┼Ťw. Marcina przy ul. Piwnej w Warszawie w Wielki Pi─ůtek 2016 roku.

Nie jestem entuzjast─ů ÔÇô m├│wi─ůc eufemistycznie ÔÇô praktyki sk┼éadania mi ┼╝ycze┼ä w Wielki Czwartek z okazji ustanowienia sakramentu kap┼éa┼ästwa. Wi─Öcej: irytuje mnie to, ┼╝e po Liturgii tak bardzo podkre┼Ťlaj─ůcej s┼éu┼╝ebny i powszechny charakter kap┼éa┼ästwa, gdy ju┼╝ jeste┼Ťmy po przeniesieniu Naj┼Ťwi─Ötszego Sakramentu do ciemnicy, symbolizuj─ůcej pe┼éne dramatyzmu zmaganie Jezusa w Ogr├│jcu, urz─ůdzany jest ÔÇ×dzie┼ä ksi─ÖdzaÔÇŁ. To tak, jakby┼Ťmy nic nie zrozumieli z tej Tajemnicy, kt├│r─ů przed chwil─ů celebrowali┼Ťmy.

Nie tylko liturgia

No w┼éa┼Ťnie, co tak naprawd─Ö celebrujemy w Wielki Czwartek? Pierwsz─ů podpowied┼║ przynosi nam wymowa Ewangelii z Wielkiego Poniedzia┼éku, opowiadaj─ůcej o namaszczeniu st├│p Jezusa przez Mari─Ö z Betanii. Scena opisana w dwunastym rozdziale Ewangelii wed┼éug ┼Ťwi─Ötego Jana jest jakby ikon─ů tej niepoj─Ötej hojno┼Ťci Jezusa, kt├│r─ů celebrujemy w Wielki Czwartek i przez ca┼é─ů Pasch─Ö. Maria by┼éa piln─ů uczennic─ů Pana, wzorowo rozpozna┼éa istot─Ö i dynamik─Ö nadchodz─ůcego wraz z Jezusem Kr├│lestwa Bo┼╝ego. Pozwol─Ö sobie na ┼Ťmia┼é─ů interpretacj─Ö braku obecno┼Ťci (a w ka┼╝dym razie Ewangelie na ten temat milcz─ů) na Ostatniej Wieczerzy kobiet, kt├│re towarzyszy┼éy nauczaj─ůcemu po miastach i wioskach Mistrzowi z Nazaretu (por├│wnaj: ┼ük 8, 1-3). Interpretuj─ůc postaw─Ö Marii, jestem przekonany, ┼╝e cho─ç nie widzia┼éa gestu Jezusa obmywaj─ůcego stopy uczniom (o czym czytamy w trzynastym rozdziale Ewangelii ┼Ťwi─Ötego Jana, zaraz po scenie z Betanii) w czasie paschalnego Sederu ÔÇô Ostatniej Wieczerzy ÔÇô to jednak doskonale rozumia┼éa s┼éu┼╝ebny charakter mesja┼äskiej misji Jezusa i Jego przysz┼éego Ko┼Ťcio┼éa.

Maria w Betanii i Jezus na Ostatniej Wieczerzy objawiaj─ů nam powszechno┼Ť─ç kap┼éa┼ästwa w Ko┼Ťciele. Kap┼éa┼ästwo hierarchiczne wyrasta ze s┼éu┼╝ebnego kap┼éa┼ästwa, dotycz─ůcego wszystkich ochrzczonych. Celebracja Tajemnicy, o kt├│rej Jezus m├│wi: ÔÇ×To czy┼äcie na Moj─ů pami─ůtk─ÖÔÇŁ, zredukowana wy┼é─ůcznie do Liturgii czyni j─ů tajemnic─ů milcz─ůc─ů. I gdy uczniowie Jezusa (m─Ö┼╝czy┼║ni) do dzi┼Ť skupieni s─ů bardziej na ekskluzywizmie celebracji liturgicznej, kobiety bardzo cz─Östo w swym ÔÇ×geniuszu kobiecymÔÇŁ pokazuj─ů, ┼╝e wezwanie ÔÇ×To czy┼äcie na Moj─ů pami─ůtk─ÖÔÇŁ jest wezwaniem do bycia liturgios koinonia ÔÇô s┼éug─ů komunii.

Chrze┼Ťcija┼ästwo, kt├│re szuka twarzy

Nieraz spotykam si─Ö z zarzutem, ┼╝e papie┼╝ Franciszek czy kardyna┼é Konrad Krajewski redukuj─ů Ko┼Ťci├│┼é do poziomu wertykalnego, w kt├│rym jawi si─Ö on w relacji do ┼Ťwiata ju┼╝ tylko jako ÔÇ×dobroczynnyÔÇŁ partner w rozwi─ůzywaniu problem├│w spo┼éecznych. To bardzo niesprawiedliwy i k┼éamliwy zarzut, wynikaj─ůcy z braku ┼Ťwiadomo┼Ťci niezwykle g┼é─Öbokiej i starej eklezjologii oraz praktyki Ko┼Ťcio┼éa. Papie┼╝ Franciszek, w swej wra┼╝liwo┼Ťci na potrzebuj─ůcych i wykluczonych, widzi konkretn─ů twarz, a nie przedmiot pomocy. W watyka┼äskim dokumencie ÔÇ×Kontemplujcie. Do os├│b konsekrowanych o ┼Ťladach Pi─ÖknaÔÇŁ czytamy: ÔÇ×Chrze┼Ťcijanie s─ů przede wszystkim mistykami z otwartymi oczyma. Ich mistyka nie jest jak─ů┼Ť naturaln─ů mistyk─ů bez twarzy. Jest raczej mistyk─ů, kt├│ra szuka twarzy, kt├│ra d─ů┼╝y do spotkania z tym, kto cierpi, do spotkania z twarzami nieszcz─Ö┼Ťliwych i skrzywdzonych. Od oczu otwartych i czujnych zaczyna si─Ö w nas bunt przeciwko absurdalno┼Ťci niewinnego i niesprawiedliwego cierpieniaÔÇŁ.

Celebracja liturgii Wielkiego Czwartku, ┼é─ůcz─ůcej s┼éowa ustanowienia Eucharystii i gest obmycia st├│p, domaga si─Ö od nas chrze┼Ťcija┼ästwa, kt├│re ÔÇ×szuka twarzyÔÇŁ. Maria z Betanii, kt├│ra wcze┼Ťniej okaza┼éa g┼é─Öbok─ů uwa┼╝no┼Ť─ç wobec s┼é├│w Jezusa, przed Pasch─ů objawia pe┼én─ů empatii uwa┼╝no┼Ť─ç wobec konkretnego cz┼éowieka ÔÇô Jezusa udr─Öczonego my┼Ťl─ů o m─Öce w Jerozolimie. To ikona tego, co Jezus uczyni wobec uczni├│w na Ostatniej Wieczerzy: pomimo swojego duchowego udr─Öczenia jest skupiony na s┼éu┼╝bie uczniom. I to w┼éa┼Ťnie tej jedno┼Ťci w uwa┼╝no┼Ťci wobec s┼éowa Chrystusa i wobec cz┼éowieka dopomina si─Ö wymowa Wielkiego Czwartku oraz ka┼╝dej celebracji eucharystycznej.

Chrystus jest w ubogim

Katechizm Ko┼Ťcio┼éa Katolickiego w punkcie 1397 odwo┼éuje si─Ö do s┼é├│w ┼Ťwi─Ötego Jana Chryzostoma: ÔÇ×Skosztowa┼ée┼Ť Krwi Pana, a nie zauwa┼╝asz nawet swego brata. Zniewa┼╝asz ten st├│┼é, je┼Ťli nie uznajesz za godnego udzia┼éu w twoim po┼╝ywieniu tego brata, kt├│ry by┼é godny zasiada─ç przy tym samym stole PanaÔÇŁ. Benedykt XVI w jednej z katechez tak odwo┼éuje si─Ö do tych s┼é├│w Ojca Ko┼Ťcio┼éa: ÔÇ×┼Üwi─Öty Jan Chryzostom mawia┼é, ┼╝e sakrament o┼étarza i ┬źsakrament brata┬╗ czy ÔÇô jak powiada ÔÇô┬źsakrament ubogiego┬╗ stanowi─ů dwa aspekty tej samej tajemnicy. Mi┼éo┼Ť─ç bli┼║niego, troska o sprawiedliwo┼Ť─ç i o biednych to nie tyle tematy moralno┼Ťci spo┼éecznej, ile raczej wyraz sakramentalnego pojmowania moralno┼Ťci chrze┼Ťcija┼äskiej, poniewa┼╝ przez pos┼éug─Ö kap┼éan├│w dokonuje si─Ö duchowa ofiara wszystkich wiernych w jedno┼Ťci z ofiar─ů Chrystusa, jedynego Po┼Ťrednika: ofiara, kt├│r─ů kap┼éani sk┼éadaj─ů w spos├│b bezkrwawy i sakramentalny w oczekiwaniu na nowe przyj┼Ťcie PanaÔÇŁ.

Bardzo istotne jest to stwierdzenie papie┼╝a Benedykta, ┼╝e mi┼éo┼Ť─ç bli┼║niego to wyraz ÔÇ×SAKRAMENTALNEGO pojmowania moralno┼Ťci chrze┼Ťcija┼äskiejÔÇŁ. Na ten aspekt zwraca uwag─Ö r├│wnie┼╝ ksi─ůdz Tom├í┼í Hal├şk w swojej ksi─ů┼╝ce ÔÇ×Drzewo ma jeszcze nadziej─ÖÔÇŁ, gdy komentuje 25. rozdzia┼é Ewangelii ┼Ťwi─Ötego Mateusza (opis S─ůdu Ostatecznego):

ÔÇ×Zdob─ůd┼║my si─Ö na ┼Ťmia┼ée por├│wnanie. Zgodnie z nauk─ů Ko┼Ťcio┼éa, chleb eucharystyczny reprezentuje (uobecnia) Chrystusa, ┬źjest┬╗ Chrystusem, nie przestaj─ůc by─ç chlebem (nawet sakramentalny charakter Eucharystii trwa jedynie dop├│ty, dop├│ki Eucharystia posiada widzialn─ů posta─ç pokarmu), a cz┼éowiek-Jezus reprezentuje Boga i ┬źjest Bogiem┬╗, nie przestaj─ůc ani na moment by─ç w pe┼éni i rzeczywi┼Ťcie cz┼éowiekiem. Podobnie Chrystus ┬źjest┬╗ w ubogim, chocia┼╝ ubogi nie przesta┼é by─ç dla nas nade wszystko naszym ludzkim bli┼║nim; gdyby┼Ťmy dla samej pobo┼╝no┼Ťci przestali by─ç jedynie ┬źprzedmiotem┬╗ naszej opieki charytatywnej jako ┬ździe┼éo godnego uznania┬╗, za┼Ť jego konkretne cz┼éowiecze┼ästwo by┼éoby dla nas tylko przezroczyst─ů szyb─ů, przez kt├│r─ů patrzymy na Chrystusa, a nie ju┼╝ na konkretnego cz┼éowieka, by┼éaby to swego rodzaju ┬źherezja doketyzmu┬╗.

Gdy wierni ┼Ťwieccy upieraj─ů si─Ö w Wielki Czwartek przy sk┼éadaniu mi ┼╝ycze┼ä z okazji ustanowienia kap┼éa┼ästwa, odwzajemniam je, przypominaj─ůc, ┼╝e na mocy sakramentu chrztu powo┼éani s─ů ÔÇô podobnie jak szafarze Sakramentu Eucharystii ÔÇô do tego, aby przez przyj─Öcie Sakramentu O┼étarza kontynuowa─ç celebracj─Ö eucharystyczn─ů w Sakramencie Brata.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś