fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Mi艂o艣膰 i 艣mier膰 dnia naszego powszedniego (2)

Wiele Ko艣cio艂贸w przemieni艂o 偶ycie Jezusa w system usiany dogmatami i absolutnymi prawdami, broniony przez m臋sk膮 hierarchi臋. Wol膮 odtwarza膰 obrz臋dy i czci膰 zmar艂ych ni偶 szanowa膰 zwyk艂e 偶ycie, czyli rzeczywiste prawo do pokarmu, do wody, do miejsca do zamieszkania, do wolno艣ci.
Mi艂o艣膰 i 艣mier膰 dnia naszego powszedniego (2)
ilustr.: Anna Grzelewska

Od redakcji:

Siostra profesor Ivone Gebara jest brazylijsk膮 zakonnic膮, filozofk膮 i teolo偶k膮 ekofeministyczn膮. Z聽wielk膮 rado艣ci膮 publikujemy napisane przez ni膮 specjalnie dla 鈥濳ontaktu鈥 rozwa偶ania na Wielki Tydzie艅. Zach臋camy do lektury 鈥 b臋dziemy je publikowa膰 kolejno w poniedzia艂ek, wtorek i聽艣rod臋. B臋d膮 dost臋pne r贸wnie偶 w wersji audio 鈥 czyta Wanda Kaczor.

 

Mi艂o艣膰 jest tajemnicz膮 si艂膮 nami臋tno艣ci w nas, bez precyzyjnej definicji. Sta艂a i niesta艂a, silna i聽s艂aba: rodzi si臋, przemienia si臋 i umiera ka偶dego dnia, w formie zar贸wno indywidualnej, jak i聽kolektywnej. Umiera, by si臋 odrodzi膰. Umiera jak obraz, z kt贸rego narodzi膰 ma si臋 inny, kolejny, nowy.

W ten sam spos贸b, nie艣wiadomie, tak偶e my umieramy i rodzimy si臋 na nowo ka偶dego dnia. Ka偶dy dzie艅 jest nowym wyzwaniem, by mi艂o艣膰 by艂a obecna w naszym 偶yciu albo by umiera艂a, jako szczeg贸lna i czasowa forma, kt贸ra s艂u偶y艂a w danym okresie 偶ycia, a potem odnowiona b臋dzie mog艂a dopasowywa膰 si臋 do nowych wymaga艅 naszej historii.

***

Przekazano nam, 偶e to z mi艂o艣ci Jezus pod膮偶a艂 swoj膮 wyj膮tkow膮 drog膮. Drog膮 przecinaj膮c膮 wiele przeciwno艣ci, kt贸re 鈥 w 艣lad za dawnymi prorokami 鈥 uznawa艂 za pot臋gi umniejszaj膮ce godno艣膰 偶ycia ludzi. Imperialna w艂adza, mo偶now艂adztwo religijne, ustanowione prawa, g艂贸d, pragnienie, choroby, bezdomni obcokrajowcy, kamienowane kobiety, szybkie wyroki i os膮dy 鈥 to obszary i sytuacje, w kt贸rych wylewana by艂a Jego pasjonuj膮ca mi艂o艣膰, mog膮ca przywr贸ci膰 偶ycie. Mi艂o艣膰 wylewaj膮ca si臋 pomimo braku odwzajemnienia, pomimo braku wdzi臋czno艣ci, kt贸ra w spos贸b naturalny powinna pojawia膰 si臋 w sytuacjach, gdy kto艣 komu艣 pomaga. Spo艂eczna mi艂o艣膰 Jezusa uaktywni艂a nienawi艣膰 Jego przeciwnik贸w, tych, kt贸rzy czuli si臋 zagro偶eni Jego s艂owem i dzia艂aniem.

Dzi艣 ten rodzaj gest贸w zazwyczaj nie jest nazywany 鈥瀖i艂o艣ci膮鈥, ale 鈥瀙rawami cz艂owieka鈥 w ich szerokim rozumieniu. S艂owo 鈥瀖i艂o艣膰鈥, cho膰 istnieje, jest zu偶yte, bo stosowane w wielu znaczeniach, cz臋sto stoj膮cych ze sob膮 w sprzeczno艣ci, wymagaj膮cych coraz wi臋kszej liczby wyja艣nie艅. Walka o 鈥瀙rawa鈥 jest nowym okre艣leniem spo艂ecznej mi艂o艣ci, aczkolwiek przynosz膮cym zamieszanie do miejsc, w kt贸rych pami臋膰 o mi艂o艣ci Jezusa inspiruje do walki z聽r贸偶nymi formami opresji i agresji, jakie sobie wzajemnie narzucamy. Ostatecznie to nie s艂owa i聽okre艣lenia maj膮 znaczenie, ale uwa偶no艣膰 wobec rzeczywisto艣ci 偶ycia, kt贸re nas otacza.

艢mier膰 Jezusa na krzy偶u oraz brutalna egzekucja tak sprawiedliwego cz艂owieka mo偶e 艂atwo przemieni膰 si臋 w wy艂膮cznie pami臋膰 o 偶yciu kogo艣, kogo uznajemy za wa偶nego dla naszej religijnej tradycji. Dla wielu tradycja religijna objawia si臋 wy艂膮cznie w tre艣ciach klasyki teologicznej przekazywanych i nauczanych, w u艣wi臋conych obrz臋dach powtarzanych bez ko艅ca jako pami膮tka po jakim艣 wydarzeniu, jednocze艣nie niepozwalaj膮cych, by to wydarzenie sta艂o si臋 cia艂em w nas, w tej bardzo osobistej i aktualizowanej formie, kt贸ra mo偶e budowa膰 w nas drog臋 sprawiedliwo艣ci i solidarno艣ci. Obrz臋dy i rytua艂y bez towarzysz膮cej im esencji 偶ycia staj膮 si臋 gestami, kt贸rym brakuje witalno艣ci i prawdziwego sensu.

***

Tak jak mi艂o艣膰 rodzi si臋 i nieustannie odradza, tak samo jest ze 艣mierci膮. Wchodzi z impetem i聽nieustannie wraca, nie tylko jako fizyczno-biologiczne zdarzenie, ale jako nieustaj膮cy proces przemiany 偶ycia. 艢mier膰 w swoich r贸偶norodnych formach nabiera tego wymiaru, kt贸ry sprawia, 偶e 偶ycie jest odnawialne. Ale o jakiej 艣mierci tu mowa? O widocznych dw贸ch rodzajach 艣mierci: to 艣mier膰 jako ta naturalna i ostateczna, obecna w procesie indywiduacji, oraz 艣mier膰 jako proces stale podtrzymuj膮cy i odnawiaj膮cy 偶ycie spo艂eczne.

Kiedy zadajemy sobie pytanie, dlaczego tak wiele jest 艣mierci, dlaczego tak du偶o pieni臋dzy, wysi艂ku i energii zu偶ywanych jest na produkcj臋 broni wojennej s艂u偶膮cej do niszczenia 偶ycia, do walki i zabijania tych, kt贸rzy 偶ycia szukaj膮 鈥 zdajemy sobie wtedy spraw臋, 偶e widniejemy powoli ju偶 w akcie zgonu tej pe艂nej odnawialno艣ci 偶ycia. Ta sytuacja zaprasza nas do zadawania sobie pytania o to, dlaczego niekt贸rzy tak mocno pragn膮 posiada膰 w艂adz臋 nad innymi, d膮偶膮 do podbijania, pozbawiania innych 偶ycia, a nawet mo偶liwo艣ci my艣lenia i decydowania o sobie. Aby by膰 w stanie 偶y膰 po艣rodku tych dominuj膮cych si艂, wielu musi u艣mierca膰 swoj膮 osobist膮 wolno艣膰, umiej臋tno艣膰 wyboru oraz dusi膰 w sobie si艂y tw贸rcze, a tak偶e przyjmowa膰 r贸偶ne formy og艂upiaj膮cej cenzury w艂asnych s艂贸w czy czyn贸w. Aby by膰 w stanie dalej 偶y膰, musz膮 funkcjonowa膰, jakby byli ju偶 u kresu witalnych si艂, jakby ju偶 nie 偶yli. U艣miercanie narzucone przez nikczemne moce tego 艣wiata dotkn臋艂o r贸wnie偶 Jezusa, poniewa偶 tego typu 艣mierci si臋 przeciwstawia艂.

***

Mo偶emy zatem uzna膰, 偶e powody 艣mierci Jezusa s膮 tak naprawd臋 konsekwencj膮 Jego nami臋tnej pasji do 偶ycia tych, kt贸rym niekt贸re ustanowione w艂adze odmawia艂y sprawiedliwo艣ci i聽podstawowych praw. Dzia艂alno艣膰 偶yciowa Jezusa ka偶dego dnia by艂a krytykowana, Jego 偶ycie za艣 prze艣ladowane i stale zagro偶one. Jezus w臋drowa艂 z jednego miejsca na drugie, nie pozwalaj膮c u艣mierci膰 pasji, kt贸r膮 mia艂 w sobie.

Tego typu prze艣ladowania i zagro偶enia maj膮 miejsce w naszym spo艂ecze艅stwie r贸wnie偶 dzi艣, aczkolwiek w innych formach. Nawet nie zauwa偶amy tego, jak szybko przyzwyczajamy si臋 do ucisku i zapominamy o wolno艣ci, kt贸ra jest motorem naszej historii. Podobnie wiele chrze艣cija艅skich ko艣cio艂贸w przemienia si臋 w groby upami臋tniaj膮ce Jezusa, nieodnawiaj膮ce ju偶 w聽sobie prawdziwego sensu 偶ycia i 艣mierci, kt贸ry jest 藕r贸d艂em inspiracji i punktem oddzia艂uj膮cym na nasze 偶ycia. Wiele Ko艣cio艂贸w przemieni艂o 偶ycie Jezusa w polityczny, religijny system, usiany dogmatami i absolutnymi prawdami, broniony przez m臋sk膮 hierarchi臋, cz臋sto nieprzejednany wobec z艂o偶ono艣ci i krucho艣ci 偶ycia. Wol膮 odtwarza膰 obrz臋dy, kt贸re s膮 tylko upami臋tnieniem wyidealizowanej i zmistyfikowanej historii, czci膰 zmar艂ych, ni偶 szanowa膰 zwyk艂e 偶ycie, to powszednie, czyli rzeczywiste prawo do pokarmu, do wody, do miejsca do zamieszkania, do wolno艣ci. Stoj膮 w milczeniu wobec pokazu ucisku, chowaj膮 si臋 w聽martwych rytua艂ach, ukrywaj膮 za dwuznaczno艣ci膮 swoich przekona艅 i wierze艅, stawiaj膮c bardziej na 偶ycie po 艣mierci ni偶 na 偶ycie realne, tu i teraz. Zapominaj膮 o cia艂ach, by wywy偶sza膰 dusze, tak jakby to one mia艂y oddycha膰 i by膰 szanowane, karmione, pojone ka偶dego dnia.

***

Umieramy tak, jak 偶yjemy ka偶dego dnia. Nasza 艣mier膰, nasza siostra 艣mier膰 鈥 jak j膮 nazywa艂 艣wi臋ty Franciszek z Asy偶u 鈥 jest w ca艂kowitej symbiozie z naszym 偶yciem: nie tylko tym biologicznym, ale tak偶e 偶yciem naszych my艣li, emocji, uczu膰, wybor贸w, nadziei i nieustaj膮cych poszukiwa艅.

Stawiaj膮c tam臋 偶yciodajnym przep艂ywom w naszych spo艂ecze艅stwach, zabijamy 偶ycia, stajemy si臋 krwio偶erczymi cesarzami, nowymi przyw贸dcami Sanhedrynu, niesprawiedliwymi s臋dziami ludzi, kt贸rych najwi臋kszym przewinieniem jest szukanie wolno艣ci i chleba dla wszystkich.

鈥濩zy艅cie to na Moj膮 pami膮tk臋鈥 鈥 to nie jest tylko rytua艂 upami臋tniaj膮cy ostatni膮 wieczerz臋 Jezusa, ale jest to praktyka, kt贸ra mo偶e by膰 prawdziwie konkretna i skuteczna.

鈥濩zy艅cie to na moj膮 pami膮tk臋鈥 鈥 to nie jest tylko rozdawanie okruszk贸w spadaj膮cych z mojego sto艂u, absolutnie niewystarczaj膮cych do utrzymania 偶ywego 偶ycia.

鈥濩zy艅cie to na moj膮 pami膮tk臋鈥 鈥 to wsp贸lne picie wina rado艣ci z ka偶dego ma艂ego zwyci臋stwa mi艂o艣ci.

鈥濩zy艅cie to na moj膮 pami膮tk臋鈥 鈥 to pr贸ba odnowy historycznego znaczenia nami臋tnej pasji Jezusa do sprawiedliwo艣ci, to podejmowanie na nowo Jego czyn贸w oraz przenoszenie ich w nasz aktualny i codzienny kontekst, a tym samym stwarzanie bli藕nim mo偶liwo艣ci najedzenia si臋 i聽ugaszenia pragnienia.

Mi艂o艣膰 i 艣mier膰 dnia powszedniego to tak naprawd臋 rzeczywiste i r贸偶norodne sytuacje, kt贸rym nale偶y stawia膰 czo艂o i kt贸re powinny by膰 nieustannie kontekstualizowane, od艣wie偶ane; sytuacje, kt贸re nale偶y poddawa膰 ponownej refleksji d膮偶膮cej do tego, by艣my 鈥瀖ieli 偶ycie, i mieli je w聽obfito艣ci鈥.

T艂umaczy艂a Julia Kern.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij