Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Kultura wynajmu

Sposobem na realizacj─Ö prawa do godnego mieszkania dla wszystkich jest rozw├│j prywatnego rynku najmu. Rol─Ö pioniera powinno jednak wzi─ů─ç na siebie pa┼ästwo. Tymczasem w tej kwestii nasze pa┼ästwo abdykowa┼éo z roli gwaranta podstawowych praw i zabezpiecze┼ä spo┼éecznych.

ilustr.: Agnieszka Gietko

ilustr.: Agnieszka Gietko


Tekst pochodzi z 31 numeru papierowego Magazynu Kontakt, kt├│ry uka┼╝e si─Ö w drugiej po┼éowie lipca i b─Ödzie po┼Ťwi─Öcony problemom wsp├│┼éczesnego pa┼ästwa.┬á
ÔÇ×Zakup mieszkania na wynajem ÔÇô czy to si─Ö op┼éaca?ÔÇŁ. Wpis pod tym niepozornym tytu┼éem wywo┼éa┼é najwi─Öcej komentarzy w historii jednego z najpopularniejszych blog├│w w Polsce. Sk─ůd to zamieszanie? Micha┼é Szafra┼äski, autor bloga jakoszczedzacpieniadze.pl, od czterech lat dzieli si─Ö z internautami sposobami na skuteczne zarz─ůdzanie domowym bud┼╝etem i lokowanie oszcz─Ödno┼Ťci, a polecane metody testuje ÔÇ×na w┼éasnej sk├│rzeÔÇŁ. Szeroko dyskutowany tekst przedstawia┼é zakup mieszkania na wynajem jako wymarzony spos├│b na ┼éatwy zarobek, a powsta┼é tu┼╝ po dokonaniu podobnej inwestycji przez blogera. Wi─Ökszo┼Ť─ç z setek komentarzy pod wpisem by┼éa jak kub┼éy zimnej wody wylewane na g┼éow─Ö niedo┼Ťwiadczonego w wynajmie autora. U┼Ťwiadamia┼éy czytelnikom, po jak cienkim lodzie st─ůpa w Polsce kto┼Ť, kto chce zarabia─ç na wynajmie mieszka┼ä. Wnioski najlepiej podsumowuje tytu┼é kolejnego, opublikowanego miesi─ůc p├│┼║niej wpisu: ÔÇ×Dlaczego mieszkanie na wynajem to inwestycja wysokiego ryzyka?ÔÇŁ. A tak┼╝e deklaracja autora, ┼╝e zamiast szuka─ç lokator├│w, zabiera si─Ö za szukanie kupca ÔÇô ┼╝eby lokalu jak najszybciej si─Ö pozby─ç.
Po latach wiary w rynek mieszkaniowy budowany w oparciu o w┼éasno┼Ť─ç i kredyt do Polak├│w powoli dociera, ┼╝e problemu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych nie uda si─Ö rozwi─ůza─ç bez stworzenia sprawnie dzia┼éaj─ůcego rynku najmu. Obecnie, wed┼éug oficjalnych statystyk, zaledwie 4,3 procent os├│b w Polsce mieszka w lokalach wynajmowanych na rynku prywatnym, a dalsze 12,3 procent w lokalach nale┼╝─ůcych do zasob├│w gminnych. Temat polityki mieszkaniowej raczej nie trafia na pierwsze strony gazet. A jednak tocz─ůca si─Ö gdzie┼Ť na uboczu debata o potrzebie zmiany dotychczasowych priorytet├│w staje si─Ö coraz bardziej s┼éyszalna. Ostatnia jej ods┼éona mia┼éa miejsce przy okazji wydania g┼éo┼Ťnych ÔÇ×13 pi─ÖterÔÇŁ Filipa Springera, kt├│ry w reporta┼╝owej formie przedstawia dramatyczne konsekwencje wpychania w pu┼éapk─Ö kredytu os├│b o niskich i niestabilnych dochodach. Springer nie poprzestaje na opowiedzeniu historii ludzi, kt├│rzy najpierw desperacko d─ů┼╝─ů do ÔÇ×uzyskaniaÔÇŁ zdolno┼Ťci kredytowej, a potem ko┼äcz─ů z kredytem sp┼éacanym kosztem ogromnych wyrzecze┼ä. W obecnych warunkach alternatyw─ů dla kredytu niejednokrotnie okazuje si─Ö tu┼éaczka ÔÇô┬ádziesi─ůtki przeprowadzek i uzale┼╝nienie od fanaberii w┼éa┼Ťciciela wynajmowanego mieszkania.
Przestrogi przed inwestowaniem w wynajem zamieszczone przez w┼éa┼Ťcicieli mieszka┼ä w komentarzach na blogu ÔÇ×Jak oszcz─Ödza─ç pieni─ůdzeÔÇŁ i historie najemc├│w z ÔÇ×13 pi─ÖterÔÇŁ, mimo ┼╝e pochodz─ů z przeciwnych stron mieszkaniowej barykady, ostatecznie sk┼éadaj─ů si─Ö w sp├│jny obraz: najem w Polsce to antyteza stabilno┼Ťci i bezpiecze┼ästwa. M├│wi─ůc za┼Ť j─Özykiem ekonomii ÔÇô to wyj─ůtkowo ┼║le zorganizowany rynek, na kt├│rym ma┼éo kto ma ochot─Ö dokonywa─ç jakichkolwiek transakcji.
Ucieczka spod ┼Ťciany
Ta negatywna diagnoza nie podwa┼╝a jednak tezy o potrzebie rozwijania rynku mieszka┼ä na wynajem. Nie podwa┼╝a jej r├│wnie┼╝ cz─Östo powtarzane przekonanie, ┼╝e Polacy z ideologicznych i mentalno┼Ťciowych wzgl─Öd├│w i tak preferuj─ů ÔÇ×bycie na w┼éasnymÔÇŁ. Cho─ç opinia ta znajduje cz─Ö┼Ťciowe potwierdzenie w badaniach socjologicznych, to nale┼╝y jednak poczyni─ç wobec niej kilka istotnych zastrze┼╝e┼ä.
Po pierwsze nie dla wszystkich dwudziestoÔÇô i trzydziestolatk├│w, kt├│rzy najcz─Ö┼Ťciej staj─ů przed konieczno┼Ťci─ů znalezienia sobie dachu nad g┼éow─ů, wyb├│r ÔÇ×kredyt czy wynajemÔÇŁ jest realny. Nie jest to dylemat nawet wi─Ökszo┼Ťci z nich, gdy┼╝, jak wynika z szacunk├│w Narodowego Banku Polskiego, zaledwie jedna trzecia gospodarstw domowych w Polsce posiada zdolno┼Ť─ç kredytow─ů, kt├│ra pozwoli┼éaby wzi─ů─ç po┼╝yczk─Ö na zakup cho─çby skromnego lokalu. Je┼Ťliby wzi─ů─ç pod uwag─Ö wy┼é─ůcznie osoby na pocz─ůtku kariery zawodowej, statystyka ta wypad┼éaby jeszcze gorzej. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nich, je┼Ťli nie odziedziczy mieszkania, musi polega─ç na wsparciu rodziny w jego kupnie, odk┼éada─ç decyzj─Ö o usamodzielnieniu lub ÔÇô chc─ůc nie chc─ůc ÔÇô wynajmowa─ç.
Po drugie przekonanie, ┼╝e do bycia ÔÇ×na w┼éasnymÔÇŁ trzeba d─ů┼╝y─ç za wszelk─ů cen─Ö, wynika cz─Ö┼Ťciowo z zarysowanej wcze┼Ťniej nieatrakcyjno┼Ťci wynajmu w obecnych realiach. Tworzy si─Ö b┼é─Ödne ko┼éo ÔÇô niewielkie rozmiary rynku najmu powoduj─ů zawy┼╝anie czynszu i niestabilno┼Ť─ç um├│w. W efekcie wynajem jest niekorzystnym rozwi─ůzaniem na przyk┼éad dla os├│b planuj─ůcych za┼éo┼╝y─ç rodzin─Ö. ┼╗e nie musi tak by─ç, przekonuje cho─çby przyk┼éad Niemiec. Sektor wynajmu u naszych zachodnich s─ůsiad├│w obejmuje ponad po┼éow─Ö mieszka┼ä, czynsze utrzymuj─ů si─Ö na niskim poziomie dzi─Öki umiarkowanej kontroli ich wysoko┼Ťci przez pa┼ästwo, a umowa najmu na czas nieokre┼Ťlony jest standardem. Dop├│ki lokatorzy wywi─ůzuj─ů si─Ö z jej zapis├│w, w┼éa┼Ťciciel nie mo┼╝e wypowiedzie─ç kontraktu, za wyj─ůtkiem okre┼Ťlonych w prawie przypadk├│w, kt├│re sprowadzaj─ů si─Ö g┼é├│wnie do sytuacji, gdy sam chce zamieszka─ç w danym lokalu. Nawet sprzeda┼╝ mieszkania nie powoduje automatycznego rozwi─ůzania umowy, kt├│ra przechodzi w├│wczas na nowego w┼éa┼Ťciciela. O przyczynach popularno┼Ťci wynajmu w┼Ťr├│d Niemc├│w szerzej opowiada Michael Voigtl├Ąnder w wywiadzie zamieszczonym w dalszej cz─Ö┼Ťci niniejszego numeru ÔÇ×KontaktuÔÇŁ.
Po trzecie wi─Ökszo┼Ť─ç teorii ekonomicznych opisuj─ůcych optymalny wyb├│r formy zamieszkiwania sugeruje, ┼╝e nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi ÔÇô wszystko zale┼╝y od potrzeb i mo┼╝liwo┼Ťci os├│b na r├│┼╝nych etapach ┼╝ycia. Przez analogi─Ö do kariery zawodowej wskazuje si─Ö na konieczno┼Ť─ç stworzenia przestrzeni do rozwijania ÔÇ×kariery mieszkaniowejÔÇŁ. Nawet je┼Ťli rzeczywi┼Ťcie zakorzeniona jest w nas ch─Ö─ç posiadania mieszkania na w┼éasno┼Ť─ç, droga do niego mog┼éaby wie┼Ť─ç przez wynajem. Wi─Öksza konkurencyjno┼Ť─ç czynsz├│w, zwi─ůzana z rozrostem rynku najmu, pozwala┼éaby najemcom na r├│wnoleg┼ée oszcz─Ödzanie na przysz┼ée ÔÇ×mÔÇŁ, a w przysz┼éo┼Ťci uzupe┼énienie zgromadzonych ┼Ťrodk├│w ni┼╝szym kredytem. To znacznie bezpieczniejsze rozwi─ůzanie ni┼╝ zad┼éu┼╝anie si─Ö niemal do wysoko┼Ťci warto┼Ťci mieszkania. I mniej przera┼╝aj─ůca perspektywa od sp┼éacania po┼╝yczki przez kilkadziesi─ůt lat. Przy wyst─ůpieniu niespodziewanych k┼éopot├│w finansowych ┼éatwiej czasowo zrezygnowa─ç z odk┼éadania oszcz─Ödno┼Ťci ni┼╝ ze sp┼éacania rat w banku. A gdy naprawd─Ö znajdziemy si─Ö pod ┼Ťcian─ů, szybciej zamienimy wynajmowane mieszkanie na mniejsze, ni┼╝ sprzedamy lokal obci─ů┼╝ony kredytem.
Mieszkanie dla wszystkich
Mimo ┼╝e pogl─ůd o potrzebie aktywnego wspierania przez pa┼ästwo rynku najmu nie brzmi ju┼╝ dzi┼Ť tak egzotycznie, jak jeszcze kilka lat temu nadal nie mieli┼Ťmy wypracowanej jasnej ┼Ťcie┼╝ki prowadz─ůcej do realizacji tego celu. Post─Öpuj─ůca zmiana my┼Ťlenia uwidacznia si─Ö w zapowiedziach obecnego rz─ůdu, kt├│ry og┼éosi┼é plany radykalnego przestawienia ster├│w polityki mieszkaniowej. Program Mieszkanie dla M┼éodych zostanie zlikwidowany, a ┼Ťrodki na mieszkalnictwo rz─ůd przeznaczy na budow─Ö mieszka┼ä na wynajem o umiarkowanym czynszu. Podobny program zosta┼é zainicjowany ju┼╝ przez koalicj─Ö POÔÇôPSL. Tyle tylko, ┼╝e w proponowanym przez PiS przedsi─Öwzi─Öciu ÔÇ×Mieszkanie+ÔÇŁ znajomo brzmi─ůcy plusik ma szans─Ö przynie┼Ť─ç naprawd─Ö dobre zmiany, polegaj─ůce mi─Ödzy innymi na znacznym obni┼╝eniu koszt├│w budowy czynsz├│wek poprzez wykorzystanie grunt├│w nale┼╝─ůcych do Skarbu Pa┼ästwa. Chocia┼╝ szczerze kibicuj─Ö tym planom, ci─Ö┼╝ko nie traktowa─ç ich z pewnym dystansem. Gdyby deklaracje wszystkich dotychczasowych ekip rz─ůdz─ůcych dotycz─ůce budowy mieszka┼ä przek┼éada┼éy si─Ö na realne osi─ůgni─Öcia, naszym g┼é├│wnym problemem by┼éyby dzi┼Ť miliony marnuj─ůcych si─Ö pustostan├│w w najnowocze┼Ťniejszym budownictwie.
Zreszt─ů nawet skutecznie realizowane inwestycje publiczne mog─ů okaza─ç si─Ö daleko niewystarczaj─ůce, je┼Ťli we┼║miemy pod uwag─Ö skal─Ö problemu, z kt├│rym si─Ö mierzymy. Rozmiary deficytu mieszka┼ä w Polsce s─ů trudne do precyzyjnego oszacowania. Ch─Ötnie cytowan─ů liczb─Ö miliona brakuj─ůcych lokali nale┼╝y traktowa─ç z du┼╝─ů ostro┼╝no┼Ťci─ů. Statystyki dotycz─ůce powierzchni czy liczby izb przypadaj─ůcych na jedn─ů osob─Ö upewniaj─ů jednak w przekonaniu, ┼╝e wci─ů┼╝ jeste┼Ťmy bardzo daleko od realizacji prawa do godnego mieszkania dla wszystkich. Niewiele zmieniaj─ů w tej kwestii prognozy demograficzne, wedle kt├│rych b─Ödzie nas coraz mniej, gdy┼╝ zas├│b mieszka┼ä, z kt├│rych obecnie korzystamy, z czasem b─Ödzie wymaga┼é wymiany lub kapitalnych inwestycji. Ponad 60 procent zajmowanych lokali powsta┼éo przed rokiem 1978, co oznacza dominacj─Ö w tym zasobie bardzo s┼éabej jako┼Ťci budownictwa wielkop┼éytowego oraz cz─Östo skrajnie zaniedbanych przedwojennych kamienic.
W tej sytuacji kluczowe jest stworzenie warunk├│w, w kt├│rych na du┼╝─ů skal─Ö m├│g┼éby si─Ö w naszym kraju rozwin─ů─ç prywatny rynek najmu, stanowi─ůcy dope┼énienie przedsi─Öwzi─Ö─ç wspieranych ze ┼Ťrodk├│w pa┼ästwowych. Docelowo osi─ůgn─Öliby┼Ťmy w ten spos├│b r├│┼╝norodno┼Ť─ç form zamieszkiwania, kt├│ra odpowiada┼éaby na potrzeby wszystkich grup spo┼éecznych: od lokali w┼éasno┼Ťciowych dla os├│b zamo┼╝niejszych, przez wynajem prywatny, a┼╝ po wynajem wspierany, czyli b─Öd─ůce w┼éasno┼Ťci─ů publiczn─ů lub spo┼éeczn─ů mieszkania o umiarkowanych oraz niskich czynszach.
Abdykacja państwa
Przez ostatnie ─çwier─çwiecze ÔÇ×niewidzialna r─Öka rynkuÔÇŁ konsekwentnie sprawia┼éa zaw├│d swoim wyznawcom i nie przyczyni┼éa si─Ö do rozpowszechnienia w Polsce prywatnego wynajmu mieszka┼ä. Przytoczone wcze┼Ťniej argumenty dotycz─ůce jego zalet dla najemcy pozwalaj─ů za┼éo┼╝y─ç, ┼╝e gdyby pojawi┼éa si─Ö oferta, nie zabrak┼éoby ch─Ötnych. Szczeg├│lnie je┼Ťli przyj─ů─ç, ┼╝e wi─Öksze rozmiary rynku najmu sprzyja┼éyby ÔÇ×cywilizowaniuÔÇŁ panuj─ůcych na nim zasad ÔÇô obni┼╝eniu czynsz├│w oraz oferowaniu d┼éugoterminowych um├│w. Problem wydaje si─Ö zatem polega─ç przede wszystkim na wyst─Öpowaniu r├│┼╝nego rodzaju barier zniech─Öcaj─ůcych potencjalnych inwestor├│w. Do┼Ťwiadczenia wielu kraj├│w dowodz─ů, ┼╝e inwestowanie w nieruchomo┼Ťci na wynajem mo┼╝e by─ç op┼éacalne. Zale┼╝y to jednak od poziomu ryzyka zwi─ůzanego mi─Ödzy innymi z regulacjami oraz z realnymi mo┼╝liwo┼Ťciami egzekwowania przys┼éuguj─ůcych w┼éa┼Ťcicielom praw. To jeden z obszar├│w, kt├│ry w polskich realiach stanowi du┼╝e wyzwanie.
Pr├│buj─ůc wyrobi─ç sobie zdanie o stopniu ochrony lokator├│w w Polsce, mo┼╝na dosta─ç zawrotu g┼éowy. Z jednej strony s┼éyszymy apele o pomoc w zablokowaniu eksmisji ÔÇ×na brukÔÇŁ, czytamy artyku┼éy pi─Ötnuj─ůce bezdusznych w┼éa┼Ťcicieli wynajmowanych mieszka┼ä i opisuj─ůce bezbronno┼Ť─ç os├│b w najtrudniejszej sytuacji ┼╝yciowej. Z drugiej strony dociera do nas powtarzane jak mantra przez stron─Ö biznesow─ů stwierdzenie, ┼╝e ÔÇ×nie warto bawi─ç si─Ö w wynajem, bo w┼éa┼Ťciciele nie maj─ů ┼╝adnych prawÔÇŁ.
Powy┼╝sza sprzeczno┼Ť─ç okazuje si─Ö w du┼╝ej mierze pozorna, gdy punkt po punkcie prze┼Ťledzimy g┼é├│wne argumenty ka┼╝dej ze stron. Najpowa┼╝niejszy zarzut stawiany przez ruchy lokatorskie kierowany jest pod adresem gmin, kt├│re nie wywi─ůzuj─ů si─Ö z obowi─ůzku zapewnienia dachu nad g┼éow─ů eksmitowanym lokatorom. Sedno problemu tkwi w niedoborze pomieszcze┼ä tymczasowych i lokali socjalnych, w kt├│rych maj─ů prawo zamieszka─ç osoby po eksmisji. W wielu przypadkach gminy ÔÇ×radz─ů sobieÔÇŁ, wykorzystuj─ůc luki w prawie, pozwalaj─ůce im kierowa─ç lokator├│w do noclegowni i schronisk dla bezdomnych. W praktyce oznacza to eksmisj─Ö ÔÇ×na brukÔÇŁ.
Deficyt mieszka┼ä, kt├│rymi dysponuj─ů samorz─ůdy, odbija si─Ö rykoszetem na w┼éa┼Ťcicielach s─ůdz─ůcych si─Ö z zalegaj─ůcymi z czynszem lokatorami. Je┼Ťli ┼╝aden ÔÇ×kruczek prawnyÔÇŁ nie ma zastosowania, a gmina nie ma do zaoferowania lokalu socjalnego, w├│wczas najemcy uprawnieni do jego otrzymania pozostaj─ů w wynajmowanym mieszkaniu i oczekuj─ů w kolejce na przydzia┼é. W┼éa┼Ťciciel ma prawo w tym czasie domaga─ç si─Ö od gminy odszkodowania r├│wnego wysoko┼Ťci normalnie pobieranego czynszu. Jego straty wynikaj─ů jednak z samej konieczno┼Ťci kilkuetapowego dochodzenia swoich praw w s─ůdzie (najpierw wobec lokator├│w, nast─Öpnie wobec gminy), co poch┼éania koszty, czas i energi─Ö.
Wskazuje si─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e droga do uzyskania wyroku jest niepotrzebnie wyd┼éu┼╝ona za spraw─ů przepisu, zgodnie z kt├│rym w┼éa┼Ťciciel mo┼╝e zg┼éosi─ç si─Ö do s─ůdu dopiero wtedy, kiedy zaleg┼éo┼Ťci z zap┼éat─ů osi─ůgn─ů wysoko┼Ť─ç trzech pe┼énych czynsz├│w. Minimalny okres zw┼éoki trwa wi─Öc trzy miesi─ůce. Je┼Ťli jednak kto┼Ť p┼éaci nam po┼éow─Ö um├│wionej stawki, poczekamy p├│┼é roku. A gdy co miesi─ůc zalega ÔÇ×zaledwieÔÇŁ z jedn─ů trzeci─ů czynszu, b─Ödziemy bezradni przez dziewi─Ö─ç miesi─Öcy. Przepis ten jest jawnie krzywdz─ůcy dla w┼éa┼Ťcicieli, a jego racjonalizacja przyczyni┼éaby si─Ö do przywr├│cenia r├│wnowagi praw mi─Ödzy stronami kontraktu.
Z powy┼╝szych obserwacji wy┼éaniaj─ů si─Ö dwa podstawowe postulaty, kt├│re maj─ů szanse na poparcie tak w┼éa┼Ťcicieli mieszka┼ä, jak i najemc├│w. Po pierwsze zlikwidowanie krzywdz─ůcych obie strony luk prawnych i szkodliwych przepis├│w, po drugie ÔÇô i chyba najwa┼╝niejsze ÔÇô zapewnienie poduszki bezpiecze┼ästwa w postaci rozbudowanego zasobu lokali socjalnych. Najwi─Öksze napi─Öcie zdaje si─Ö wi─Öc zachodzi─ç nie mi─Ödzy lokatorami a w┼éa┼Ťcicielami, a raczej pomi─Ödzy obywatelami a pa┼ästwem, kt├│re w tym obszarze abdykowa┼éo z roli gwaranta podstawowych praw i zabezpiecze┼ä spo┼éecznych.
ilustr.: Agnieszka Gietko

ilustr.: Agnieszka Gietko


Gminy bezradne i bezczynne
W Polsce to przede wszystkim na gminach spoczywa obowi─ůzek zagwarantowania obywatelom, ┼╝e w obliczu niespodziewanych trudno┼Ťci nie wyl─ůduj─ů ÔÇ×na ulicyÔÇŁ lub w noclegowni. Jest to r├│wnoznaczne ze zdj─Öciem z w┼éa┼Ťciciela mieszkania indywidualnej odpowiedzialno┼Ťci za los najemc├│w. Przyczyny, dla kt├│rych gminy do┼Ť─ç powszechnie nie radz─ů sobie z tym zadaniem, maj─ů po cz─Ö┼Ťci charakter systemowy. Istotn─ů rol─Ö odgrywa brak finansowego wsparcia dla samorz─ůd├│w w tym obszarze, co u┼Ťwiadamia cho─çby spojrzenie na dotychczasowy podzia┼é ┼Ťrodk├│w na mieszkalnictwo w bud┼╝ecie centralnym. W 2016 roku na obs┼éug─Ö program├│w Mieszkanie dla M┼éodych oraz Rodzina na Swoim przewidziano ponad miliard z┼éotych, natomiast na wsparcie gmin w budowie lokali socjalnych, mieszka┼ä chronionych oraz noclegowni przesz┼éo dziesi─Ö─ç razy mniej.
Opr├│cz dosypywania pieni─Ödzy potrzebne s─ů r├│wnie┼╝ zmiany w prawie, kt├│re pozwol─ů samorz─ůdom sprawniej zarz─ůdza─ç posiadanym zasobem lokali. Chodzi o zlikwidowanie sytuacji, w kt├│rej gminy nie maj─ů mo┼╝liwo┼Ťci dopasowywania czynsz├│w do zmieniaj─ůcej si─Ö kondycji materialnej najemc├│w i w efekcie dofinansowuj─ů wielu zamo┼╝nych lokator├│w.
B┼é─Ödem by┼éoby jednak zrzucenie winy wy┼é─ůcznie na system i ca┼ékowite rozgrzeszenie lokalnych w┼éadz. Raporty Najwy┼╝szej Izby Kontroli wielokrotnie wskazywa┼éy, ┼╝e gminy w obszarze mieszkalnictwa nie wykorzystuj─ů nawet tych skromnych mo┼╝liwo┼Ťci, kt├│re posiadaj─ů. Do nieudolno┼Ťci dochodzi r├│wnie┼╝ niska ┼Ťwiadomo┼Ť─ç tego, ┼╝e polityka mieszkaniowa ÔÇô zale┼╝nie od stylu, w kt├│rym jest prowadzona ÔÇô mo┼╝e by─ç narz─Ödziem rozwi─ůzywania lub przyczyn─ů powstawania lokalnych problem├│w spo┼éecznych. Celem nie jest zbudowanie jakichkolwiek lokali socjalnych, na przyk┼éad osiedla kontener├│w na przedmie┼Ťciach miasta. Chodzi o zapewnienie takiego standardu i lokalizacji gminnych inwestycji mieszkaniowych, ┼╝eby dawa┼éy szans─Ö na godne ┼╝ycie i w┼é─ůczenie lokator├│w w spo┼éeczny obieg.
Przyn─Öta na grube ryby
Zmiany w prawie oraz zapewnienie poduszki bezpiecze┼ästwa w postaci mieszka┼ä socjalnych, chocia┼╝ niezb─Ödne, nie daj─ů niestety gwarancji, ┼╝e gwa┼étownie wzrosn─ů inwestycje na rynku wynajmu. Pozostaje bowiem problem znalezienia inwestor├│w, dysponuj─ůcych odpowiednim bud┼╝etem. Zarabianie na wynajmie nieruchomo┼Ťci wi─ů┼╝e si─Ö z konieczno┼Ťci─ů w┼éo┼╝enia stosunkowo du┼╝ych ┼Ťrodk├│w na wst─Öpie oraz d┼éugim czasem oczekiwania, a┼╝ inwestycja si─Ö zwr├│ci. Niewielu Polak├│w dysponuje dzi┼Ť na tyle znacz─ůcymi oszcz─Ödno┼Ťciami, ┼╝eby m├│c ulokowa─ç je w mieszkaniu na wynajem.
Alternatyw─Ö dla drobnych przedsi─Öwzi─Ö─ç indywidualnych stanowi─ů inwestorzy instytucjonalni, czyli firmy, kt├│re z wynajmu mieszka┼ä robi─ů regularny biznes, kupuj─ůc w ca┼éo┼Ťci nowe budynki z du┼╝─ů liczb─ů lokali. Taki model dzia┼éania jest popularny w Wielkiej Brytanii czy w Niemczech. Funkcjonuj─ů tam zar├│wno ┼Ťredniej wielko┼Ťci firmy, zajmuj─ůce si─Ö bezpo┼Ťrednio obs┼éug─ů wynajmu, jak i finansuj─ůce ca┼éo┼Ť─ç ÔÇ×grube rybyÔÇŁ. W rol─Ö tych drugich najcz─Ö┼Ťciej wcielaj─ů si─Ö fundusze emerytalne oraz firmy ubezpieczeniowe, kt├│rym odpowiada niewysoki, ale regularny i d┼éugoterminowy przych├│d.
Chocia┼╝ w Polsce na palcach jednej r─Öki mo┼╝na policzy─ç wszystkie tego typu inwestycje, wielu ekspert├│w wi─ů┼╝e nadziej─Ö na popraw─Ö sytuacji w┼éa┼Ťnie z rozwojem wynajmu instytucjonalnego. Posiadaj─ůc du┼╝y zas├│b mieszka┼ä, ┼éatwiej jest zniwelowa─ç r├│┼╝nego rodzaju ryzyka, na przyk┼éad zwi─ůzane z zalegaj─ůcymi z czynszem lokatorami. Ju┼╝ na etapie wst─Öpnych kalkulacji firmy zak┼éadaj─ů, ┼╝e pewien odsetek mieszka┼ä nie b─Ödzie przynosi┼é regularnego dochodu. Prowadzenie wynajmu na masow─ů skal─Ö przyczynia si─Ö r├│wnie┼╝ do upowszechnienia standard├│w korzystnych dla lokator├│w, chocia┼╝by w postaci oferowania najemcom d┼éugoterminowych um├│w.
Masowa budowa mieszka┼ä na wynajem nie uda si─Ö bez udzia┼éu zagranicznych inwestor├│w. Na rodzimym rynku wci─ů┼╝ niewielu jest graczy gotowych na d┼éugie lata zamrozi─ç naprawd─Ö du┼╝y kapita┼é, niezb─Ödny przy tego typu przedsi─Öwzi─Öciach. Za przyn─Öt─Ö dobrze pos┼éu┼╝y┼éyby nie tylko lepsze regulacje, ale r├│wnie┼╝ dzia┼éania pilota┼╝owe, kt├│re dostarczy┼éyby dowod├│w, ┼╝e w Polsce da si─Ö z sukcesem zarabia─ç na wielkoskalowym wynajmie. Rol─Ö pioniera mog┼éoby wzi─ů─ç na siebie pa┼ästwo, co zreszt─ů by┼éo ide─ů przy┼Ťwiecaj─ůc─ů autorom zainicjowanego za poprzednich rz─ůd├│w programu ÔÇ×Mieszkania na wynajemÔÇŁ. Jego autorzy otwarcie m├│wili o konieczno┼Ťci przecierania szlak├│w dla najmu instytucjonalnego w naszym kraju. Fakt dostrze┼╝enia tej potrzeby uzna─ç nale┼╝y za du┼╝─ů zalet─Ö programu, cz─Ö┼Ťciowo rekompensuj─ůc─ů mankamenty, kt├│re mu s┼éusznie wytykano.
***
ÔÇ×Pa┼ästwo, kt├│re buduje mieszkaniaÔÇŁ ÔÇô tym has┼éem partia Razem promowa┼éa przed wyborami swoj─ů wizj─Ö polityki mieszkaniowej. W wizji tej, zak┼éadaj─ůcej dziesi─Öciokrotne zwi─Ökszenie ┼Ťrodk├│w przeznaczonych na mieszkalnictwo w bud┼╝ecie centralnym, zupe┼énie zignorowano mo┼╝liwo┼Ť─ç realizowania s┼éusznych cel├│w politycznych nie tylko ÔÇ×r─Ökami pa┼ästwaÔÇŁ, ale r├│wnie┼╝ poprzez si─Ögni─Öcie po zasoby prywatne. Zdobycie si─Ö na pewn─ů doz─Ö pragmatyzmu pozwoli┼éoby rozwi─ůza─ç problemy mieszkaniowe wielu obywateli i obywatelek bez wydawania a┼╝ tak ogromnych kwot z publicznych pieni─Ödzy. Finansowa pomoc pa┼ästwa mog┼éaby koncentrowa─ç si─Ö na zapewnieniu godnych warunk├│w mieszkaniowych dla ubo┼╝szych grup spo┼éecznych, czyli tam, gdzie z ca┼é─ů pewno┼Ťci─ů mechanizmy rynkowe si─Ö nie sprawdz─ů. Rynek m├│g┼éby natomiast dostarczy─ç mieszka┼ä czynszowych dla os├│b o przeci─Ötnych dochodach.
┼╗eby tak si─Ö sta┼éo, potrzebne s─ů jednak g┼é─Öbokie zmiany instytucjonalne obejmuj─ůce nie tylko kwestie prawne, ale r├│wnie┼╝ cierpliwe promowanie dobrych praktyk. Zadanie dla pa┼ästwa nie polega wi─Öc jedynie na budowaniu nowych mieszka┼ä, ale raczej na stworzeniu nad Wis┼é─ů ÔÇ×kultury wynajmuÔÇŁ, kt├│ra obejmie zar├│wno rynkowe, jak i nierynkowe rozwi─ůzania.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś