Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Kr贸lowa bia艂ego k艂amstwa

鈥濳r贸lowa Mleka鈥 to tytu艂 przyznawany co roku m艂odej, pi臋knej dziewczynie zwi膮zanej z bran偶膮 mleczarsk膮. Do jej obowi膮zk贸w nale偶y zach臋canie do spo偶ywania produkt贸w mlecznych na warsztatach z dzie膰mi i m艂odzie偶膮, piknikach, festynach czy w wywiadach dla medi贸w. Przy okazji bycia ambasadorem mleka jest te偶 po prawdzie ambasadorem manipulacji, seksizmu i wyzysku 鈥 ale nosi za to koron臋, wi臋c bilans wychodzi powy偶ej zera.

 
ilustr.: Giacomo Bonino
ilustr.: Giacomo Bonino
W艣r贸d internetowych rewelacji codziennie prawie co艣 jest w stanie nas zadziwi膰. Ale nag艂贸wek 鈥濿ybrana Polska Kr贸lowa Mleka 2017鈥 brzmi intryguj膮co w stopniu ponadprzeci臋tnym. Zastanawiam si臋 przez moment, co mo偶e kry膰 si臋 za t膮 nazw膮. Pierwszy strza艂 to: najbardziej dojna krowa roku? Szybko jednak dochodz臋 do wniosku, 偶e wyzyskiwane pracownice rzadko mianowane bywaj膮 kr贸lowymi. Drugi pomys艂 to kto艣 zajmuj膮cy si臋 przetw贸rstwem, kto wyrabia najsmaczniejsze mleczne produkty. Ale taki donios艂y tytu艂 dla wyrobnika? W dodatku dzi艣 przecie偶 wyrobnikami s膮 maszyny, wi臋c po co nadawa膰 by im tak膮 osobow膮 godno艣膰?
G艂owi臋 si臋 jeszcze przez chwil臋 i klikam w link. Moim oczom ukazuje si臋 szczup艂a brunetka w eleganckiej sukience. Przez rami臋 przewieszon膮 ma harf臋 z b艂臋kitnym napisem 鈥濳r贸lowa mleka 2017鈥. Pozuje do zdj臋cia razem z Adamem Struzikiem oraz dwoma dziewcz臋tami ze swej 鈥 jak mniemam 鈥 艣wity: Ksi臋偶niczkami Mleka 2017.
Poszperawszy w Internecie, dowiaduj臋 si臋, 偶e na Kr贸low膮 mleka 2017 zosta艂a 18 listopada koronowana dwudziestoletnia Karolina Matusiak. Jak donosi strona organizator贸w konkursu: 鈥濪orasta艂a w Kutnie, w wojew贸dztwie 艂贸dzkim, w 艣rodowisku rolniczym. Rodzice studiowali kierunki rolnicze. Rodzina od pokole艅 zajmuje si臋 rolnictwem, g艂ownie w zakresie produkcji mleczarskiej, tak偶e wytwarzanej w spos贸b ekologiczny. Karolina jest studentk膮 Szko艂y G艂贸wnej Handlowej i mieszka w Warszawie鈥. Jakie s膮 konkretne kryteria wyboru kr贸lowej 鈥 nie wiadomo. Musi jednak spe艂ni膰 kilka warunk贸w, w tym: mie膰 pomi臋dzy osiemna艣cie a trzydzie艣ci lat oraz 鈥瀊y膰 osob膮 fotogeniczn膮, pe艂n膮 gracji, odznacza膰 si臋 wysok膮 kultur膮 osobist膮鈥. Musi by膰 te偶 zwi膮zana z przemys艂em mleczarskim: pracowa膰 lub kszta艂ci膰 si臋 w tym kierunku, pochodzi膰 z rodziny t膮 ga艂臋zi膮 si臋 zajmuj膮cej lub dzia艂a膰 na rzecz propagowania zdrowego 偶ywienia, posiadaj膮c du偶膮 wiedz臋 na temat bran偶y mleczarskiej.
Ambasadorka potrzebna od zaraz
Jak te wszystkie przymioty maj膮 pom贸c Kr贸lowej w pe艂nieniu funkcji, odkrywam chwil臋 p贸藕niej. Ot贸偶 鈥瀙oprzez dzia艂ania edukacyjne Kr贸lowa pokazuje zwi膮zek mi臋dzy spo偶ywaniem mleka a zdrowiem, wdzi臋kiem i intelektem鈥. Jej wiedza musi wi臋c wyra藕nie wykracza膰 poza znane ludzko艣ci badania naukowe, gdy偶 o ile w pr贸by odkrycia zale偶no艣ci pomi臋dzy spo偶yciem nabia艂u a 鈥瀦drowiem鈥 czy nawet od biedy 鈥瀒ntelektem鈥 wierz臋, 艣miem w膮tpi膰, czy ktokolwiek pr贸bowa艂 dowie艣膰 wp艂ywu spo偶ycia mleka na 鈥瀢dzi臋k鈥 konsumenta. Widocznie Kr贸lowa mo偶e si臋 w tej materii wypowiedzie膰 ex cathedra.
Opr贸cz stanowienia 偶ywego przyk艂adu na korzy艣ci dla cia艂a i ducha p艂yn膮ce z picia mleka Kr贸lowa ma te偶 szereg innych obowi膮zk贸w. Przede wszystkim bierze udzia艂 w spotkaniach z dzie膰mi i m艂odzie偶膮, uczestniczy w piknikach i targach. Intencje organizator贸w je艣li chodzi o potrzeb臋 istnienia tej godno艣ci s膮 jasne: 鈥瀠wa偶aj膮, 偶e ca艂y 艂a艅cuch dostaw artyku艂贸w mleczarskich, pocz膮wszy od pozyskania mleka poprzez jego przetworzenie po sprzeda偶 i konsumpcj臋, powinien by膰 wspierany przez ambasadora, kt贸ry poprzez sw贸j czar i wiedz臋 reprezentuje t臋 tradycyjn膮 ga艂膮藕 polskiego przemys艂u spo偶ywczego鈥.
Zaiste 鈥 ca艂y 艂a艅cuch pozyskiwania mleka potrzebuje czaruj膮cego ambasadora. A potrzebuje go, poniewa偶 偶adne z ogniw tego 艂a艅cucha nie mog艂oby przekona膰 do jego spo偶ycia sam膮 swoj膮 natur膮. Kr贸lowa mleka nie opowiada wi臋c o samym 艂a艅cuchu. Przemilcza kwesti臋 warunk贸w, w jakich przetrzymywane s膮 polskie krowy mleczne. Nie wspomina o wielokrotnym sztucznym zap艂adnianiu kr贸w w celu intensyfikacji produkcji. Nie dowiemy si臋 od niej tak偶e, co dzieje si臋 z 鈥瀙roduktem ubocznym鈥 tego przemys艂u, czyli ciel臋tami; jakie hormony podaje si臋 krowom, by zniwelowa膰 infekcje wymion. Pr贸偶no szuka膰 w jej 鈥瀙rogramie edukacyjnym鈥 informacji o tym, jak przetwarza si臋 potem mleko, jakie lobby za nim stoi i jakie kontrowersje w kwestiach zdrowotnych wi膮偶膮 si臋 z jego spo偶yciem.
Pij mleko, b臋dziesz…?
W zasadzie nie ma w tym niczego dziwnego. Kr贸lowa Mleka nie odwo艂uje si臋 bowiem do fakt贸w, a do nic nieznacz膮cego obrazu 鈥瀙rawdziwego, polskiego, zdrowego mleka鈥. Powo艂uje si臋 na wychowanie na wsi i babci臋, kt贸ra dawa艂a 鈥瀖leczko prosto od kr贸wki鈥. A to, 偶e dost臋pne w supermarketach kartony z t膮 sielank膮 nie maj膮 praktycznie nic wsp贸lnego, wydaje si臋 nieistotnym drobiazgiem.
Bowiem prawdziwym celem ca艂ej kampanii nie jest edukacja, a promocja. W wywiadzie w TVN24 Kr贸lowa roku 2016 i Kr贸lowa roku 2017 zwracaj膮 uwag臋 na dzienne zapotrzebowanie na wap艅 i 鈥 jako logiczn膮 konsekwencj臋 鈥 polecaj膮 spo偶ywanie mleka. Wszak tylko w tym zakresie ich wiedza w temacie 偶ywienia musi by膰 rozwini臋ta 鈥 nie potrzebuj膮 wi臋c wiedzie膰, 偶e mleko nie jest jedynym (ani najlepszym, ani najzdrowszym 鈥 cokolwiek to znaczy) 藕r贸d艂em wapnia. Zapytane o zast臋powanie mleka krowiego mlekiem sojowym, odpowiadaj膮, 偶e to niedobry pomys艂, bo 鈥瀖leko sojowe鈥 to przecie偶 nap贸j, a nie mleko. Argument nie do podwa偶enia, nazwa nap贸j wyklucza zdaniem Kr贸lowych jak膮kolwiek konkurencj臋. Kr贸lowa Mleka 2016, Agnieszka Zaborska, doktorantka w Katedrze Towaroznawstwa i Przetw贸rstwa Surowc贸w Zwierz臋cych na Wydziale Biologii i Hodowli Zwierz膮t Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, dodaje: 鈥濵贸wi si臋, 偶e mleko sojowe zawiera hormony, co w przypadku dojrzewaj膮cych ch艂opc贸w [鈥 rozstraja gospodark臋 hormonaln膮鈥. Oczywi艣cie o hormonach podawanych krowom, by zwi臋kszy膰 ich mleczno艣膰, oraz o badaniach, kt贸re zaprzeczaj膮 negatywnemu wp艂ywowi soi na gospodark臋 hormonaln膮, nie ma mowy.聽Zreszt膮 na stronie organizatora konkursu mo偶emy wyczyta膰, 偶e 鈥瀋elem dzia艂ania Kr贸lowej jest podnoszenie 艣wiadomo艣ci warto艣ci od偶ywczych mleka i nabia艂u, a w efekcie wzrost sprzeda偶y i konsumpcji鈥. Karty na st贸艂.
Biust bez kr贸w
Jednak opr贸cz pseudonaukowego, nieudolnie maskowanego promocyjnego charakteru konkurs na Kr贸low膮 Mleka mie艣ci w sobie tak偶e inne niesmacznostki i groteski. Wart zauwa偶enia zdaje si臋 tutaj przede wszystkim fakt, 偶e nie przewiduje mianowania 鈥瀔r贸la mleka鈥 鈥 mog膮 w nim bra膰 udzia艂 wy艂膮cznie kobiety. By膰 mo偶e m臋偶czy藕ni nie spe艂niaj膮 zdaniem organizator贸w warunku 鈥瀏racji i fotogeniczno艣ci鈥. Po lekturze komentarzy internaut贸w nasuwa si臋 jednak kilka refleksji. W艣r贸d pe艂nych wulgarnych opinii i niewybrednych 偶art贸w wypowiedzi przebijaj膮 has艂a w rodzaju: 鈥濧 ile ta kr贸lowa daje mleka?鈥 czy 鈥濩i臋偶ko oceni膰, czy zas艂u偶ony tytu艂, bo kluczowe organy zas艂oni艂a kwiatami鈥. Nie spos贸b uciec od my艣li, 偶e kobiety zosta艂y uznane za bardziej do tego tytu艂u 鈥瀘dpowiednie鈥, bo same s膮 SAMICAMI gatunku ludzkiego i w zbiorowej 艣wiadomo艣ci s膮 艣ci艣lej zwi膮zane z procesem laktacji ludzkiej, a w konsekwencji 鈥 tak偶e krowiej. Wykorzystanie czy 艣lepe pod膮偶enie za tym skojarzeniem organizator贸w konkursu jest w swej naturze g艂臋boko seksistowskie. Pomys艂 wyboru m艂odej dziewczyny na propagatork臋 konsumpcji mleka wydaje si臋 bazowa膰 na stereotypie 鈥瀖atki karmicielki鈥, przy okazji wpisuj膮c si臋 tak偶e w szerszy nurt marketingowy: m艂oda dziewczyna mo偶e reklamowa膰 wszystko, gdy偶 m臋偶czyzn i tak przyci膮gnie jej cia艂o. To przekonanie jest za艣 podw贸jnie seksistowskie 鈥 instrumentalizuje kobiety i sprowadza do czystego instynktu m臋偶czyzn.
W konstrukcji figury 鈥濳r贸lowej鈥 niebagateln膮 rol臋 odgrywa te偶 鈥瀙a艂acowa鈥 stylizacja 鈥 鈥瀉udiencje鈥, 鈥瀔si臋偶niczki鈥, 鈥瀔orona鈥, 鈥瀟ron鈥 to niekt贸re z 鈥瀝ekwizyt贸w鈥, jakie Kr贸lowa ma do swojej dyspozycji. Trudno nie ulec wra偶eniu, 偶e celuje ona w najm艂odsze ofiary p艂ci 偶e艅skiej 鈥 od lat zara偶ane marzeniem o zostaniu dam膮 dworu i noszeniu szklanych pantofelk贸w. Bez refleksji nad odpowiedzialno艣ci膮 czy reprezentowaniem interes贸w podw艂adnych.
Je艣li o 鈥瀙odw艂adnych鈥 mowa, innym wstrz膮saj膮cym elementem kampanii wok贸艂 Kr贸lowej Mleka jest definitywna marginalizacja roli kr贸w w procesie jego pozyskiwania. Jedyny kontekst, w jakim zdarza im si臋 pojawia膰, to ten reklamowy 鈥 na zielonej 艂膮ce pod b艂臋kitnym niebem 鈥 lub techniczny 鈥 鈥瀢 Europie od 2005 roku obserwuje si臋 spadek pog艂owia byd艂a mlecznego przy jednoczesnym wzro艣cie dostaw mleka鈥. Opowiadaj膮c o warsztatach prowadzonych w szko艂ach, jednak z kr贸lowych m贸wi, 偶e w艣r贸d rekwizyt贸w maj膮 do dyspozycji 鈥瀞toliki do dojenia mleka鈥. Niezwykle symptomatyczne jest tu sformu艂owanie: 鈥瀌oi膰 mleko鈥. Nie 鈥瀌oi膰 krow臋 z mleka鈥, bo to nie krowa jest przedmiotem. To nie 鈥瀔rowa jest dojona z mleka鈥, a 鈥瀖leko jest 芦wydajane禄 z krowy鈥. My艣l臋, 偶e ten zwrot idealnie ilustruje stosunek bran偶y mleczarskiej do swej produkcji.
***
Kr贸lowa Mleka 2017 nie musi jednak nad tymi kontrowersjami my艣le膰. Ma przecie偶 jedynie reklamowa膰 spo偶ycie mleka, zwi臋kszaj膮c jego sprzeda偶. Jakich chwyt贸w w tej kampanii u偶ywa 鈥 nie jest jej zmartwieniem. Ma od tego sztab PR-owc贸w, kt贸rzy zajmuj膮 si臋 ukrywaniem reali贸w powstawania produkt贸w mlecznych, promowaniem seksistowskich stereotyp贸w i szerzeniem fa艂szywych informacji na temat od偶ywiania. Jak na prawdziwy dw贸r przysta艂o.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie - w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej Polityka prywatno艣ci zamknij