Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Graniczka: Ukraina ÔÇô nasza sprawa

Ukrai┼äskie spo┼éecze┼ästwo jest o wiele bardziej aktywne obywatelsko ni┼╝ nasze. M┼éodzi Ukrai┼äcy s─ů o wiele bardziej zainteresowani ┼Ťwiatem, ┼╝yciem publicznym, politycznym, ni┼╝ m┼éodzi Polacy.

ilustr.: Kuba Mazurkiewicz


Chcia┼éem doprowadzi─ç do tego, ┼╝eby na krakowskich manifestacjach spotka┼éy si─Ö r├│┼╝ne ┼Ťrodowiska – Klub Gazety Polskiej w Krakowie, ÔÇ×Solidarno┼Ť─çÔÇŁ, Zieloni. Przed manifestacj─ů ustalili┼Ťmy, ┼╝e poszczeg├│lne ┼Ťrodowiska zrezygnuj─ů z emblemat├│w politycznych.
O krakowskich demonstracjach solidarno┼Ťci z Ukrain─ů z Szymonem Graniczk─ů rozmawia Krzysztof Wo┼éod┼║ko.
Wybacz, je┼Ťli pytanie jest zbyt oczywiste: dlaczego interesuje Ci─Ö sytuacja na Ukrainie?
Szymon Graniczka: Po pierwsze, studiowa┼éem Stosunki Mi─Ödzynarodowe na Uniwersytecie Jagiello┼äskim, st─ůd szersze zainteresowanie polityk─ů mi─Ödzynarodow─ů. Po drugie, to nasz s─ůsiad. Po trzecie, istotna jest historia. Tak┼╝e na terenach dzisiejszej Ukrainy tworzy┼éa si─Ö nasza pa┼ästwowo┼Ť─ç, Rzeczpospolitej Obojga Narod├│w. Trzeba te┼╝ pami─Öta─ç o koncepcji J├│zefa Pi┼ésudskiego, a p├│┼║niej Jerzego Giedroycia, dotycz─ůcej wolnych narod├│w i niepodleg┼éych pa┼ästw na wsch├│d od naszych granic. Do tego dodam osobiste kontakty z Ukrai┼äcami, moja przyjaci├│┼éka ma m─Ö┼╝a z Ukrainy, spod Kijowa.
Podobno w imi─Ö ÔÇ×geopolitycznego realizmuÔÇŁ nie ma sensu dyskutowa─ç z logik─ů fakt├│w dokonanych, stosowanych przez Rosj─Ö w sprawie Krymu, wschodnich teren├│w Ukrainy. S┼éycha─ç te┼╝ opinie, ┼╝e ten kraj w obecnym kszta┼écie jest ÔÇ×pa┼ästwem sezonowymÔÇŁ. Sk─ůd zatem pomys┼é na krakowskie demonstracje solidarno┼Ťci z Ukrain─ů?
Istnienie narodowo┼Ťci ukrai┼äskiej jest potwierdzone historycznie, w cywilizowanym ┼Ťwiecie wolne narody maj─ů prawo do stanowienia o w┼éasnym pa┼ästwie. Argumenty o ÔÇ×sezonowo┼Ťci UkrainyÔÇŁ przypominaj─ů mi niestety spos├│b m├│wienia o Polsce przez jej wrog├│w w dwudziestoleciu mi─Ödzywojennym.
A co do naszego podw├│rka, cz─Ö┼Ťci─ů porz─ůdku demokratycznego jest mo┼╝liwo┼Ť─ç wyra┼╝ania przez obywateli swoich racji w sferze publicznej. Zdaj─Ö sobie spraw─Ö, ┼╝e na polityk─Ö mi─Ödzynarodow─ů manifestacje obywateli nie maj─ů ogromnego wp┼éywu. Cho─ç s─ů te┼╝ przyk┼éady nacisku obywatelskiego zako┼äczonego cho─ç cz─Ö┼Ťciowym sukcesem. M├│wi─Ö o sytuacji z 2003 roku, gdy Stany Zjednoczone zaatakowa┼éy Irak i stworzy┼éy mi─Ödzynarodow─ů koalicj─Ö. No ale w├│wczas w Anglii, Niemczech, we W┼éoszech wysz┼éo na ulice nie setki czy mo┼╝e tysi─ůc os├│b, jak obecnie w Polsce, ale do kilkuset tysi─Öcy ludzi. Cz─Östo zreszt─ů to zwi─ůzki zawodowe i partie polityczne by┼éy aktywnymi animatorami tych protest├│w, zapewnia┼éy elementarn─ů ÔÇ×struktur─Ö protestuÔÇŁ. W niemieckich szko┼éach nauczycielki zwalnia┼éy uczni├│w ze szk├│┼é i sz┼éy z nimi na manifestacje w ramach obywatelskich zaj─Ö─ç. Pytanie czy u nas co┼Ť takiego nie sko┼äczy┼éoby si─Ö reperkusjami.
By┼éo dla mnie wa┼╝ne, ┼╝eby┼Ťmy tu i teraz pokazali solidarno┼Ť─ç z Ukrain─ů. My┼Ťl─Ö, ┼╝e by┼é to te┼╝ spos├│b na okazanie wsparcia polskim politykom, bo zar├│wno przedstawiciele Platformy Obywatelskiej, jak i Prawa i Sprawiedliwo┼Ťci anga┼╝owali si─Ö w kwesti─Ö ukrai┼äsk─ů. Trzeba przyzna─ç, ┼╝e je┼Ťli idzie o tematyk─Ö wschodni─ů, polska klasa polityczna jest naprawd─Ö dobrze u┼Ťwiadomiona, ┼╝e tradycje my┼Ťli Giedroycia odcisn─Ö┼éy si─Ö pozytywnie na polskim politycznym my┼Ťleniu o Wschodzie.
Jako organizatorzy chcieli┼Ťmy tak┼╝e pokaza─ç Ukrai┼äcom mieszkaj─ůcym w naszym kraju, szczeg├│lnie tym z Krakowa, ┼╝e Polacy w kolejnych trudnych miesi─ůcach s─ů z nimi, ┼╝e nie otacza ich oboj─Ötny t┼éum.
W demonstracjach w Krakowie uczestniczyli Ukrai┼äcy i Ukrainki. Mieszkaj─ů na sta┼ée w Polsce, studiuj─ů tutaj…
Nasze manifestacje u┼Ťwiadomi┼éy mi, jak du┼╝o Ukrai┼äc├│w mieszka w tym mie┼Ťcie. Ich liczba szacowana jest na 10 tysi─Öcy. Cz─Ö┼Ť─ç z nich jest tu od dawna, u┼éo┼╝yli sobie ┼╝ycie, g┼é├│wnie dzi─Öki zawieranym ma┼é┼╝e┼ästwom. Jest tak┼╝e bardzo du┼╝a grupa student├│w. I ona znacznie si─Ö powi─Ökszy┼éa od tego roku akademickiego. M├│wiono mi, ┼╝e oko┼éo 70 proc. pierwszego roku na Krakowskiej Akademii im. Frycza Modrzewskiego to Ukrai┼äcy. Pewnie wynika to tak┼╝e z tego, ┼╝e ni┼╝ demograficzny w Polsce sprawi┼é, ┼╝e prywatne uczelnie szukaj─ů dla siebie jakich┼Ť form na przetrwanie.
Wielu z tych m┼éodych ludzi, z kt├│rymi si─Ö zetkn─ů┼éem, deklaruje, ┼╝e po studiach chce wr├│ci─ç do siebie. Rzadko s┼éysza┼éem, ┼╝eby kto┼Ť chcia┼é jecha─ç dalej na Zach├│d. Polska jest im zreszt─ů bliska kulturowo, wielu z nich ma polskie korzenie, czy wprost ÔÇô Karty Polaka. S─ůdz─Ö zreszt─ů, ┼╝e gdyby nie utrudnienia administracyjne zwi─ůzane z tym, ┼╝e polska granica jest r├│wnocze┼Ťnie granic─ů Unii, gdyby nie konieczno┼Ť─ç posiadania wiz przez Ukrai┼äc├│w, by┼éoby ich wi─Öcej. Uwa┼╝am ┼╝e by┼éoby to korzystne i dla nas, i dla nich.
Mamy edukować młode elity ukraińskie?
Absolutnie nie uwa┼╝am, ┼╝e ma sens stosowanie jakich┼Ť cywilizacyjnych, czy wprost neokolonialnych kalek. Przecie┼╝ ich spo┼éecze┼ästwo jest o wiele bardziej aktywne obywatelsko ni┼╝ nasze. Cho─ç, oczywi┼Ťcie, sami Ukrai┼äcy zdaj─ů sobie spraw─Ö z instytucjonalnych problem├│w w┼éasnego pa┼ästwa.
Ale znajomo┼Ť─ç z m┼éodymi Ukrai┼äcami u┼Ťwiadamia, ┼╝e ich zainteresowanie ┼Ťwiatem, ┼╝yciem publicznym, politycznym, a nie tylko konsumpcj─ů i karier─ů, jest o wiele wi─Öksze ni┼╝ w┼Ťr├│d polskich student├│w. Nie m├│wi─Ö tylko o studentach kierunk├│w humanistycznych, bo Ukrai┼äcy studiuj─ů te┼╝ na Akademii G├│rniczo-Hutniczej, Akademii Ekonomicznej.
A jakiej Ukrainy chc─ů ci ludzie?
Demokratycznej i nieskorumpowanej, niezale┼╝nej. Warto przy tym zwr├│ci─ç uwag─Ö, jak wielkim wsparciem by┼éa dla nich Cerkiew w czasie Majdanu. Przypomina mi to troch─Ö Polsk─Ö czas├│w pierwszej ÔÇ×Solidarno┼ŤciÔÇŁ, rzeczywisto┼Ť─ç walki o bardziej sprawiedliwe, r├│wno┼Ťciowe spo┼éecze┼ästwo, a r├│wnocze┼Ťnie mniej ska┼╝one nastawieniem na konsumpcj─Ö.
A r├│wnocze┼Ťnie pojawia si─Ö problem ukrai┼äskiej korupcji.
Z tego Ukrai┼äcy zdaj─ů sobie spraw─Ö najlepiej. Zreszt─ů, bardzo krytycznie w tej materii odnosili si─Ö cz─Östo do niedawnego ambasadora Ukrainy w Polsce. W naszych mediach jego wypowiedzi by┼éy bardzo promajdanowskie, ale zdaniem samych Ukrai┼äc├│w bra┼é znaczne ┼éap├│wki. Krytykowali Malskiego za brak poparcia Majdanu. Wed┼éug nich odgrywa┼é rol─Ö ÔÇ×dobregoÔÇŁ tylko na potrzeby polskich medi├│w.
W po┼éowie kwietnia Malski zosta┼é odznaczony przez Bronis┼éawa Komorowskiego Krzy┼╝em Komandorskim Orderu Zas┼éugi RP za wybitne zas┼éugi w rozwijaniu wsp├│┼épracy polsko-ukrai┼äskiej. Sam nie wiem o czym to ┼Ťwiadczy? Braku rozeznania kancelarii prezydenta w tym, jak wygl─ůda┼éa praca ambasadora czy te┼╝ ch─Öci zagrania pod publiczk─Ö i nagrodzenia jakiegokolwiek Ukrai┼äca?
Niestety, tak wygl─ůda ca┼éa tamtejsza administracja. Zreszt─ů nawet egzaminy na studia wi─ů┼╝─ů si─Ö tam z konieczno┼Ťci─ů wr─Öczenia ┼éap├│wki profesorowi, u kt├│rego zdaje si─Ö egzamin. W dodatku Ukrai┼äcy o wiele cz─Ö┼Ťciej ni┼╝ zachodni tury┼Ťci spotykaj─ů si─Ö z korupcj─ů cho─çby ze strony policji. Pewne kwestie u┼Ťwiadamiaj─ů statystyki: z pocz─ůtkiem lat 90. Ukraina startowa┼éa z wy┼╝szym poziomem PKB na mieszka┼äca ni┼╝ Polska. A teraz ich PKB na mieszka┼äca jest cztery razy mniejsze. O wiele wi─Öksze jest tak┼╝e rozwarstwienie, tam nie by┼éo ┼╝adnej redystrybucji bogactwa. Trzech najbogatszych Ukrai┼äc├│w ma maj─ůtek wi─Ökszy ni┼╝ dwudziestu najbogatszych Polak├│w ÔÇô poziom rozgrabienia pa┼ästwa jest tam niesamowity.
Cz─Ö┼Ť─ç lewicy cieszy si─Ö, ┼╝e na wschodzie Ukrainy rodz─ů si─Ö ludowe republiki.
Maj─ů tyle wsp├│lnego z rzeczywist─ů reprezentacj─ů ludu co Polska Rzeczpospolita Ludowa. To fasada.
Dodam, ┼╝e marginalne na szcz─Ö┼Ťcie ┼Ťrodowiska lewicowe maj─ů tendencje do ma┼éo krytycznego patrzenia na dzia┼éania Rosji. W ich mniemaniu to pa┼ästwo, jako mocarstwo, stanowi przeciwwag─Ö dla zdemonizowanego symbolu ÔÇ×imperializmu kapitalistycznegoÔÇŁ, czyli USA. Dlatego potrafi─ů powtarza─ç najwi─Öksze brednie s┼éu┼╝─ůce rosyjskim interesom. Ale ÔÇô jak powiedzia┼éem ÔÇô to na szcz─Ö┼Ťcie margines. Przy ca┼éej ┼Ťwiadomo┼Ťci wad USA, Rosja to kraj bez por├│wnania bardziej godz─ůcy w podstawowe prawa cz┼éowieka.
Ile osób zgromadziły krakowskie protesty?
Od kilkudziesi─Öciu do trzystu, czterystu os├│b.
Na ostatniej krakowskiej demonstracji zebra┼éy si─Ö przede wszystkim prawicowe ┼Ťrodowiska. Nie obawia┼ée┼Ť si─Ö, ┼╝e wp┼éynie to na odbi├│r wydarzenia, jego ÔÇ×sformatowanieÔÇŁ?
Wcze┼Ťniej wsp├│┼éorganizowa┼éem inne manifestacje solidarno┼Ťci z Ukrain─ů. I zwykle oko┼éo 75 proc. ich uczestnik├│w to byli Ukrai┼äcy. Id─ůc za wzorem wspomnianych zachodnich demonstracji, chcia┼éem doprowadzi─ç do tego, ┼╝eby na krakowskich manifestacjach spotka┼éy si─Ö r├│┼╝ne ┼Ťrodowiska. Wys┼éa┼éem zaproszenia do bardzo r├│┼╝nych grup, od Klubu Gazety Polskiej w Krakowie, przez ÔÇ×Solidarno┼Ť─çÔÇŁ, po ludzi z Zielonych.
Przed manifestacj─ů uda┼éo nam si─Ö spotka─ç w szerszym gronie. Ustalili┼Ťmy, ┼╝e poszczeg├│lne ┼Ťrodowiska zrezygnuj─ů z emblemat├│w politycznych. By┼éa zreszt─ů taka sytuacja, ┼╝e mieli┼Ťmy problemy z nag┼éo┼Ťnieniem i swojego sprz─Ötu u┼╝yczy┼éa nam w ostatniej chwili Konfederacja Polski Niepodleg┼éej, zgadzaj─ůc si─Ö na nasz─ů pro┼Ťb─Ö zdj─ů─ç z megafonu partyjne oznaczenia.
Ale te nasze manifestacje pokaza┼éy mi o wiele wi─Ökszy problem, kt├│ry wi─ů┼╝e si─Ö tak┼╝e z ich liczebno┼Ťci─ů.
O czym m├│wisz?
Du┼╝o si─Ö dyskutuje o tym, ┼╝e polskie spo┼éecze┼ästwo jest niesamowicie spolaryzowane. Moim zdaniem w du┼╝ym stopniu wynika to z tego, ┼╝e nie dochodzi do spotka┼ä mi─Ödzy lud┼║mi r├│┼╝nych ┼Ťrodowisk. Problem polega te┼╝ na tym, ┼╝e r├│┼╝ne grupy, formalne i nieformalne, nie maj─ů wsp├│lnych kana┼é├│w wymiany informacji. To si─Ö m┼Ťci, bo przecie┼╝ niejednokrotnie r├│┼╝ne grupy ideowe maj─ů jednak pewne wsp├│lne p┼éaszczyzny odniesie┼ä, dostrzeganych problem├│w. Cho─çby problem przedmiotowego podchodzenia do cia┼éa kobiet w reklamie jest tematem wa┼╝nym i dla feministek, i dla wielu zdeklarowanych prawicowc├│w.
Je┼Ťli przyjmiemy, ┼╝e dzi┼Ť g┼é├│wnym kana┼éem informacji s─ů portale spo┼éeczno┼Ťciowe, to jednak bardzo cz─Östo korzystaj─ů z nich ludzie m┼éodsi. Ale i to o niczym nie przes─ůdza. Z analizy danych wynika, ┼╝e na portalu spo┼éeczno┼Ťciowym oko┼éo o┼Ťmiu tysi─Öcy os├│b odebra┼éo nasz─ů informacj─Ö o ostatniej demonstracji, ale wiemy jak cz─Östo kliktywizm nie przek┼éada si─Ö na zainteresowanie i uczestnictwo.
Zadaj─Ö sobie jeszcze jedno pytanie: co ze starszymi osobami? Dzi┼Ť brak typowych, staro┼Ťwieckich sposob├│w na dotarcie do tych, dla kt├│rych Internet nie jest wci─ů┼╝ ┼║r├│d┼éem wiedzy o ┼Ťwiecie. Pewnie trzeba by uruchomi─ç sposoby przekazu podobne do tych opozycyjnych z lat 80., czy skupi─ç si─Ö na o wiele bardziej czasoch┼éonnym ni┼╝ przygotowanie wydarzenia w Internecie oplakatowywaniu miasta.
A mo┼╝e ludzie nie chc─ů chodzi─ç w demonstracjach? S─ů ciekawsze sposoby sp─Ödzania czasu.
S┼éysza┼éem argument: demonstracja nie jest dla nikogo interesuj─ůca, zr├│bmy happening, bo takie rzeczy budz─ů ciekawo┼Ť─ç medi├│w. Ale moim zdaniem to stawia potencjalnych uczestnik├│w w pozycji widz├│w, a przecie┼╝ najistotniejsza jest kwestia budowania wi─Özi, wzajemnych kontakt├│w. Inna rzecz, ┼╝e je┼Ťli ludzie po prostu nie s─ů zainteresowani udzia┼éem w ┼╝yciu spo┼éecznym, to w og├│le nie szukaj─ů wiedzy o takich manifestacjach, jak nasza.
To jest szerszy problem. W swojej dawnej pracy zak┼éada┼éem zwi─ůzek zawodowy. Ludzie powszechnie narzekali, ale po┼Ťr├│d siedmiuset os├│b mia┼éem problem, ┼╝eby znale┼║─ç pi─Ötna┼Ťcie os├│b, kt├│re zdecyduj─ů si─Ö zapisa─ç do zwi─ůzku.
Czyli jednak deficyt postaw wsp├│lnotowych?
Uwa┼╝am, ┼╝e tak┼╝e my organizatorzy powinni┼Ťmy jak najlepiej przygotowywa─ç takie wydarzenia. Nie zrobili┼Ťmy wszystkiego. Je┼Ťli w przysz┼éo┼Ťci uznam, ┼╝e faktycznie opracowali┼Ťmy dobr─ů i szerok─ů strategi─Ö dotarcia do ludzi, a ich nie b─Ödzie wi─Öcej, powiem: ÔÇ×OK, to problem spo┼éecznego marazmuÔÇŁ. Ale z kolei przyk┼éady Dni Niepodleg┼éo┼Ťci, masowych wydarze┼ä organizowanych przez Radio Maryja, pokazuj─ů, ┼╝e wa┼╝ne s─ů mo┼╝liwo┼Ťci mobilizacyjne.
By─ç mo┼╝e jednak problemem jest to, ┼╝e ludzie nie koncentruj─ůcy si─Ö wok├│┼é pewnych hase┼é, wzorc├│w, czy postaw w og├│le nie chc─ů uczestnictwa w przestrzeni publicznej. I wtedy, jak to rozumiem, taka praca mia┼éaby charakter zupe┼énie elementarny: ┼╝e wsp├│┼éudzia┼é to wp┼éyw na w┼éadz─Ö i rzeczywisto┼Ť─ç, nie tylko na poziomie afiliacji partyjnych.
Zreszt─ů, przy okazji naszych krakowskich demonstracji pojawi┼éa si─Ö ciekawa sprawa. Ot├│┼╝ kto┼Ť z tutejszych nastawionych proukrai┼äsko prawicowc├│w wpad┼é na pomys┼é bojkotu piwa ÔÇ×CiechanÔÇŁ. Wzi─Ö┼éo si─Ö to st─ůd, ┼╝e Marek Jakubiak, w┼éa┼Ťciciel piwa ÔÇ×CiechanÔÇŁ Browary Regionalne Jakubiak jest jednym z g┼é├│wnych sponsor├│w portalu Kresy.pl, na kt├│rym pojawia┼éo si─Ö wiele tekst├│w krytycznych wobec ┼Ťrodowisk tworz─ůcych kijowski Majdan, zw┼éaszcza Prawego Sektora. Kresy.pl na swych stronach kultywuj─ů pami─Ö─ç o ludob├│jstwie na Wo┼éyniu, ale cz─Östo te┼╝ w histerycznym tonie pisz─ů o wsp├│┼éczesnej ukrai┼äskiej prawicy. Notabene Jakubiak wspiera te┼╝ patriotyczne inicjatywy jak pomys┼é postawienia przed pa┼éacem prezydenckim warty husarskiej.
I b┼éyskawicznie w┼éa┼Ťnie w prawicowych mediach, na czele z tygodnikiem ÔÇ×Do RzeczyÔÇŁ, pojawi┼é si─Ö komentarz, ┼╝e pomys┼é bojkotu ÔÇ×CiechanaÔÇŁ to lewacka inicjatywa.
To, o czym m├│wisz w pigu┼éce, pokazuje kwesti─Ö zideologizowania i polaryzacji naszych spor├│w. A pr├│bowali┼Ťcie dotrze─ç do ludzi tak┼╝e poprzez informacj─Ö w ko┼Ťcio┼éach?
S┼éynny krakowski kaznodzieja odprawiaj─ůcy ÔÇ×dwunastkiÔÇŁ u Dominikan├│w, czyli o. Jan Andrzej K┼éoczowski OP, zapowiedzia┼é w czasie og┼éosze┼ä duszpasterskich nasz─ů manifestacj─Ö. Z kolei inny dominikanin si─Ö nie zgodzi┼é, t┼éumacz─ůc, ┼╝e nie mo┼╝e tego zrobi─ç bez zgody przeora. A my faktycznie zbyt p├│┼║no o tym pomy┼Ťleli┼Ťmy.
Cz─Ö┼Ť─ç polskiej opinii publicznej uwa┼╝a, ┼╝e bardziej ni┼╝ Rosji powinni┼Ťmy si─Ö obawia─ç ukrai┼äskiego nacjonalizmu. Zdarza ci si─Ö odpowiada─ç na argumenty przypominaj─ůce Wo┼éy┼ä?
Tak, nawet w rodzinie. Zdaj─Ö sobie spraw─Ö z miary tragedii, je┼Ťli mowa o Wo┼éyniu. I z tego, ┼╝e problematyka narodowa na Ukrainie z perspektywy polskiej zawiera trudne aspekty. Patriotyzm ukrai┼äski musi si─Ö do czego┼Ť odwo┼éywa─ç. Istotnym punktem odniesienia s─ů w┼éa┼Ťnie tradycje banderowskie. My mamy ten komfort, ┼╝e odwo┼éujemy si─Ö najpowszechniej do Armii Krajowej, problem kolaboracji z hitlerowskimi Niemcami niemal dla nas nie istnieje.
Ukrai┼äska specyfika historyczna jest inna. OUN, ich jedyna patriotyczna organizacja czasu II wojny ┼Ťwiatowej kolaborowa┼éa z Niemcami. Wiadomo, ┼╝eby osi─ůgn─ů─ç w┼éasne cele, niepodleg┼éo┼Ť─ç kraju. Bandera d┼éugo siedzia┼é w niemieckich obozach koncentracyjnych, tak┼╝e w czasie rzezi wo┼éy┼äskiej, ale nie da si─Ö zaprzeczy─ç znaczeniu ruchu banderowskiego dla terroru skierowanego przeciw Polakom. To straszne brzemi─Ö. Ukrai┼äcy m├│wi─ů, ┼╝e ich zbrojna dzia┼éalno┼Ť─ç jest dodatkowo zak┼éamywana przez komunistyczn─ů propagand─Ö. Nie odrzuca┼ébym tego argumentu, bo pami─Ötajmy, jak w czasach PRL, szczeg├│lnie pocz─ůtkowo, zak┼éamywano i zohydzano pami─Ö─ç o naszym niepodleg┼éo┼Ťciowym podziemiu.
Ale szanuj─ůc Ukrai┼äc├│w nie mog─Ö udawa─ç, ┼╝e potwierdzone cho─çby przez IPN informacje o skali zbrodni na Wo┼éyniu s─ů dla mnie bez znaczenia. Dlatego na manifestacjach zawsze prosili┼Ťmy Ukrai┼äc├│w, by nie podejmowali hase┼é b─Öd─ůcych apologi─ů ruchu banderowskiego. A bardzo wielu Ukrai┼äc├│w podkre┼Ťla r├│wnocze┼Ťnie, ┼╝e odwo┼éania do Bandery jako najbardziej wyraziste spo┼éecznie wi─ů┼╝─ů si─Ö przede wszystkim z wizj─ů budowania w┼éasnej pa┼ästwowo┼Ťci, ┼╝e nie s─ů skierowane przeciw Polakom czy Polsce.
W naszej rozmowie nie pojawi┼é si─Ö dot─ůd wa┼╝ny w─ůtek: krakowskie manifestacje ko┼äczy┼éy si─Ö pod rosyjskim konsulatem.
Czyta┼éem niedawno ksi─ů┼╝k─Ö Petera Hopkirka ÔÇ×Wielka gra. Sekretna wojna o Azj─Ö ┼Ürodkow─ůÔÇŁ. U┼Ťwiadamia ona, ┼╝e wszystkie scenariusze stosowane przez Rosj─Ö cho─çby na Kaukazie, zosta┼éy tak┼╝e zastosowane na Ukrainie. Przypomnijmy cho─çby, ┼╝e w sporze z Imperium Otoma┼äskim Rosja swoje dzia┼éania militarne na Ba┼ékanach wyja┼Ťnia┼éa obron─ů praw tamtejszych chrze┼Ťcijan. Wedle podobnego schematu zorganizowana jest og┼éoszona niedawno przez Dymitra Miedwiediewa doktryna, ┼╝e Rosja ma prawo do zbrojnej interwencji, je┼Ťli zagro┼╝one s─ů prawa mniejszo┼Ťci rosyjskiej. Wiadomo, ┼╝e w gr─Ö wchodz─ů w naszej strefie pa┼ästwa ba┼étyckie, Mo┼édawia, Ukraina. I to ju┼╝ jest kwestia, kt├│ra budzi nasze zaniepokojenie, poniewa┼╝ tutaj ju┼╝ stosunkowo ┼éatwo powi─ůza─ç Polsk─Ö z dzia┼éaniami, kt├│re czynniki decyzyjne w Moskwie uznaj─ů za antyrosyjskie.
Dodajmy do tego, ┼╝e jeszcze do niedawna obowi─ůzywa┼é w ┼Ťwiecie zachodnim pogl─ůd, ┼╝e demokracje ze sob─ů nie walcz─ů, a Rosja jest ÔÇô u┼éomn─ů, bo u┼éomn─ů, ale demokracj─ů. To ju┼╝ si─Ö sko┼äczy┼éo. Na Krymie Rosjanie pokazali, ┼╝e zanim zaczn─ů dzia┼éa─ç jakiejkolwiek europejskie komisje rozjemcze, instytucje i gremia, mo┼╝na zaanektowa─ç spore terytorium.
Szymon Graniczka – rocznik 1985 r., absolwent stosunk├│w mi─Ödzynarodowych na Uniwersytecie Jagiello┼äskim. Przez sze┼Ť─ç lat zwi─ůzany z portalem Onet.pl w tym cztery lata w redakcji wiadomo┼Ťci. Obecnie bardzo daleko od dziennikarstwa.

Je┼Ťli nie chc─ů Pa┼ästwo przegapi─ç kolejnych wyda┼ä naszego tygodnika, zach─Öcamy do zapisania si─Ö do naszego newslettera.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś