Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Diagnoza wsp├│lnym celem

Natalia Przybysz postawi┼éa nas jako spo┼éecze┼ästwo przed faktem: dokona┼éa aborcji, mimo ┼╝e nie zosta┼éa zgwa┼écona, jej dziecko nie by┼éo chore, a ci─ů┼╝a nie zagra┼╝a┼éa ┼╝yciu. Mo┼╝emy albo rozbiera─ç na cz─Ö┼Ťci pierwsze jej decyzj─Ö i rozpatrywa─ç j─ů pod k─ůtem etycznym, albo zastanowi─ç si─Ö, co jej wyznanie dla nas znaczy.

ilustr.: Dominika Hoyle

ilustr.: Dominika Hoyle


Po wybraniu Natalii Przybysz ÔÇ×Superbohaterk─ůÔÇŁ Wysokich Obcas├│w roku 2016 wyla┼éa si─Ö na ni─ů kolejna fala internetowego hejtu. A w┼éa┼Ťciwie nie na ni─ů sam─ů, ale na szeroko poj─Öte ┼Ťrodowisko, kt├│re wspar┼éo j─ů jesieni─ů, kiedy opowiedzia┼éa w Wysokich Obcasach o swojej aborcji, a teraz nagrodzi┼éo presti┼╝owym tytu┼éem. Zn├│w posypa┼éy si─Ö nienawistne uwagi i memy zestawiaj─ůce Przybysz z Iren─ů Sendlerow─ů (pierwsza ÔÇ×wyskroba┼éa jedno dzieckoÔÇŁ i ÔÇ×jest superbohaterk─ůÔÇŁ, druga ÔÇ×uratowa┼éa dwa tysi─ůce dzieciÔÇŁ i jest ÔÇ×tylko zwyk┼é─ů bohaterk─ůÔÇŁ [LINK]). Mo┼╝liwo┼Ť─ç komentowania zosta┼éa ju┼╝ dawno wy┼é─ůczona pod wszystkimi bodaj teledyskami Natalii na YouTubie, a z Facebooka na bie┼╝─ůco usuwane s─ů nieprzychylne komentarze. Jednak poza oficjalnymi kana┼éami roi si─Ö od wypowiedzi takich jak: ÔÇ×Mo┼╝e ju┼╝ wkr├│tce po┼Ťmiertnie odznaczenie dostanie Hitler lub Stalin, wi─Öcej dzieci zabili. Superbohaterowie!ÔÇŁ (annamycha, pod tekstem na wyborcza.pl), ÔÇ×Kiedy „Superbohaterk─ů” zostanie mama ma┼éej Madzi? Co za pokurwionych czas├│w do┼╝y┼éem…[ÔÇŽ]ÔÇŁ (Dominik Wu pod postem Gazety Wyborczej na Facebooku) czy ÔÇ×M┼éoda kobieto Natalio, sumienie Ci─Ö zabije za jaki┼Ť czas. Bardzo Ci wsp├│┼éczuj─Ö, tej lawiny b┼é─Öd├│w g┼éupiej m┼éodo┼Ťci. Gdzie Ty dziecko podzia┼éa┼Ť swoje CZ┼üOWIECZE┼âSTWO? Nie mog─Ö w to uwierzy─ç, ┼╝e mo┼╝na by─ç tak pi─Öknie utalentowanym, tw├│rczym, ,,p┼éodnym,, artystycznie i tak ubogim duchowo…ÔÇŁ (Matka (52m kw.) pod tekstem na rozrywka.dziennik.pl) ÔÇô przytoczone przyk┼éady nale┼╝─ů raczej do tych delikatniejszych.
Z drugiej strony zar├│wno w┼Ťr├│d czytelnik├│w Wysokich Obcas├│w, jak i w┼Ťr├│d fan├│w Natalii, a tak┼╝e na popularnej fejsbukowej grupie Dziewuchy Dziewuchom pojawiaj─ů si─Ö liczne g┼éosy wsparcia i gratulacje dla Przybysz. Powracaj─ů te┼╝ g┼éosy nawo┼éuj─ůce do liberalizacji prawa aborcyjnego w Polsce.
Barykada
Ciekawe, ┼╝e w┼éa┼Ťciwie ca┼éy spo┼éeczny odzew na spraw─Ö Przybysz ÔÇô czy to ze strony wspieraj─ůcej, czy to pot─Öpiaj─ůcej piosenkark─Ö ÔÇô wydaje si─Ö skupia─ç na ocenie moralnej dokonanej przez ni─ů aborcji. Jedni uwa┼╝aj─ů, ┼╝e ÔÇ×zabicie dziecka, bo ma si─Ö za ma┼ée mieszkanieÔÇŁ jest czynem absolutnie godnym pot─Öpienia, inni twierdz─ů, ┼╝e to zupe┼énie normalna sprawa, ba!, prawo, kt├│re powinna mie─ç ka┼╝da kobieta. Kolejni zdaj─ů si─Ö sta─ç w swych pogl─ůdach w p├│┼ékroku, pisz─ůc, ┼╝e co prawda aborcja powinna by─ç dozwolona, ale TAKI POW├ôD, to jednak przesada. S┼éowem: emocje, kt├│re budzi sprawa Przybysz, s─ů zwi─ůzane z samym etycznym wymiarem dokonywania aborcji. Du┼╝o tu os─ůdzania, pot─Öpiania lub duchowego wsparcia. Ma┼éo za┼Ť refleksji nad praktyczn─ů rol─ů, jak─ů takie publiczne wyznanie mo┼╝e spe┼éni─ç ÔÇô co nie oznacza, ┼╝e nie pojawia si─Ö ona wcale. Warto zacytowa─ç tu sam g┼éo┼Ťny wywiad, kt├│rego na jesieni zesz┼éego roku udzieli┼éa Natalia Przybysz Wysokim Obcasom: ÔÇ×Nie chc─Ö si─Ö z tego t┼éumaczy─ç, ale chc─Ö o tym opowiedzie─ç, bo nikt o tym nie m├│wi. I ta samotno┼Ť─ç jest straszna. Czu┼éam si─Ö, jakbym by┼éa jedyn─ů kobiet─ů w Polsce, kt├│ra kiedykolwiek to zrobi┼éa ÔÇô ja i te trzy dziewczyny, kt├│re siedzia┼éy ze mn─ů w busie jad─ůcym na S┼éowacj─ÖÔÇŁ. R├│wnie┼╝ i teraz Wysokie Obcasy bardzo trze┼║wo uzasadniaj─ů nagrodzenie Przybysz tytu┼éem ÔÇ×SuperbohaterkiÔÇŁ: ÔÇ×Za odwag─Ö szczerego wyznaniaÔÇŁ. Nie nagradzaj─ů jej za aborcj─Ö, a za przerwanie milczenia. Tym samym doceniaj─ů fakt prze┼éamania tabu, otwarcia drogi do rozmowy. Co prawda w dalszej cz─Ö┼Ťci uzasadnienia czytamy: ÔÇ×Nasza Superbohaterka pozwoli┼éa sobie na to, czego wiele kobiet sobie odmawia, nies┼éusznie ÔÇô na wolno┼Ť─çÔÇŁ, nie jest jednak jasne, czy jest to raczej wolno┼Ť─ç wyboru czy wolno┼Ť─ç s┼éowa.
Szkoda, ┼╝e samo wyznanie nie jest jednak w centrum zainteresowania dyskusji wok├│┼é sprawy Przybysz. Jest to w pewnym sensie zrozumia┼ée ÔÇô ujawnienie to bardziej abstrakcyjna kategoria ni┼╝ czyn. Przykre jednak, jak ┼éatwo przychodzi nam pot─Öpia─ç lub rozgrzesza─ç, a jak trudno dochodzi─ç do konstruktywnych rozwi─ůza┼ä czy cho─çby dyskutowa─ç nie z poziomu emocji.
Natalia Przybysz postawi┼éa nas jako spo┼éecze┼ästwo przed faktem: dokona┼éa aborcji, mimo ┼╝e nie zosta┼éa zgwa┼écona, jej dziecko nie by┼éo chore, a ci─ů┼╝a nie zagra┼╝a┼éa ┼╝yciu. Jako ┼╝e w tej sytuacji aborcja jest w Polsce nielegalna, wyjecha┼éa przeprowadzi─ç zabieg na S┼éowacj─Ö. Nie czu┼éa przy tym wyrzut├│w sumienia, a jedynie ulg─Ö ÔÇô jak powiedzia┼éa we wspomnianym wywiadzie. To wszystko. Do nas nale┼╝y teraz reakcja. Mo┼╝emy albo rozbiera─ç na cz─Ö┼Ťci pierwsze jej decyzj─Ö i rozpatrywa─ç pod k─ůtem etycznym, albo zastanowi─ç si─Ö, co jej wyznanie dla nas znaczy. A znaczy tyle, ┼╝e takie sytuacje si─Ö w Polsce zdarzaj─ů. Pomimo zakaz├│w jest grupa kobiet ÔÇô bo wyznanie Natalii otworzy┼éo drog─Ö kolejnym relacjom ÔÇô kt├│re decyduj─ů si─Ö na aborcj─Ö i dokonuj─ů jej poza granicami naszego kraju. Ta wiedza nie wydaje si─Ö szokuj─ůca ÔÇô wiara w przestrzeganie kompromisu aborcyjnego by┼éaby bardzo naiwna. Natalia Przybysz przyj─Ö┼éa tylko rol─Ö ÔÇ×twarzyÔÇŁ tak zwanej ÔÇ×aborcji na ┼╝yczenieÔÇŁ (jest to zreszt─ů okre┼Ťlenie bardzo stygmatyzuj─ůce), kt├│ra przecie┼╝ wci─ů┼╝ ma miejsce. Jej publiczne wyst─ůpienie nie wp┼éywa w ┼╝aden spos├│b na status ontyczny tego zjawiska. St─ůd te┼╝ etyczne traktaty fejsbukowych filozof├│w, kt├│rzy szastaj─ů moralnymi ocenami, wydaj─ů si─Ö par─ů w gwizdek ÔÇô nie zmieni─ů tego, co ju┼╝ si─Ö sta┼éo, ani tego, co dzia─ç si─Ö b─Ödzie.
Jak walczy si─Ö z aborcj─ů?
Nasuwa si─Ö pytanie, o co walcz─ů ci, kt├│rzy tak zaciekle atakuj─ů Przybysz. Wydawa─ç by si─Ö mog┼éo, ┼╝e s─ů przeciwnikami ÔÇ×aborcji na ┼╝yczenieÔÇŁ lub aborcji w og├│le. Czy w takim razie nie powinni zastanawia─ç si─Ö przede wszystkim nad tym, jak zminimalizowa─ç liczb─Ö dokonywanych zabieg├│w? Je┼Ťli tak, powinno im chyba zale┼╝e─ç na zebraniu jak najdok┼éadniejszych danych, kt├│re pozwoli┼éyby opracowa─ç rozwi─ůzania tej kwestii. Mo┼╝emy przypuszcza─ç, ┼╝e aborcji nie dokonuj─ů wcale w wi─Ökszo┼Ťci kobiety ubogie ÔÇô gdy┼╝ zwyczajnie ich na to nie sta─ç. Je┼Ťli ÔÇô tak jak w przypadku Natalii ÔÇô sytuacja materialna nie stoi bezsprzecznie (cho─ç trudno tu wyznacza─ç obiektywne kryteria) na przeszkodzie urodzeniu i wychowaniu dziecka, co jest czynnikiem, kt├│ry sprawia, ┼╝e kobiety decyduj─ů si─Ö na aborcj─Ö? Strach przed zburzeniem swojego ┼éadu ┼╝yciowego? Niech─Ö─ç do oddania dziecka do adopcji? Brak psychologicznego wsparcia? Odpowied┼║ na te pytania mog─ů nam da─ç tylko te kobiety, kt├│re na aborcj─Ö si─Ö zdecydowa┼éy. Pot─Öpianie i czynienie z aborcji tematu tabu wydaj─ů si─Ö wi─Öc mie─ç skutek odwrotny od zamierzonego ÔÇô nie minimalizuj─ů ich liczby, a uniemo┼╝liwiaj─ů dotarcie do informacji, kt├│re mog┼éyby w tym pom├│c.
Pora pogodzi─ç si─Ö z tym, ┼╝e nazywanie morderczyniami i straszenie piek┼éem nie s─ů skuteczn─ů broni─ů w walce z aborcj─ů. Te g┼éo┼Ťne has┼éa s─ů raczej wygodn─ů opcj─ů, kt├│ra nie wymaga za wiele wysi┼éku, a pozwala g┼éosz─ůcym je uwa┼╝a─ç si─Ö za obro┼äc├│w ┼╝ycia.
Opr├│cz pot─Öpienia przeciwnicy aborcji maj─ů jednak inne wyj┼Ťcie ÔÇô d─ů┼╝y─ç do ca┼ékowitej jej delegalizacji i na┼éo┼╝enia wysokich kar na kobiety i lekarzy dokonuj─ůcych zabieg├│w. Ta strategia wydaje si─Ö bardziej logiczna, cho─ç wci─ů┼╝ tr─ůci umywaniem r─ůk. Jednak badania wykazuj─ů, ┼╝e kraje, w kt├│rych aborcja jest nielegalna, maj─ů nieco wy┼╝szy wsp├│┼éczynnik dokonywanych zabieg├│w ni┼╝ kraje, w kt├│rych jest ona ca┼ékowicie dost─Öpna. Oznacza to, ┼╝e strategia penalizacji aborcji jest mo┼╝e intuicyjnie efektywna, ale w rzeczywisto┼Ťci wci─ů┼╝ nie spe┼énia swojej roli, je┼Ťli rol─ů t─ů ma by─ç faktyczne zmniejszenie ilo┼Ťci zabieg├│w.
Czy znasz swego wroga?
Chocia┼╝ napi─Öcie pomi─Ödzy przeciwnikami aborcji a chocia┼╝by uczestnikami Czarnego Protestu wydaje nam si─Ö oczywiste, w ┼Ťwietle niejasno┼Ťci co do sposob├│w minimalizowania liczby aborcji jest ono paradoksalne. Ze strony krytyk├│w Czarnego Protestu cz─Östo s┼éycha─ç oburzone g┼éosy, sarkaj─ůce na upadek obyczaj├│w i utrat─Ö sumienia. Tego typu zarzuty ÔÇô przy pomini─Öciu ich niestosowno┼Ťci w og├│le ÔÇô mog┼éyby by─ç jakkolwiek adekwatne jedynie w stosunku do os├│b postuluj─ůcych liberalizacj─Ö prawa aborcyjnego. Tymczasem uto┼╝samienie wszystkich uczestnik├│w Czarnego Protestu z t─ů opcj─ů ideow─ů jest w oczywisty spos├│b zbyt du┼╝─ů generalizacj─ů. Czarny Protest by┼é przecie┼╝ ruchem sprzeciwu wobec ustawy zaostrzaj─ůcej obowi─ůzuj─ůcy kompromis. To prawda, ┼╝e wewn─ůtrz niego silny jest nurt liberalizacyjny, ale nie ma powod├│w, by s─ůdzi─ç, ┼╝e jest on cho─çby dominuj─ůcy.
Wiele z os├│b popieraj─ůcych Czarny Protest opowiada si─Ö za utrzymaniem kompromisu aborcyjnego i nie podpisuje si─Ö pod postulatem legalnej aborcji do dwunastego tygodnia. Warto przypomnie─ç, ┼╝e przy zbi├│rce podpis├│w dla Inicjatywy Ustawodawczej Ratujmy Kobiety organizatorzy co i rusz zaznaczali, ┼╝e nie trzeba zgadza─ç si─Ö ze wszystkimi postulatami, a projekt ma by─ç przede wszystkim reakcj─ů i sta─ç w kontra┼Ťcie dla propozycji Ordo Iuris. Wi─Öcej: w┼Ťr├│d zwolennik├│w Czarnego Protestu nie brakowa┼éo os├│b uwa┼╝aj─ůcych aborcj─Ö za z┼é─ů, ale sprzeciwiaj─ůcych si─Ö jej penalizacji (warto przypomnie─ç tu cho─çby tekst Zuzanny Radzik). Bojkotowanie Czarnego Protestu jako takiego nie ma wi─Öc jednoznacznego uzasadnienia nawet dla zwolennik├│w Ordo Iuris, kt├│rzy ka┼╝d─ů aborcj─Ö ÔÇô tak┼╝e w przypadku gwa┼étu, powa┼╝nej choroby dziecka czy zagro┼╝enia ┼╝ycia matki ÔÇô uznaj─ů za niedopuszczaln─ů. Tymczasem odnie┼Ť─ç mo┼╝na wra┼╝enie, ┼╝e pot─Öpiany jest tak┼╝e przez mniej radykalne osoby, kt├│re bezrefleksyjnie przyklejaj─ů mu po prostu ┼éatk─Ö ÔÇ×lewackiegoÔÇŁ.
To prawda, ┼╝e w obr─Öbie nurtu liberalizacyjnego pojawiaj─ů si─Ö g┼éosy, kt├│re postuluj─ů uznanie aborcji za zabieg de facto kosmetyczny, przekonuj─ů, ┼╝e nie wi─ů┼╝e si─Ö ona z ┼╝adn─ů traum─ů, a nawet m├│wi─ů, ┼╝e nie zale┼╝y im na tym, ┼╝eby by┼éa rzadka (przyk┼éad w [LINKU]). Taka postawa faktycznie stoi w skrajnej sprzeczno┼Ťci z ruchami pro-life w ka┼╝dym rozumieniu. Ale czy nie stoi w sprzeczno┼Ťci tak┼╝e z mniej radykalnymi przekonaniami os├│b pro-choice? Problem zn├│w polega na tym, ┼╝e traktuj─ůc aborcj─Ö jako zabieg kosmetyczny, zamykamy drog─Ö dla jakiegokolwiek dialogu. Radykalizujemy debat─Ö i polaryzujemy dwie strony barykady, nie bacz─ůc na skutki. Podobnie jak straszenie piek┼éem w przypadku radyka┼é├│w pro-life, tak i traktowanie aborcji jako moralnie neutralnej przez radyka┼é├│w pro-choice jest naiwne i nieefektywne.
Wbrew temu, co by─ç mo┼╝e wyobra┼╝a sobie cz─Ö┼Ť─ç krytyk├│w Czarnego Protestu czy ruch├│w pro-choice ÔÇô nurt liberalizacyjny nie jest przecie┼╝ jednoznacznie entuzjastyczny w stosunku do aborcji. Sk┼éada si─Ö z wielu r├│┼╝nych postaw, rzadko a┼╝ tak radykalnych jak te opisane wy┼╝ej. Jednocze┼Ťnie nieod┼é─ůcznymi jego postulatami s─ů: edukacja seksualna, ┼éatwy dost─Öp do antykoncepcji i wsparcie socjalne dla matek. Poka┼║na cz─Ö┼Ť─ç zwolennik├│w ÔÇ×aborcji na ┼╝yczenieÔÇŁ tak┼╝e d─ů┼╝y wi─Öc do minimalizacji liczby zabieg├│w ÔÇô chocia┼╝ przez zmniejszenie liczby ci─ů┼╝ w og├│le. Co wi─Öcej, istniej─ů podstawy, by s─ůdzi─ç, ┼╝e te postulaty maj─ů szans─Ö odnie┼Ť─ç lepszy skutek ni┼╝ skrajna penalizacja (wspomniane ju┼╝ badania).
Jak si─Ö porozumie─ç?
By─ç mo┼╝e minimalizacja liczby aborcji mog┼éaby wi─Öc sta─ç si─Ö polem porozumienia dla obu ÔÇô tak zajad┼éych i gardz─ůcych sob─ů wzajemnie ÔÇô stron. By jednak taka szansa w og├│le zaistnia┼éa, potrzebne s─ů rzetelne informacje, kt├│re trudno zebra─ç, pi─Ötnuj─ůc zainteresowanych.
Dop├│ki nie b─Ödziemy otwarcie rozmawia─ç o problemie, nie zbierzemy wiarygodnych danych i nie opiszemy skali zjawiska. Bez wzgl─Ödu na nasze pogl─ůdy i reprezentowane opcje p├│ki co jeste┼Ťmy dzie─çmi b┼é─ůdz─ůcymi we mgle. Nie mo┼╝emy rozwi─ůzywa─ç problemu ani nawet prowadzi─ç debaty, je┼Ťli nie mamy danych: nie wiemy, ile kobiet dokonuje aborcji nielegalnie (czy to w Polsce, czy za granic─ů), nie wiemy, jakie s─ů powody ich wyboru, nie wiemy, w jaki spos├│b mo┼╝na tak─ů decyzj─Ö zmieni─ç i czy jest to w og├│le mo┼╝liwe. Przy takim stanie rzeczy niemo┼╝liwe jest stworzenie rozwi─ůza┼ä, kt├│re jakkolwiek na problem aborcji by odpowiada┼éy.
Oczywi┼Ťcie nawet przy ch─Öci dialogu i dostrze┼╝eniu wsp├│lnego celu, jakim mog┼éaby by─ç minimalizacja liczby aborcji, problemem wci─ů┼╝ pozostaje pogodzenie ┼Ťrodk├│w w d─ů┼╝eniu do niego. Na przyk┼éad ┼éatwy dost─Öp do antykoncepcji ÔÇô cho─ç wydaje si─Ö potencjalnie skutecznym ┼Ťrodkiem w walce z liczb─ů aborcji ÔÇô jest nie do zaakceptowania dla ┼Ťrodowisk, kt├│re jej stosowania ze wzgl─Öd├│w ideologicznych nie uznaj─ů. Wydaje si─Ö jednak, ┼╝e takie pogl─ůdy s─ů stosunkowo marginalne ÔÇô o delegalizacji antykoncepcji w Polsce nie m├│wi si─Ö raczej powa┼╝nie (chocia┼╝ ostatnie doniesienia o nielegalnym u┼╝ywaniu przez lekarzy klauzuli sumienia do odmowy wypisania recepty na tabletki antykoncepcyjne pozwalaj─ů s─ůdzi─ç, ┼╝e by─ç mo┼╝e maj─ů wi─Öksze rozmiary, ni┼╝ zwyk┼éo si─Ö s─ůdzi─ç).
Innym problemem jest kwestia liczby urodze┼ä w og├│le. Je┼Ťli za┼éo┼╝ymy, ┼╝e obok minimalizacji liczby dokonywanych aborcji naszym celem jest zwi─Ökszenie dzietno┼Ťci, sytuacja mo┼╝e nieco si─Ö skomplikowa─ç. Pytanie jednak: czy koniecznie? To zn├│w kwestia, nad kt├│r─ů warto by┼éoby si─Ö zastanowi─ç, wykorzystuj─ůc fakty, dane i naukowe prognozy. By to nast─ůpi┼éo ÔÇô niezmiennie potrzebujemy otwartej rozmowy.
***
Nagroda Wysokich obcas├│w dla Natalii Przybysz mo┼╝e wi─Öc wzbudza─ç kontrowersje, je┼Ťli potraktujemy j─ů jako nagrod─Ö za odwag─Ö do wolno┼Ťci wyboru ÔÇô czyli do samego dokonania ÔÇ×aborcji na ┼╝yczenieÔÇŁ. Jako nagroda za ÔÇ×prze┼éamanie zmowy milczeniaÔÇŁ wywo┼éuje jednak niezrozumia┼ée oburzenie. W ko┼äcu bez w─ůtpienia, je┼Ťli czego┼Ť w temacie aborcji potrzeba, to w┼éa┼Ťnie danych i rozmowy ÔÇô konkretnych przypadk├│w, a nie teoretyk├│w, kt├│rzy nigdy w sytuacji wyboru si─Ö nie znale┼║li. Natalia Przybysz nie tylko zdecydowa┼éa si─Ö na odwa┼╝ne wyznanie, ale te┼╝ nie cofn─Ö┼éa si─Ö przed nim, maj─ůc zapewne ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, jak trudne b─Öd─ů konsekwencje. Oczywi┼Ťcie, by─ç mo┼╝e zale┼╝a┼éo jej na medialnym rozg┼éosie, ale nawet je┼Ťli, zap┼éaci┼éa za niego bardzo wysok─ů cen─Ö. I chyba za t─Ö cen─Ö nale┼╝y jej si─Ö tytu┼é ÔÇ×SuperbohaterkiÔÇŁ.
Wyznanie Przybysz mog┼éoby otworzy─ç drog─Ö do wys┼éuchania i zrozumienia kobiet, kt├│re na aborcj─Ö si─Ö decyduj─ů. Nie ma znaczenia, jak─ů maj─ů pozycj─Ö spo┼éeczn─ů, przekonania i jak moralnie oceniaj─ů swoje decyzje ÔÇô s─ů ┼║r├│d┼éem informacji, kt├│re pozwoli┼éyby nam doj┼Ť─ç do przyczyn decyzji, zebra─ç dane i zastanowi─ç si─Ö nad tym, jak─ů strategi─Ö mo┼╝emy w ich obliczu rozwin─ů─ç jako obywatele. Pi─Ötnuj─ůc, nie sprawimy, ┼╝e aborcji b─Ödzie mniej ÔÇô prawdopodobnie wr─Öcz przeciwnie. Przecie┼╝ nawet je┼Ťli ÔÇ×aborcj─Ö na ┼╝yczenieÔÇŁ potraktujemy jako wroga, trudno walczy si─Ö z nieznanym, tajemniczym przeciwnikiem. Diagnoza jest teraz tym, czego potrzeba nam najbardziej.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś