Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Co po OFF-ie?

Czy warto ekscytowa─ç si─Ö muzyk─ů, skoro wy┼Ťpiewano i zagrano ju┼╝ prawie wszystko? Co stanowi dzi┼Ť o przyjemno┼Ťci ze s┼éuchania nagra┼ä: do┼Ťwiadczenie autentyczno┼Ťci czy kunsztowna stylizacja? Odpowiadaj─ů muzycy z grup Turbonegro, Sier┼Ť─ç i Kapela ze Wsi Warszawa.┬á

Turbonegro, fot.: Michał Murawski

Turbonegro, fot.: Michał Murawski


Nie ma bardziej mia┼ékiej formu┼éy tekstu dziennikarskiego ni┼╝ relacja z koncertu rockowego. ÔÇ×Kto by┼é, ten wieÔÇŁ┬áÔÇô m├│wi ludowe porzekad┼éo. A kto nie by┼é, to albo nie chcia┼é i nic go opis riff├│w i sol├│wek nie obchodzi, albo nie m├│g┼é i czytanie o tym, jak by┼éo, powi─Öksza rozczarowanie. T─Ö prawid┼éowo┼Ť─ç u┼Ťwiadomi┼éem sobie po latach skrupulatnego notowania blask├│w i cieni kolejnych edycji katowickiego OFF Festiwalu. W ko┼äcu zrozumia┼éem, ┼╝e nie zostan─Ö nowym Lesterem Bangsem i ┼╝eby m├│j s┼éu┼╝bowy pobyt zako┼äczy┼é si─Ö po┼╝ytkiem wi─Ökszym ni┼╝ w┼éasna satysfakcja, nale┼╝y zabra─ç si─Ö do sprawy z innej strony.
Za metodologiczny przewodnik po tegorocznym OFFie pos┼éu┼╝y┼éa mi jedna z najg┼éo┼Ťniejszych ksi─ů┼╝ek oko┼éomuzycznych, kt├│re ukaza┼éy si─Ö w tym roku: ÔÇ×Retromania. Jak popkultura ┼╝ywi si─Ö w┼éasn─ů przesz┼éo┼Ťci─ůÔÇŁ Simona Reynoldsa. Jeden z najbardziej wp┼éywowych brytyjskich krytyk├│w muzycznych postawi┼é tez─Ö o mia┼éko┼Ťci popkultury, kt├│ra (nie tylko w ┼Ťwiecie muzyki) opiera si─Ö na wiecznych, nostalgicznych powrotach do tego, co kolejne pokolenia s┼éuchaczek i s┼éuchaczy pami─Ötaj─ů z dzieci┼ästwa. Wedle Reynoldsa proces ten trwa ju┼╝ od lat 60. Nap─Ödzaj─ů go kolejne fale autentycznej lub wyobra┼╝onej t─Ösknoty za utracon─ů niewinno┼Ťci─ů, autentyzmem, oryginalno┼Ťci─ů, biglem i fasonem. W muzyce pop, rock and rollu oraz ich kontrkulturowych antytezach od dziesi─Öcioleci nie pojawi┼éy si─Ö nowe jako┼Ťci. Punk? Reynolds dowodzi, ┼╝e by┼é to przede wszystkim tryumfalny powr├│t tradycyjnego rock and rolla. Hip-hop ÔÇô nowoczesna interpretacja zakorzenionych tradycji. Zbieranie kolekcjonerskich wyda┼ä p┼éyt i poszukiwanie ┼║r├│de┼é wsp├│┼éczesnych m├│d? Ot, muzealizacja rocka, kt├│ra prowadzi do umieszczenia muzyk├│w w szklanych gablotach, przyszpilenia tak jak motyli na wystawach entomologicznych. ┼╣r├│d┼éem pociechy mo┼╝e by─ç jedynie prawdopodobna perspektywa, w kt├│rej internetowe archiwa p─Ökn─ů w szwach i historia muzyki zacznie toczy─ç si─Ö na nowo.
Jak te przewidywania maj─ů si─Ö do wra┼╝e┼ä z festiwalu, kt├│rego program opiera si─Ö na ┼Ťciganiu nowych trend├│w i poszukiwaniu oryginalno┼Ťci? Czy w og├│le warto ekscytowa─ç si─Ö muzyk─ů, skoro wy┼Ťpiewano i zagrano ju┼╝ prawie wszystko? Co stanowi dzi┼Ť o przyjemno┼Ťci ze s┼éuchania nagra┼ä: do┼Ťwiadczenie autentyczno┼Ťci czy kunsztowna stylizacja?
Postanowi┼éem o to zapyta─ç najbardziej kompetentne osoby ÔÇô muzyk├│w z grup, kt├│rych wyst─Öpy nale┼╝a┼éy do najja┼Ťniejszych punkt├│w tegorocznego OFFa. Chc─ůc uzyska─ç jak najszersz─ů reprezentacj─Ö postaw i poetyk zdecydowa┼éem si─Ö zasi─Ögn─ů─ç j─Özyka u rock and rollowych obrazoburc├│w z Turbonegro, wymy┼Ťlaj─ůcego black metal na nowo sk┼éadu Sier┼Ť─ç (sensacja trzeciego dnia festiwalu) oraz odnowicieli polskiego folku z Kapeli ze Wsi Warszawa. Plon tych ÔÇ×rozm├│w z kluczemÔÇŁ poni┼╝ej, a na ko┼äcu relacji glossa z zestawieniem wykonawc├│w, kt├│rych po katowickich koncertach warto umie┼Ťci─ç na prywatnych playlistach (oraz: uk┼éon w stron─Ö nieobecnych masochist├│w).

Turbonegro. ÔÇ×Postmodernizm, albo co┼Ť w ten dese┼äÔÇŁ

Opowiadaj─ů Tony Sylvester (wokal) i Euro Boy (gitara solowa)

W┼éa┼Ťnie zeszli┼Ťcie ze sceny po swoim pierwszym koncercie dla polskiej widowni.
Tony Sylvester: Tak. By┼é to te┼╝ m├│j pierwszy pobyt w Polsce.
I jak oceniacie polsk─ů publiczno┼Ť─ç?
T.S.: ┼Üwietna! Zanim zacz─Öli┼Ťmy koncert, pod scen─ů nie by┼éo zbyt wielu ludzi. A jak zacz─Öli┼Ťmy gra─ç pierwszy utw├│r, to wszyscy si─Ö zbiegli. To by┼éo fantastyczne.
Euro Boy: Bardzo nam si─Ö podoba┼é nasz pierwszy polski wyst─Öp. To naprawd─Ö fajny festiwal. Szczerze m├│wi─ůc, jako zesp├│┼é gitarowy z hard rockowymi wp┼éywami cz─Ö┼Ťciej wyst─Öpujemy na festiwalach metalowych lub punkowych. Muzyka rockowa jest dzi┼Ť troch─Ö na uboczu. Fajnie by┼éo wzi─ů─ç udzia┼é w festiwalu, kt├│rego program jest zr├│┼╝nicowany.
Gracie w angielsko-norweskim sk┼éadzie. Jestem ciekaw, czy znacie jakie┼Ť polskie zespo┼éy. Na przyk┼éad Chopina.
T.S.: Kogo?
Kompozytora.
T.S.: Taaa i G├│reckiego (┼Ťmiech). No i oczywi┼Ťcie Behemoth.
A Holy Toy? To norweski zesp├│┼é sformowany przez Andrzeja Dziubka, polskiego g├│rala, kt├│ry uciek┼é z PRL do Norwegii.
E.B.:┬áTak, pami─Ötam ich z dzieci┼ästwa. Byli gwiazd─ů naszej sceny, a ich p┼éyta pewnie najlepsz─ů w historii norweskiej muzyki zaraz poÔÇŽ
T.S.: Apocalypse Dudes i Retox.
O OFF Festivalu m├│wi si─Ö, ┼╝e to ÔÇ×zjazd hipster├│wÔÇŁ. Tymczasem ÔÇ×Hobbit MotherfuckersÔÇŁ, jeden z waszych najs┼éynniejszych utwor├│w, wymierzony jest w postawy, kt├│re, z pewn─ů doz─ů z┼éej woli, mo┼╝na przypisa─ç s┼éuchaczom, kt├│rzy co roku pojawi─ů si─Ö w Katowicach.
T.S.: Sugerowa┼éem, ┼╝eby to dzi┼Ť zagra─ç, bo to taka ┼Ťwietna piosenka (┼Ťmiech).
E.B.: Ta piosenka powsta┼éa w 1995 roku. Nie opowiada o hipsterach, ale o ├│wczesnym trendzie na tak zwany neoprymitywizm. Jego zwolennicy nosili dredy, grali na didgeridoo, pr├│bowali powr├│ci─ç do kultury plemiennej. Nie mamy nic przeciwko hipsterom. Sami nimi jeste┼Ťmy.
T.S.: Riff z ÔÇ×Hobbit MoterfuckersÔÇŁ by┼é inspiracj─ů do jednego z utwor├│w na ÔÇ×Sexual HarassmentÔÇŁ, naszej ostatniej p┼éycie.
Pom├│wmy troch─Ö o najnowszym albumie, ÔÇ×Rock and Roll MachineÔÇŁ. Brzmi jak muzyka ojc├│w waszej publiczno┼Ťci. Jest na nim du┼╝o nawi─ůza┼ä do lat 80., rocka stadionowego, tak zwanego hairmetalu. Turbonegro zawsze by┼éo gdzie┼Ť pomi─Ödzy gara┼╝em a stadionem. Mam wra┼╝enie, ┼╝e tym razem postawili┼Ťcie na stadion.
T.S.: Od lat nie mieli┼Ťmy w sk┼éadzie klawiszowca. P├ąl Pot Pamparius odszed┼é ze sk┼éadu, jeszcze zanim trafi┼éem do zespo┼éu. Kiedy Crown Prince Haakon Marius zagra┼é swoje partie do ÔÇ×Hot for NietscheÔÇŁ i ÔÇ×Special EducationÔÇŁ, pomy┼Ťla┼éem: ÔÇ×O tak, to jest to!ÔÇŁ.
Lubimy tak─ů muzyk─Ö. S┼éuchamy jej na bekstejd┼╝u, wychowywali┼Ťmy si─Ö na niej. Je┼Ťli urodzi┼ée┼Ť si─Ö w moim pokoleniu, to nie ma si┼éy, ┼╝eby taka muzyka nie zaatakowa┼éa twojej psychiki, kiedy by┼ée┼Ť ma┼éy. Urodzi┼éem si─Ö w 1973 roku. Dotar┼é do mnie szczytowy moment takiej muzyki w latach 1978ÔÇô83. Siedzia┼éem przed telewizorem, kt├│ry nadawa┼é muzyk─Ö, na kt├│rej jeszcze nie bardzo si─Ö zna┼éem.
I to by┼éa ostatnia rzecz, kt├│ra ci─Ö zachwyci┼éa, zanim odkry┼ée┼Ť punk?
T.S.: Dok┼éadnie tak. To by┼éa muzyka, kt├│r─ů odbiera┼éem biernie, w czasach, kiedy jeszcze nie wyrabia┼éem sobie w┼éasnych opinii. Ale polubi┼éem j─ů na zawsze.
E.B.: Nad tym albumem pracowali┼Ťmy z prawdziw─ů rado┼Ťci─ů. Pomy┼Ťleli┼Ťmy, ┼╝e nie damy rady nagra─ç lepszych punkowych piosenek od tych, kt├│re ju┼╝ mamy w dyskografii. Wi─Öc postanowili┼Ťmy nagra─ç muzyk─Ö, kt├│ra b─Ödzie autentyczna przez odzwierciedlenie tego, kim jeste┼Ťmy teraz. To zupe┼énie naturalne. Nasza poprzednia p┼éyta to by┼é powr├│t do korzeni. Tym razem chcieli┼Ťmy zrobi─ç co┼Ť nowego, sprawdzi─ç, czy uda si─Ö ponownie wprowadzi─ç klawisze do hard rocka, bo zd─ů┼╝y┼éy wypa┼Ť─ç z obiegu, jako┼Ť w okolicach fali popularno┼Ťci grungeÔÇÖu w latach 90.
To bardzo szczera p┼éyta. W┼éo┼╝yli┼Ťmy w ni─ů serce, prawdziwe emocje. To dla nas tak┼╝e powr├│t do dzieci┼ästwa.
T.S.: Wszystko, co si─Ö z ni─ů wi─ů┼╝e, ma tworzy─ç krain─Ö niewinno┼Ťci. Klawisze jak z automat├│w do gry, brzmienie, ok┼éadka.
A z drugiej strony jest na tej p┼éycie piosenka ÔÇ×Skinhead Rock and RollÔÇŁ. Tekst dotyczy skinowskiego etosu, ale muzyka zupe┼énie nie koresponduje z tym, czego s┼éuchaj─ů skini.
T.S.: Wyobrazili┼Ťmy sobie, co by si─Ö sta┼éo, gdyby Andrew Lloyd Webber napisa┼é musical o skinheadach. Pomy┼Ťleli┼Ťmy, ┼╝e to ┼Ťwietny koncept, i tak powsta┼é ten utw├│r. To nie jest skinowska piosenka, ale piosenka o skinheadach.
E.B.: W 2016 pojechali┼Ťmy na tourn├ęe do Stan├│w Zjednoczonych. Grali┼Ťmy tam piosenk─Ö Eltona Johna ÔÇ×Saturday NightÔÇÖs Allright for FightingÔÇŁ, a to przecie┼╝ piosenka o skinheadach, kt├│rzy na Wyspach byli popularn─ů subkultur─ů w latach 70. i 80. Wp┼éywa┼éy nich r├│┼╝ne zespo┼éy, na przyk┼éad the Who. Postanowili┼Ťmy si─Ö zabawi─ç tym klimatem. Ale mo┼╝e to zbyt z┼éo┼╝ony koncept.
T.S.: Kochamy klimat lat 70., glam rock i tak dalej. Ale nie chcieli┼Ťmy go dos┼éownie odtwarza─ç. Jest taki ┼Ťwietny w┼éoski zesp├│┼é Giuda. Graj─ů stuprocentowy glam. My nie musimy.
E.B.: Nawet wczesne nagrania AC/DC wi─ů┼╝─ů si─Ö z t─ů subkultur─ů. W Australii by┼éa subkultura sharpies, kombinacja klimat├│w skinowskich z glam rockiemÔÇŽ
Kt├│ra dzi┼Ť doczeka┼éa si─Ö wskrzeszenia za spraw─ů grupy Amyl and the SniffersÔÇŽ
T.S.: No w┼éa┼Ťnie, tych australijskich brzmie┼ä te┼╝ s┼éuchamy, zw┼éaszcza w klasycznym wydaniu: Rose Tattoo, Lobby LoydeÔÇÖa, Coloured Balls i tak dalej.
Rozmawiamy w historycznym momencie. Rok temu by┼éa czterdziesta rocznica wybuchu punk rocka. Coraz wi─Öksz─ů popularno┼Ť─ç zdobywa pogl─ůd, ┼╝e w muzyce rockowej ÔÇ×wszystko ju┼╝ by┼éoÔÇŁ i nie da si─Ö osi─ůgn─ů─ç niczego nowego. A wy jeste┼Ťcie jedn─ů z ostatnich grup, kt├│ra poprzez wspomniany ÔÇ×maria┼╝ gara┼╝u ze stadionemÔÇŁ wnios┼éa do niego ┼Ťwie┼╝─ů energi─Ö.
T.S.: Troch─Ö trudno mi o tym m├│wi─ç, bo kiedy dzia┼éy si─Ö te rzeczy, nie by┼éem cz┼éonkiem zespo┼éu. Dla mnie Turbonegro to co┼Ť jak przycisk z napisem ÔÇ×resetÔÇŁ. To by┼éo co┼Ť nowego. Bo rzeczy, kt├│rych s┼éucha┼éem w 1997 czy 1998, by┼éy znacznie bardziej zaawansowane, pretensjonalne. A kiedy us┼éysza┼éem to, pomy┼Ťla┼éem, ┼╝e to co┼Ť autentycznego, taki prawdziwek.
A je┼Ťli chodzi o punk i w og├│le ca┼é─ů muzyk─Ö gitarow─ů, to szczerze m├│wi─ůc, od tamtej pory nie s┼éysza┼éem zbyt wielu innowacyjnych nagra┼ä.
E.B.: By─ç mo┼╝e ÔÇ×punkt ko┼äcowyÔÇŁ w historii rocka i pocz─ůtek ÔÇ×nowej ery w muzyceÔÇŁ nast─ůpi┼é w 1994 po ┼Ťmierci Kurta Cobaina i rok p├│┼║niej, kiedy internet zacz─ů┼é by─ç tak bardzo popularny. Po tych dw├│ch wydarzeniach rock przesta┼é by─ç form─ů rebelii, a sta┼é si─Ö cz─Ö┼Ťci─ů tradycji.
Na ile powa┼╝nie traktujecie swoj─ů muzyk─Ö i przekaz? Troch─Ö przypomina ÔÇ×punkowy kabaretÔÇŁ, ale dla obecnych pod scen─ů ludzi z ekip waszego fan klubu Turbojugend, kt├│rzy do Katowic przyjechali z ca┼éej Polski i kilku innych kraj├│w, m┼éyn pod scen─ů to powa┼╝na sprawa, wr─Öcz element to┼╝samo┼Ťci.
E.B.: Nasz zesp├│┼é to nie dowcip. Traktujemy powa┼╝nie to, co robimy. Staramy si─Ö gra─ç dobr─ů muzyk─Ö, wk┼éadamy w to emocje. Ale te┼╝ mn├│stwo humoru. To zmy┼Ťlna mikstura. Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e to postmodernizm, albo co┼Ť w ten dese┼ä. Niekt├│rych mo┼╝e wprowadza─ç w zak┼éopotanie. Ma kilka warstw, mo┼╝na o nim m├│wi─ç na r├│┼╝nych poziomach. Turbonegro jest jak pude┼éko: w jednym rogu jest ┼Ťmiech, w drugim z┼éo┼Ť─ç i agresja, w trzecim co┼Ť dla bystrzak├│w a w ostatnim szczere emocje.
A w ┼Ťrodku pude┼éka mie┼Ťci si─Ö transgresja i naruszanie politycznej poprawno┼Ťci.
T.S.: Ju┼╝ nie tak bardzo jak dawniej. W tekstach jest przede wszystkim nasze poczucie humoru, spos├│b, w jaki ze sob─ů rozmawiamy. Nie staramy si─Ö szokowa─ç za wszelk─ů cen─Ö. Nie jeste┼Ťmy band─ů internetowych trolli wybieraj─ůcych tematy, kt├│re wzbudzaj─ů kontrowersje.
Zapewniam, ┼╝e nie mam zamiaru wci─ůga─ç w rozmow─Ö o polityce. Ale uwa┼╝am, ┼╝e wasz zesp├│┼é tworzy pewne ramy do ekspresji do pewnych niepoprawnych zachowa┼ä, naruszania tabu, odgrywania hiperm─Öskich postaw.
T.S.: Hipermaskulinizm jest u nas obecny w tej samej formie, kt├│ra pochodzi z kultury gejowskiej. Wiesz, lata 70., jeansy denim, ca┼éa ta estetyka, zesp├│┼é Queen, czy nawet Mick Jagger z tamtych lat… To z jednej strony bardzo m─Öskie, maskulinistyczne, ale z drugiej totalnie kampowe. Na scenie wygl─ůdamy jak macho, pewnie najbardziej ja i Tom (Happy Tom ÔÇô basista grupy, przyp. J.B.), ale jest to forma wielopoziomowej zabawy rolami.
E.B.: W czasie koncert├│w chcemy da─ç naszej publiczno┼Ťci poczucie wolno┼Ťci i dobr─ů zabaw─Ö, ale te┼╝ do┼Ťwiadczenie wyj┼Ťcia poza granice.
T.S.: Jest tyle zespo┼é├│w, kt├│re m├│wi─ů o powa┼╝nych sprawach i kondycji cz┼éowieka, m├│wi─ůc wprost, wskazuj─ů i krytykuj─ů problemy tego ┼Ťwiata. A my jeste┼Ťmy dla tych, kt├│rzy po tygodniu w pracy chc─ů si─Ö troch─Ö wyzerowa─ç.

Sier┼Ť─ç, fot.: Micha┼é Murawski

Sier┼Ť─ç, fot.: Micha┼é Murawski

Sier┼Ť─ç. ÔÇ×Emocja blackmetalowaÔÇŁ

Opowiadaj─ů Ada Lizardziuk (wokal, bas), Jakub Lemiszewski (gitara, wokal) i Anatol Malinowski (perkusja)

Nic o was nie wiem. Muzyk─Ö Sier┼Ťci pozna┼éem dopiero podczas koncertu. A z biogramu wyczyta┼éem, ┼╝e wydali┼Ťcie ju┼╝ trzy kasety i sporo koncertujecie.
Ada Lizardziuk: Nie robili┼Ťmy ┼╝adnej promocji. Rozchodzi┼éy si─Ö w┼Ťr├│d znajomych.
Anatol Malinowski: To by┼éy spontaniczne, troch─Ö przypadkowe nagrania, na przyk┼éad z kom├│rki. No, ale ukaza┼éy si─Ö.
Na wasz koncert na scenie eksperymentalnej przyci─ůgn─Ö┼éa mnie etykietka black metal. A nie wygl─ůdacie, jakby┼Ťcie przybyli znad norweskich fiord├│w.
Jakub Lemiszewski: Bo nie o to nam chodzi. Nie chcemy kierowa─ç si─Ö zasadami wymy┼Ťlonymi dwadzie┼Ťcia lat temu.
A.L.:┬áChodzi o emocje. Kogo obchodzi, jak wygl─ůdamy?
A.M.: W black metalu wa┼╝ne s─ů tylko samotno┼Ť─ç i depresja. Ca┼éa reszta szopki lajfstajlowo-wizerunkowej niespecjalnie mnie interesuje.
Ale black metal to te┼╝ pewien etos.
J.L.: Dla mnie to fascynacja czysto muzyczna. W gimbazie i liceum s┼éucha┼éem ca┼éej masy surowego black metalu. Zawsze wiedzia┼éem, ┼╝e to jest to, chc─Ö co┼Ť takiego robi─ç. Ale nie mia┼éem wczytu na ideologi─Ö ani na przebieranki. Nie lecimy za schematem. Ale zawarte w black metalu emocje maj─ů dla nas warto┼Ť─ç. ┼╗yjemy w trudnych i dziwnych czasach. Potrzeba takiej radykalnej muzyki.
To dla nas instynktowny wyb├│r. Nie gramy rozleg┼éych, progresywnych form, tylko walczymy z w┼éasnymi, niekoniecznie pozytywnymi emocjami.
A.L.: Najbardziej si─Ö ciesz─Ö, kiedy po koncercie podchodz─ů do mnie ziomale i m├│wi─ů, ┼╝e dali┼Ťmy im si┼é─Ö, ┼╝eby mogli zmierzy─ç si─Ö z w┼éasnymi demonami.
Drugi wa┼╝ny komponent w waszej muzyce to punk, jakkolwiek by┼Ťmy go nie definiowali.┬á
J.L.: Gramy muzyk─Ö, kt├│ra jest oparta na kr├│tkich zap─Ötleniach gitary. Mo┼╝e to ┼Ťwiadczy o pewnym podobie┼ästwie. Natomiast typowego punka nie gramy, cho─ç oczywi┼Ťcie szanujemy. Na przyk┼éad w Lipsku, kt├│ry jest totalnie lewackim miastem, grali┼Ťmy w jakiej┼Ť komunie punk├│w, kt├│rzy mieszkaj─ů w przyczepach. Szanuj─Ö ich doktryn─Ö samowystarczalno┼Ťci, cho─ç sam nie ┼╝yj─Ö w ten spos├│b.
A.L.: Punk to ┼Ťci┼Ťni─Öta, zamkni─Öta struktura. Punkowcy dobrze czuj─ů si─Ö pod w┼éasnym sztandarem, je┼Ťli to, co graj─ů, podoba si─Ö innym punkowcom i jest zagrane wedle metryki. Na innej true punkowej imprezie publiczno┼Ť─ç by┼éa skonsternowana tym, ┼╝e na przyk┼éad perkusja nie leci w ich ulubionym bicie i nie mog─ů do tego pogowa─ç.
A.M.: Sam nigdy nie lubi┼éem pogo. Wbija┼éem na te wszystkie ci─Ö┼╝kie koncerty, ┼╝eby sobie pota┼äczy─ç.
Zagrali┼Ťcie sporo koncert├│w za granic─ů.
J.L.: Grali┼Ťmy tras─Ö w Rosji i w Ukrainie, gdzie byli┼Ťmy po raz drugi. A opr├│cz tego mamy na koncie takie pojedyncze wypady do Czech i Niemiec. Chcieliby┼Ťmy z nasz─ů muzyk─ů zwiedzi─ç jak najwi─Öcej ┼Ťwiata, ale wsch├│d to dobry kierunek. W Ukrainie jest bardzo du┼╝o ludzi, kt├│rzy czuj─ů nasz─ů muzyk─Ö. Kiedy byli┼Ťmy tam po raz pierwszy w 2016, to dos┼éownie oszaleli. 120 os├│b na koncercie jakiej┼Ť tam noiseÔÇÖowej kapeli z Polski. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e s┼éuchaj─ů naszych kawa┼ék├│w, wiedz─ů, co robimy i kim jeste┼Ťmy.┬á
A.M.: Ludzie tam maj─ů w sobie mocny d├│┼é. Temperatury, polityka, mn├│stwo k┼éopot├│w, na przyk┼éad mieszkaniowych. W takiej sytuacji udzia┼é w scenie noise rockowej czy noiseÔÇÖowej jest r├│wnie naturalny co wyj┼Ťcie na miasto z ziomkami.
A.L.: Ludzie czuj─ů si─Ö pozbawieni nadziei. Nie maj─ů priorytet├│w typu kasa, bo wiadomo, ┼╝e tej kasy raczej nie b─Ödzie. Szukaj─ů wra┼╝e┼ä gdzie indziej.
A.M.: Z kolei to, ┼╝e zagrali┼Ťmy w Moskwie, by┼éo wynikiem przypadku. Organizator festiwalu Noise-o-rama chcia┼é ┼Ťci─ůgn─ů─ç jak najwi─Öcej ciekawych zespo┼é├│w. Wpad┼é na nas, wpisuj─ůc tagi ÔÇ×black metalÔÇŁ i ÔÇ×noiseÔÇŁ na bandcampie.
A jak wygl─ůda sytuacja w Warszawie?
A.L.: Warszawa to miejsce spotka┼ä. Wszyscy jeste┼Ťmy sk─ůdin─ůd. W Warszawie jest wi─Öcej ludzi ni┼╝ w innych miastach. Robisz jakie┼Ť chore g├│wno i masz komu je przedstawi─ç. Je┼Ťli kto┼Ť robi jakie┼Ť pojebane rzeczy w rodzinnej pipid├│wie, to serdecznie zapraszamy go do Warszawy (┼Ťmiech). Znajd─ů si─Ö ludzie, kt├│rzy b─Öd─ů nim zainteresowani.
J.L.: Z Bydgoszczy, Krakowa, Poznania. W Warszawie poznali┼Ťmy si─Ö sze┼Ť─ç lat temu. Wsp├│lnie uczyli┼Ťmy si─Ö muzyki, ┼éa┼╝─ůc na koncerty. W Poznaniu mia┼éem problem ze znalezieniem ludzi do grania radykalnej muzyki. Mia┼éem projekt Graveyard Drug Party, bliski temu, co dzi┼Ť robi Sier┼Ť─ç, ale nie da┼éo si─Ö go kontynuowa─ç.
A.M.: Zale┼╝y mi na tym, ┼╝eby nie tylko w Warszawie dzia┼éy si─Ö ciekawe rzeczy, ┼╝eby tworzy┼éy si─Ö lokalne sceny, a ludzie z innych miast te┼╝ mieli dost─Öp do takiej ÔÇ×regularnej dziwno┼ŤciÔÇŁ.
Nast─Öpne pytanie wynika z mojego konceptu zwiedzania OFFa z ksi─ů┼╝k─ů ÔÇ×RetromaniaÔÇŁ Simona Reynoldsa pod pach─ů. Wed┼éug niego szalenie trudno wymy┼Ťli─ç dzi┼Ť now─ů muzyk─Ö. Wy stanowicie w mojej opowie┼Ťci jutrzenk─Ö nadziei.
A.L.:┬áLudzka kreatywno┼Ť─ç nie zna granic.
J.L.: G┼éoszenie, ┼╝e wszystko ju┼╝ by┼éo, to dla mnie zramola┼ée gadanie. Zawsze da si─Ö skmini─ç co┼Ť nowego. Tylko trzeba mie─ç troch─Ö odwagi, by to zrobi─ç. Bo ka┼╝demu zespo┼éowi da si─Ö udowodni─ç, ┼╝e jest sum─ů poprzednik├│w. Ale nowa jako┼Ť─ç zale┼╝y od energii, zbiorowego ducha, a nie medialnego podbicia.
A.M.: Gdyby Animal Collective zaczyna┼é gra─ç w tej dekadzie, nie trafi┼éby w tak doskona┼éy moment jak dziesi─Ö─ç lat temu. Dooko┼éa jest mn├│stwo nowej muzyki, cz─Östo jeszcze dziwniejszej ni┼╝ wcze┼Ťniej. Tylko, paradoksalnie, trzeba jeszcze g┼é─Öbiej kopa─ç, by na ni─ů trafi─ç.
Przecie┼╝ internet to chyba najbardziej pojemna i dost─Öpna forma dystrybucji i promocji.
A.M.: Ale tak z 8ÔÇô10 lat temu istnia┼éo mn├│stwo blog├│w muzycznych, na kt├│rych ludzie pisali o nowej muzyce. Istnia┼éa wok├│┼é tego mikrosubkultura. Teraz te kana┼éy poznika┼éy.
Na koniec zostawi┼éem do b├│lu konwencjonalne pytanie o teksty.
J.L.: Bywaj─ů ┼Ťpiewane ÔÇ×po AdowemuÔÇŁ.
A.L.: Teksty sk┼éadaj─ů si─Ö z pojedynczych fraz. A kiedy ┼Ťpiewam, to cz─Östo mam w tyle bani, ┼╝e ÔÇ×ooo, teraz musz─Ö to za┼Ťpiewa─çÔÇŁ, czasem uciekaj─ů mi s┼éowa, ÔÇ×lec─Ö na d┼║wi─ÖkuÔÇŁ. Mam inny projekt, w kt├│rym pisz─Ö domkni─Öte piosenki. W Sier┼Ťci improwizuj─Ö.

Kapela ze Wsi Warszawa, fot.: Micha┼é Murawski

Kapela ze Wsi Warszawa, fot.: Micha┼é Murawski

Kapeli ze Wsi Warszawa ÔÇ×ziemscy matriociÔÇŁ

Opowiadaj─ů Maciej Szajkowski (perkusjonalia), Sylwia ┼Üwi─ůtkowska (wokal, skrzypce, fidel p┼éocka),┬áMagdalena Sobczak-Kotnarowska (┼Ťpiew, cymba┼éy), Piotr Gli┼äski (perkusja, baraban)

Mamy ma┼éo czasu, a i pewnie jeste┼Ťcie zm─Öczeni po koncercie, wi─Öc zaczn─Ö z grubej rury: Polska!┬á
Sylwia ┼Üwi─ůtkowska: Polska… jaka jest, ka┼╝dy widzi.
Maciej Szajkowski: Pi─Ökny jest nasz kraj z lotu ptaka.
Z wysoko┼Ťci sceny te┼╝?
M.S.: Nie, chyba nie. Nie aspirujemy do scen ustawionych wysoko nad lud┼║mi, ale nie na wszystko mamy wp┼éyw. M├│wisz Polska, ale mog┼ée┼Ť te┼╝ powiedzie─ç: Azerbejd┼╝an, Turkmenistan, Gruzja, Mongolia, Powsin, Karczew, Falenica. Nie mamy wp┼éywu na to, gdzie si─Ö rodzimy i jakim j─Özykiem si─Ö pos┼éugujemy. To rzecz nabyta. Nie przywi─ůzujemy du┼╝ej wagi do tego, kto sk─ůd pochodzi. Raczej interesuje nas historia, jak─ů ze sob─ů niesie. Interesuje nas cz┼éowiek, jego plemi─Ö, p├│┼║niej etnos, a nie granice, kt├│re wytyczono na mapie. Odnosimy si─Ö do kultury uniwersalnej, wskazuj─ůc na ┼║r├│d┼éa.
To jak na OFFie. Gra muzyka z ca┼éego ┼Ťwiata, a wy jeste┼Ťcie odpowiedzialni za polski komponent w programie.
M.S.: Tak polski jak paprykarz szczeci┼äski, ┼╝ubr├│wka, kierpce i onuce (og├│lny wybuch ┼Ťmiechu).┬á
No, ale mo┼╝na wasz─ů muzyk─Ö potraktowa─ç jak promocj─Ö polskiego dziedzictwa kulturowego, dzia┼éalno┼Ť─ç patriotyczn─ů…
S.┼Ü.:┬áTo du┼╝e s┼éowa. Staramy si─Ö nie u┼╝ywa─ç wielkich s┼é├│w. Ale w pewien spos├│b tak jest. To patriotyzm w najbardziej po┼╝─ůdanej formie, poszukiwanie Polski, kt├│ra jest otwarta, a nie ksenofobiczna, ludzi ┼╝yczliwych, a nie zamkni─Ötych w sobie i nienawistnych. Chcemy budowa─ç nasz─ů muzyk─ů mosty i jak najpi─Ökniej pokaza─ç Polsk─Ö.┬á
Piotr Gli┼äski: Jestem dumny z tego, ┼╝e je┼║dzimy po ca┼éym ┼Ťwiecie i promujemy nasz─ů kultur─Ö. Ale to nie jest cel ideologiczny.
M.S.: Nie przysz┼éo nam to przez my┼Ťl a┼╝ do koncertu, kt├│ry kilkana┼Ťcie lat temu zagrali┼Ťmy w Ameryce. Po raz pierwszy pojawi┼éa si─Ö polonijna publiczno┼Ť─ç. Wcze┼Ťniej uwa┼╝ali, ┼╝e jeste┼Ťmy zespo┼éem ameryka┼äskim, z miejscowo┼Ťci Warsaw we wschodnich Stanach, kt├│ry gra popularn─ů muzyk─Ö wywodz─ůc─ů si─Ö z polki. Polonusi bardzo si─Ö wzruszyli naszym wyst─Öpem. To, ┼╝e przywo┼éali┼Ťmy mi┼ée wspomnienia, by┼éo dla nas sympatyczne. Ale nie chodzi nam o sentymenty. Chcemy budzi─ç ducha i ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ale te┼╝ dopisujemy do tradycji w┼éasne, autorskie przekazy. Tworzymy continuum do tego, co dane nam by┼éo odziedziczy─ç albo samodzielnie odkry─ç. A czemu ci─Ö to tak frapuje?
Bo jeszcze par─Ö lat temu nie do pomy┼Ťlenia by┼éo, ┼╝e dwudziestolatki b─Öd─ů wiedzie─ç, czym jest fidel p┼éocka czy suka bi┼égorajska. A po sukcesie Kapeli pojawi┼éa si─Ö ÔÇ×nowa fala folkuÔÇŁ. Ludzie z takich koncert├│w wynosz─ů wi─Öcej ni┼╝ z lekcji historii, wizyt w muzeum etnograficznym czy z tak zwanych uroczysto┼Ťci patriotycznych.
S.┼Ü.: Uwa┼╝am, ┼╝e samemu nie mo┼╝na oceni─ç w┼éasnego patriotyzmu. To tak, jakby┼Ť pyta┼é nas, czy jeste┼Ťmy dobrymi lud┼║mi.
P.G.: Kto┼Ť mo┼╝e czu─ç si─Ö obywatelem ┼Ťwiata, ale w mi─Ödzynarodowym towarzystwie podkre┼Ťla─ç swoje pochodzenie.
Magdalena Sobczak-Kotnarowska: Mo┼╝na by─ç te┼╝ patriot─ů ziemskim.
M.S.: Albo matriot─ů. O w┼éa┼Ťnie, jeste┼Ťmy matriotami ziemskimi. Swoj─ů drog─ů w Kapeli zawsze podkre┼Ťlali┼Ťmy w─ůtki kobiece.┬á
Cho─çby za pomoc─ů utworu ÔÇ×Ej, ty gburski synieÔÇŁ, pierwszej polskiej piosence feministycznej, jak─ů uda┼éo si─Ö zanotowa─ç etnografom…
M.S.: I nie tylko! Pierwszy sk┼éad z 1997 roku to ja i pi─Ö─ç dziewczyn na froncie. To by┼é (jeszcze wtedy pod┼Ťwiadomy) przekaz ÔÇ×dziewczyny, wychodzicie i realizujecie si─Ö i pokazujecie swoj─ů moc w czasach ostrej, gitarowej kulturyÔÇŁ. W kontrze do post punka si─Ögn─Öli┼Ťmy po instrumenty akustyczne, by eksponowa─ç je tak jak gitary elektryczne, a po drugie pokazywa─ç ┼╝e┼äski pierwiastek w kontrze do kultury macho.
A jak si─Ö nag┼éa┼Ťnia ludowe instrumenty w warunkach rockowego koncertu?
M.S.: Trudno. Przez dziesi─Ö─ç lat zmagali┼Ťmy si─Ö z totaln─ů ignorancj─ů. Akustycy nie wiedzieli, jak ugry┼║─ç brzmienie tych instrument├│w. W ko┼äcu zaprosili┼Ťmy Mario Dziurexa Activatora, cz┼éowieka z innej planety, ale o podobnej do nas wra┼╝liwo┼Ťci. (Mario Dziurex, w┼éa┼Ť─ç. Mariusz Dziurawiec, jest producentem muzycznym, DJ-em, autorem remiks├│w, cz┼éonkiem kolektywu Joint Venture Sound System, jedn─ů z najwa┼╝niejszych postaci polskiej sceny dub ÔÇô przyp. J.B.). On nada┼é naszym wyst─Öpom przestrzeni, odpowiednich barw, proporcji, dynamiki i pokaza┼é nasze brzmienie za pomoc─ů konsolety. To, co dla nas zrobi┼é, wielokrotnie przeros┼éo nasze oczekiwania. Da┼é brzmieniu zupe┼énie nowe ┼╝ycie.
M.S.-K.: Mario jest cz┼éonkiem za┼éogi, jednym z muzyk├│w.┬á
P.G.: Powszechnie uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e instrumenty akustyczne powinny brzmie─ç naturalnie, bez zniekszta┼éce┼ä. Tak jak w orkiestrze klasycznej. W ten spos├│b wychowano wi─Ökszo┼Ť─ç realizator├│w d┼║wi─Öku. Chcemy pokaza─ç, ┼╝e takie ludowe instrumenty mog─ů si─Ö odnale┼║─ç w dzisiejszych czasach, we wsp├│┼éczesnej kulturze i rzeczywisto┼Ťci. Nie musz─ů brzmie─ç archaicznie, mog─ů konkurowa─ç z instrumentami elektronicznymi. Staramy si─Ö ┼é─ůczy─ç muzyk─Ö ludow─ů i wsp├│┼éczesn─ů.
A dla wyst─Öpuj─ůcych dzi┼Ť z wami ┼Ťpiewak├│w z kurpiowskiego ch├│ru wyst─Öp na takim festiwalu to pewnie nowe prze┼╝ycie. Czy panowie komentowali dzisiejszy koncert?
M.S.: Dla nich to fantastyczna przygoda. Mog─ů wyj┼Ť─ç ze ┼Ťwiata imprez folklorystycznych, rodzinnych, puszcza┼äskich i skonfrontowa─ç sw├│j ┼Ťpiew z now─ů publiczno┼Ťci─ů. Staramy si─Ö nie dzieli─ç naszych odbiorc├│w na tych, co przyszli do nas ze ┼Ťwiat├│w reggae, folku, jazzu czy punk rocka. Staramy si─Ö dociera─ç do wszystkich. Ale w wypadku kurpiowskiego ch├│ru pe┼énimy te┼╝ w pewnym sensie rol─Ö pos┼éa┼äc├│w.
Na szcz─Ö┼Ťcie czasy si─Ö zmieniaj─ů i znikaj─ů muzyczne getta. M├│j syn zaraz sko┼äczy 18 lat. Kiedy obserwuj─Ö jego i koleg├│w, to widz─Ö, ┼╝e to ludzie pozbawieni kalek, schemat├│w, mundurk├│w, w kt├│re my wskakiwali┼Ťmy w ich wieku. Nie maj─ů na sobie brzemienia szufladek i subkultur. Jednego dnia inspiruj─ů si─Ö muzyk─ů elektroniczn─ů, ale ┼Ťwietnie bawi─ů si─Ö te┼╝ na koncertach jazzowych i etnicznych. I nie widz─ů w tym nic zdro┼╝nego. To pi─Ökne. Jeste┼Ťmy ┼Ťwiadkami wielkiej przemiany. Ludzie, tworz─ůc muzyk─Ö, zaczynaj─ů czerpa─ç z wielu ┼║r├│de┼é. A muzyka mo┼╝e si─Ö rozwija─ç jedynie w ten spos├│b. W makrokosmosie muzycznym szalenie trudno opowiedzie─ç now─ů histori─Ö, wymy┼Ťli─ç now─ů formu┼é─Ö, brzmienie. Ale je┼Ťli si─Ö jest osob─ů otwart─ů i poszukuj─ůc─ů, to si─Ö udaje. W sztuce nie istniej─ů ograniczenia, obawy, fobie, kryteria.
P.G.: Trzeba by─ç tak┼╝e konsekwentnym. Od ponad dwudziestu lat pracujemy nad tym, ┼╝eby muzyka tradycyjna przebi┼éa si─Ö do mas i cho─ç oczywi┼Ťcie nie jeste┼Ťmy jedynym zespo┼éem dzia┼éaj─ůcym w ten spos├│b, to mamy ogromn─ů satysfakcj─Ö ze zmiany podej┼Ťcia do tradycji muzycznych.
Chcia┼ébym te┼╝ troch─Ö opowiedzie─ç o naszych go┼Ťciach. To bardzo ┼Ťwiadomi arty┼Ťci, przedstawiciele kurpiowskiej elity. Dyrektor szko┼éy, lokalni przedsi─Öbiorcy. Zajmuj─ů si─Ö prac─ů, ale jednocze┼Ťnie maj─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e ich tradycja jest bardzo warto┼Ťciowa. ┼Üwiadomie promuj─ů lokaln─ů kultur─Ö. Kiedy maj─ů okazj─Ö wyst─ůpi─ç, odk┼éadaj─ů prac─Ö, bior─ů urlopy, bo uwa┼╝aj─ů, ┼╝e wyst─Öp na scenie w stroju kurpiowskim jest tego wart.
Prze┼éamali┼Ťcie niemal wszystkie muzyczne granice. Po┼é─ůczyli┼Ťcie polski folklor z tradycjami z odleg┼éych zak─ůtk├│w ┼Ťwiata, punk rockiem, elektronik─ů. A czy jest co┼Ť, czego by┼Ťcie z nim nie zrobili?
M.S.-K.: Ostatnio odm├│wili┼Ťmy napisania piosenki do gry, kt├│ra jest totaln─ů strzelank─ů.
P.G.: Unikamy polityki, nie nagraliby┼Ťmy p┼éyty dla ┼╝adnej partii politycznej.
M.S.: To oczywiste, ┼╝e nie wspieramy ┼╝adnych krwawych korporacji ani niszczycieli planety. Ale je┼Ťli chodzi o maria┼╝e muzyczne, nie ma gatunku, z kt├│rym by┼Ťmy nie po┼╝enili polskiego folku.
***
Na koniec gar┼Ť─ç drobnych uwag i spostrze┼╝e┼ä.
Po tegorocznych wyst─Öpach do playlist i urz─ůdze┼ä odtwarzaj─ůcych muzyk─Ö wypada wklei─ç nagrania nast─Öpuj─ůcych wykonawc├│w:┬ápost punkowej grupy Shortparis (wbrew nazwie pochodz─ů z Petersburga);┬áczaruj─ůcych matron z Como Mamas, kt├│rych ┼╝arliwy ┼Ťpiew gospel przebi┼é si─Ö przez ┼Ťciany gitar i potoki elektronicznych ha┼éas├│w z pobliskich scen;┬ágraj─ůcych stylowego rocka the Mystery Lights (Simon Reynolds pewnie kr─Öci┼éby nosem)┬áoraz koniecznie o eterycznym uroku Derya Y─▒ld─▒r─▒m & Grup ┼×im┼ček (wypada te┼╝ ┼╝ywiej zainteresowa─ç si─Ö tureck─ů muzyk─ů, kt├│ra ┼é─ůczy lokalne tradycje z zachodnim rockiem, popem i fusion).
Odkurzenie i uwa┼╝ny ods┼éuch po latach nale┼╝y si─Ö te┼╝ programowi p┼éyty ÔÇ×SpokojnieÔÇŁ grupy Kult. Zesp├│┼é od kilku lat uchodz─ůcy co najwy┼╝ej za ozdob─Ö juwenaliowych koncert├│w wyszed┼é z konfrontacji z offow─ů publiczno┼Ťci─ů ÔÇ×z tarcz─ůÔÇŁ. Wbrew docinkom krytyk├│w i trudnym czasom dla ÔÇ×etosowegoÔÇŁ rocka o oko┼éopunkowych fundamentach grupa wypad┼éa autentycznie i cieszy┼éa si─Ö wielkim aplauzem. Jedn─ů z mniej oczywistych zalet OFF Festivalu jest ÔÇ×odczarowywanieÔÇŁ wykonawc├│w tak zas┼éu┼╝onych i legendarnych, ┼╝e a┼╝ skazanych na zapomnienie, lub swoista nobilitacja tych, po kt├│rych festiwalowa publiczno┼Ť─ç raczej nie si─Öga. To drugie uda┼éo si─Ö par─Ö lat temu za spraw─ů wzruszaj─ůcego wyst─Öpu Zbigniewa Wodeckiego wraz z Mitch & Mitch Orchestra. Z kolei odegranie s┼éynnych utwor├│w Kultu w okoliczno┼Ťciach innych ni┼╝ piwne bachanalia skutecznie przypomnia┼éo o wielkiej warto┼Ťci ich nagra┼ä ze ÔÇ×SpokojnieÔÇŁ. G┼éos Kazika w obecnej formie, pozbawionej dawnego ┼╝aru i niekiedy ÔÇ×wysi┼ékowejÔÇŁ, brzmi wiarygodnie jak ÔÇ×┼╝yciowe ┼Ťwiadectwo rockmanaÔÇŁ. Warto przy okazji zanotowa─ç, ┼╝e tym wyst─Öpem Kult zaprzeczy┼é jednej z tez postawionych przez Reynoldsa w ÔÇ×RetromaniiÔÇŁ. Wed┼éug brytyjskiego krytyka odgrywanie w ca┼éo┼Ťci legendarnych p┼éyt to jeden z przejaw├│w rockowego muzealnictwa. Okazuje si─Ö, ┼╝e w niekt├│rych przypadkach taki program zamiast balsamowa─ç od┼Ťwie┼╝a pozycj─Ö artyst├│w. Zabawne, ┼╝e na katowickim festiwalu tezie Reynoldsa zada┼é k┼éam ojciec polskiego wydawcy ÔÇ×RetromaniiÔÇŁ.
Debat─Ö o pozosta┼éych punktach programu nale┼╝y pozostawi─ç indywidualnym gustom i zdolno┼Ťciom percepcyjnym.

***

Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj

***

Polecamy tak┼╝e:

Znale┼║─ç i zgubi─ç na OFF-ie

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś