Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Adam Bodnar. Obro艅ca prawa, obro艅ca ludzi

Pomimo wszystkich atut贸w, jakie ma Adam Bodnar, rz膮dz膮cy mog膮 chcie膰 si臋 go pozby膰. A kiedy ju偶 rusz膮, to si臋 nie cofn膮. Dlatego ju偶 teraz warto wys艂a膰 im sygna艂, 偶e tak 艂atwo Rzecznika Praw Obywatelskich nie oddamy. Co wi臋cej, to sami obywatele i obywatelki musz膮 pokaza膰, 偶e s膮 po jego stronie.

 

藕r贸d艂o: Akcja Demokracja

藕r贸d艂o: Akcja Demokracja


Wygl膮da艂o na to, 偶e to ju偶. 呕e po mediach publicznych, prokuraturze, s艂u偶bie cywilnej, Trybunale i r贸wnolegle z s膮dami przyszed艂 czas na Adama Bodnara, Rzecznika Praw Obywatelskich. Wskazywa艂y na to niekt贸re wypowiedzi dochodz膮ce z obozu rz膮dz膮cego, wzmo偶one ataki w prawicowych mediach oraz pojawienie si臋 wniosku o odwo艂anie go z funkcji za rzekome 鈥瀞przeniewierzenie si臋 z艂o偶onemu 艣lubowaniu鈥. Wniosek ten nie wyszed艂 co prawda z 艂aw rz膮dowych, tylko spod pi贸ra Roberta Winnickiego, lidera Ruchu Narodowego, ale mo偶na by艂o podejrzewa膰, 偶e zyska poparcie Prawa i Sprawiedliwo艣ci.
鈥濵艂ot na PiS鈥? Chyba na 艂amanie prawa
Na razie nie zyska艂. Ale nie b膮d藕my naiwni 鈥 to kwestia z艂ego momentu. I zapewne tak偶e z艂ej 鈥 w opinii rz膮dz膮cych 鈥 metody. Dla rz膮du znacznie 艂atwiejsza by艂aby zmiana RPO za pomoc膮 ustawy (w podobnej praktyce PiS jest ju偶 wszak wy膰wiczony) ni偶 wniosku o jego odwo艂anie, dla kt贸rego powodzenia trzeba zdoby膰 poparcie 3/5 Sejmu. Z punktu widzenia w艂adzy znacznie pilniejsza jest zreszt膮 kwestia zmian w s膮downictwie 鈥 zar贸wno tych ju偶 si臋 dokonuj膮cych na podstawie ustawy o ustroju s膮d贸w powszechnych, jak i tych, o kt贸re sp贸r si臋 ca艂y czas toczy: w S膮dzie Najwy偶szym i Krajowej Radzie S膮downictwa. Otwieranie nowego frontu walki w tak gor膮cym okresie si臋 PiS-owi zwyczajnie nie op艂aca, a i zyski z przej臋cia funkcji RPO s膮 mniejsze ni偶 z przej臋cia w艂adzy s膮downiczej. Rzecznik Praw Obywatelskich, mimo stosunkowo silnej pozycji w por贸wnaniu ze swoimi kolegami i kole偶ankami z innych kraj贸w, ma w ko艅cu ograniczone kompetencje. A gdy do podporz膮dkowanego Trybuna艂u Konstytucyjnego doszlusuj膮 przynajmniej cz臋艣ciowo podporz膮dkowane s膮dy, niekt贸re mo偶liwo艣ci dzia艂ania, jakie dzi艣 ma Adam Bodnar, zamieni膮 si臋 cz臋艣ciowo w wydmuszki.
Nie zmienia to jednak faktu, 偶e silny, kompetentny i niezale偶ny Rzecznik Praw Obywatelskich 鈥 nawet przy cz臋艣ciowo zwi膮zanych r臋kach oraz rokrocznie obcinanym bud偶ecie 鈥 jest i b臋dzie niewygodny dla w艂adzy. Dodajmy: ka偶dej w艂adzy. Bo wbrew temu, co pr贸buj膮 wm贸wi膰 obywatelom i obywatelkom prawicowe media, Adam Bodnar nie by艂, nie jest i nie b臋dzie 偶adnym 鈥瀖艂otem na PiS鈥. By艂, jest i wci膮偶 b臋dzie za to m艂otem na 艂amanie praw obywateli. Je艣li jakakolwiek w艂adza lubi艂aby urz臋duj膮cego Rzecznika Praw Obywatelskich, mo偶na by艂oby podejrzewa膰, 偶e nie najlepiej wywi膮zuje si臋 ze swojej funkcji. Bo jego rol膮 jest sprawdzanie, co dzia艂a 藕le, domaganie si臋 poprawy sytuacji, patrzenie na r臋ce w艂adzy na wszelkich jej szczeblach, bronienie obywateli i obywatelek skrzywdzonych przez pa艅stwo i jego s艂u偶by.
Adam Bodnar jest tak niewygodny dla w艂adzy mi臋dzy innymi dlatego, 偶e jest tak wierny z艂o偶onemu 艣lubowaniu. 呕e broni wszystkich tych, kt贸rych obecne w艂adze albo nie zauwa偶aj膮, albo praw kt贸rych nie chc膮 respektowa膰 鈥 staje po stronie przestrzegania praw kobiet, ofiar przemocy domowej, cudzoziemc贸w i cudzoziemek, uchod藕c贸w i uchod藕czy艅, muzu艂man贸w i muzu艂manek, dzia艂aczy i dzia艂aczek ekologicznych. A tak偶e po stronie tych, kt贸rych w mniejszym lub wi臋kszym stopniu ignorowa艂y dot膮d praktycznie wszystkie rz膮dy: lokator贸w i lokatorek, os贸b w kryzysie bezdomno艣ci, przedstawicieli i przedstawicielek mniejszo艣ci seksualnych, wi臋藕ni贸w i wi臋藕niarek, opiekun贸w i opiekunek doros艂ych os贸b niepe艂nosprawnych, wychowank贸w i wychowanek dom贸w dziecka. I tak dalej.
Obro艅ca 鈥瀦wyk艂ych ludzi鈥
T臋 wyliczank臋 mo偶na ci膮gn膮膰 i jest to drugi pow贸d, dla kt贸rego obecny Rzecznik Praw Obywatelskich jest tak niewygodny dla w艂adzy 鈥 zajmuje si臋 nie tylko prawami mniejszo艣ci (kt贸re, jako bardziej nara偶one na 艂amanie ich praw, w oczywisty spos贸b znajduj膮 si臋 w polu jego zainteresowa艅), ale tak偶e sprawami, kt贸re dotycz膮 du偶ych grup obywateli. Prawica, kt贸ra pr贸buje przekonywa膰, 偶e wi臋kszo艣膰 dzia艂a艅 Bodnara ma charakter ideologiczny, albo nie przygl膮da si臋 zbyt uwa偶nie jego dzia艂aniom, albo patrzy na nie w spos贸b 鈥 no w艂a艣nie 鈥 zideologizowany. Przez ostatnie dwa lata RPO po艣wi臋ca艂 uwag臋 mi臋dzy innymi takim sprawom jak ub贸stwo energetyczne, sytuacja 鈥瀎rankowicz贸w鈥, dost臋p do opieki zdrowotnej, lokalne inwestycje godz膮ce w prawa miejscowych spo艂eczno艣ci, standardy opieki oko艂oporodowej, dost臋p do urlop贸w wychowawczych czy przysz艂o艣膰 sklepik贸w szkolnych.
To sprawy, kt贸re dotycz膮 bardzo du偶ej grupy polskich obywateli i obywatelek. Bardzo 艂atwo 鈥 co wi臋cej, zgodnie z prawd膮! 鈥 przedstawi膰 Bodnara jako adwokata tak zwanych 鈥瀦wyk艂ych ludzi鈥. Dzi臋ki temu do stani臋cia w jego obronie mo偶na nam贸wi膰 osoby, kt贸re nie anga偶owa艂y si臋 w spraw臋 zmian w s膮downictwie. Bo w starciu z pot臋偶nym pa艅stwem RPO staje po stronie s艂abego obywatela. Bo gdy obywatelka czuje si臋 skrzywdzona 鈥 tak偶e, na przyk艂ad, przez s膮d 鈥 to w艂a艣nie w biurze RPO mo偶e szuka膰 pomocy. Tym bardziej mo偶na nam贸wi膰 do tego ludzi, kt贸rzy nie protestowali przeciwko zamachowi na Trybuna艂 Konstytucyjny, kt贸rego wp艂yw na nasze 偶ycie wydaje si臋 znacznie bardziej abstrakcyjny ni偶 dzia艂ania Rzecznika. To bardzo powa偶ny atut w potencjalnym sporze o odwo艂anie Bodnara. I rz膮dz膮cy doskonale zdaj膮 sobie z tego spraw臋.
Poza sporem PO-PiS
Rz膮d wie r贸wnie偶, 偶e Bodnara niezwykle trudno wepchn膮膰 do jakiejkolwiek szufladki. Je艣li mam sobie wyobrazi膰 demonstracj臋, na kt贸rej znajd膮 dla siebie miejsce i Ryszard Petru, i Piotr Ikonowicz, to b臋dzie to manifestacja przeciwko odwo艂aniu obecnego RPO. Obaj panowie zreszt膮 ju偶 si臋 wypowiadali w jego obronie. Sp贸r o jego odwo艂anie sta艂by si臋 r贸wnie偶 kolejn膮 okazj膮 dla nieco bardziej umiarkowanych (a cz臋sto zwyczajnie konsekwentnych w pogl膮dach) komentator贸w prawicy, by podda膰 w w膮tpliwo艣膰 tre艣膰 lub przynajmniej form臋 wprowadzania decyzji rz膮du w 偶ycie. Cz臋艣膰 z nich wci膮偶 pami臋ta, 偶e to Bodnar 鈥 jeszcze jako dzia艂acz pozarz膮dowy 鈥 stawa艂 w obronie dziennikarzy zatrzymanych bezprawnie w siedzibie Pa艅stwowej Komisji Wyborczej za rz膮d贸w PO. A to tylko przyk艂ad jego bogatej dzia艂alno艣ci wymykaj膮cej si臋 klasycznym podzia艂om publicystycznym, bo od lat nieska偶onej tocz膮c膮 polsk膮 debat臋 publiczn膮 chorob膮 PO-PiS-u.
Bodnara nie spos贸b zapisa膰 do 偶adnej partii r贸wnie偶 dlatego, 偶e cho膰 zosta艂 wybrany g艂osami Platformy, to decyzj臋 o powo艂aniu go na stanowisko musia艂y poprzedzi膰 d艂ugie namowy ze strony organizacji pozarz膮dowych i 艣rodowisk spo艂ecznych. To nie by艂 pomys艂 PO ani polityk贸w w og贸le. Trudno si臋 dziwi膰. Jako dzia艂acz Helsi艅skiej Fundacji Praw Cz艂owieka Bodnar da艂 si臋 mocno we znaki poprzednim rz膮dom. Z racji wieku nie spos贸b go r贸wnie偶 zaprz膮c do rytualnej bijatyki opartej na sporach z lat 80. i 90. 呕adna z niego 鈥瀠becka wdowa鈥, 鈥瀘bro艅ca uk艂adu鈥 czy cz艂owiek 鈥瀖arz膮cy o tym, by by艂o tak, jak by艂o鈥. W efekcie przy ataku na Bodnara du偶a cz臋艣膰 standardowej amunicji rz膮dowej propagandy staje si臋 bezu偶yteczna lub 艣mieszna.
PiS przestraszy si臋 potencja艂u Bodnara?
To nie koniec. 艢ledz膮c dotychczasow膮 dzia艂alno艣膰 Adama Bodnara, niezwykle trudno wyobrazi膰 sobie, co realnie i bezsprzecznie mo偶na by艂oby mu zarzuci膰. G艂臋bokie przekonanie o tym, 偶e 鈥瀐ak贸w鈥 zwyczajnie na niego nie ma, podzielaj膮 r贸wnie偶 ludzie, kt贸rzy znaj膮 go d艂ugo i dobrze. Obecny RPO dorobi艂 si臋 鈥 niecz臋stej w艣r贸d os贸b piastuj膮cych publiczne stanowiska 鈥 opinii osoby niezwykle pracowitej, oddanej sprawie, odwa偶nej oraz bezkompromisowo uczciwej. Opinia ta nie wzi臋艂a si臋 znik膮d. Bodnar zawdzi臋cza j膮 mi臋dzy innymi swojej dzia艂alno艣ci na rzecz wyja艣nienia sprawy tajnych wi臋zie艅 CIA w Polsce 鈥 pomimo obaw i rad znajomych, by nie zadziera艂 ze s艂u偶bami specjalnymi. Na ich pro艣by, by odpu艣ci艂, odpowiada艂 tylko: 鈥濶ie mog臋鈥. I dzia艂a艂 dalej. Ta historia dobrze pokazuje, 偶e to, co na razie s膮 w stanie mu zarzuci膰 adwersarze, a wi臋c jedn膮 niezr臋czn膮 wypowied藕 (za kt贸r膮 zreszt膮 przeprosi艂) oraz rzekom膮 鈥瀒deologiczno艣膰鈥 (kt贸ry to zarzut nie utrzymuje si臋 w starciu z faktami), wygl膮da blado przy jego osi膮gni臋ciach i atutach.
Wszystko to razem 鈥 kompetencja, odwaga, pracowito艣膰, rzetelno艣膰, niepartyjno艣膰, bycie poza, a w zasadzie ponad, tradycyjnymi podzia艂ami politycznymi w Polsce, a tak偶e znajomo艣膰 i oddanie sprawom zwyk艂ych ludzi 鈥 sprawia, 偶e w oczach rz膮dz膮cych (a tak偶e opozycji) Adam Bodnar mo偶e mie膰 przysz艂o艣膰 nie tylko jako 艣wietny urz臋dnik pa艅stwowy, ale tak偶e jako polityk. Sam Bodnar si臋 w tej roli nie widzi i deklaruje, 偶e do polityki go nie ci膮gnie. By膰 mo偶e jednak ju偶 sam potencja艂 鈥 nawet je艣li jego w艂a艣ciciel nie zamierza go u偶y膰 鈥 obroni go przed odwo艂aniem. PiS mo偶e ba膰 si臋 uczyni膰 z RPO m臋czennika 鈥 co wi臋cej m臋czennika znacznie popularniejszego i atrakcyjnego dla wi臋kszej liczby grup spo艂ecznych ni偶 na przyk艂ad Andrzej Rzepli艅ski czy Ma艂gorzata Gersdorf.
Wy艣lijmy sygna艂 rz膮dz膮cym!
Je艣li chcemy sprawi膰, by Adam Bodnar wci膮偶 by艂 鈥 jak dot膮d 鈥 rzecznikiem naszych praw, musimy ten strach w rz膮dz膮cych podsyca膰. Dlatego tak wa偶ne jest, by wyra偶a膰 poparcie dla RPO ju偶 teraz 鈥 nawet je艣li w najbli偶szych tygodniach rz膮d nie b臋dzie chcia艂 go odwo艂ywa膰. Bo pomimo wszystkich atut贸w, jakie Bodnar ma, rz膮dz膮cy mog膮 chcie膰 si臋 go pozby膰. Po pierwsze dlatego, 偶e w codziennym funkcjonowaniu naprawd臋 by艂oby im to na r臋k臋. Po drugie dlatego, 偶e bywaj膮 uparci i zapiekli 鈥 dla zasady i wbrew rozs膮dkowi. Po trzecie dlatego, 偶e pope艂niaj膮 b艂臋dy i niekiedy przelicytowuj膮 鈥 jak w przypadku horrendalnej wersji ustaw o s膮dach.
A kiedy ju偶 rusz膮, to si臋 nie cofn膮 鈥 nie maj膮 tego w zwyczaju w sprawach, kt贸re s膮 dla nich wa偶ne. Dlatego ju偶 teraz warto wys艂a膰 im sygna艂, 偶e tak 艂atwo Rzecznika Praw Obywatelskich nie oddamy. 呕e jeste艣my gotowi do jego obrony i 偶e obserwujemy uwa偶nie ich ruchy. Je艣li to zauwa偶膮, by膰 mo偶e odpuszcz膮 鈥 boj膮c si臋 reakcji ludzi albo uznaj膮c, 偶e zostawi膮 RPO w spokoju jako listek figowy maj膮cy dowodzi膰 ich praworz膮dno艣ci. To, jakie by艂yby ich motywy, mia艂oby jednak drugorz臋dne znaczenie, tym bardziej, 偶e sam Bodnar do roli listka figowego z pewno艣ci膮 sprowadzi膰 si臋 nie da.
Dobrze by艂oby, gdyby 艣wiadomo艣膰 potrzeby prowadzenia takich dzia艂a艅 dotar艂a wreszcie tak偶e do opozycyjnych 艂aw, kt贸re zia艂y pustkami podczas sk艂adania przez Bodnara raportu z rocznej dzia艂alno艣ci. P贸ki co jednak to sami obywatele i obywatelki musz膮 pokaza膰, 偶e s膮 po stronie RPO.
On nas nieustaj膮co broni. Bro艅my go zatem tak偶e my.

***

Pozosta艂e teksty z聽bie偶膮cego numeru dwutygodnika 鈥濳ontakt鈥 mo偶na znale藕膰聽tutaj.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij