fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

呕e艅ska reprezentacja Ukrainy

Rze藕by i obrazy m艂odych artystek s膮 oczywi艣cie zbyt aluzyjne, 偶eby spowodowa膰 rewolucj臋. To przeciwie艅stwo dzia艂a艅 grupy Femen. Je艣li jednak mam wybiera膰 mi臋dzy metaforami artystek a desperackimi gestami dzia艂aczek, wybieram to pierwsze.

呕anna Kadyrowa, Asphalt, dzi臋ki uprzejmo艣ci Centrum Sztuki Wsp贸艂czesnej w Warszawie


 

Chocia偶 ukrai艅ska dru偶yna pi艂karska sk艂ada si臋 z m臋偶czyzn, to kobiety, Ukrainki, sta艂y si臋 bohaterkami medialnych doniesie艅 dotycz膮cych Euro 2012. Daleko im do s艂awy celebryt贸w pi艂karskiego show-biznesu. Na pierwszym miejscu plasuje si臋 wszak Julia Tymoszenko, z powodu kt贸rej cz艂onkowie parlament贸w europejskich zostali wezwani do politycznego bojkotu ukrai艅skiej cz臋艣ci Euro lub przynajmniej ograniczenia wizyt w honorowej lo偶y Wiktora Janukowycza. By艂a premier nie jest postaci膮 kryszta艂ow膮, a czas, kiedy Ukraina mia艂a twarz kobiety z zaplecionymi w z艂ote warkocze w艂osami, dawno ju偶 min膮艂.

Drugie miejsce nale偶y do obszernej grupy sprz膮taczek i pracownic domowych, przywo艂anych w nies艂awnym ju偶, obrzydliwym wyst膮pieniu Micha艂a Figurskiego i Kuby Wojew贸dzkiego na antenie radia 鈥濫ska Rock鈥. We wczorajszym wydaniu 鈥濭azety Wyborczej鈥 wydrukowano listy od Tatiany, Tani, Mariny i L., odpowiadaj膮ce na wulgarne wyst膮pienie dziennikarzy. 鈥濳obiety, kt贸re obra偶acie, s膮 kulturalne i wykszta艂cone. Nie jest ich win膮, 偶e urodzi艂y si臋 w biedniejszym kraju i nikt nie poda艂 im r臋ki. Moja c贸rka, lekarz z dwoma fakultetami, przyje偶d偶a艂a do Warszawy sprz膮ta膰鈥 鈥 pisze Tatiana. Cech膮 wsp贸ln膮 tych wypowiedzi jest poczucie godno艣ci ich autorek. Za wykonan膮 prac臋 nale偶y im si臋 wynagrodzenie, a nie ja艂mu偶na. Z pracodawc膮 nie bior膮 艣lubu i zawsze mog膮 odej艣膰. Z cytowanych wypowiedzi wynika tak偶e, 偶e to kobiety s膮 motorem 偶ycia na Ukrainie. W li艣cie od L. czytam: 鈥濽krai艅ska kobieta wszystko potrafi, bo wszystko musi zrobi膰 sama. Dba o dom, wychowuje dzieci, zarabia na 偶ycie. Kr臋ci si臋 jak wiewi贸rka w kole鈥. Przypomina mi si臋 偶artobliwa sentencja: 鈥瀓estem kobiet膮 pracuj膮c膮, 偶adnej pracy si臋 nie boj臋鈥, ukuta w czasie, kiedy to Polki potrafi艂y wszystko za艂atwi膰, wysta膰 i wytargowa膰.

 

鈥濲eszcze do niedawna Ukrainka by艂a synonimem prostytutki, a Ukrainiec 鈥 bandyty鈥 鈥 pisze z ulg膮 Marina. Niestety, to wci膮偶 silny stereotyp, opacznie wzmacniany przez grup臋 aktywistek z grupy Femen. To im nale偶y si臋 trzecie miejsce spo艣r贸d kobiet Euro 2012.

W Warszawie Femen da艂 si臋 pozna膰 w dniu otwarcia turnieju. Rozebrane dzia艂aczki w rozpuszczonych blond w艂osach, z ludowymi wiankami na g艂owach, opryska艂y ga艣nicami kibic贸w zgromadzonych przed stadionem. Szybko zjawi艂y si臋 s艂u偶by porz膮dkowe. Akcja protestacyjna przeciwko seks-turystyce przypomina艂a niestety histeryczny wybryk nastolatek. Takie w艂a艣nie s膮 dla mnie akcje Femenu. Dzia艂aczki wyst臋puj膮 topless lub w bikini, eksponuj膮 swoje cia艂a, przyjmuj膮c stylistyk臋, kt贸r膮 same nazywaj膮 sexi-feminism. Nie widzia艂am jeszcze tak auto-seksistowskiej i w zwi膮zku z tym przeciwskutecznej akcji na rzecz emancypacji kobiet. Femen skanduje 鈥濽kraina, nie wagina鈥, 鈥濽kraina to nie burdel鈥. Zgoda, ale czemu s膮 do tego potrzebne koronkowe majtki i wej艣cie w rol臋 atrakcyjnej fotomodelki?

 

Sprawa jest s艂uszna. Nawet polska policja przyzna艂a przed rozpocz臋ciem turnieju, 偶e wszyscy funkcjonariusze zostan膮 skierowani do pilnowania bezpiecze艅stwa na ulicy i po prostu nie starczy ludzi, 偶eby 艣ciga膰 alfons贸w, sutener贸w czy prowadzi膰 poszukiwania nielegalnych dom贸w publicznych. To pilny obowi膮zek pi臋tnowa膰 seksturystyk臋 podczas Euro. Skuteczniej robi to chocia偶by fundacja La Strada, pomagaj膮ca uprowadzonym dziewczynom wr贸ci膰 do domu i do normalnego 偶ycia. Unika przy tym skandalizuj膮cych wyst膮pie艅, kt贸re sprawiaj膮, 偶e 艂atwiej je tylko zbagatelizowa膰.

Dzia艂aczki Femenu ciesz膮 si臋 popularno艣ci膮 w艣r贸d Ukrai艅c贸w, szczeg贸lnie w 艣wiecie akademickim, kt贸ry widzi w nich doskona艂y materia艂 do analizy 鈥瀦achowa艅 subwersywnych鈥. Wywrotowo艣膰 akcji Femenu mia艂aby polega膰 na powielaniu erotycznego wizerunku cia艂a kobiety, chocia偶 w艂a艣ciwym celem jest jego upodmiotowienie. Dzia艂anie na przek贸r i wyolbrzymianie pi臋tnowanych zjawisk to najgorsza strategia. Figurski i Wojew贸dzki tak samo t艂umacz膮 si臋 ze swoich obra藕liwych wypowiedzi 鈥 przejaskrawiaj膮c 偶arty, mieli wszak 鈥瀘bna偶y膰 polskiego chama鈥.

 

Lada Nakonechna, Tarcza osobista, dzi臋ki uprzejmo艣ci Centrum Sztuki Wsp贸艂czesnej w Warszawie


 

W medialnym konkursie na Ukraink臋 Euro 2012 czwarte miejsce przyznaj臋 dw贸m artystkom: 呕annie Kadyrowej i Ladzie Nakonechnej. Uczestnicz膮 w wymianie artyst贸w mi臋dzy warszawskim Centrum Sztuki Wsp贸艂czesnej i kijowskim Arsena艂em Sztuki. Sta艂a si臋 ona mo偶liwa dzi臋ki wzmo偶onej integracji dw贸ch kraj贸w w ramach turnieju. Kadyrowa zamkn臋艂a w niedziel臋 swoj膮 wystaw臋 pt. Asfalt, Nakonechna dzi艣 b臋dzie mia艂a sw贸j wernisa偶.

Chocia偶 Ukraina, podobnie jak Polska, przesz艂a przy艣pieszony kurs modernizacji przed Euro, tytu艂owy asfalt wci膮偶 nie nale偶y tam do najr贸wniejszych. Braki w infrastrukturze i komunikacji mi臋dzy wsi膮 a wi臋kszymi o艣rodkami to podstawowa przyczyna poczucia zacofania i oderwania od 艣wiata.

 

Kadyrowa pokazuje na swojej wystawie wycinki tego symbolicznego stopu. Wcze艣niej umawia艂a si臋 z pracownikami plac贸w budowy, kt贸rzy za op艂at膮 wycinali dla niej fragment asfaltu. Ona oczy艣ci艂a te wyci臋te prostok膮ty, podklei艂a i zawioz艂a do galerii. Gdy podej艣膰 do nich bli偶ej, betonowe obrazy mieni膮 si臋 szk艂em, kamykami i grudkami 偶wiru. Asfalt Kadyrowej nie zawiera w sobie patosu historycznych wspomnie艅. Wygl膮da raczej jak gigantyczna p艂ytka, kt贸r膮 ogl膮da si臋 pod mikroskopem, i z kt贸rej mo偶na wyczyta膰 nisk膮 jako艣膰 偶ycia publicznego na Ukrainie. Ma swoje nier贸wno艣ci i rysy. Widz臋 w niej histori臋 os贸b potykaj膮cych si臋 o te szpary i codzienne upokorzenia.

Kadyrowa pokaza艂a w Warszawie jeszcze jedn膮 rze藕b臋 鈥 kul臋 ze 艣wie偶ego betonu, obtoczon膮 szk艂em i 艣mieciami. Gryz膮cy zapach asfaltu przenosi艂 w przestrzeni i czasie 鈥 na moskiewskie demonstracje. Gdzie uderzy rozp臋dzona kula obrastaj膮ca w kolejne warstwy? Co si臋 stanie z energi膮 protestuj膮cych artyst贸w? Jak d艂ugo dzia艂aczki Femenu mog膮 pokazywa膰 w prote艣cie w艂asne piersi? Gdzie i kiedy znajdzie uj艣cie energia wykszta艂conych Ukrainek, Ukrainek ci膮gn膮cych na plecach swoje rodziny?

 

Na wernisa偶u w Centrum Sztuki Wsp贸艂czesnej zobaczymy dzi艣 艣wietn膮, wieloznaczn膮 rze藕b臋, kt贸rej rama zosta艂a dos艂ownie wzi臋ta z ulicy. To fragment ogrodzenia znalezionego przez Nakonechn膮 w Zurychu, podczas jej rezydencji w Szwajcarii. Przedmiot, kt贸ry stworzy艂a artystka, Tarcza osobista, to jednocze艣nie barierka na demonstracje, dekoracyjny parkan, szpitalne 艂贸偶ko i ro偶en 艣w. Wawrzy艅ca 鈥 narz臋dzie tortur. Obwo藕ny jak w贸zek w supermarkecie. Tarcza osobista ma s艂u偶y膰 do obrony w艂asnej obywateli 鈥 tym razem to nie s艂u偶by bezpiecze艅stwa ustanawiaj膮 granice ulicznego protestu. U偶ytkownik porusza si臋, gdzie chce, przesuwaj膮c tym samym bariery.

Odruchowo patrz臋 na prace m艂odych artystek jako konsekwencje wydarze艅 ostatniego p贸艂rocza: grudniowej manifestacji na placu B艂otnym, czerwcowego Marszu Milion贸w, kt贸ry odby艂 si臋 w Moskwie w 艣wietle zaostrzonego prawa o zgromadzeniach. Czy Ukraina rzeczywi艣cie podlega nastrojom swojego kraju-suwerena, a prace Kadyrowej i Nakonechnej to wyrafinowana sztuka protestacyjna? Rze藕by i obrazy m艂odych artystek s膮 oczywi艣cie zbyt aluzyjne, 偶eby spowodowa膰 rewolucj臋. To przeciwie艅stwo dzia艂a艅 grupy Femen. Je艣li jednak mam wybiera膰 mi臋dzy metaforami artystek a desperackimi gestami dzia艂aczek, wybieram to pierwsze.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij