Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

"Wstyd" widowni

Kiedy czyta si─Ö o ÔÇ×WstydzieÔÇŁ, w wielu miejscach mo┼╝na znale┼║─ç przymiotniki ÔÇ×kontrowersyjnyÔÇŁ lub ÔÇ×odwa┼╝nyÔÇŁ. Nie wiem, z czego to wynika. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç z nas jest ju┼╝ na tyle ┼Ťwiadoma, ┼╝e kilka scen seksu ponad filmow─ů norm─Ö nie powinno nas szokowa─ç.

 
Steve McQueen to re┼╝yser odwa┼╝ny, nieboj─ůcy si─Ö porusza─ç w swoich filmach temat├│w trudnych, kt├│re nie pojawiaj─ů si─Ö zbyt cz─Östo na ekranach. Po ┼Ťwietnym ÔÇ×G┼éodzieÔÇŁ, pokazuj─ůcym histori─Ö walki o idea┼éy poprzez wyniszczanie samego siebie – niez┼éomno┼Ť─ç, ale i pewien bezsens tego typu dzia┼éa┼ä, McQueen w swoim najnowszym filmie ÔÇ×WstydÔÇŁ zdecydowa┼é si─Ö wzi─ů─ç na warsztat problem nieco inny.
 
Brandon (Michael Fassbender) to cz┼éowiek pozornie zadowolony z ┼╝ycia. Mieszkanie, dobra praca, w kt├│rej nikt nie czyni mu wyrzut├│w z racji sp├│┼║nie┼ä, a szef jest bardziej kumplem, z kt├│rym si─Ö wsp├│lnie imprezuje, ni┼╝ prze┼éo┼╝onym. Jego jedynym problemem (cho─ç to widz tak to postrzega, nie za┼Ť sam Brandon) jest uzale┼╝nienie od seksu (nie ma opor├│w przed masturbacj─ů nawet w pracy). Pewnego dnia w jego mieszkaniu zjawia si─Ö siostra, Sissy (Carey Mulligan), dziewczyna ca┼ékowicie zagubiona, rozpaczliwie potrzebuj─ůca blisko┼Ťci i ciep┼éa, wprowadzaj─ůc do u┼éo┼╝onego ┼╝ycia Brandona coraz wi─Öcej chaosu.
 
Kiedy czyta si─Ö o ÔÇ×WstydzieÔÇŁ, w wielu miejscach mo┼╝na znale┼║─ç przymiotniki ÔÇ×kontrowersyjnyÔÇŁ lub ÔÇ×odwa┼╝nyÔÇŁ. Nie wiem, z czego to wynika. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e kilka scen seksu ponad filmow─ů norm─Ö nie powinno nas szokowa─ç. McQueen podchodzi do tematu, nie pokazuj─ůc seksu w negatywnym ┼Ťwietle, maj─ůc ┼Ťwiadomo┼Ť─ç (pewnie ┼╝ywi nadziej─Ö, ┼╝e ma j─ů r├│wnie┼╝ widz), i┼╝ seks uprawiamy prawie wszyscy i nie jest to, wbrew tytu┼éowi, pow├│d do wstydu. Zachowanie Brandona nie jest pokazane jako z┼ée, a re┼╝yser nie pi─Ötnuje swojego bohatera. Mocniej wr─Öcz oskar┼╝a odbiorc─Ö, staraj─ůc si─Ö prze┼éama─ç tkwi─ůce wci─ů┼╝ gdzie┼Ť w nas tabu, jakim bywa seks. Zachowanie Brandona jest desperack─ů, rozpaczliw─ů wr─Öcz, pr├│b─ů poczucia czegokolwiek, przez co w pewnym momencie ca┼ékowicie traci kontrol─Ö (za najwi─Ökszy przejaw czego mo┼╝na uzna─ç wycieczk─Ö do klubu gejowskiego). Wa┼╝ne jest te┼╝ to, ┼╝e Brandon pocz─ůtkowo nie zdaje sobie sprawy z tego, co si─Ö z nim dzieje, nie widzi w tym, co robi, problemu, nie zauwa┼╝a pustki swojej egzystencji, wr─Öcz przeciwnie – wydaje mu si─Ö, ┼╝e jest kr├│lem ┼╝ycia, przez co ci─ůgle rani Sissy, nie mog─ůc da─ç jej tego, czego potrzebuje, wykazuj─ůc si─Ö do tego kilka razy hipokryzj─ů. Po incydencie z jej udzia┼éem stara si─Ö jednak podj─ů─ç pr├│b─Ö zbudowania normalnego zwi─ůzku z kole┼╝ank─ů z pracy, a maj─ůc z tym spore problemy, orientuje si─Ö, ┼╝e mo┼╝e ju┼╝ by─ç za p├│┼║no.
 
Na nic jednak zda┼éby si─Ö ┼Ťwietnie skonstruowany scenariusz oraz skomplikowany bohater, gdyby nie wspania┼ée aktorstwo. Michaela Fassbendera lubi─Ö i ceni─Ö – prawie ka┼╝dy kolejny film z jego udzia┼éem (a jest ich w ostatnim czasie sporo) tylko utwierdza mnie w przekonaniu, ┼╝e aktor ten ma ogromne mo┼╝liwo┼Ťci. Jego kreacja jest doskona┼éa, jest to jeden z tych przypadk├│w, kiedy zaciera si─Ö granica mi─Ödzy bohaterem, a odtw├│rc─ů roli, kt├│ry po prostu nim si─Ö staje. Warto podkre┼Ťli─ç to, jak wiele Fassbender potrafi wyrazi─ç samymi oczami, w kt├│rych widoczna jest ca┼éa z┼éo┼╝ono┼Ť─ç charakteru Brandona. Tak┼╝e dzi─Öki Fassbenderowi bohater nie jest odpychaj─ůcy i bardziej mu wsp├│┼éczujemy, ni┼╝ czujemy do niego obrzydzenie. Carey Mulligan r├│wnie┼╝ wykonuje swoje zadanie perfekcyjnie ÔÇô grana przez ni─ů Sissy to dziewczyna targana skrajnymi emocjami, a aktorka potrafi to ┼Ťwietnie pokaza─ç. Warte zapami─Ötanie jest jej pi─Ökne wykonanie piosenki ÔÇ×New York, New YorkÔÇŁ, kt├│rej tekst mocno kontrastuje z ┼╝yciem dw├│jki bohater├│w. Nieprzypadkowo najlepsze sceny to te, w kt├│rych Fassbender i Mulligan wyst─Öpuj─ů razem. Ich relacje s─ů skomplikowane, wyczuwa si─Ö istniej─ůce mi─Ödzy nimi napi─Öcie i tl─ůcy si─Ö w ┼Ťrodku konflikt, kt├│ry jeszcze bardziej wyniszcza oboje. Ogl─ůdanie tych, nazwijmy je, rodzinnych scen to przyjemno┼Ť─ç sama w sobie.
 
Wielkie znaczenie dla odbioru filmu ma r├│wnie┼╝ muzyka. Przyznam, ┼╝e ju┼╝ dawno ┼╝adna ┼Ťcie┼╝ka filmowa nie zapad┼éa mi w pami─Ö─ç tak, jak ta skomponowana przez Harry’ego Escotta. Gdy pisz─Ö t─Ö recenzj─Ö, z g┼éo┼Ťnik├│w s─ůczy si─Ö spokojny, lecz jednocze┼Ťnie przejmuj─ůcy motyw przewodni filmu, doskonale wsp├│┼égraj─ůcy z ┼╝yciow─ů pustk─ů Brandona – w jaki┼Ť przewrotny spos├│b jeszcze bardziej j─ů powi─Ökszaj─ůcy.
 
Im bli┼╝ej by┼éo ko┼äca filmu, tym bardziej si─Ö go obawia┼éem. Ba┼éem si─Ö, ┼╝e McQueen zako┼äczy ÔÇ×WstydÔÇŁ w spos├│b banalny. Na ca┼ée szcz─Ö┼Ťcie tak si─Ö nie sta┼éo. Niejednoznaczne zako┼äczenie uwa┼╝am za du┼╝y atut obrazu. Kolejne wydarzenia wp┼éywaj─ů coraz bardziej na Brandona i nast─Öpuje w nim swego rodzaju prze┼éamanie, bo w ko┼äcu orientuje si─Ö, jak puste jest jego ┼╝ycie, lecz ostatnia scena, b─Öd─ůca cz─Ö┼Ťci─ů klamry spinaj─ůcej film (Brandon spotyka w metrze t─Ö sam─ů kobiet─Ö zar├│wno na pocz─ůtku, jak i na ko┼äcu), sprawia, ┼╝e cho─ç dla bohatera ┼Ťwiate┼éko w tunelu istnieje, to jednak ludzie, jak s─ůdz─Ö, tak szybko si─Ö nie zmieniaj─ů. ┼╗ycie nie jest tak proste i raczej przyniesie Brandonowi wi─Öcej wstydu ni┼╝ rado┼Ťci.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś