Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Wolf, czyli grobowiec w centrum miasta

Stolica wci膮偶 nie ma zatwierdzonego planu zagospodarowania przestrzennego. Trzeba si臋 wi臋c cieszy膰 z ka偶dego nowego, architektonicznie przemy艣lanego budynku powstaj膮cego w Warszawie, a takim niew膮tpliwie jest Wolf Bracka. Ale czy odpowiada on samym warszawiakom?


Zdj臋cia: Tomek Kaczor
Od kilku lat, mimo szalej膮cego wok贸艂 kryzysu, Warszawa jest wielkim placem budowy. W stolicy wiele si臋 dzieje, wiele si臋 zmienia i bardzo du偶o buduje. W panteonie s艂aw warszawskich realizacji architektonicznych mamy takie nazwiska jak Norman Foster (Metropolitan przy placu Pi艂sudskiego) czy Daniel Libeskind (z jego pracowni pochodzi projekt b臋d膮cego na uko艅czeniu budynku przy Z艂otej 44). Oczywi艣cie r贸wnie wa偶ne s膮 polskie pracownie. Jedna z najs艂awniejszych, Autorska Pracownia Architektury Kury艂owicz&Associates, zaprojektowa艂a i zrealizowa艂a projekt oddanego do u偶ytku w listopadzie 2011 roku budynku Wolf Bracka. Mie艣ci si臋 w nim luksusowy dom handlowy vitkAc, w kt贸rym mieszcz膮 si臋 butiki znanych dom贸w mody, takich jak Gucci, YSL czy Lanvin.
Mieszkam w centrum Warszawy i w艂a艣nie z perspektywy warszawianki chc臋 poruszy膰 temat wizualnej strony budynku Wolf Bracka. Nie jestem architektem, chocia偶 艣rodowisko architekt贸w jest mi poniek膮d bardzo bliskie. Interesuj臋 si臋 te偶 oczywi艣cie tym, co dzieje si臋 w mie艣cie, w kt贸rym 偶yj臋.
 

Mo偶na przypuszcza膰, 偶e tworz膮c projekt architekci chcieli, by korespondowa艂 on z bry艂膮 domu handlowego Smyk, kt贸ry znajduje si臋 po drugiej stronie ulicy. Budynkowi ob艂o偶onemu czarnym kamieniem na pewno nie mo偶na odm贸wi膰 elegancji i wr臋cz zimnej dostojno艣ci, a mieszcz膮cy si臋 tam luksusowy dom handlowy predysponuje go do zaspokajania potrzeb elit finansowych Warszawy. Wolf Bracka od samego pocz膮tku swojego istnienia budzi艂 wiele sprzecznych emocji.
Wszyscy lepiej lub gorzej znamy histori臋 Warszawy. Wielu te偶 wie, 偶e stolica nie ma wci膮偶 zatwierdzonego ca艂o艣ciowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wychodz臋 wi臋c z za艂o偶enia, 偶e trzeba cieszy膰 si臋 z ka偶dego nowego, architektonicznie przemy艣lanego budynku powstaj膮cego w moim mie艣cie, a takim niew膮tpliwie jest Wolf Bracka. Ale czy odpowiada on samym warszawiakom?
 

O opini臋 na ten temat zapyta艂am moich r贸wie艣nik贸w, w艣r贸d kt贸rych znalaz艂o si臋 kilku m艂odych architekt贸w, artyst贸w, ludzi zwi膮zanych ze 艣wiatem mody, ale tak偶e dziennikarka, kt贸ra codziennie mija ten budynek id膮c do pracy. Chcia艂am zebra膰 subiektywne opinie o estetycznej stronie projektu, o odczuciach wizualnych, kt贸re budzi w mijaj膮cych go mieszka艅cach stolicy. Zdania by艂y podzielone. Niekt贸rzy, w tym ja, pr贸bujemy broni膰 wizji architektonicznej projektant贸w budynku. Pojawia si臋 wtedy jednak pytanie, co pocz膮膰 z ciemn膮 elewacj膮, z przyt艂aczaj膮c膮 艣cian膮 bez okien, zabieraj膮c膮 艣wiat艂o mieszka艅com s膮siedniego bloku przy ul. Brackiej 11/13?

鈥瀃Budynek ten jest] potrzebny, bo dope艂nia urbanistycznie ulic臋. Jest jednak zbyt du偶y, przeskalowany, a poza tym nie nawi膮zuje do niczego wok贸艂, chyba 偶e kamiennymi elewacjami do s膮siedniego banku, a nie jest te偶 jakim艣 samodzielnym fajerwerkiem architektonicznym. W skr贸cie: pos臋pny katafalk – pomnik luksusowej odmiany handlu. W dodatku stoi w tzw. ostrej granicy s膮siedniego domu wielorodzinnego, co przy jego kolorystyce jest „kontrowersyjne”, czyli, m贸wi膮c po ludzku, nie do艣膰, 偶e zas艂ania ludziom widok, do kt贸rego przywykli od 50 lat, to jeszcze nie odbija 艣wiat艂a. No i brak okien od strony s膮siaduj膮cej z budynkiem mieszkalnym. S膮siedzi maja naprawd臋 przykry i nudny widok鈥 (Krzysztof 艁agutko, architekt)
 

Co istotne, kontrowersje budzi tak偶e przeznaczenie budynku, kt贸re ostro kontrastuje z poprzednim zagospodarowaniem przestrzeni.

鈥濳ompozycyjnie ten budynek jest ekstremalnym przyk艂adem eklektyzmu (no, mo偶e wtapia si臋 minimalnie w szaro艣膰 okolicznych zabudowa艅 – g艂贸wnie kolorystycznie) i braku pomys艂u na zagospodarowanie miejskiej przestrzeni. Powr贸t do lat 90-tych i wolnej amerykanki budownictwa! Bardziej zastanawia mnie jednak charakter tego miejsca, w 艣rodku znajduj膮 si臋 tylko drogie sklepy z ubraniami. Wcze艣niej by艂 tu lumpeks, wi臋c, w duchu s艂owa zaanga偶owanego 鈥 gentryfikacja, jak si臋 masz! Wola艂abym, 偶eby go nie by艂o. Wydaje si臋 kompletnie martw膮 przestrzeni膮 (w sumie troch臋 nawet przypomina wielki nagrobek)鈥 (Lila Majchrzycka, kulturoznawca)
 

Istotnym dla zrozumienia kontrowersji mo偶e by膰 fakt, 偶e Wolf stoi w miejscu zbudowanego w 1960 r., zaprojektowanego przez architekta Jana Bia艂ostockiego, Pawilonu Chemii. Mimo wpisania na list臋 d贸br kultury wsp贸艂czesnej przez Stowarzyszenie Architekt贸w Polskich, zosta艂 on rozebrany w 2008 roku.
Ostra opinia o odcinaniu si臋 budynku od reszty miasta nie jest odosobniona. Maja Naskr臋tska jako stylistka jest 艣ci艣le zwi膮zana z bran偶膮 modow膮:
 


鈥瀂awsze zastanawia艂am si臋, czy ktokolwiek, kto nie wiedzia艂, jaki cel ma ten budynek, ma poj臋cie, 偶e jest to luksusowe centrum handlowe, w kt贸rym robi si臋 zakupy. [Budynek] jest ca艂y przyciemniony i nie ma 偶adnych oznakowa艅鈥 A nie jest ani wyj膮tkowo urodziwy, ani bardzo brzydki鈥
W艣r贸d wielu zas艂yszanych opinii najbardziej rozbawi艂a, ale i zastanowi艂a mnie ta wypowiedziana w lu藕nej rozmowie, przez moj膮 kole偶ank臋, dziennikark臋 Polskiej Agencji Prasowej, kt贸ra codziennie mija omawiany budynek:
 


鈥濸racuj臋 tu偶 obok. Zawsze, kiedy id臋 ko艂o tego budynku po bu艂eczki, to si臋 wzdrygam i odwracam g艂ow臋, tak, jak odwraca艂am g艂ow臋 od domu, w kt贸rym podobno mieszka艂a czarownica i kt贸ry czasem mija艂am po drodze ze szko艂y. Dzieciaki zawsze m贸wi艂y, 偶eby nie patrze膰. I podobnymi uczuciami darz臋 Wolfa. M贸wi臋 wam, tam straszy!鈥
Kwestia estetyki architektonicznej zawsze b臋dzie budzi艂a kontrowersje. Zadziwiaj膮ce jednak, 偶e we wszystkich wypowiedziach m艂odych ludzi, kt贸rych pyta艂am o zdanie, pojawia si臋 skojarzenie z katafalkiem, mastab膮, czym艣 mrocznym i odgrodzonym. Te skojarzenia w du偶ej mierze wywo艂uje pewnie czarna, wykonana z granitu elewacja i do艣膰 specyficzny rodzaj sklep贸w, znajduj膮cych si臋 w 艣rodku. Nowopowstaj膮ce budynki, jak ciekawe by nie by艂y i jakiej funkcji by nie spe艂nia艂y, b臋d膮 zawsze budzi艂y skrajne uczucia.
 

Ciekawym by艂oby te偶 spytanie o opini臋 mieszka艅c贸w s膮siaduj膮cego z Wolf Bracka budynku mieszkalnego. Czy przeszkadza im 偶ycie w cieniu wielkiej architektury? A mo偶e pytanie nale偶y zada膰 inaczej? Czy wyj膮tkowa architektura jest w stanie wkomponowa膰 si臋 w istniej膮c膮 struktur臋 miasta, nie zaburzaj膮c 偶ycia ludzi? Bo to, jak czuj膮 si臋 w mie艣cie jego mieszka艅cy, powinno by膰 dla architekt贸w priorytetem.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij