Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Polityka migracyjna musi by膰 wszechstronna

Wygl膮da na to, 偶e politycy albo nie rozr贸偶niaj膮 podstawowych poj臋膰 i nie maj膮 poj臋cia na temat migracji, albo udaj膮, 偶e nie maj膮 poj臋cia po to, by has艂ami podsyca膰 emocje buzuj膮ce w艣r贸d wyborc贸w.

nowa konfederacja
Dyskusja na temat polityki migracyjnej w Polsce w du偶ej mierze bazuje na emocjach. Wypowiedzi polityk贸w PO i PiS, dotycz膮ce wycinka zaledwie tematu polityki migracyjnej, jakim jest kwestia przyjmowania imigrant贸w (w tym uchod藕c贸w), przez d艂u偶szy czas przypomina艂y miotanie si臋 od 艣ciany do 艣ciany. Z jednej strony w 2015 roku premier Ewa Kopacz stwierdzi艂a, 偶e Polska jest przygotowana na przyj臋cie 10-12 tysi臋cy uchod藕c贸w (s艂ynna wypowied藕 鈥瀟o mniej, ni偶 przychodzi na mecze Legii鈥, z lubo艣ci膮 przytaczana p贸藕niej przez prawicowe media). Ostatecznie rz膮d Ewy Kopacz zgodzi艂 si臋 w 2015 roku na przyj臋cie oko艂o 7000 uchod藕c贸w w ramach unijnego mechanizmu relokacji. Dwa lata p贸藕niej, w maju 2017 roku, Komisja Europejska zagrozi艂a Polsce, W臋grom i Austrii rozpocz臋ciem procedury o naruszenie prawa UE, je艣li kraje te nie przyst膮pi膮 do relokacji uchod藕c贸w. W odpowiedzi na to 贸wczesny szef MSWiA, Mariusz B艂aszczak, stwierdzi艂, 偶e 鈥瀗ie przyjmiemy ani jednego uchod藕cy鈥. Jakby tego by艂o ma艂o, Grzegorz Schetyna w tym samym miesi膮cu wykona艂 zwrot o 180 stopni, twierdz膮c, 偶e jest za tym, by uchod藕cy nie przyje偶d偶ali do Polski (nast臋pnie nieprzekonuj膮co t艂umaczy艂 si臋 ze swojej wypowiedzi przed Jackiem 呕akowskim w radiu TOK FM).
Wygl膮da na to, 偶e politycy albo nie rozr贸偶niaj膮 podstawowych poj臋膰 i nie maj膮 poj臋cia na temat migracji, albo udaj膮, 偶e nie maj膮 poj臋cia po to, by has艂ami podsyca膰 emocje buzuj膮ce w艣r贸d wyborc贸w. W oczy rzuca si臋 brak rozr贸偶nienia mi臋dzy uchod藕cami a imigrantami. Uchod藕cy s膮 tylko jedn膮 z grup imigrant贸w, czyli obywateli innych pa艅stw, przyje偶d偶aj膮cych do Polski z zamiarem sta艂ego pobytu 鈥 s膮 grup膮, kt贸ra musia艂a opu艣ci膰 sw贸j kraj ze wzgl臋du na zagro偶enie zdrowia lub 偶ycia w kraju pochodzenia. Jednak to rozr贸偶nienie to tylko jedna z wielu skomplikowanych kwestii, z kt贸rymi musi mierzy膰 si臋 ka偶dy, kto podejmuje decyzje dotycz膮ce polityki migracyjnej.
Do cz臋艣ci tych kwestii odnosz膮 si臋 w swoim artykule Pawe艂 Cywi艅ski i Hanna Frejlak, proponuj膮c og贸lne kierunki polityki integracyjnej wobec imigrant贸w (przede wszystkim wskazuj膮c na warto艣ci, kt贸re te kierunki dyktuj膮), i 鈥 miejscami 鈥 konkretne rozwi膮zania. Cz臋艣膰 tych rozwi膮za艅 uwa偶am za trafne, cz臋艣膰 鈥 mniej (o tym napisz臋 wi臋cej w dalszej cz臋艣ci artyku艂u). Przede wszystkim jednak wizj臋 Cywi艅skiego i Frejlak nale偶y uzupe艂ni膰 o spojrzenie z lotu ptaka na obecn膮 polityk臋 migracyjn膮 Polski.
Autorzy z 鈥濳ontaktu鈥 pisz膮 o tym, 偶e w pa藕dzierniku 2016 r. polski rz膮d uchyli艂 dokument okre艣laj膮cy nasz膮 polityk臋 migracyjn膮, i czytaj膮c artyku艂, mo偶na odnie艣膰 wra偶enie, 偶e w to miejsce nie pojawi艂o si臋 nic nowego. Nie chc臋 broni膰 rz膮du PiS, kt贸rego dzia艂ania w tym zakresie oceniam krytycznie, jednak cho膰by z czysto formalnych przyczyn nale偶y zauwa偶y膰, 偶e w marcu bie偶膮cego roku pojawi艂y si臋 nowe priorytety polityki migracyjnej. Dziwny to dokument, gdy偶 pr贸偶no szuka膰 go w艣r贸d oficjalnych strategii i plan贸w. Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju przedstawia te priorytety w publicystycznej wersji na swojej stronie internetowej, a same priorytety w postaci trzystronicowego pliku PDF po d艂u偶szych poszukiwaniach znale藕膰 mo偶na na stronie Komisji Europejskiej na temat migracji 鈥 a i tu nie przez wej艣cie na stron臋, a przez Google鈥檃. Dokument zawiera w nader skr贸conej formie cele i kierunki polityki migracyjnej, a tak偶e zwi膮zane z nimi dzia艂ania. Omawiaj膮c propozycje Cywi艅skiego i Frejlak, odnios臋 si臋 jednak tak偶e do 鈥濸riorytet贸w鈥.
Autorzy z 鈥濳ontaktu鈥 w swoim artykule skupiaj膮 si臋 przede wszystkim na kwestii integracji migrant贸w. Opisuj膮c cel polityki integracyjnej, twierdz膮, 偶e chodzi przede wszystkim o to, by migranci poczuli si臋 w Polsce jak u siebie, i by Polska sta艂a si臋 dla nich ulubionym miejscem do 偶ycia. Rodzi si臋 jednak pytanie, od kt贸rego nie mo偶na uciec 鈥 czy mo偶emy i powinni艣my przyjmowa膰 ka偶dego? Zdaj臋 sobie spraw臋, 偶e nie tego dotyczy艂 tekst Cywi艅skiego i Frejlak, ale troch臋 szkoda, bo to jedno z najwa偶niejszych pyta艅, zw艂aszcza w 艣wietle owego miotania si臋 i pomieszania poj臋膰, o kt贸rym pisa艂em na pocz膮tku. Czy, jak twierdzi艂 min. B艂aszczak, nie przyjmowa膰 偶adnego uchod藕cy? Czy przyjmowa膰 tak wielu, jak tylko mo偶na? A co z imigrantami zarobkowymi?
Z pewno艣ci膮 mieli艣my w ostatnich latach do czynienia z podsycaniem irracjonalnych l臋k贸w dotycz膮cych uchod藕c贸w. Niestety nie sko艅czy艂o si臋 na wypowiedziach medialnych. Od obj臋cia w艂adzy przez PiS rz膮d polski blokuje zaproponowany przez Caritas, popierany przez Episkopat i sprawdzony cho膰by we W艂oszech, program korytarzy humanitarnych. Program ten ma na celu podj膮膰 kwesti臋 fundamentaln膮: ratowanie 偶ycia. Tu m贸wi臋 jednym g艂osem z Cywi艅skim i Frejlak: solidarno艣膰 wymaga podj臋cia dzia艂a艅 i przyjmowania uchod藕c贸w. M贸wienie o zagro偶eniu 鈥瀒nteresu narodowego鈥 w przypadku przyj臋ciu kilkuset os贸b na leczenie jest absurdalne, a pomoc na miejscu, o kt贸rej ca艂y czas opowiada rz膮d, nie jest wystarczaj膮c膮 odpowiedzi膮 na problem, na co wskazywa艂 cho膰by bp Krzysztof Zadarko. Niestety, w 鈥濸riorytetach鈥 tak偶e nie znajdziemy ani s艂owa o uchod藕cach; ca艂y dokument podporz膮dkowany jest jedynie logice rynku pracy.
Inn膮 kwesti膮 pozostaje jednak przyjmowanie imigrant贸w zarobkowych. Czy w og贸le rozdziela膰 uchod藕c贸w i reszt臋 imigrant贸w, skoro wielu spo艣r贸d tej drugiej grupy te偶 ucieka przed r贸偶nymi cierpieniami, mo偶e niedaj膮cymi si臋 tak 艂atwo uchwyci膰? Niestety nie da si臋 uciec od wyznaczenia priorytet贸w, zw艂aszcza w Polsce, kt贸ra na tle innych kraj贸w Unii ci膮gle jest na dorobku. Mo偶e zostan臋 oskar偶ony o ma艂oduszno艣膰, ale powiedzmy sobie otwarcie 鈥 nie da si臋 przyj膮膰 wszystkich ch臋tnych, a ju偶 zw艂aszcza, gdyby艣my chcieli stworzy膰 tak rozbudowany system integracji, jaki proponuj膮 Cywi艅ski i Frejlak (wed艂ug ich propozycji mia艂yby mi臋dzy innymi powsta膰 nowe instytucje 鈥 Urz膮d Pracy dla Migrant贸w, Rzecznik Migrant贸w (zapewne z w艂asnym biurem), instytucje edukacyjne; mia艂yby zosta膰 powo艂ane bezp艂atne studia podyplomowe dla urz臋dnik贸w, wprowadzone ulgi w op艂atach za studia dla imigrant贸w etc.). Nie da si臋 pom贸c drugiemu, wyniszczaj膮c siebie. Zauwa偶a to tak偶e Rada Europejska, formu艂uj膮c zr臋by nowej polityki migracyjnej. Konieczne jest stworzenie systemu, kt贸ry umo偶liwi sprawiedliwy wyb贸r tych imigrant贸w zarobkowych, kt贸rzy faktycznie chc膮 w Polsce zosta膰, pracowa膰 i integrowa膰 si臋 ze spo艂ecze艅stwem. O takim wyborze wspomina si臋 w 鈥濸riorytetach鈥, jednak na tak wysokim poziomie og贸lno艣ci, 偶e trudno ocenia膰 skuteczno艣膰 proponowanych rozwi膮za艅.
Cz臋艣ciowo zgodny z propozycjami Cywi艅skiego i Frejlak jest rz膮dowy priorytet 4, dotycz膮cy wsparcia procesu integracji cudzoziemc贸w. Szczeg贸lnie trafne u autor贸w z 鈥濳ontaktu鈥 wydaj膮 si臋 propozycje dzia艂a艅 maj膮cych upro艣ci膰 procedury i zwi臋kszy膰 ich przejrzysto艣膰 (np. platforma ePUAP dla imigrant贸w, elastyczne pozwolenia na prac臋). W膮tpliwo艣ci budz膮 natomiast wspomniane ju偶 rozwi膮zania rozbudowuj膮ce i tworz膮ce nowe instytucje pa艅stwowe, zw艂aszcza w warunkach niewydolno艣ci tych ju偶 istniej膮cych.
Na koniec nale偶y zauwa偶y膰, 偶e budz膮ce emocje kwestie dotycz膮ce sposobu przyjmowania i integracji cudzoziemc贸w stanowi膮 tylko cz臋艣膰 polityki migracyjnej. Elementem polityki migracyjnej s膮 w takim samym stopniu kwestie zwi膮zane z emigracj膮 Polak贸w do innych kraj贸w, a ta pozostaje pal膮cym problemem. O ile w ko艅cu roku 2004 liczba mieszka艅c贸w Polski, kt贸rzy czasowo przebywalii za granic膮, wynosi艂a oko艂o 1 mln, o tyle w ko艅cu roku 2016 by艂o to ju偶 ok. 2聽515聽000 os贸b. Liczba Polak贸w, kt贸rzy przebywali w Wielkiej Brytanii, wzros艂a pi臋ciokrotnie, a przebywaj膮cych w Irlandii 鈥 ponad siedmiokrotnie. S艂usznie Cywi艅ski i Frejlak wskazuj膮 na dane m贸wi膮ce o braku r膮k do pracy: w ci膮gu kilku lat brakowa膰 nam b臋dzie miliona pracownik贸w. Jednak nale偶y pami臋ta膰, 偶e za braki te odpowiedzialne s膮 nie tylko zmiany demograficzne zwi膮zane ze starzeniem si臋 spo艂ecze艅stwa, ale tak偶e, a by膰 mo偶e przede wszystkim, masowa migracja do kraj贸w zachodnich w ci膮gu ostatnich czternastu lat. I o ile oczywi艣cie musimy zadawa膰 sobie wspomniane pytanie o to, jak sprawi膰, by dla migrant贸w Polska sta艂a si臋 ulubionym miejscem do 偶ycia, o tyle chyba zapomnieli艣my o pytaniu o to, co zrobi膰, by Polska sta艂a si臋 takim miejscem dla Polak贸w, kt贸rzy wyjechali. Mimo wielu zapewnie艅 dotycz膮cych dzia艂a艅 na rzecz powrotu emigrant贸w do Polski (takie zapewnienia pojawia艂y si臋 na przyk艂ad w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, m贸wi艂 o nich te偶 minister Bartosz Marczuk w wywiadzie dla 鈥濶owej Konfederacji鈥), nie wida膰 intensywnych dzia艂a艅 w tym kierunku. Paradoksalnie jedyne widoczne, cho膰 te偶 pozostaj膮ce w sferze informacyjnej, dzia艂anie zosta艂o podj臋te jeszcze przez rz膮d Donalda Tuska 鈥 jest to serwis powroty.gov.pl, prowadzony od 2008 r. przez Centrum Informacyjno-Konsultacyjne S艂u偶b Zatrudnienia. Sama informacja na temat mo偶liwo艣ci powrotu i wsparcie w za艂atwianiu spraw formalnych nie stanowi膮 jednak jeszcze wystarczaj膮cej zach臋ty na rzecz powrotu emigrant贸w do Polski. Tymczasem wed艂ug cytowanego opracowania GUS, 80 procent migracji na pobyt czasowy to migracje d艂ugookresowe, trwaj膮ce powy偶ej 12 miesi臋cy. Wydaje si臋 uprawnione twierdzenie, 偶e wi臋kszo艣膰 z tych ludzi nie wr贸ci. 鈥濸riorytety鈥 w tym zakresie pozostaj膮 tak偶e w sferze powierzchownej 鈥 powtarzane jest stwierdzenie o 鈥瀞ystemie zach臋t鈥.
Dobrze, 偶e autorzy 鈥濳ontaktu鈥 zaproponowali propozycje dotycz膮ce integracji imigrant贸w. Z pewno艣ci膮 stanowi膮 one punkt wyj艣cia do dyskusji w sytuacji, w kt贸rej rz膮d ma (p贸ki co) do zaproponowania tylko og贸lnikowy, przygotowany na kolanie i schowany g艂臋boko w sieci dokument. Jednak nale偶y pami臋ta膰, 偶e polityka migracyjna to obszar z艂o偶ony i wszechstronny 鈥 i 偶e najwznio艣lejsze warto艣ci pr臋dzej czy p贸藕niej zderz膮 si臋 z mo偶liwo艣ciami realizacji.

***
鈥濻pi臋cie鈥 to projekt wsp贸艂pracy mi臋dzyredakcyjnej pi臋ciu 艣rodowisk, kt贸re dzieli bardzo wiele, ale 艂膮czy gotowo艣膰 do podj臋cia niecodziennej rozmowy. Jagiello艅ski24, Kontakt, Krytyka Polityczna, Kultura Liberalna i聽Nowa Konfederacja co kilka tygodni wybiera nowy temat do dyskusji a聽pi臋膰 powsta艂ych w聽jej ramach tekst贸w publikujemy naraz na wszystkich pi臋ciu portalach.

Inicjatywa wspierana jest przez Fundusz Obywatelski zarz膮dzany przez Fundacj臋 dla Polski.

fundusz

***

Jak sprosta膰 legendarnej polskiej go艣cinno艣ci?

Zastrzeli膰 pos艂a艅ca, czyli polityka migracyjna PiS

Migranci? Tak, ale tylko za spo艂eczn膮 zgod膮

Przesta艅my udawa膰, 偶e pytanie o migrant贸w zaczyna si臋 od 鈥瀋zy鈥

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij