Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

ÔÇ×(niepotrzebne skre┼Ťli─ç)ÔÇŁ Wojciecha Engelkinga

Engelking wskazuje na post─Öpuj─ůc─ů degradacj─Ö, ale tak jak klienci narzekaj─ůcy na podwy┼╝k─Ö cen w sklepie, nie ro┼Ťci sobie pretensji do wp┼éywania na rzeczywisto┼Ť─ç.

Nie mo┼╝na autorowi odm├│wi─ç dobrego s┼éuchu i zmys┼éu obserwacji, kt├│re wykorzystuje nie tylko po to, ┼╝eby przedstawi─ç rzeczywisto┼Ť─ç w krzywym zwierciadle. Zasadniczym celem ksi─ů┼╝ki jest diagnoza pokolenia dwudziestokilkulatk├│w.

 

ÔÇ×Ile kosztuje po┼Ťwi─Öcenie?ÔÇŁ ÔÇ×Kiedy stajemy si─Ö naprawd─Ö doro┼Ťli?ÔÇŁ ÔÇ×Czy biedak zas┼éuguje na miano cz┼éowieka?ÔÇŁ Na te pytania odpowiedzie─ç ma debiutancka ksi─ů┼╝ka Wojciecha Engelkinga ÔÇ×(niepotrzebne skre┼Ťli─ç)ÔÇŁ, kt├│ra ma by─ç te┼╝ ÔÇ×pierwsz─ů polsk─ů powie┼Ťci─ů o pokoleniu um├│w ┼ŤmieciowychÔÇŁ. Pytania, kt├│re pojawiaj─ů si─Ö po przeczytaniu ksi─ů┼╝ki, s─ů jednak zupe┼énie inne, cho─ç wynikaj─ů z inspiracji Engelkinga. Czy mo┼╝na dzi┼Ť przy pomocy jednej powie┼Ťci zilustrowa─ç ca┼ée pokolenie? Jak to zrobi─ç, ┼╝eby wysz┼éo odkrywczo i niebanalnienie? Czy mo┼╝liwe jest pogodzenie publicystycznych tez ze stworzeniem dobrej literatury?

Tym, co jako pierwsze rzuca si─Ö w oczy i konsekwentnie realizowane jest przez narratora (autora?), jest spos├│b przedstawiania, budowania postaci. W ÔÇ×(niepotrzebne skre┼Ťli─ç)ÔÇŁ nie ma bohater├│w nie tyle nawet pozytywnych, ile ciekawych. Wszystkie przewijaj─ůce si─Ö postaci wpisuj─ů si─Ö ca┼ékowicie w najprostsze stereotypy┬áÔÇô je┼Ťli biedna, to te┼╝ naiwna, je┼Ťli intelektualista, to hipsterski freelancer. ┼ü─ůczy je ÔÇ×p┼éasko┼Ť─çÔÇŁ charakteru, ale te┼╝ po prostu g┼éupota. ┼Üwiat przedstawiony przez Engelkinga jest oczywi┼Ťcie przerysowany, ale w spos├│b niezwykle upraszczaj─ůcy, schematyczny. W takim ┼Ťwiecie narrator (autor?) jest kpi─ůcym, zdystansowanym komentatorem, kt├│ry przygl─ůda si─Ö tylko spo┼éecze┼ästwu, ale sam nie jest jego cz─Ö┼Ťci─ů.

Wa┼╝niejsze od historii bohater├│w, z kt├│rymi nikt┬áÔÇô ani autor, ani czytelnik┬áÔÇô nie chcia┼éby si─Ö uto┼╝samia─ç, jest to, co o wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie ma do powiedzenia sam Engelking. Jest to oczywi┼Ťcie wizja niezwykle pesymistyczna, w kt├│rej pada jednak wiele trafnych spostrze┼╝e┼ä. Na pewno ka┼╝dy by┼é kiedy┼Ť ┼Ťwiadkiem lub uczestnikiem sytuacji, w kt├│rej pracodawca, urz─Ödnik czy znajomy u┼╝y┼é z pogardliw─ů wy┼╝szo┼Ťci─ů przewijaj─ůcych si─Ö przez ca┼é─ů ksi─ů┼╝k─Ö s┼é├│w: ÔÇ×Czy ty wiesz, kim ja jestem?ÔÇŁ. Nie mo┼╝na autorowi odm├│wi─ç dobrego s┼éuchu i zmys┼éu obserwacji, kt├│re Engelking wykorzystuje nie tylko po to, ┼╝eby przedstawi─ç rzeczywisto┼Ť─ç w krzywym zwierciadle. Zasadniczym celem ksi─ů┼╝ki, zasad─ů, kt├│ra determinuje to, jak wykreowani s─ů bohaterowie i przedstawione s─ů ich losy, jest diagnoza pokolenia dwudziestokilkulatk├│w.

Pocz─ůtkowo wydaje si─Ö, ┼╝e jest to wizja problem├│w wchodz─ůcych w doros┼éo┼Ť─ç r├│wie┼Ťnik├│w autora, rysowana z lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ťci─ů. Weronika, c├│rka sprz─ůtaczki ÔÇô absolwentki malarstwa na ASP, jest spadkobierczyni─ů pora┼╝ki, jakiej dozna┼éa jej matka podczas transformacji. Do┼Ťwiadczenie to ukszta┼étowa┼éo je obie w r├│┼╝ny spos├│b, ale z tak─ů sam─ů si┼é─ů. ┼╗adna z nich ju┼╝ nigdy nie b─Ödzie funkcjonowa─ç bez ┼éatki przegranej. Wiktor z kolei pochodzi z typowej klasy ┼Ťredniej, rodziny mieszka┼äc├│w miasteczka Wilan├│w, pracownik├│w korporacji. On te┼╝ jest ca┼ékowicie uwarunkowany swoim klasowym pochodzeniem. Dzia┼éania Weroniki determinuje ch─Ö─ç wyrwania si─Ö, ch─Ö─ç awansu, Wiktora┬áÔÇô potrzeba sprostania wymaganiom rodzic├│w. Chocia┼╝ niew─ůtpliwie ┼Ťwiadomo┼Ť─ç bohater├│w kszta┼étowana jest przez ich warunki finansowe, autor nie dochodzi do socjalistycznej puenty. W ┼Ťwiecie przedstawionym w ÔÇ×(niepotrzebne skre┼Ťli─ç)ÔÇŁ nie da si─Ö wyrwa─ç spod w┼éadzy pieni─Ödzy, niezale┼╝nie od tego, czy si─Ö je ma, czy nie.

Nast─Öpstwa tego s─ů nietrudne do przewidzenia ÔÇô wi─Özy, kt├│re ┼é─ůcz─ů bohater├│w, s─ů przez nich traktowane czysto instrumentalnie, uczucia wydaj─ů si─Ö ┼Ťmieszne przy korzy┼Ťciach p┼éyn─ůcych ze znajomo┼Ťci z odpowiednimi osobami. Do tego wszystkiego dochodzi post─Öp technologiczny i wiecznie niezaspokojone po┼╝─ůdanie podgl─ůdania innych i bycia podgl─ůdanym. Upadek jakichkolwiek warto┼Ťci moralnych jest nie do powstrzymania, w zasadzie ju┼╝ si─Ö on dokona┼é. Wydaje si─Ö, ┼╝e nie jest to nast─Öpstwem rozwarstwienia spo┼éecznego czy powszechno┼Ťci medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych, ale odwrotnie ÔÇô upadek ten wpisany jest w┼éa┼Ťciwie w los cz┼éowieka wsp├│┼éczesnego.

Powie┼Ť─ç Engelkinga przypomina nieco zas┼éyszane w autobusie czy sklepie krytyczne, pe┼éne goryczy, ale te┼╝ wy┼╝szo┼Ťci, komentarze na temat tego, jak to dzisiaj jest coraz gorzej, do czego ten ┼Ťwiat zmierza. Wiele ma te┼╝ z potocznych opinii kr─ů┼╝─ůcych w Internecie w postaci mem├│w i filmik├│w (autor jest zreszt─ů internetowym erudyt─ů). Bazuje na podobnych obserwacjach, z tak─ů sam─ů ┼éatwo┼Ťci─ů klasyfikuje ludzi i ich problemy. Wskazuje na post─Öpuj─ůc─ů degradacj─Ö, ale tak jak klienci narzekaj─ůcy na podwy┼╝k─Ö cen w sklepie, nie ro┼Ťci sobie pretensji do wp┼éywania na rzeczywisto┼Ť─ç.

By─ç mo┼╝e efekt ten by┼é w pe┼éni zamierzony, a narrator wcale nie jest autorem, tylko wyobra┼╝eniem na temat ┼Ťwiadomo┼Ťci tych, kt├│rym wydaje si─Ö, ┼╝e potrafi─ů patrze─ç krytycznie na to, co ich otacza. Lub te┼╝ narrator odzwierciedla perspektyw─Ö widzenia samego autora. Ci─Ö┼╝ko stwierdzi─ç jednoznacznie, dlatego: niepotrzebne skre┼Ťli─ç.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś