fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Nie likwidujmy audycji katolickich w TVP. Stw├│rzmy ich now─ů jako┼Ť─ç

T┼éumaczy─ç ┼Ťwiat, patrze─ç na r─Öce ko┼Ťcielnych elit, budowa─ç mosty, tworzy─ç audycje ekumeniczne i mi─Ödzyreligijne, uczy─ç pluralizmu ÔÇô to wszystko mog─ů i powinny robi─ç programy tworzone przez redakcj─Ö katolick─ů w TVP po zmianach.
Nie likwidujmy audycji katolickich w TVP. Stw├│rzmy ich now─ů jako┼Ť─ç
ilustr.: Antek Sieczkowski

Rozpoczyna si─Ö pierwszy tydzie┼ä rz─ůd├│w nowej koalicji, wy┼éonionej po wyborach 15 pa┼║dziernika, sk┼éadaj─ůcej si─Ö z polityk├│w liberalnych, centrowych i lewicowych. Nie ulega w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e wiele sfer ┼╝ycia publicznego, tak┼╝e, a mo┼╝e przede wszystkim w wymiarze instytucjonalnym, zostanie zreformowanych. Wiemy, ┼╝e jako jeden z pierwszych punkt├│w programu zmian postulowana jest rewolucja w pa┼ästwowych mediach, kiedy┼Ť zwanych tak┼╝e publicznymi. Wydaje si─Ö, ┼╝e koncepcja ich likwidacji zosta┼éa na szcz─Ö┼Ťcie odrzucona (bo samo zlikwidowanie sp├│┼éek, kt├│re wci─ů┼╝ wchodzi w gr─Ö, by┼éoby tylko zabiegiem techniczno-prawnym, gdy┼╝ w ich miejsce powsta─ç mia┼éyby nowe).

Media te b─Öd─ů zatem funkcjonowa┼éy nadal. Jaki powinny mie─ç ideologiczny kszta┼ét, r├│wnie┼╝ na polu przekazu audycji katolickich?

Nie za odmienno┼Ť─ç, a za zdrad─Ö misji

Po upartyjnieniu medi├│w pa┼ästwowych, zast─ůpieniu pracuj─ůcych w nich dziennikarzy funkcjonariuszami partyjnymi i przer├│┼╝nych zabiegach siania nienawi┼Ťci i dezinformacji przyszed┼é czas na zbudowanie instytucji zaufania publicznego, kt├│ra solidnie pe┼éni─ç b─Ödzie swoj─ů misj─Ö. A zatem nowa telewizja winna przede wszystkim zmierza─ç do zakopania wewn─ůtrznarodowych topor├│w wojennych. Nie wystarczy jednak tylko zaprzesta─ç szerzenia nienawi┼Ťci, ale trzeba tak┼╝e, a mo┼╝e przede wszystkim, budowa─ç miejsce przyjazne wszystkim. Kluczem do sukcesu b─Ödzie tu nieuleganie pokusie, by jeden przekaz partyjny zast─ůpi─ç drugim. Innymi s┼éowy: powodem usuni─Öcia obecnie pracuj─ůcych w TVP funkcjonariuszy nie mo┼╝e by─ç odmienno┼Ť─ç ich pogl─ůd├│w, ale zdradzenie przez nich etosu dziennikarskiego i sprzeniewierzenie si─Ö misji, do kt├│rej zostali powo┼éani.

Telewizja publiczna musi wychodzi─ç naprzeciw tak┼╝e wyborcom Prawa i Sprawiedliwo┼Ťci, rozumie─ç ich potrzeby. I nie chodzi o absurdalny pomys┼é redaktora Jacka ┼╗akowskiego, by jeden z kana┼é├│w telewizyjnych po prostu odda─ç we w┼éadanie partii Jaros┼éawa Kaczy┼äskiego. Cho─ç akurat ┼╗akowski mia┼é s┼éuszn─ů intuicj─Ö, ┼╝e co┼Ť trzeba zrobi─ç inaczej, ni┼╝ by┼éo to przed rokiem 2015. W ko┼äcu dotychczasowa opozycja z jakiego┼Ť powodu zosta┼éa w├│wczas odsuni─Öta od w┼éadzy. Z jakiej┼Ť przyczyny przekaz o ÔÇ×z┼éych elitachÔÇŁ okaza┼é si─Ö w tamtej kampanii wyborczej tak szale┼äczo skuteczny. Trzeba zatem zrozumie─ç, ┼╝e telewizja publiczna powinna by─ç nie tylko odpolityczniona, ale tak┼╝e przyjazna, dialoguj─ůca i empatyczna. Tworzona nie tylko dla wy┼╝szej klasy ┼Ťredniej, ale tak┼╝e ni┼╝szej oraz klas ludowych, uwzgl─Ödniaj─ůca ich spojrzenie na rzeczywisto┼Ť─ç, codzienne problemy i wra┼╝liwo┼Ť─ç. Nie mo┼╝na pope┼éni─ç zn├│w tych samych b┼é─Öd├│w, kt├│re wynios┼éy do w┼éadzy prawicowych populist├│w!

Jednym z newralgicznych odcink├│w aktywno┼Ťci telewizji jest redakcja audycji katolickich. Stanowi ona odbicie braku odpowiedniego uregulowania relacji pa┼ästwo-Ko┼Ťci├│┼é, dzia┼éa na podstawie umowy zawartej pomi─Ödzy Episkopatem Polski a TVP, powo┼éuj─ůc si─Ö przy tym na artyku┼é 20 konkordatu, kt├│ry w punkcie 2 wskazuje, ┼╝e ÔÇ×Ko┼Ťci├│┼é Katolicki ma prawo do posiadania i u┼╝ywania w┼éasnych ┼Ťrodk├│w spo┼éecznego przekazu, a tak┼╝e do emitowania program├│w w publicznej radiofonii i telewizji, na zasadach okre┼Ťlonych w prawie polskimÔÇŁ. Jest to jednak zapis bardzo og├│lny i od nowej w┼éadzy zale┼╝y spos├│b jego interpretacji.

Jak to robi┼éa Religia.tv

W obozie nadchodz─ůcej koalicji panuje zapewne pokusa, wsparta oczekiwaniem cz─Ö┼Ťci spo┼éecze┼ästwa, by w og├│le zlikwidowa─ç audycje katolickie w TVP. Wszak pa┼ästwo ma charakter ┼Ťwiecki, Ko┼Ťci├│┼é mo┼╝e nadawa─ç przez w┼éasne media, a przytoczony zapis konkordatu mo┼╝na by by┼éo ograniczy─ç na przyk┼éad do transmisji wyst─ůpienia papieskiego. Chcia┼ébym jednak wskaza─ç, ┼╝e takie podej┼Ťcie jest powieleniem opisanego powy┼╝ej b┼é─Ödu odrzucenia ogromnej cz─Ö┼Ťci obywateli, kt├│rzy ogl─ůdaj─ů katolickie programy albo uwa┼╝aj─ů ich istnienie za przejaw wolno┼Ťci religijnej i dopuszczenia do g┼éosu tradycyjnej cz─Ö┼Ťci polskiego spo┼éecze┼ästwa, cz─Östo wywodz─ůcej si─Ö z teren├│w wiejskich i klas ludowych. Takie dzia┼éanie jedynie pog┼é─Öbi istniej─ůce podzia┼éy. W imi─Ö budowania narodowej zgody i jedno┼Ťci nie wolno tego zrobi─ç.

Odr─Öbn─ů kwesti─ů, kt├│ra z kolei winna by─ç poddana wnikliwej analizie, jest kszta┼ét owych katolickich audycji. Dotychczasowe status quo nie jest bowiem modelem po┼╝─ůdanym. Gdybym mia┼é wskaza─ç na zdecydowanie lepsze rozwi─ůzanie, poda┼ébym przyk┼éad istniej─ůcej niegdy┼Ť Religii.tv ÔÇô ambitnego kana┼éu, kt├│ry zamiast indoktrynacji pr├│bowa┼é merytorycznie i profesjonalnie odpowiedzie─ç na duchowe potrzeby Polak├│w. Trzeba bowiem pami─Öta─ç, ┼╝e w czasach p├│┼║nego kapitalizmu, braku stabilizacji, globalizacji, migracji, zmian klimatycznych, czy wojny za nasz─ů wschodni─ů granic─ů, wielu ludziom bardzo potrzebne jest duchowe oparcie. Zw┼éaszcza ludziom starszym, cz─Östo niewychodz─ůcym z dom├│w. Uwa┼╝am, ┼╝e wyj┼Ťcie naprzeciw ich oczekiwaniom stanowi┼éoby esencj─Ö misji nowej publicznej telewizji. Zamiast budowa─ç atmosfer─Ö strachu i wizj─Ö nadchodz─ůcej apokalipsy, nale┼╝y oswaja─ç ludzkie l─Öki i t┼éumaczy─ç otaczaj─ůc─ů nas rzeczywisto┼Ť─ç. To zadanie r├│wnie┼╝ dla program├│w religijnych publicznej telewizji.

Dziennikarze audycji katolickich powinni te┼╝ patrze─ç na r─Öce w┼éadzy ko┼Ťcielnej, tak jak wszystkie media powinny krytycznie spogl─ůda─ç na polityk├│w i ┼Ťwiat elit. To podstawowe mechanizmy kontroli spo┼éecznej, kt├│rych w ostatnich latach w pa┼ästwowej telewizji zdecydowanie brakowa┼éo. Nie mo┼╝na unika─ç trudnych temat├│w, zamiata─ç pod dywan pal─ůcych problem├│w, udawa─ç, ┼╝e rzeczywisto┼Ť─ç kreowana przez ko┼Ťcielne w┼éadze jest zawsze dobra.

Zlikwidowa─ç obraz ÔÇ×Polaka-katolikaÔÇŁ

Ko┼Ťci├│┼é katolicki w Polsce daleki jest nadal od realizacji postanowie┼ä Soboru Watyka┼äskiego II, zw┼éaszcza w zakresie podnoszenia roli i upodmiotowienia Ludu Bo┼╝ego. Sta┼éo si─Ö to szczeg├│lnie widoczne podczas zorganizowanych przez papie┼╝a Franciszka obrad Synodu o synodalno┼Ťci. Pokaza┼éy one (zw┼éaszcza spotkania w Pradze i Rzymie) nieprzystawanie polskiej rzeczywisto┼Ťci do temat├│w podejmowanych przez Ko┼Ťci├│┼é powszechny. Spotkanie drugiego cz┼éowieka, dialog, wys┼éuchanie i wsp├│┼édecydowanie, kt├│re w niekt├│rych krajach i na innych kontynentach sta┼éy si─Ö dawno elementem ko┼Ťcielnej rzeczywisto┼Ťci, nad Wis┼é─ů nadal s─ů postrzegane jako gro┼║ne nowinkarstwo. Rol─ů katolickich audycji by┼éoby w┼éa┼Ťnie spopularyzowanie synodalnych, demokratycznych idei, kt├│re g┼éosi papie┼╝ Franciszek. Jestem przekonany, ┼╝e model synodalnej w┼éadzy w Ko┼Ťciele uchroni┼éby jego instytucje przed wieloma skandalami, mi─Ödzy innymi pedofilskimi i finansowymi.

Audycje religijne w telewizji powinny mie─ç charakter ekumeniczny i mi─Ödzyreligijny. Niezwykle wa┼╝ne b─Ödzie ukazywanie os├│b innych wyzna┼ä chrze┼Ťcija┼äskich oraz innych religii jako r├│wnych obywateli, naszych braci i si├│str. To kluczowe cho─çby w kontek┼Ťcie przebywaj─ůcych w Polsce kilku milion├│w Ukrai┼äc├│w i Ukrainek oraz wci─ů┼╝ wzrastaj─ůcej liczby przybysz├│w z kraj├│w muzu┼éma┼äskich. To wa┼╝ne tak┼╝e w zwi─ůzku z historycznymi, cz─Östo bolesnymi relacjami polsko-┼╝ydowskimi. Nie ma lepszej platformy do takiego dialogu ni┼╝ telewizja publiczna. Programy katolickie musz─ů uczy─ç otwarto┼Ťci i pluralizmu, na zawsze likwiduj─ůc szkodliwy, nacjonalistyczny obraz ÔÇ×Polaka-katolikaÔÇŁ. Odbiorca program├│w katolickich TVP (albo jej nast─Öpczyni) musi mie─ç przekonanie, ┼╝e osoba wierz─ůca nie jest w ┼╝aden spos├│b zobowi─ůzana do g┼éosowania na t─Ö czy inn─ů parti─Ö polityczn─ů, jest to jej autonomiczny wyb├│r.

Przed nami okres du┼╝ych zmian. Warto wykorzysta─ç go dobrze, nie powielaj─ůc b┼é─Öd├│w pope┼énionych u zarania III RP, kt├│rych skutkiem by┼éo zbudowanie w sporej cz─Ö┼Ťci spo┼éecze┼ästwa poczucia, ┼╝e pa┼ästwo i jego instytucje nie s─ů stworzone dla nich, nie s─ů im przyjazne. Studia program├│w katolickich telewizji publicznej musz─ů by─ç otwarte na ludzi r├│┼╝nie my┼Ťl─ůcych i doprowadza─ç do debaty, wymiany my┼Ťli. Konieczne jest zapraszanie przedstawicieli r├│┼╝nych grup spo┼éecznych i g┼éosicieli odmiennych pogl─ůd├│w, by pokazywa─ç, jak mo┼╝na ze sob─ů rozmawia─ç w duchu szacunku i serdeczno┼Ťci. Tylko w ten spos├│b mamy szans─Ö na przezwyci─Ö┼╝enie dziel─ůcych nas uprzedze┼ä i realn─ů zmian─Ö w Polsce.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś