Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Narzekanie nas nie uratuje. Zielono-liberalna koalicja mo┼╝e

Do listy hamulc├│w transformacji energetycznej, obok paleoliberalizmu ├á la Korwin i pisowskiego fetyszu suwerenno┼Ťci, mo┼╝na dopisa─ç jeszcze lewicowy populizm.

kultura liberalna
Niedawno w wi─Ökszym gronie ludzi ┼Ťledz─ůcych polityk─Ö klimatyczn─ů zastanawiali┼Ťmy si─Ö, czy jest w populistycznej polityce co┼Ť wyj─ůtkowego, co stanowi nowy rodzaj zagro┼╝enia dla wysi┼ék├│w w ratowaniu klimatu? Wi─Ökszo┼Ť─ç przyk┼éad├│w ÔÇô Trump, Tch├│rzewski i Szyszko, Salvini ÔÇô rozmywa r├│┼╝nice mi─Ödzy konserwatyzmem, o kt├│rym nie od dzi┼Ť wiadomo, ┼╝e jest sceptyczny w stosunku do zmian klimatu, a populizmem. Kiedy ju┼╝ mia┼éem da─ç za wygran─ů i uzna─ç, ┼╝e mo┼╝e jednak trzeba przesta─ç si─Ö tym zajmowa─ç, z pomoc─ů przychodzi lewicowy populizm ÔÇ×Krytyki PolitycznejÔÇŁ.
Czytany akapit po akapicie tekst Kai Puto sprowadza si─Ö do trzech my┼Ťli: Jest ┼║le, a winni s─ů libera┼éowie i (prawicowi) populi┼Ťci. Dotychczasowe plany ratunkowe s─ů s┼éabe, a tak czy inaczej ucierpi─ů na tym biedni i nic dziwnego, ┼╝e si─Ö burz─ů. My wiemy najlepiej, co zrobi─ç i dlaczego winny jest kapitalizm.
Niestety, nie uda┼éo mi si─Ö wyczyta─ç, na czym polega wyj─ůtkowo┼Ť─ç pomys┼éu Kai Puto i Tomasza Markiewki, poza tym, ┼╝e mam przyj─ů─ç na wiar─Ö, ┼╝e to pomys┼é lepszy ni┼╝ np. pomys┼éy Razem, Zielonych i Biedronia, w kt├│rych przypadku pono─ç ÔÇ×ci─Ö┼╝ko m├│wi─ç o szeroko zakrojonym planieÔÇŁ.
Co do tego, ┼╝e na poziomie pa┼ästwa strategia energetyczna nie istnieje, oczywi┼Ťcie si─Ö zgadzamy ÔÇô piszemy o tym na ┼éamach ÔÇ×Kultury LiberalnejÔÇŁ, podobnie jak o konieczno┼Ťci transformacji energetycznej od lat. Problem w tym, ┼╝e wbrew opinii felietonistki ÔÇ×Krytyki PolitycznejÔÇŁ, istniej─ů ca┼ékiem szeroko zakrojone plany, problem sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej w transformacji energetycznej nie zosta┼é zauwa┼╝ony w zesz┼é─ů ┼Ťrod─Ö, a wiele wskazuje na to, ┼╝e wi─Öksze szanse na uratowanie nas ÔÇô a przy okazji ucywilizowanie europejskiej polityki ÔÇô maj─ů nie lewicowi populi┼Ťci, a coraz szersza zielono-liberalna koalicja, kt├│rej pomys┼é na polityk─Ö klimatyczn─ů nie sprowadza si─Ö do ÔÇ×Pfi, i tak si─Ö nie udaÔÇŁ.
Zaczn─Ö od ko┼äca. Od kilku lat skupiamy si─Ö na ÔÇ×fali populizmuÔÇŁ, kt├│ra przetacza si─Ö przez Europ─Ö. Ka┼╝dy wynik wybor├│w od Kalabrii po Kirun─Ö odczytywany jest przez pryzmat tego jak posz┼éo partiom prawicowo-populistycznym. Gdzie┼Ť jednak przy tej okazji umyka nam nie mniej istotna zmiana w politycznym krajobrazie Europy: systematyczne wzmacnianie si─Ö partii zielono-liberalnych.
W ostatnich dw├│ch latach europejscy Zieloni ÔÇô np. w Holandii, Niemczech, Szwecji i Austrii ÔÇô notowali du┼╝e sukcesy wyborcze i wzrosty w sonda┼╝ach. Niemieccy Zieloni s─ů ju┼╝ drug─ů najpopularniejsz─ů parti─ů mi─Ödzy ┼üab─ů i Renem (czyli nie w by┼éym NRD). Jednocze┼Ťnie, jak Europa d┼éuga i szeroka, Zieloni si─Ö liberalizuj─ů, tzn. dryfuj─ů w stron─Ö centrum i zjadaj─ů elektorat socjaldemokracji i centroprawicy.
Z kolei partie liberalne ÔÇô np. w Norwegii, Holandii, Danii czy Szwecji ÔÇô zaczynaj─ů si─Ö z Zielonymi ┼Ťciga─ç na projekty ekologiczne i plany dekarbonizacji. We┼║my np. norwesk─ů Venstre ÔÇô parti─Ö tradycyjnie ch┼éopsko-liberaln─ů (tak, tak, to nie pomy┼éka), kt├│ra w tworzonych w Norwegii na podstawie partyjnych program├│w i faktycznych dzia┼éa┼ä rankingach zawsze okazuje si─Ö by─ç najziele┼äsz─ů. Naturalne jest wi─Öc, ┼╝e te dwie si┼éy si─Ö do siebie zbli┼╝aj─ů, tworz─ů koalicje i w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w ÔÇô bij─ů prawicowych populist├│w na g┼éow─Ö. Przy okazji spychaj─ů te┼╝ na margines populist├│w lewicowych.
Mo┼╝na powiedzie─ç ,,Szwecja, Dania, NorwegiaÔÇŽ Co to ma wsp├│lnego z Polsk─ů?ÔÇŁ Ot├│┼╝… wszystko. Bo Wiosna Biedronia to w┼éa┼Ťnie element tej zielono-liberalnej fali. S┼éycha─ç narzekania, ┼╝e ma┼éo lewicowa ÔÇô ale wcale nie mia┼éa taka by─ç i nie taki wiatr aktualnie wieje w Europie. Wida─ç wyra┼║nie, ┼╝e odpowiedzi─ů na ro┼╝ne zagro┼╝enia wsp├│┼éczesno┼Ťci jest w┼éa┼Ťnie ten liberalno-zielony amalgamat, a nie licytuj─ůca si─Ö na prawilno┼Ť─ç rozdrobniona polska lewica.
Tu dochodzimy do sedna, czyli zarzut├│w wobec polityki energetycznej Wiosny, kt├│re posypa┼éy si─Ö ze wszystkich stron ÔÇô i co najdziwniejsze, wt├│ruje im Kaja Puto. Ot├│┼╝ to, ┼╝e transformacja energetyczna mo┼╝e bole─ç, jest oczywiste i dyskusja na ten temat trwa co najmniej od 10 lat pod szyldem ÔÇ×sprawiedliwej transformacjiÔÇŁ, kt├│ry rzeczywi┼Ťcie dzi─Öki zesz┼éorocznej Deklaracji Solidarnej i Sprawiedliwej Transformacji (tzw. ÔÇ×Deklaracji ┼Ül─ůskiejÔÇŁ) i protestom ÔÇ×┼╝├│┼étych kamizelekÔÇŁ we Francji wyp┼éyn─ů┼é na powierzchni─Ö. Tak si─Ö sk┼éada, ┼╝e w Polsce, od co najmniej tak dawna prowadz─ů t─Ö dyskusj─Ö, opieraj─ůc si─Ö na konkretach, r├│┼╝ni ludzie ÔÇô na przyk┼éad Instytut na Rzecz Ekorozwoju, WISE Europa, Zielony Instytut, Koalicja Klimatyczna.
Wszyscy oni s─ů ┼Ťwiadomi, ┼╝e rodziny g├│rnik├│w nie znikn─ů, kiedy zamkniemy oczy, ale te┼╝, ┼╝e konstatacja ÔÇ×je┼Ťli b─Ödziemy walczy─ç z globalnym ociepleniem, ucierpi─ů jedni biedni, a je┼Ťli nie b─Ödziemy, ucierpi─ů drudzy biedniÔÇŁ jest prawdopodobnie najbardziej ba┼éamutnym demotywatorem, jaki mo┼╝na wymy┼Ťli─ç.
Swoj─ů drog─ů, brak transformacji te┼╝ kosztuje, o czym wszyscy mogli przekona─ç si─Ö zim─ů wci─ůgaj─ůc do p┼éuc to, co w Polsce szumnie nazywane jest powietrzem. Koszty smogu mo┼╝na mierzy─ç obci─ů┼╝eniem systemu zdrowotnego, ale realny koszt ponosz─ů ci, kt├│rzy mieszkaj─ů w miejscach najbardziej zanieczyszczonych ÔÇô poza Wilanowem to g┼é├│wnie rejony najbiedniejsze.
Transformacja energetyczna to nie jest, jak sugeruje Puto, trolley problem, w kt├│rym musimy wybiera─ç komu zrobimy krzywd─Ö dla dobra wi─Ökszo┼Ťci, ani tym bardziej gra o sumie zerowej. To jest najwi─Öksza zmiana technologiczna, ekonomiczna, spo┼éeczna i by─ç mo┼╝e polityczna w tym stuleciu ÔÇô i ma gigantyczny potencja┼é emancypacyjny i demokratyczny.
Wiosna dosta┼éa po g┼éowie za pomys┼é dekarbonizacji do 2035 roku, ale ten pomys┼é nie wzi─ů┼é si─Ö z ksi─Ö┼╝yca. Za energetyczno-klimatyczn─ů my┼Ťl─ů partii Biedronia stoi Dariusz Szwed, wieloletni szef Zielonego Instytutu, kiedy┼Ť wsp├│┼éprzewodnicz─ůcy Zielonych, z kt├│rymi po┼╝egna┼é si─Ö przez swoje ÔÇ×odchylenie centrowo-liberalneÔÇŁ. On jednak o potrzebie wci─ůgni─Öcia g├│rnik├│w na stron─Ö energetycznej transformacji i demokracji m├│wi┼é ju┼╝ w 2012, wtedy te┼╝ powstawa┼éy pierwsze plany, modele i kalkulacje dekarbonizacji Polski wspierane przez Europejsk─ů Fundacj─Ö Klimatyczn─ů. A wi─Öc nie, to nie jest rzucony z g┼éupia frant pomys┼é, nie jest to te┼╝ ÔÇ×plan naskrobany na kolanieÔÇŁ ÔÇô to jest budowana od lat wizja wra┼╝liwa i na konkretnych ludzi, i na abstrakcyjn─ů ÔÇ×gospodark─ÖÔÇŁ.
Rytualne ┼éupanie w libera┼é├│w i kapitalizm jest oczywi┼Ťcie bardzo urocze. Ale podczas gdy lewicowi populi┼Ťci b─Öd─ů si─Ö p┼éawi─ç w moralnej wy┼╝szo┼Ťci, mniej lub bardziej liberalni ekonomi┼Ťci (uznaj─ůcy co najmniej, ┼╝e kapitalizm lepiej reformowa─ç, ni┼╝ si─Ö na niego obra┼╝a─ç), ekolodzy, energetycy i inni b─Öd─ů dalej kombinowa─ç, jak ograniczy─ç emisje jednocze┼Ťnie nie obci─ů┼╝aj─ůc najbardziej wra┼╝liwych grup, jak sprawiedliwie ponosi─ç koszty i dzieli─ç si─Ö niew─ůtpliwymi zyskami transformacji, jakie sposoby wytwarzania energii mog─ů wspiera─ç demokracj─Ö itd. Mo┼╝na sobie sarka─ç na karykaturalnie przerysowane call center i hipsterskie kawiarnie jako efekty takiej zmiany, tu jednak chodzi o realizacj─Ö prawdziwej zielonej gospodarki, kt├│ra mo┼╝e generowa─ç warto┼Ť─ç dodan─ů, podnosz─ůc przy tym jako┼Ť─ç ┼╝ycia i odci─ů┼╝aj─ůc planet─Ö.
A rosn─ůce w si┼é─Ö zielono-liberalne partie, tam gdzie dojd─ů do w┼éadzy, b─Öd─ů te pomys┼éy stopniowo wprowadza─ç w ┼╝ycie. Gdzie┼Ť r├│wnolegle b─Ödzie za┼Ť trwa─ç ┼Ťwiat lewicowego niedasieizmu.
Wierz─Ö w dobre intencje Kai Puto i nie podwa┼╝am wiedzy ani intencji Tomasza Markiewki, ale serio ÔÇô je┼Ťli mo┼╝na lekk─ů r─Ök─ů wrzuci─ç kilkana┼Ťcie lat pracy wielu ludzi do kosza m├│wi─ůc, ┼╝e nieciekawe, tu krzywo, a tu my naszkicowali┼Ťmy ┼éadniejszy rysunek ÔÇô to daleko nie zajedziemy.

***
ÔÇ×Spi─ÖcieÔÇŁ to projekt wsp├│┼épracy mi─Ödzyredakcyjnej pi─Öciu ┼Ťrodowisk, kt├│re dzieli bardzo wiele, ale ┼é─ůczy gotowo┼Ť─ç do podj─Öcia niecodziennej rozmowy. Klub Jagiello┼äski, Kontakt, Krytyka Polityczna, Kultura Liberalna i┬áNowa Konfederacja co kilka tygodni wybiera nowy temat do dyskusji a┬ápi─Ö─ç powsta┼éych w┬ájej ramach tekst├│w publikujemy naraz na wszystkich pi─Öciu portalach.

***

Nie uratuje nas plan, kt├│ry rz─ůd naskroba┼é na kolanie, bo mu Unia kaza┼éa

Kryzys klimatyczny to nasza szansa. Zbudujmy na nim mocne pa┼ästwo

Czas na zielony konserwatyzm

Troska o ┼Ťrodowisko mo┼╝e ┼é─ůczy─ç, a nie dzieli─ç

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś