fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Narzekanie nas nie uratuje. Zielono-liberalna koalicja mo偶e

Do listy hamulc贸w transformacji energetycznej, obok paleoliberalizmu 脿 la Korwin i pisowskiego fetyszu suwerenno艣ci, mo偶na dopisa膰 jeszcze lewicowy populizm.

kultura liberalna
Niedawno w wi臋kszym gronie ludzi 艣ledz膮cych polityk臋 klimatyczn膮 zastanawiali艣my si臋, czy jest w populistycznej polityce co艣 wyj膮tkowego, co stanowi nowy rodzaj zagro偶enia dla wysi艂k贸w w ratowaniu klimatu? Wi臋kszo艣膰 przyk艂ad贸w 鈥 Trump, Tch贸rzewski i Szyszko, Salvini 鈥 rozmywa r贸偶nice mi臋dzy konserwatyzmem, o kt贸rym nie od dzi艣 wiadomo, 偶e jest sceptyczny w stosunku do zmian klimatu, a populizmem. Kiedy ju偶 mia艂em da膰 za wygran膮 i uzna膰, 偶e mo偶e jednak trzeba przesta膰 si臋 tym zajmowa膰, z pomoc膮 przychodzi lewicowy populizm 鈥濳rytyki Politycznej鈥.
Czytany akapit po akapicie tekst Kai Puto sprowadza si臋 do trzech my艣li: Jest 藕le, a winni s膮 libera艂owie i (prawicowi) populi艣ci. Dotychczasowe plany ratunkowe s膮 s艂abe, a tak czy inaczej ucierpi膮 na tym biedni i nic dziwnego, 偶e si臋 burz膮. My wiemy najlepiej, co zrobi膰 i dlaczego winny jest kapitalizm.
Niestety, nie uda艂o mi si臋 wyczyta膰, na czym polega wyj膮tkowo艣膰 pomys艂u Kai Puto i Tomasza Markiewki, poza tym, 偶e mam przyj膮膰 na wiar臋, 偶e to pomys艂 lepszy ni偶 np. pomys艂y Razem, Zielonych i Biedronia, w kt贸rych przypadku pono膰 鈥瀋i臋偶ko m贸wi膰 o szeroko zakrojonym planie鈥.
Co do tego, 偶e na poziomie pa艅stwa strategia energetyczna nie istnieje, oczywi艣cie si臋 zgadzamy 鈥 piszemy o tym na 艂amach 鈥濳ultury Liberalnej鈥, podobnie jak o konieczno艣ci transformacji energetycznej od lat. Problem w tym, 偶e wbrew opinii felietonistki 鈥濳rytyki Politycznej鈥, istniej膮 ca艂kiem szeroko zakrojone plany, problem sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej w transformacji energetycznej nie zosta艂 zauwa偶ony w zesz艂膮 艣rod臋, a wiele wskazuje na to, 偶e wi臋ksze szanse na uratowanie nas 鈥 a przy okazji ucywilizowanie europejskiej polityki 鈥 maj膮 nie lewicowi populi艣ci, a coraz szersza zielono-liberalna koalicja, kt贸rej pomys艂 na polityk臋 klimatyczn膮 nie sprowadza si臋 do 鈥濸fi, i tak si臋 nie uda鈥.
Zaczn臋 od ko艅ca. Od kilku lat skupiamy si臋 na 鈥瀎ali populizmu鈥, kt贸ra przetacza si臋 przez Europ臋. Ka偶dy wynik wybor贸w od Kalabrii po Kirun臋 odczytywany jest przez pryzmat tego jak posz艂o partiom prawicowo-populistycznym. Gdzie艣 jednak przy tej okazji umyka nam nie mniej istotna zmiana w politycznym krajobrazie Europy: systematyczne wzmacnianie si臋 partii zielono-liberalnych.
W ostatnich dw贸ch latach europejscy Zieloni 鈥 np. w Holandii, Niemczech, Szwecji i Austrii 鈥 notowali du偶e sukcesy wyborcze i wzrosty w sonda偶ach. Niemieccy Zieloni s膮 ju偶 drug膮 najpopularniejsz膮 parti膮 mi臋dzy 艁ab膮 i Renem (czyli nie w by艂ym NRD). Jednocze艣nie, jak Europa d艂uga i szeroka, Zieloni si臋 liberalizuj膮, tzn. dryfuj膮 w stron臋 centrum i zjadaj膮 elektorat socjaldemokracji i centroprawicy.
Z kolei partie liberalne 鈥 np. w Norwegii, Holandii, Danii czy Szwecji 鈥 zaczynaj膮 si臋 z Zielonymi 艣ciga膰 na projekty ekologiczne i plany dekarbonizacji. We藕my np. norwesk膮 Venstre 鈥 parti臋 tradycyjnie ch艂opsko-liberaln膮 (tak, tak, to nie pomy艂ka), kt贸ra w tworzonych w Norwegii na podstawie partyjnych program贸w i faktycznych dzia艂a艅 rankingach zawsze okazuje si臋 by膰 najziele艅sz膮. Naturalne jest wi臋c, 偶e te dwie si艂y si臋 do siebie zbli偶aj膮, tworz膮 koalicje i w wi臋kszo艣ci przypadk贸w 鈥 bij膮 prawicowych populist贸w na g艂ow臋. Przy okazji spychaj膮 te偶 na margines populist贸w lewicowych.
Mo偶na powiedzie膰 ,,Szwecja, Dania, Norwegia鈥 Co to ma wsp贸lnego z Polsk膮?鈥 Ot贸偶… wszystko. Bo Wiosna Biedronia to w艂a艣nie element tej zielono-liberalnej fali. S艂ycha膰 narzekania, 偶e ma艂o lewicowa 鈥 ale wcale nie mia艂a taka by膰 i nie taki wiatr aktualnie wieje w Europie. Wida膰 wyra藕nie, 偶e odpowiedzi膮 na ro偶ne zagro偶enia wsp贸艂czesno艣ci jest w艂a艣nie ten liberalno-zielony amalgamat, a nie licytuj膮ca si臋 na prawilno艣膰 rozdrobniona polska lewica.
Tu dochodzimy do sedna, czyli zarzut贸w wobec polityki energetycznej Wiosny, kt贸re posypa艂y si臋 ze wszystkich stron 鈥 i co najdziwniejsze, wt贸ruje im Kaja Puto. Ot贸偶 to, 偶e transformacja energetyczna mo偶e bole膰, jest oczywiste i dyskusja na ten temat trwa co najmniej od 10 lat pod szyldem 鈥瀞prawiedliwej transformacji鈥, kt贸ry rzeczywi艣cie dzi臋ki zesz艂orocznej Deklaracji Solidarnej i Sprawiedliwej Transformacji (tzw. 鈥濪eklaracji 艢l膮skiej鈥) i protestom 鈥炁济撑倀ych kamizelek鈥 we Francji wyp艂yn膮艂 na powierzchni臋. Tak si臋 sk艂ada, 偶e w Polsce, od co najmniej tak dawna prowadz膮 t臋 dyskusj臋, opieraj膮c si臋 na konkretach, r贸偶ni ludzie 鈥 na przyk艂ad Instytut na Rzecz Ekorozwoju, WISE Europa, Zielony Instytut, Koalicja Klimatyczna.
Wszyscy oni s膮 艣wiadomi, 偶e rodziny g贸rnik贸w nie znikn膮, kiedy zamkniemy oczy, ale te偶, 偶e konstatacja 鈥瀓e艣li b臋dziemy walczy膰 z globalnym ociepleniem, ucierpi膮 jedni biedni, a je艣li nie b臋dziemy, ucierpi膮 drudzy biedni鈥 jest prawdopodobnie najbardziej ba艂amutnym demotywatorem, jaki mo偶na wymy艣li膰.
Swoj膮 drog膮, brak transformacji te偶 kosztuje, o czym wszyscy mogli przekona膰 si臋 zim膮 wci膮gaj膮c do p艂uc to, co w Polsce szumnie nazywane jest powietrzem. Koszty smogu mo偶na mierzy膰 obci膮偶eniem systemu zdrowotnego, ale realny koszt ponosz膮 ci, kt贸rzy mieszkaj膮 w miejscach najbardziej zanieczyszczonych 鈥 poza Wilanowem to g艂贸wnie rejony najbiedniejsze.
Transformacja energetyczna to nie jest, jak sugeruje Puto, trolley problem, w kt贸rym musimy wybiera膰 komu zrobimy krzywd臋 dla dobra wi臋kszo艣ci, ani tym bardziej gra o sumie zerowej. To jest najwi臋ksza zmiana technologiczna, ekonomiczna, spo艂eczna i by膰 mo偶e polityczna w tym stuleciu 鈥 i ma gigantyczny potencja艂 emancypacyjny i demokratyczny.
Wiosna dosta艂a po g艂owie za pomys艂 dekarbonizacji do 2035 roku, ale ten pomys艂 nie wzi膮艂 si臋 z ksi臋偶yca. Za energetyczno-klimatyczn膮 my艣l膮 partii Biedronia stoi Dariusz Szwed, wieloletni szef Zielonego Instytutu, kiedy艣 wsp贸艂przewodnicz膮cy Zielonych, z kt贸rymi po偶egna艂 si臋 przez swoje 鈥瀘dchylenie centrowo-liberalne鈥. On jednak o potrzebie wci膮gni臋cia g贸rnik贸w na stron臋 energetycznej transformacji i demokracji m贸wi艂 ju偶 w 2012, wtedy te偶 powstawa艂y pierwsze plany, modele i kalkulacje dekarbonizacji Polski wspierane przez Europejsk膮 Fundacj臋 Klimatyczn膮. A wi臋c nie, to nie jest rzucony z g艂upia frant pomys艂, nie jest to te偶 鈥瀙lan naskrobany na kolanie鈥 鈥 to jest budowana od lat wizja wra偶liwa i na konkretnych ludzi, i na abstrakcyjn膮 鈥瀏ospodark臋鈥.
Rytualne 艂upanie w libera艂贸w i kapitalizm jest oczywi艣cie bardzo urocze. Ale podczas gdy lewicowi populi艣ci b臋d膮 si臋 p艂awi膰 w moralnej wy偶szo艣ci, mniej lub bardziej liberalni ekonomi艣ci (uznaj膮cy co najmniej, 偶e kapitalizm lepiej reformowa膰, ni偶 si臋 na niego obra偶a膰), ekolodzy, energetycy i inni b臋d膮 dalej kombinowa膰, jak ograniczy膰 emisje jednocze艣nie nie obci膮偶aj膮c najbardziej wra偶liwych grup, jak sprawiedliwie ponosi膰 koszty i dzieli膰 si臋 niew膮tpliwymi zyskami transformacji, jakie sposoby wytwarzania energii mog膮 wspiera膰 demokracj臋 itd. Mo偶na sobie sarka膰 na karykaturalnie przerysowane call center i hipsterskie kawiarnie jako efekty takiej zmiany, tu jednak chodzi o realizacj臋 prawdziwej zielonej gospodarki, kt贸ra mo偶e generowa膰 warto艣膰 dodan膮, podnosz膮c przy tym jako艣膰 偶ycia i odci膮偶aj膮c planet臋.
A rosn膮ce w si艂臋 zielono-liberalne partie, tam gdzie dojd膮 do w艂adzy, b臋d膮 te pomys艂y stopniowo wprowadza膰 w 偶ycie. Gdzie艣 r贸wnolegle b臋dzie za艣 trwa膰 艣wiat lewicowego niedasieizmu.
Wierz臋 w dobre intencje Kai Puto i nie podwa偶am wiedzy ani intencji Tomasza Markiewki, ale serio 鈥 je艣li mo偶na lekk膮 r臋k膮 wrzuci膰 kilkana艣cie lat pracy wielu ludzi do kosza m贸wi膮c, 偶e nieciekawe, tu krzywo, a tu my naszkicowali艣my 艂adniejszy rysunek 鈥 to daleko nie zajedziemy.

***
鈥濻pi臋cie鈥 to projekt wsp贸艂pracy mi臋dzyredakcyjnej pi臋ciu 艣rodowisk, kt贸re dzieli bardzo wiele, ale 艂膮czy gotowo艣膰 do podj臋cia niecodziennej rozmowy. Klub Jagiello艅ski, Kontakt, Krytyka Polityczna, Kultura Liberalna i聽Nowa Konfederacja co kilka tygodni wybiera nowy temat do dyskusji a聽pi臋膰 powsta艂ych w聽jej ramach tekst贸w publikujemy naraz na wszystkich pi臋ciu portalach.

***

Nie uratuje nas plan, kt贸ry rz膮d naskroba艂 na kolanie, bo mu Unia kaza艂a

Kryzys klimatyczny to nasza szansa. Zbudujmy na nim mocne pa艅stwo

Czas na zielony konserwatyzm

Troska o 艣rodowisko mo偶e 艂膮czy膰, a nie dzieli膰

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij