Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

M贸dl si臋 za nami grzecznymi

M贸dl si臋 za nami grzecznymi

Jedno z warszawskich centr贸w handlowych, na kilka dni przed Wigili膮 Bo偶ego Narodzenia. Rozmowa ojca, pewnie trzydziestokilkuletniego, z synkiem, na oko pi臋ciolatkiem. Wyra藕nie zdenerwowany ojciec podnosi g艂os na dziecko, kt贸re nie chce za nim i艣膰.
鈥 Je艣li nie b臋dziesz grzeczny, 艢wi臋ty Miko艂aj nie da ci prezentu!
Gro藕ba dzia艂a, ch艂opiec przestaje p艂aka膰. W tej niepozornej scenie tkn臋艂o mnie owo pytanie. Co znaczy: 鈥瀓e艣li nie b臋dziesz grzeczny鈥? Kt贸偶 nie chce, 偶eby jego dziecko by艂o 鈥瀏rzeczne鈥? Nie mam specjalnych w膮tpliwo艣ci 鈥 dziecko grzeczne to przede wszystkim dziecko pos艂uszne. G艂贸wnym celem wychowawczym wi臋kszo艣ci rodzic贸w jest wi臋c wychowanie ludzi pos艂usznych? Nawet je艣li nie jest to cel 艣wiadomie obrany, to ca艂y nasz system wychowawczy tego w艂a艣nie uczy m艂odych ludzi. Macie s艂ucha膰 polece艅 i si臋 nie wychyla膰.
Polskim dzieciom od ko艂yski wpaja si臋, 偶e najwa偶niejsze to s艂ucha膰 starszych. Tak wychowuje zdecydowana wi臋kszo艣膰 rodzic贸w, przyk艂ady mo偶na mno偶y膰. Wi臋kszo艣膰 dzieci regularnie s艂yszy od starszych, 偶eby si臋 nie wym膮drza艂y, nie pyskowa艂y i nie marudzi艂y. Ma艂o kt贸rzy rodzice nie zmuszaj膮 dzieci do jedzenia potraw, kt贸re tym dzieciom naprawd臋 nie smakuj膮, daj膮c im sygna艂, 偶e ich gusta i ich wybory s膮 przy autorytecie rodzica nic nie warte. W ten spos贸b od najm艂odszego uczymy dzieci, 偶e nie asertywno艣膰, lecz uleg艂o艣膰 wzgl臋dem autorytetu jest prawdziw膮 warto艣ci膮.
Jeszcze wi臋kszy kult pos艂usze艅stwa obserwujemy w szko艂ach. Od uczni贸w wymaga si臋 niebywa艂ej karno艣ci, zazwyczaj zdecydowanie wi臋kszej od tej, kt贸rej nauczyciele oczekuj膮 sami od siebie. Uczniowie musz膮 zmienia膰 obuwie (podczas kiedy nauczyciele wcale tego nie robi膮), wstawa膰, kiedy pedagog wchodzi do klasy, a w zeszytach zapisywa膰: lekcja, data, temat. Wi臋kszo艣膰 szk贸艂 w swoich regulaminach okre艣la, w jaki spos贸b m艂odzie偶 powinna si臋 ubiera膰, cz臋sto wcale nie ograniczaj膮c si臋 do narzucenia stroju 鈥瀗iewyzywaj膮cego鈥. Nikt o tym z uczniami dyskutowa膰 nie ma zamiaru. Niekt贸re szko艂y wr臋cz wymagaj膮 od nich, by brali udzia艂 w akcjach charytatywnych w ramach obowi膮zkowego wolontariatu. Pomagajcie uczniowie, ale nie dla tego, 偶eby post膮pi膰 dobrze, lecz dlatego, 偶e wam ka偶emy. Pos艂usze艅stwo przede wszystkim.
Oczywi艣cie, pos艂usze艅stwo ma te偶 swoje dobre strony. Kiedy dziecko jest ma艂e, nie zauwa偶a wielu zagro偶e艅. Wykonanie polecenia rodzica mo偶e uchroni膰 je od niebezpiecze艅stwa. Takie wychowanie niesie jednak z sob膮 powa偶ne zagro偶enia. Dziecko nauczone, 偶e najwa偶niejsze jest by膰 pos艂usznym, nie uczy si臋 szacunku do samego siebie i do swoich uczu膰. Kiedy doro艣nie, albo si臋 zbuntuje 鈥 skupiaj膮c si臋 wy艂膮cznie na sobie, albo jego mi艂o艣膰 w艂asna pozostanie upo艣ledzona.
Wychowanie do pos艂usze艅stwa miewa inne jeszcze, znacznie bardziej dalekosi臋偶ne konsekwencje. Cz艂owiek nauczony pos艂usze艅stwa nie jest cz臋sto zdolny do dokonania rozeznania w nieoczywistych moralnie sytuacjach, bo w dzieci艅stwie refleksj臋 nad s艂uszno艣ci膮 post臋powania zast膮pi艂y gotowe odpowiedzi: 鈥瀟ak masz robi膰, a tak nie r贸b鈥. Cz艂owiek pos艂uszny zwyczaj nie czuje, 偶e mo偶e i powinien zmienia膰 na lepszy 艣wiat, w kt贸rym 偶yje. Za swoje zadanie uwa偶a raczej dostosowanie si臋 do rzeczywisto艣ci ni偶 wp艂ywanie na ni膮. Nie czuje si臋 za ni膮 odpowiedzialny. Robi tylko to, co kto艣 (rodzice, szko艂a, praca, spo艂ecze艅stwo) mu ka偶e, czyli idzie na wybory i wrzuca pieni膮dze do puszki w dzie艅 fina艂u Wielkiej Orkiestry 艢wi膮tecznej Pomocy. Nikt nie uczy艂 go przecie偶 my艣le膰 o innych, dba膰 o nich i czu膰 si臋 za nich odpowiedzialnym.
Na szcz臋艣cie, cho膰 wychowanie ma ogromny wp艂yw na cz艂owieka, to nie determinuje ono jego zachowa艅 i wybor贸w w doros艂ym 偶yciu. Dlatego liczne osoby, w dzieci艅stwie uczone pos艂usze艅stwa, wyrastaj膮 z niego, osi膮gaj膮c wiek dojrza艂y. Dzi臋ki temu wielu ludzi czuje si臋 za 艣wiat odpowiedzialnymi i pr贸buje go naprawia膰.
Mimo to warto pracowa膰 nad wychowaniem m艂odych ludzi, od dziecka przekonywa膰 ich, 偶e mog膮 i powinni mie膰 wp艂yw na to, co si臋 wok贸艂 nich dzieje. 呕e powinni s艂ucha膰 przede wszystkim siebie i swojego zdrowego rozs膮dku. Dlatego ko艅cz臋 ten tekst apelem do 艢wi臋tego Miko艂aja i jego wszystkich wys艂annik贸w 鈥 rodzic贸w, cio膰 i wujk贸w 鈥 偶eby za rok prezent pod choink膮 dzieci znajdowa艂y nie za to, 偶e s膮 pos艂uszne, lecz za uczynki mi艂osierdzia 艣wiadomie i bez przymusu wykonane wzgl臋dem bli藕niego.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij