magazyn lewicy katolickiej

M├│dl si─Ö za nami grzecznymi

Jedno z warszawskich centr├│w handlowych, na kilka dni przed Wigili─ů Bo┼╝ego Narodzenia. Rozmowa ojca, pewnie trzydziestokilkuletniego, z synkiem, na oko pi─Öciolatkiem. Wyra┼║nie zdenerwowany ojciec podnosi g┼éos na dziecko, kt├│re nie chce za nim i┼Ť─ç.
ÔÇô Je┼Ťli nie b─Ödziesz grzeczny, ┼Üwi─Öty Miko┼éaj nie da ci prezentu!
Gro┼║ba dzia┼éa, ch┼éopiec przestaje p┼éaka─ç. W tej niepozornej scenie tkn─Ö┼éo mnie owo pytanie. Co znaczy: ÔÇ×je┼Ťli nie b─Ödziesz grzecznyÔÇŁ? Kt├│┼╝ nie chce, ┼╝eby jego dziecko by┼éo ÔÇ×grzeczneÔÇŁ? Nie mam specjalnych w─ůtpliwo┼Ťci ÔÇô dziecko grzeczne to przede wszystkim dziecko pos┼éuszne. G┼é├│wnym celem wychowawczym wi─Ökszo┼Ťci rodzic├│w jest wi─Öc wychowanie ludzi pos┼éusznych? Nawet je┼Ťli nie jest to cel ┼Ťwiadomie obrany, to ca┼éy nasz system wychowawczy tego w┼éa┼Ťnie uczy m┼éodych ludzi. Macie s┼éucha─ç polece┼ä i si─Ö nie wychyla─ç.
Polskim dzieciom od ko┼éyski wpaja si─Ö, ┼╝e najwa┼╝niejsze to s┼éucha─ç starszych. Tak wychowuje zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç rodzic├│w, przyk┼éady mo┼╝na mno┼╝y─ç. Wi─Ökszo┼Ť─ç dzieci regularnie s┼éyszy od starszych, ┼╝eby si─Ö nie wym─ůdrza┼éy, nie pyskowa┼éy i nie marudzi┼éy. Ma┼éo kt├│rzy rodzice nie zmuszaj─ů dzieci do jedzenia potraw, kt├│re tym dzieciom naprawd─Ö nie smakuj─ů, daj─ůc im sygna┼é, ┼╝e ich gusta i ich wybory s─ů przy autorytecie rodzica nic nie warte. W ten spos├│b od najm┼éodszego uczymy dzieci, ┼╝e nie asertywno┼Ť─ç, lecz uleg┼éo┼Ť─ç wzgl─Ödem autorytetu jest prawdziw─ů warto┼Ťci─ů.
Jeszcze wi─Ökszy kult pos┼éusze┼ästwa obserwujemy w szko┼éach. Od uczni├│w wymaga si─Ö niebywa┼éej karno┼Ťci, zazwyczaj zdecydowanie wi─Ökszej od tej, kt├│rej nauczyciele oczekuj─ů sami od siebie. Uczniowie musz─ů zmienia─ç obuwie (podczas kiedy nauczyciele wcale tego nie robi─ů), wstawa─ç, kiedy pedagog wchodzi do klasy, a w zeszytach zapisywa─ç: lekcja, data, temat. Wi─Ökszo┼Ť─ç szk├│┼é w swoich regulaminach okre┼Ťla, w jaki spos├│b m┼éodzie┼╝ powinna si─Ö ubiera─ç, cz─Östo wcale nie ograniczaj─ůc si─Ö do narzucenia stroju ÔÇ×niewyzywaj─ůcegoÔÇŁ. Nikt o tym z uczniami dyskutowa─ç nie ma zamiaru. Niekt├│re szko┼éy wr─Öcz wymagaj─ů od nich, by brali udzia┼é w akcjach charytatywnych w ramach obowi─ůzkowego wolontariatu. Pomagajcie uczniowie, ale nie dla tego, ┼╝eby post─ůpi─ç dobrze, lecz dlatego, ┼╝e wam ka┼╝emy. Pos┼éusze┼ästwo przede wszystkim.
Oczywi┼Ťcie, pos┼éusze┼ästwo ma te┼╝ swoje dobre strony. Kiedy dziecko jest ma┼ée, nie zauwa┼╝a wielu zagro┼╝e┼ä. Wykonanie polecenia rodzica mo┼╝e uchroni─ç je od niebezpiecze┼ästwa. Takie wychowanie niesie jednak z sob─ů powa┼╝ne zagro┼╝enia. Dziecko nauczone, ┼╝e najwa┼╝niejsze jest by─ç pos┼éusznym, nie uczy si─Ö szacunku do samego siebie i do swoich uczu─ç. Kiedy doro┼Ťnie, albo si─Ö zbuntuje ÔÇô skupiaj─ůc si─Ö wy┼é─ůcznie na sobie, albo jego mi┼éo┼Ť─ç w┼éasna pozostanie upo┼Ťledzona.
Wychowanie do pos┼éusze┼ästwa miewa inne jeszcze, znacznie bardziej dalekosi─Ö┼╝ne konsekwencje. Cz┼éowiek nauczony pos┼éusze┼ästwa nie jest cz─Östo zdolny do dokonania rozeznania w nieoczywistych moralnie sytuacjach, bo w dzieci┼ästwie refleksj─Ö nad s┼éuszno┼Ťci─ů post─Öpowania zast─ůpi┼éy gotowe odpowiedzi: ÔÇ×tak masz robi─ç, a tak nie r├│bÔÇŁ. Cz┼éowiek pos┼éuszny zwyczaj nie czuje, ┼╝e mo┼╝e i powinien zmienia─ç na lepszy ┼Ťwiat, w kt├│rym ┼╝yje. Za swoje zadanie uwa┼╝a raczej dostosowanie si─Ö do rzeczywisto┼Ťci ni┼╝ wp┼éywanie na ni─ů. Nie czuje si─Ö za ni─ů odpowiedzialny. Robi tylko to, co kto┼Ť (rodzice, szko┼éa, praca, spo┼éecze┼ästwo) mu ka┼╝e, czyli idzie na wybory i wrzuca pieni─ůdze do puszki w dzie┼ä fina┼éu Wielkiej Orkiestry ┼Üwi─ůtecznej Pomocy. Nikt nie uczy┼é go przecie┼╝ my┼Ťle─ç o innych, dba─ç o nich i czu─ç si─Ö za nich odpowiedzialnym.
Na szcz─Ö┼Ťcie, cho─ç wychowanie ma ogromny wp┼éyw na cz┼éowieka, to nie determinuje ono jego zachowa┼ä i wybor├│w w doros┼éym ┼╝yciu. Dlatego liczne osoby, w dzieci┼ästwie uczone pos┼éusze┼ästwa, wyrastaj─ů z niego, osi─ůgaj─ůc wiek dojrza┼éy. Dzi─Öki temu wielu ludzi czuje si─Ö za ┼Ťwiat odpowiedzialnymi i pr├│buje go naprawia─ç.
Mimo to warto pracowa─ç nad wychowaniem m┼éodych ludzi, od dziecka przekonywa─ç ich, ┼╝e mog─ů i powinni mie─ç wp┼éyw na to, co si─Ö wok├│┼é nich dzieje. ┼╗e powinni s┼éucha─ç przede wszystkim siebie i swojego zdrowego rozs─ůdku. Dlatego ko┼äcz─Ö ten tekst apelem do ┼Üwi─Ötego Miko┼éaja i jego wszystkich wys┼éannik├│w ÔÇô rodzic├│w, cio─ç i wujk├│w ÔÇô ┼╝eby za rok prezent pod choink─ů dzieci znajdowa┼éy nie za to, ┼╝e s─ů pos┼éuszne, lecz za uczynki mi┼éosierdzia ┼Ťwiadomie i bez przymusu wykonane wzgl─Ödem bli┼║niego.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś