magazyn lewicy katolickiej

Miliarderzy na papierze

W dyskusjach dotycz─ůcych walki z nier├│wno┼Ťciami maj─ůtkowymi cz─Östo powtarza si─Ö argument ÔÇ×o miliarderach na papierzeÔÇŁ. Brzmi on mniej wi─Öcej tak: ÔÇ×ci ludzie nie s─ů tak naprawd─Ö a┼╝ tak bogaci, bo nie da si─Ö up┼éynni─ç tak du┼╝ego maj─ůtkuÔÇŁ. Problem w tym, ┼╝e jest on nieprawdziwy.
Miliarderzy na papierze
ilustr.: Aleksandra Herzyk

Tłumaczenie Hubert Walczyński

***

W dyskusjach dotycz─ůcych walki z nier├│wno┼Ťciami maj─ůtkowymi bardzo cz─Östo powtarza si─Ö argument, kt├│ry roboczo nazwa┼éem ÔÇ×argumentem o miliarderach na papierzeÔÇŁ. Brzmi on mniej wi─Öcej tak: ÔÇ×ci ludzie nie s─ů tak naprawd─Ö a┼╝ tak bogaci, bo nie da si─Ö up┼éynni─ç tak du┼╝ego maj─ůtkuÔÇŁ. To szeroko powtarzany argument, wi─Öc warto si─Ö nad nim pochyli─ç. Problem w tym, ┼╝e jest on nieprawdziwy.

Zasadniczo wi─Ökszo┼Ť─ç bogactwa miliarder├│w ma form─Ö akcji, obligacji i innych instrument├│w finansowych. Najpowszechniejsza wersja ÔÇ×argumentu o miliarderach na papierzeÔÇŁ m├│wi, ┼╝e je┼Ťli najbogatsi zaczn─ů jednocze┼Ťnie sprzedawa─ç swoje aktywa, to zalej─ů nimi rynek, wi─Öc ceny znacz─ůco spadn─ů. Technicznie mo┼╝e to by─ç prawda, rzecz w tym, ┼╝e nie tak si─Ö up┼éynnia aktywa. Robi si─Ö to na przestrzeni kilku lat, realizuj─ůc starannie przygotowany plan sprzeda┼╝y, przez co takie problemy nie wyst─Öpuj─ů.

Miliarderzy regularnie up┼éynniaj─ů swoje maj─ůtki w ten spos├│b, jest to elementem rutynowej aktywno┼Ťci gie┼édowej i inwestycyjnej, i nigdy nie spowodowa┼éo to zapa┼Ťci na rynku, o kt├│rej m├│wi─ů obro┼äcy miliarder├│w. Nigdy nie s┼éysza┼éem te┼╝ ┼╝eby kto┼Ť proponowa┼é up┼éynnienie wszystkich aktyw├│w w jednym momencie, chyba ┼╝e m├│wimy o chocho┼éach stawianych po to, ┼╝eby wykaza─ç ┼╝e nie da si─Ö tego zrobi─ç.

Mo┼╝e zastanawiacie si─Ö, jak powolne musia┼éoby by─ç to up┼éynnianie, ┼╝eby nie zatopi─ç rynku? Co ciekawe, nie a┼╝ tak powolne. Kapitalizacja rynku ameryka┼äskiej gie┼édy to oko┼éo 35 bilion├│w dolar├│w. Ka┼╝dego roku instrumenty finansowe o warto┼Ťci 122 bilion├│w przechodz─ů z r─ůk do r─ůk. Je┼Ťli chcesz up┼éynni─ç, powiedzmy, bilion dolar├│w w ci─ůgu pi─Öciu lat, to b─Ödzie to stanowi─ç jakie┼Ť 0,05 procenta transakcji przeprowadzonych w tym czasie.

W debacie publicznej dyskutuje si─Ö o r├│┼╝nych narz─Ödziach i reformach, kt├│rych celem jest walka z nier├│wno┼Ťciami maj─ůtkowymi, ale ┼╝adna z nich nie zak┼éada ca┼ékowitego przej─Öcia wszystkich aktyw├│w najbogatszych. Niekt├│re maj─ů horyzont kilku pokole┼ä (na przyk┼éad bardziej progresywne podatki spadkowe i podatki od darowizn), inne kilku dekad (takie jak progresywne opodatkowanie zysk├│w z kapita┼éu i zysk├│w korporacji), a jeszcze inne kilku lat (takie jak sp┼éacenie deficytu wydatk├│w publicznych przy pomocy kilkuprocentowego podatku maj─ůtkowego).

Inna wersja ÔÇ×argumentu o miliarderach na papierzeÔÇŁ zak┼éada, ┼╝e nie da si─Ö sprzeda─ç tych akcji na gie┼édzie, bo potencjalnymi kupcami b─Öd─ů po prostu inni miliarderzy. To po prostu bzdura. Nie wszyscy inwestuj─ů na gie┼édzie, ale robi to znacznie wi─Öcej os├│b ni┼╝ 400 najbogatszych ludzi na ┼Ťwiecie. Po┼éowa ameryka┼äskich gospodarstw domowych posiada jakie┼Ť akcje albo bezpo┼Ťrednio, albo poprzez fundusze emerytalne. Ka┼╝dego dnia miliony os├│b kupuj─ů akcje warte setki dolar├│w, zwykle przy pomocy swoich kont emerytalnych.

Ale pomi┼ämy to wszystko i za┼é├│┼╝my, ┼╝e argument o miliarderach na papierze jest prawdziwy (cho─ç nie jest, ale za┼é├│┼╝my to na potrzeby argumentu). Przyjmijmy, ┼╝e up┼éynnienie maj─ůtku 400 najbogatszych miliarder├│w ÔÇô 3,5 biliona dolar├│w ÔÇô sprawi ┼╝e 80 procent z tej kwoty wyparuje. Wci─ů┼╝ zostaje 700 miliard├│w dolar├│w ÔÇô wystarczaj─ůco du┼╝o ┼╝eby ca┼ékowicie pokona─ç malari─Ö, zapewni─ç ka┼╝demu cz┼éowiekowi na ┼Ťwiecie wod─Ö, wyci─ůgn─ů─ç ka┼╝dego Amerykanina z ub├│stwaprzetestowa─ç ka┼╝d─ů osob─Ö w USA na koronawirusa. To jedna z kluczowych kwestii ÔÇô kwoty, o jakich m├│wimy s─ů tak ogromne, ┼╝e niewiele si─Ö zmieni, nawet je┼Ťli w kalkulacjach palniemy si─Ö pi─Öciokrotnie.

To wszystko sugeruje, ┼╝e ma┼éo kto rzeczywi┼Ťcie podj─ů┼é pr├│b─Ö przeliczenia argumentu o miliarderach na papierze. Ci, kt├│rzy go u┼╝ywaj─ů, nie pytaj─ů ÔÇ×jak du┼╝y jest ca┼éy rynekÔÇŁ albo ÔÇ×jak─ů cz─Ö┼Ť─ç maj─ůtku mo┼╝emy bezpiecznie up┼éynni─ç bez szerokich negatywnych konsekwencjiÔÇŁ. Nie. Oni po prostu patrz─ů na skal─Ö globalnego bogactwa i globalnego ub├│stwa i popadaj─ů w cynizm.

Miliony umieraj─ů z powodu uleczalnych chor├│b? ÔÇ×Tego si─Ö nie da rozwi─ůza─çÔÇŁ. ÔÇ×Ci, kt├│rzy chc─ů walczy─ç z globalnym ub├│stwem po prostu nie rozumiej─ů jak dzia┼éa gie┼édaÔÇŁ. By─ç mo┼╝e ┼éatwiej jest uzna─ç problem za nie do rozwi─ůzania ni┼╝ skonfrontowa─ç si─Ö z ogromnym ludzkim kosztem swojej w┼éasnej ideologii. Ale musimy si─Ö z nim konfrontowa─ç.

Pieni─ůdze s─ů, trzeba ich po prostu u┼╝y─ç.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś