magazyn lewicy katolickiej

M─Ö┼╝czy┼║ni cierpi─ů w ┼Ťwiecie zorganizowanym przez m─Ö┼╝czyzn. A z kobiet robi─ů koz┼éy ofiarne

Kobiety od dekad walcz─ů o swoje, a m─Ö┼╝czy┼║ni zamiast o siebie zadba─ç, topi─ů frustracj─Ö w alkoholu i bezsensownych seansach przemocy. Przeterminowane wzorce m─Ösko┼Ťci krzywdz─ů jedne i drugich.

Z pewno┼Ťci─ů wszyscy na ┼éamach ÔÇ×Spi─ÖciaÔÇŁ zgodzimy si─Ö z autorem z Klubu Jagiello┼äskiego w jednym ÔÇô m┼éodzi, sfrustrowani i nie umiej─ůcy odnale┼║─ç si─Ö we wsp├│┼éczesno┼Ťci m─Ö┼╝czy┼║ni s─ů powa┼╝nym problemem spo┼éecznym. To g┼é├│wnie z tej grupy zaci─ůg bior─ů najniebezpieczniejsze ruchy spo┼éeczno-polityczne ÔÇô rasistowskie i antysemickie, antydemokratyczne, nawo┼éuj─ůce do ograniczania praw cz┼éowieka, zw┼éaszcza kobiet i mniejszo┼Ťci, walcz─ůce o powszechny dost─Öp do broni, faszyzuj─ůce czy akceptuj─ůce przemoc fizyczn─ů jako narz─Ödzie polityki. Do┼Ť─ç powiedzie─ç, ┼╝e gdyby w 2019 roku g┼éosowali tylko m─Ö┼╝czy┼║ni w wieku 18-30 lat, wybory wygra┼éaby Konfederacja, czyli jedyna partia w Polsce, kt├│ra w spos├│b otwarty manifestuje w┼éa┼Ťciwie wszystkie wymienione powy┼╝ej postawy.

Grup─Ö t─Ö przyj─Ö┼éo si─Ö okre┼Ťla─ç mianem inceli, kt├│re oznacza m─Ö┼╝czyzn─Ö ┼╝yj─ůcego w mimowolnym celibacie ÔÇô niekoniecznie jednak s┼éusznie. Nie wszyscy incele s─ů zaanga┼╝owani politycznie i nie wszyscy m─Ö┼╝czy┼║ni aktywni seksualnie przestaj─ů by─ç prawicowymi radyka┼éami. Nieuprawnione jest tak┼╝e zr├│wnywanie, co zdaje si─Ö robi─ç Brzyski, m┼éodych radyka┼é├│w z reprezentantami ubogiej klasy ludowej z teren├│w wiejskich i ma┼éych miast. Patrz─ůc na poparcie wspomnianej Konfederacji, m┼éodych skrajnych prawicowc├│w znajdziemy w miejscowo┼Ťciach o r├│┼╝nej wielko┼Ťci, w┼Ťr├│d r├│┼╝nych grup dochodowych i zawodowych.

Kontekst jest du┼╝o szerszy ni┼╝ seksualno┼Ť─ç i ┼╝ycie intymne, cho─ç problemy na tym tle na pewno s─ů tu istotn─ů charakterystyk─ů. ┼Üwiadczy o tym nie tylko rosn─ůca w┼Ťr├│d m─Ö┼╝czyzn liczba singli i os├│b nieaktywnych seksualnie, ale tak┼╝e powszechne w dyskusjach prawicy l─Ökliwe fantazje o m┼éodych, silnych uchod┼║cach, kt├│rzy pr├│buj─ů wedrze─ç si─Ö do Polski, by gwa┼éci─ç ÔÇ×nasze kobietyÔÇŁ, czy rozwa┼╝ania o ideale m─Öskiego pi─Ökna, kt├│re ma przykuwa─ç uwag─Ö kobiet, manifestuj─ůce si─Ö w popularnych memach z chadem i gigachadem.

Bez m┼éota to te┼╝ robota

Sk─ůd w m┼éodych m─Ö┼╝czyznach tyle z┼éo┼Ťci i czemu tak trudno porozumie─ç si─Ö im z kobietami? Poniewa┼╝ w ostatnich dekadach, gdy kobiety doskonali┼éy j─Özyk i narz─Ödzia swojej emancypacji, m─Ö┼╝czy┼║ni zatrzymali si─Ö w rozwoju.

Zmiany jak na d┼éoni wida─ç cho─çby na rynku pracy. Kobiety sta┼éy si─Ö lepiej wykszta┼écone od m─Ö┼╝czyzn, cz─Ö┼Ťciej pos┼éuguj─ů si─Ö j─Özykami obcymi i czytaj─ů wi─Öcej ksi─ů┼╝ek. Jednocze┼Ťnie wraz z unowocze┼Ťnieniem zachodnich gospodarek i rozrostem sektora us┼éug kosztem przemys┼éu coraz wi─Öksze znaczenie w pracy zyska┼éy cechy wcze┼Ťniej uwa┼╝ane za ÔÇ×kobieceÔÇŁ, podczas gdy standardowy, wpajany od pokole┼ä ÔÇ×m─ÖskiÔÇŁ zestaw cech straci┼é na znaczeniu.

Si┼éa fizyczna i wytrzyma┼éo┼Ť─ç przesta┼éy by─ç wa┼╝ne, a kluczowe sta┼éy si─Ö zdolno┼Ťci komunikacji i rozwi─ůzywania konflikt├│w, empatia i umiej─Ötno┼Ťci opieku┼äcze. Dlatego z┼éo┼Ť─ç i frustracja s─ů w pewnym sensie zrozumia┼ée ÔÇô rynek pracy przesta┼é wysoko ceni─ç tradycyjnie postrzegan─ů m─Ösko┼Ť─ç, a miejsca dot─ůd zarezerwowane dla m─Ö┼╝czyzn zacz─Ö┼éy zajmowa─ç kobiety.

Wraz z awansem spo┼éecznym kobiety zliberalizowa┼éy tak┼╝e swoje podej┼Ťcie do r├│l p┼éciowych i modelu rodziny. Tymczasem m─Ö┼╝czy┼║ni nadal wyznaj─ů pogl─ůdy rodem z pierwszej po┼éowy XX wieku. I tak wg. sonda┼╝u Kantar dla Gazety Wyborczej 78% m┼éodych m─Ö┼╝czyzn uwa┼╝a, ┼╝e ÔÇ×rol─ů m─Ö┼╝czyzny jest praca i utrzymanie rodzinyÔÇŁ, wobec 53% kobiet. M┼éodzi m─Ö┼╝czy┼║ni cz─Ö┼Ťciej uwa┼╝aj─ů te┼╝, ┼╝e ÔÇ×rol─ů kobiety jest zajmowanie si─Ö domem i rodzin─ůÔÇŁ, ┼╝e ÔÇ×to naturalne, ┼╝e kobieta potrzebuje m─Öskiej ochronyÔÇŁ oraz ┼╝e ÔÇ×je┼╝eli kobieta mia┼éa zbyt wielu partner├│w seksualnych, ┼║le to o niej ┼ŤwiadczyÔÇŁ.

Przyczyny problem├│w w komunikacji mi─Ödzy p┼éciami s─ů wi─Öc jasne. Coraz lepiej radz─ůce sobie w ┼╝yciu i liberalne ┼Ťwiatopogl─ůdowo m┼éode kobiety coraz mniej s─ů w stanie znie┼Ť─ç sfrustrowanych, konserwatywnych r├│wie┼Ťnik├│w. A ci zamiast spr├│bowa─ç nadrobi─ç powi─Ökszaj─ůcy si─Ö dystans, uciekaj─ů w rozpaczliwe manifestacje si┼éy i przemocy ÔÇô marsze, internetowy hejt i walk─Ö z wyimaginowanymi wrogami ÔÇô od gej├│w i uchod┼║c├│w po ┼╗yd├│w, ÔÇ×lewak├│wÔÇŁ i feministki.

M─Ösko┼Ť─ç jeszcze si─Ö trzyma

┼Üwiat si─Ö zmieni┼é i przynajmniej cz─Ö┼Ťci m─Ö┼╝czyzn ┼╝yje si─Ö gorzej. To jednak wci─ů┼╝ za ma┼éo by stwierdzi─ç, jak robi to autor z Klubu Jagiello┼äskiego, ┼╝e s─ů oni dyskryminowani.

Polskim m─Ö┼╝czyznom nadal ┼╝yje si─Ö nie┼║le. Sp├│jrzmy na przyk┼éad na kwesti─Ö emerytur, w kt├│rej dyskryminacji dopatrzy┼é si─Ö redaktor Brzyski. Jasne, m─Ö┼╝czy┼║ni przechodz─ů na emerytur─Ö pi─Ö─ç lat p├│┼║niej. Nie zmienia to faktu, ┼╝e dostaj─ů ┼Ťrednio o po┼éow─Ö wi─Öksz─ů emerytur─Ö od kobiet ÔÇô 2 tysi─ůce z┼é miesi─Öcznie dla kobiet wobec niemal 3 tysi─Öcy z┼é dla m─Ö┼╝czyzn (dane ZUS, 2020 rok). W┼Ťr├│d os├│b pobieraj─ůcych emerytur─Ö minimaln─ů b─ůd┼║ ni┼╝sz─ů, a┼╝ 85% to kobiety. W┼Ťr├│d senior├│w zagro┼╝onych ub├│stwem w 2019 roku by┼éo niemal dwa razy wi─Öcej kobiet ni┼╝ m─Ö┼╝czyzn (Eurostat). T─Ö nier├│wno┼Ť─ç odzwierciedla zreszt─ů przebieg ca┼éej drogi zawodowej. Wed┼éug Eurostatu m─Ö┼╝czy┼║ni w Polsce zarabiaj─ů nawet jedn─ů trzeci─ů wi─Öcej od kobiet.

Rambo na terapii

S─ů oczywi┼Ťcie ciemne strony m─Ösko┼Ťci i do nich niew─ůtpliwie nale┼╝─ů przytoczone przez Brzyskiego statystyki samob├│jstw. Faktycznie, 85% z nich pope┼éniaj─ů m─Ö┼╝czy┼║ni. To zatrwa┼╝aj─ůca dysproporcja i by─ç mo┼╝e tu mo┼╝emy dostrzec przynajmniej cz─Ö┼Ťciow─ů odpowied┼║ na pytanie, dlaczego przybywa m─Ö┼╝czyzn, kt├│rzy nie radz─ů sobie z rzeczywisto┼Ťci─ů.

Statystyka samob├│jstw jest bardziej zrozumia┼éa, gdy zestawimy j─ů na przyk┼éad z faktem, ┼╝e w przypadku kobiet depresj─Ö diagnozuje si─Ö od dw├│ch do czterech razy cz─Ö┼Ťciej ni┼╝ u m─Ö┼╝czyzn. Nie dzieje si─Ö tak dlatego, ┼╝e m─Ö┼╝czy┼║ni lepiej radz─ů z problemami. Po prostu w trudnych momentach du┼╝o rzadziej szukaj─ů pomocy psychologa lub psychiatry. Zamiast tego s─ů sk┼éonni szuka─ç ukojenia w alkoholu (czterokrotnie cz─Ö┼Ťciej uzale┼╝nieni) lub narkotykach (kt├│rych u┼╝ywaj─ů dwukrotnie cz─Ö┼Ťciej).

Dodajmy do tego jeszcze jedn─ů smutn─ů statystyk─Ö – a┼╝ jedna czwarta m┼éodych m─Ö┼╝czyzn zgadza si─Ö ze zdaniem: ÔÇ×P┼éacz nie przystoi prawdziwemu m─Ö┼╝czy┼║nieÔÇŁ. Brak autoprzyzwolenia na prze┼╝ywanie emocji, l─Ök przed udaniem si─Ö po pomoc i ucieczka w u┼╝ywki to mieszanka, kt├│ra musi prowadzi─ç do tragedii.

Pow├│d tej niech─Öci do szukania pomocy i wyra┼╝ania emocji nasuwa si─Ö od razu. M─Ö┼╝czy┼║ni boj─ů si─Ö stygmatyzacji zwi─ůzanej z zaburzeniami psychicznymi i s┼éabo┼Ťci─ů. Innymi s┼éowy, boj─ů si─Ö wypadni─Öcia poza ramy patriarchalnej wizji m─Ösko┼Ťci propagowanej przez ojc├│w, r├│wie┼Ťnik├│w i kultur─Ö. W ten spos├│b staj─ů si─Ö ofiarami patriarchalnego potwora, kt├│rego sami stworzyli.

Czy da si─Ö dyskryminowa─ç m─Ö┼╝czyzn─Ö?

Dyskryminacja to prze┼Ťladowanie poszczeg├│lnych os├│b lub grup albo ograniczanie ich praw ze wzgl─Ödu na jak─ů┼Ť odmienn─ů cech─Ö. To oznacza, ┼╝e aby mo┼╝liwa by┼éa dyskryminacja, musi istnie─ç grupa dyskryminowana, kt├│ra t─Ö cech─Ö posiada, i grupa dyskryminuj─ůca, kt├│ra tej cechy nie posiada (lub odwrotnie). Kto zatem dyskryminuje m─Ö┼╝czyzn? Twierdzenie, ┼╝e kobiety, by┼éoby raczej komiczne. Mimo obaw niekt├│rych nadal faktem jest, ┼╝e Polska, podobnie jak w wi─Ökszo┼Ťci kraj├│w ┼Ťwiata, wci─ů┼╝ jest rz─ůdzona pod dyktando m─Ö┼╝czyzn.

Zar├│wno w sektorze prywatnym ÔÇô udzia┼é kobiet we w┼éadzach 140 czo┼éowych sp├│┼éek gie┼édowych wynosi zatrwa┼╝aj─ůco niskie 13,8% ÔÇô jak i we w┼éadzach publicznych. W Sejmie zasiada ich 28%, za┼Ť w rz─ůdzie uchowa┼éa si─Ö tylko JEDNA kobieta. Oznacza to, ┼╝e w Radzie Ministr├│w jest obecnie dwukrotnie wi─Öcej Mariusz├│w i Zbigniew├│w ni┼╝ kobiet. Za to Micha┼éowie liczebno┼Ťci─ů w rz─ůdzie przewy┼╝szaj─ů kobiety a┼╝ czterokrotnie.

Wynika z tego, ┼╝e je┼Ťli ktokolwiek dyskryminuje dzi┼Ť m─Ö┼╝czyzn to s─ů to… sami m─Ö┼╝czy┼║ni, a wi─Öc zastosowanie tu kategorii dyskryminacji ze wzgl─Ödu na p┼ée─ç staje si─Ö bez sensu. Taki j─Özyk kontynuuje sp├│r, przed kt├│rym redaktor Brzyski przecie┼╝ przestrzega┼é ÔÇô koncentruje si─Ö na dochodzeniu, kto jest bardziej ofiar─ů, zamiast przyczynia─ç si─Ö rozwi─ůzaniu problemu dla obu p┼éci.

A ┼╝eby to zrobi─ç, musimy zwr├│ci─ç si─Ö przede wszystkim przeciwko archaicznemu wzorcowi m─Ösko┼Ťci ÔÇô kt├│ry, w ramach opisanego wcze┼Ťniej mechanizmu, sam si─Ö reprodukuje ÔÇô i kt├│ry utrudnia m─Ö┼╝czyznom odnalezienie si─Ö na zmieniaj─ůcym si─Ö rynku pracy, radzenie sobie z emocjami czy tworzenie relacji z kobietami.

To walka na poziomie polityk publicznych w obszarach takich jak edukacja, rynek pracy, kultura czy zdrowie psychiczne. ┼Üwiadome dzia┼éanie pa┼ästwa stanowi niezb─Ödny punkt wyj┼Ťcia. Wsp├│┼éczesna szko┼éa zamiast ugruntowywa─ç cnoty niewie┼Ťcie, powinna koncentrowa─ç si─Ö na uczeniu ch┼éopc├│w zdrowiej komunikacji i rozumienia emocji, a uczni├│w nak┼éania─ç raczej do ogl─ůdania Sex Education, zamiast kolejnej opowiastki o polskich bohaterach, kt├│rzy mimo braku szans na zwyci─Östwo niezmordowanie pruj─ů z karabinu czy z czego tam maj─ů, do niepolskich wrog├│w.

Jednak ┼╝adna zmiana nie dokona si─Ö bez zaanga┼╝owania samych m─Ö┼╝czyzn. Do tego potrzeba jest ten rodzaj solidarno┼Ťci, kt├│r─ů na prze┼éomie ostatniego p├│┼étora wieku okaza┼éy sobie kobiety. Przegl─ůdaj─ůc dzi┼Ť pras─Ö czy nowo┼Ťci wydawnicze, widzimy mas─Ö artyku┼é├│w i ksi─ů┼╝ek pisanych przez kobiety dla kobiet, kt├│rych zadaniem jest wspiera─ç je w radzeniu sobie z problemami w pracy czy zwi─ůzku, z problemami psychicznymi, pokazuj─ůc, jak lepiej ┼╝y─ç ze sob─ů i bliskimi oraz bardziej si─Ö realizowa─ç. Za to m─Ö┼╝czy┼║ni, radz─ů sobie wzajemnie jak by─ç dobrym liderem (a trudno b─Ödzie zorganizowa─ç ┼Ťwiat, w kt├│rym mamy samych lider├│w) oraz jak powi─Ökszy─ç bicepsa (bo ten, kt├│ry maj─ů, z pewno┼Ťci─ů jest za ma┼éy).

Ta m─Öska solidarno┼Ť─ç powinna jednak manifestowa─ç si─Ö w zgodzie z ide─ů nieniszczenia komitet├│w, a zak┼éadania w┼éasnych. Emancypacja nie musi by─ç gr─ů o sumie zerowej. M─Ö┼╝czy┼║ni musz─ů si─Ö troch─Ö posun─ů─ç i zrobi─ç miejsce kobietom ÔÇô tu globalne procesy s─ů i b─Öd─ů nieub┼éagane. Ale przestrze┼ä do samorealizacji, kt├│r─ů w ten spos├│b strac─ů, mog─ů odzyska─ç gdzie indziej ÔÇô tam, gdzie dost─Öpu broni─ů im dzi┼Ť przestarza┼ée p┼éciowe stereotypy.

***

Inicjatyw─Ö wspiera Fundusz Obywatelski imienia Henryka Wujca.

fundusz obywatelski

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś