Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

ÔÇ×Kto zabi┼é Alon─Ö Iwanown─ů?ÔÇŁ w Teatrze Dramatycznym

Czy Anders Breivik, Lars von Trier i Fiodor Dostojewski maj─ů co┼Ť wsp├│lnego? Twierdz─ůcej odpowiedzi na to pytanie stara si─Ö udzieli─ç tw├│rca spektaklu ÔÇ×Kto zabi┼é Alon─Ö Iwanown─ů?ÔÇŁ, Micha┼é Kmiecik, o kt├│rym ju┼╝ pisze si─Ö, ┼╝e jest pierwszym wa┼╝nym re┼╝yserem urodzonym po 1989 roku. Czemu od razu wa┼╝nym? Mo┼╝e po prostu staraj─ůcym si─Ö za wszelk─ů cen─Ö wzbudzi─ç kontrowersj─Ö i tym samym zwr├│ci─ç na siebie uwag─Ö? Krytycy nie maj─ů jednak tych w─ůtpliwo┼Ťci i ju┼╝ og┼éosili spektakl istotnym g┼éosem m┼éodego pokolenia. Ile w tym prawdy, a ile zwyk┼éej sensacji?
 
Zacznijmy od pocz─ůtku, czyli od plakatu reklamuj─ůcego sztuk─Ö, z kt├│rego spogl─ůda na nas Anders Breivik – zamachowiec z norweskiej wyspy Utoya. ÔÇ×PikselowaÔÇŁ forma plakatu przywodzi na my┼Ťl grafiki z nurtu pop artu, przedstawiaj─ůce kultowe postaci kultury popularnej. Tu pojawia si─Ö pierwsza w pe┼éni ┼Ťwiadoma prowokacja, kt├│ra wielu zniech─Öci do p├│j┼Ťcia na przedstawienie. I chyba s┼éusznie, bowiem granice, kt├│re stawiamy sztuce, dla niekt├│rych w tym miejscu zostan─ů przekroczone. Nie wydaje mi si─Ö to ani przesad─ů, ani zacofaniem, ani boja┼║ni─ů przed nowoczesno┼Ťci─ů. A w kontek┼Ťcie zachowania Breivika, kt├│ry sam robi wszystko, ┼╝eby sta─ç si─Ö osob─ů przynajmniej rozpoznawaln─ů, wykorzystanie jego postaci w kulturze jest niepokoj─ůce (nawet je┼Ťli por├│wnywany jest do Raskolnikowa, a ca┼éy spektakl ma oczywi┼Ťcie nawi─ůzywa─ç do ÔÇ×Zbrodni i karyÔÇŁ).
Kiedy ju┼╝ usi─ůdziemy w fotelach Teatru Dramatycznego i na scen─Ö wyjdzie pierwszy aktor, od pocz─ůtku spotkamy si─Ö z niezno┼Ťnie nachaln─ů ironi─ů. Ironi─ů wobec wsp├│┼éczesnego ┼Ťwiata, lokalnych problem├│w, ale tak naprawd─Ö wobec, Bogu ducha winnego, Fiodora Dostojewskiego. Okazuje si─Ö bowiem, ┼╝e w 2012 roku w Warszawie nikogo nie obchodzi ju┼╝, kto zabi┼é Alon─Ö Iwanown─ů. Arty┼Ťci skupieni s─ů na wysoko┼Ťci swoich zarobk├│w, a przeci─Ötnych ludzi bardziej interesuj─ů medialne sensacje. Te medialne sensacje ostatniego roku, cz─Östo przywo┼éywane przez bohater├│w dramatu, tworz─ů obraz rzeczywisto┼Ťci widzianej oczami Kmiecika, czyli pokolenia dzisiejszych dwudziestolatk├│w.
Pretensjonalna forma sprawia, ┼╝e tre┼Ť─ç sztuki pozostaje na drugim planie. A jedynym dostrzegalnym przekazem autora zdaje si─Ö by─ç chaos panuj─ůcy w dzisiejszym ┼Ťwiecie, upadek warto┼Ťci i, w┼éa┼Ťciwie, nieaktualno┼Ť─ç Dostojewskiego. Opr├│cz Raskolnikowa bohaterami sztuki s─ů wspomniany wcze┼Ťniej Anders Breivik, Lars von Trier i warszawski kamienicznik-wyzyskiwacz. Jednym s┼éowem: postaci kontrowersyjne, bo i najbardziej rzucaj─ůcym si─Ö w oczy celem Kmiecika jest w┼éa┼Ťnie to, ┼╝eby stworzy─ç co┼Ť kontrowersyjnego. Jak bowiem inaczej wyt┼éumaczy─ç przesadnie du┼╝─ů liczb─Ö wulgaryzm├│w czy dob├│r bohater├│w i spraw omawianych przez nich podczas przedstawienia?
Jest jednak dramat ÔÇ×Kto zabi┼é Alon─Ö Iwanown─ů?ÔÇŁ wyra┼║n─ů pr├│b─ů dostosowania si─Ö do praw rz─ůdz─ůcych polsk─ů sztuk─ů wsp├│┼éczesn─ů. Por├│wnania do Demirskiego czy Mas┼éowskiej s─ů wi─Öc naturalne, ale i przy nich Kmiecik wypada dosy─ç blado – jako autor banalny, pos┼éuguj─ůcy si─Ö zapocz─ůtkowan─ů przez innych form─ů, niem├│wi─ůcy w┼éa┼Ťciwie niczego nowego.
Jego g┼éos to g┼éos pokolenia ÔÇ×m┼éodych oburzonychÔÇŁ. Ludzi, dla kt├│rych stare warto┼Ťci s─ů ju┼╝ nieaktualne (w tym warto┼Ť─ç starej literatury, takiej jak Dostojewski), ale kt├│rzy nie s─ů te┼╝ w stanie zast─ůpi─ç ich niczym nowym. To g┼éos mocny, ale reprezentuj─ůcy pokolenie Polak├│w zagubionych we wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie. Bohaterowie Kmiecika dzia┼éaj─ů chaotycznie, pod wp┼éywem impuls├│w i emocji, bez wyznaczania sobie ┼╝adnych d┼éugodystansowych cel├│w.
Patronem spektaklu jest Krytyka Polityczna, co wydaje si─Ö by─ç nie bez znaczenia. W┼Ťr├│d pe┼énych sarkazmu g┼éos├│w bohater├│w, wyj─ůtkowo powa┼╝nie brzmi monolog jednej z postaci – m┼éodej dziewczyny, kt├│ra jak w transie powtarza, ┼╝e jest dzieckiem narodzonym, kt├│re winne jest ┼Ťmierci w┼éasnej matki. Mo┼╝na wi─Öc bez cienia kpiny powiedzie─ç, ┼╝e sztuka Kmiecika reprezentuje teatr zaanga┼╝owany.
Uczciwe nale┼╝y jednak przyzna─ç, ┼╝e s─ů w niej r├│wnie┼╝ momenty naprawd─Ö zabawne i groteskowe. Niew─ůtpliwie mocn─ů stron─ů spektaklu jest tak┼╝e profesjonalna gra aktorska, dzi─Öki kt├│rej ogl─ůda si─Ö przedstawienie w napi─Öciu i bez znudzenia. Chocia┼╝ powody do krytyki mo┼╝na mno┼╝y─ç, Micha┼é Kmiecik broni si─Ö na tyle skutecznie, ┼╝e potyczk─Ö wygrywa. Bo czy nie osi─ůgn─ů┼é w┼éa┼Ťnie tego, co zamierza┼é? W─ůtpliwym jest, ┼╝eby zale┼╝a┼éo mu na przypodobaniu si─Ö ca┼éej warszawskiej publiczno┼Ťci teatralnej, raczej chcia┼é sprowokowa─ç, r├│wnie┼╝ do ocen negatywnych. Dlatego pomimo pocz─ůtkowych w─ůtpliwo┼Ťci co do wagi autora sztuki ÔÇ×Kto zabi┼é Alon─Ö Iwanown─ů?ÔÇŁ, trzeba ostatecznie przyzna─ç si─Ö do pora┼╝ki i przytakn─ů─ç- Kmiecik osi─ůgn─ů┼é poniek─ůd sukces. Ot cho─çby dlatego, ┼╝e wizyty w Teatrze Dramatycznym nazajutrz si─Ö nie zapomina, a oburzenie (b─ůd┼║, oczywi┼Ťcie, zachwyt) pozostaje.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś