fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Ko艣ci贸艂 i antysemtizym

Bo偶ena Keff stwierdzi艂a niedawno, 偶e uprzedzenia wobec 呕yd贸w s膮 wpisane w same sedno chrze艣cija艅stwa, a antysemityzm jest z wiar膮 chrystusow膮 immanentnie zwi膮zany.

ilustr.: Olga Mici艅ska


W niedawnej audycji w radiu RDC (kt贸rej zapis opublikowa艂 Dziennik Opinii), Bo偶ena Keff, autorka wydanej niedawno ksi膮偶ki 鈥濧ntysemityzm. Niezamkni臋ta historia” stwierdzi艂a, 偶e uprzedzenia wobec 呕yd贸w s膮 wpisane w same sedno chrze艣cija艅stwa, a antysemityzm jest z wiar膮 chrystusow膮 immanentnie zwi膮zany. Bez skierowanej przeciw 呕ydom nienawi艣ci, chrze艣cija艅stwo zatem istnie膰 nie mo偶e. Twierdzenie tyle偶 odwa偶ne, co nieprawdziwe.
 
Dla zilustrowania swojej tezy, Keff odmalowuje krajobraz przedchrze艣cija艅ski. Wed艂ug niej, przed 966 rokiem, na ziemiach pa艅stwa Polan nikt nigdy nie s艂ysza艂 o 偶adnym Chrystusie ani o 偶adnych 呕ydach. Mo偶e i byli tu jacy艣 handlarze, i byli 呕ydami 鈥 ale wtedy to byli po prostu kupcy, nic innego nie by艂o istotne. P贸藕niej jednak miejscowy w艂adca, 鈥瀔r贸lik鈥 Mieszko decyduje si臋 na wprowadzenie nowej religii 鈥 chrze艣cija艅stwa, i wszystko to ulega zmianie, jest ju偶 gotowa kategoria przygotowana dla tych okropnych 呕yd贸w.
 
Brzmi to jak uroczy obrazek, historyczna wersja multi-kulti, kt贸re najwyra藕niej panowa艂o na polskich ziemiach nim nasta艂o tu chrze艣cija艅stwo. W czasie owego sielskiego wsp贸艂istnienia kultur nikt wida膰 nie zwraca艂 uwagi na odmienno艣膰 zwyczaj贸w, j臋zyka, etc. Wizja to pi臋kna, ale ma艂o przekonuj膮ca. Keff zdaje si臋 bowiem nie docenia膰 si艂y ludzkiej sk艂onno艣ci do my艣lenia o sobie w kategoriach grupowych.
Badania regularnie prowadzone przez psycholog贸w spo艂ecznych pokazuj膮, 偶e my艣lenie grupowe uruchomi膰 mo偶na nawet w sztucznych warunkach, pos艂uguj膮c si臋 wyr贸偶nikami bez 偶adnego praktycznego znaczenia. W wielu eksperymentach wystarczy艂o przydzieli膰 badanych cho膰by na podstawie rzutu monet膮, by zacz臋li oni dyskryminowa膰 cz艂onk贸w drugiej grupy, chocia偶 wcze艣niej wcale ich nie znali. Nic wi臋c dziwnego, 偶e w przypadku podzia艂贸w realnych 鈥 narodowych, czy religijnych, grupa w艂asna jest faworyzowana ze zdwojon膮 moc膮.
 
Niew膮tpliwie racj臋 ma Keff, powtarzaj膮c za Leonem Poliakovem, 偶e chrze艣cija艅stwo by艂o bardzo silnie z antysemityzmem sprz臋偶one, 偶e: antysemityzmu, kt贸ry znamy, nie mo偶na sobie wyobrazi膰 bez chrze艣cija艅stwa. Wrogie 呕ydom nauczanie Ko艣cio艂a na艂o偶y艂o si臋 na charakterystyczn膮 dla ludzkiej psychiki sk艂onno艣膰 do dyskryminowania obcych. Jednoznacznie definiuj膮c i wskazuj膮c palcem 鈥瀘bcych鈥, Ko艣ci贸艂 wydatnie przyczyni艂 si臋 do utrwalenia w Europejczykach uprzedze艅 wobec 呕yd贸w. Tym bardziej, 偶e antysemickie wyobra偶enia i interpretacje religijne g艂oszono z ambon przez niemal dwa tysi膮ce lat 鈥 dopiero Sob贸r Watyka艅ski II w deklaracji 鈥濶ostra aetate” z 1965 roku uzna艂, 偶e za 艣mier膰 Zbawiciela nie odpowiadaj膮 呕ydzi.
 
Wszystko to nie jest jednak 偶adnym dowodem na to, 偶e antysemityzm stanowi sedno chrze艣cija艅stwa, a jedynie, 偶e mia艂o wp艂yw na kszta艂t uprzedze艅 wzgl臋dem 呕yd贸w i ich umocowanie w kulturze. Gdyby wyw贸d Keff wzi膮膰 na powa偶nie, trzeba by stwierdzi膰, 偶e badaczka ta odkry艂a mimochodem przyczyn臋 laicyzacji wsp贸艂czesnej Europy 鈥 odk膮d Sob贸r Watyka艅ski II uzna艂 oskar偶anie 呕yd贸w o bogob贸jstwo za bezpodstawne, po 艣wiecie chodzi coraz wi臋cej ateuszy. 呕elazna logika podpowiada, 偶e musi by膰 to skutek niebacznego wyrzucenia do kosza antysemityzmu, 鈥瀞edna chrze艣cija艅stwa鈥 i g艂贸wnego spoiwa jego wyznawc贸w. Franciszku, jeszcze nie jest za p贸藕no, mo偶esz cofn膮膰 ko艂o fortuny, ponownie przyprawiaj膮c 呕ydom rogi!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij