Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Strajk godno┼Ťci

Pracuj─Ö jako nauczycielka dwadzie┼Ťcia dwa lata. Nigdy wcze┼Ťniej nie czu┼éam si─Ö tak poni┼╝ona, opluta, znies┼éawiona jak dzi┼Ť.
Strajk godno┼Ťci
ilustr.: Anna Imianowska

Dlaczego strajkuj─Ö?

Bo jestem ÔÇ×┼╝─ůdn─ů kasy leserk─ů, kt├│rej przewr├│ci┼éo si─Ö w g┼éowieÔÇŁ? Bo ÔÇ×ci─ůgle mi ma┼éoÔÇŁ? Bo ÔÇ×nie dbam wcale o dzieciÔÇŁ? A mo┼╝e dlatego, ┼╝e ÔÇ×zamierzam w ten spos├│b obali─ç rz─ůdÔÇŁ?

Pracuj─Ö w szkole dwadzie┼Ťcia dwa lata. Prze┼╝y┼éam w tym czasie mn├│stwo reform, mniejszych i┬áwi─Ökszych zmian, pr├│b ulepszania systemu. Ka┼╝dy minister edukacji przychodzi┼é z nowymi pomys┼éami, lepszymi lub gorszymi. Przez ten czas niezmienne pozostawa┼éo jedno ÔÇô moja pensja. Oczywi┼Ťcie, zdarza┼éy si─Ö podwy┼╝ki, ale zawsze raczej symboliczne. Pami─Ötam moment, kiedy faktycznie zarobki znacznie wzros┼éy, natychmiast jednak w tym samym czasie drastycznie obni┼╝y┼éy si─Ö dodatki motywacyjne. W┬ákieszeni wi─Öc pozosta┼éo tyle samo.

Ale przecie┼╝ tu nie chodzi tylko o pieni─ůdze. Praca w szkole jest specyficzna. To nie urz─ůd, gdzie przychodzi si─Ö o ├│smej, a wychodzi o szesnastej. Wszyscy uwa┼╝aj─ů, ┼╝e doskonale wiedz─ů, jak funkcjonuje szko┼éa ÔÇô przecie┼╝ ka┼╝dy kiedy┼Ť by┼é uczniem! A wi─Öc nauczyciele pracuj─ů 18 godzin tygodniowo, maj─ů mn├│stwo czasu wolnego (wakacje i ferie), gn─Öbi─ů dzieci, zadaj─ů za du┼╝o prac domowych i w og├│le s─ů nierobami. To, zw┼éaszcza ostatnio, powszechne opinie na temat naszej pracy.

A m├│j tydzie┼ä wygl─ůda tak ÔÇô godzin ÔÇ×przy tablicyÔÇŁ mam 27 (p├│┼étora etatu) i jestem za to wdzi─Öczna, poniewa┼╝ tylko dzi─Öki temu mog─Ö prze┼╝y─ç do pierwszego. To oznacza, ┼╝e codziennie mam ┼Ťrednio 5ÔÇô6 lekcji. Wyobra┼║cie sobie, ┼╝e w tym czasie macie zaj─ů─ç, zainteresowa─ç i jednocze┼Ťnie jako┼Ť opanowa─ç trzydziestoosobow─ů klas─Ö, kt├│ra wcale niekoniecznie b─Ödzie chcia┼éa rozmawia─ç na temat metafizycznej poezji barokowej lub symboliki w powie┼Ťciach modernistycznych. Nauczyciel jest jak aktor, kt├│ry przez 45 minut znajduje si─Ö na scenie i musi nie tylko przyci─ůgn─ů─ç uwag─Ö widza-ucznia, ale te┼╝ dyscyplinowa─ç klas─Ö, prowokowa─ç dyskusj─Ö, odpowiada─ç na pytania, ocenia─ç prac─Ö uczni├│w i wykonywa─ç jeszcze mn├│stwo innych czynno┼Ťci, aby lekcja by┼éa udana. I tak non stop, z kr├│tkimi przerwami, w czasie kt├│rych r├│wnie┼╝ przychodz─ů dzieciaki z r├│┼╝nymi problemami czy sprawami niecierpi─ůcymi zw┼éoki.

Kiedy wychodz─Ö ze szko┼éy po sko┼äczonej pracy, czuj─Ö si─Ö czasami jak po przebiegni─Öciu p├│┼émaratonu. A wychodz─Ö, zawsze taszcz─ůc wielk─ů stert─Ö rozmaitych prac ÔÇô kartk├│wek, sprawdzian├│w, pr├│bnych matur ÔÇô kt├│re zabieram do domu. I w domu pracuj─Ö dalej, zar├│wno w dni powszednie, jak i w soboty oraz niedziele. Kiedy pisz─Ö te s┼éowa, ca┼éy czas towarzyszy mi my┼Ťl, ┼╝e robi─Ö to kosztem czekaj─ůcych na ocen─Ö klas├│wek. Dlatego mit o kr├│tkim czasie pracy nauczyciela tak bardzo mnie denerwuje ÔÇô wed┼éug raportu Instytutu Bada┼ä Edukacyjnych nauczyciele po┼Ťwi─Öcaj─ů┬ászkole ┼Ťrednio 47 godzin tygodniowo. Do tego dochodz─ů jeszcze zebrania, dni otwarte, rady pedagogiczne, szkolenia, godziny rozmaitych zaj─Ö─ç dodatkowych (przygotowanie do matury, konsultacje, praca ze s┼éabszymi uczniami, zaj─Öcia wyr├│wnawcze ÔÇô za kt├│re nikt nam nie p┼éaci). Nie s─ůdz─Ö wi─Öc, abym pracowa┼éa mniej ni┼╝ przeci─Ötny Kowalski. A uwierzcie, ┼╝e wakacje czy ferie (wbrew pozorom wcale nie a┼╝ tak d┼éugie, jak si─Ö ka┼╝demu wydaje ÔÇô w lipcu i w sierpniu mamy r├│wnie┼╝ rady pedagogiczne, komisje rekrutacyjne czy egzaminy poprawkowe) s─ů niezb─Ödne, aby odpocz─ů─ç, przede wszystkim psychicznie, od tej niezwykle obci─ů┼╝aj─ůcej pracy.

Co to wszystko ma wsp├│lnego ze strajkiem? Ot├│┼╝ chcia┼éabym m├│c pracowa─ç tyle, abym mog┼éa by─ç naprawd─Ö efektywna. ┼╗ebym nie musia┼éa dorabia─ç od kilkunastu lat na p├│┼étora etatu, licz─ůc ka┼╝d─ů z┼éot├│wk─Ö. ┼╗ebym mog┼éa cieszy─ç si─Ö swoj─ů prac─ů, kt├│r─ů naprawd─Ö uwielbiam, a nie pada─ç wieczorem na twarz ze zm─Öczenia i z wyrzutami sumienia, bo nie zd─ů┼╝y┼éam sprawdzi─ç kolejnej partii klas├│wek. Dlatego ┼╝─ůdam tysi─ůca z┼éotych podwy┼╝ki.

Ale nie tylko dlatego. My ÔÇô nauczyciele ÔÇô mamy do┼Ť─ç systematycznego niszczenia systemu edukacji w naszym pa┼ästwie. I nie jest to problem wy┼é─ůcznie obecnej w┼éadzy o┼Ťwiatowej, cho─ç trzeba przyzna─ç, ┼╝e ona akurat stara si─Ö szczeg├│lnie. Mam wra┼╝enie, ┼╝e ministrem edukacji zostaje si─Ö u nas ÔÇ×za kar─ÖÔÇŁ; nie jest to resort ciesz─ůcy si─Ö popularno┼Ťci─ů, o kt├│ry zabiegaliby politycy. Od pocz─ůtku mojej nauczycielskiej kariery mia┼éam okazj─Ö obserwowa─ç pr├│by reformowania szk├│┼é, kt├│re polega┼éy g┼é├│wnie na┬ákosmetyce szkolnych reali├│w (opr├│cz pomys┼éu wprowadzenia, a nast─Öpnie likwidacji gimnazj├│w, kt├│ry postawi┼é system na g┼éowie). Wi─Ökszo┼Ťci reformator├│w wydawa┼éo si─Ö chyba, ┼╝e wystarczy co┼Ť doda─ç lub uj─ů─ç: zmieni─ç list─Ö lektur (wyrzuci─ç Gombrowicza!), pomajstrowa─ç przy ustnej maturze (prezentacja czy brak prezentacji), naucza─ç wiedzy o kulturzeÔÇŽ a, jednak nie, to mo┼╝e plastyki, muzyki lub filozofii w szkole ┼Ťredniej?

Usi┼éuj─Ö pokaza─ç, ┼╝e wszystkie te pomys┼éy nie dotycz─ů istoty problemu, kt├│ra polega na tym, ┼╝e ┼╝yjemy w XXI wieku, a usi┼éujemy kszta┼éci─ç tak, jak to robiono w XIX. ┼╗adna z tych reform nie dotkn─Ö┼éa nawet tego, czy kszta┼ét obecnej edukacji jest w┼éa┼Ťciwy i czy mo┼╝e nie pogr─ů┼╝amy si─Ö coraz bardziej w ja┼éowej dyskusji ÔÇô Sienkiewicz, Dostojewski, a mo┼╝e Wencel w lekturach ┬áÔÇô zamiast odpowiedzie─ç na pytanie o jako┼Ť─ç tego kszta┼écenia. Obecna, zreformowana podstawa programowa (pisana zreszt─ů na kolanie w rekordowym tempie) to powr├│t do tej szko┼éy, kt├│r─ů ja ko┼äczy┼éam w latach osiemdziesi─ůtych XX wieku. Oczywi┼Ťcie, na li┼Ťcie lektur nie ma ÔÇ×Popio┼éu i diamentuÔÇŁ czy ÔÇ×Ta┼äcz─ůcego jastrz─ÖbiaÔÇŁ (dla niewtajemniczonych ÔÇô relikty poprzedniego systemu), ale znowu mam zmusza─ç biedne dzieci do czytania ÔÇ×PotopuÔÇŁ, ÔÇ×Odprawy pos┼é├│w greckichÔÇŁ czy ÔÇ×Nie-Boskiej komediiÔÇŁ. To zadanie nie do spe┼énienia ÔÇô wie o tym ka┼╝dy polonista, ju┼╝ teraz borykaj─ůcy si─Ö z problemem, jak zach─Öci─ç uczni├│w do przeczytania czegokolwiek, nie tylko lektury szkolnej. ┼╗yjemy w rzeczywisto┼Ťci cz─Ö┼Ťciowo wirtualnej, nierzadko nie nad─ů┼╝amy za b┼éyskawicznymi zmianami technologicznymi, a szko┼éa pozostaje w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w w tyle: z klasycznymi tablicami, kred─ů, papierowymi podr─Öcznikami (obci─ů┼╝aj─ůcymi plecaki), wt┼éaczaniem jak najwi─Ökszej liczby informacji do g┼é├│w przem─Öczonych uczni├│w.

I nikogo to nie obchodzi. Liczy si─Ö to, ┼╝e przychodzi nowa w┼éadza, z kolejnym ÔÇ×genialnymÔÇŁ pomys┼éem na uzdrowienie polskiej edukacji ÔÇô i bum! Ju┼╝ od teraz b─Ödzie wspaniale. Nie b─Ödzie. Nie b─Ödzie, dop├│ki ludzie zainteresowani┬áedukacj─ů nie usi─ůd─ů do jednego sto┼éu i nie wypracuj─ů nowego modelu nauczania. Ale to musi by─ç proces. D┼éugotrwa┼éy (sprawd┼║cie, ile czasu zaj─Ö┼éo to w takiej Finlandii), ci─Ö┼╝ki, czasami bolesny ÔÇô prowadz─ůcy do urealnienia wizji nowoczesnej, kreatywnej szko┼éy. Szybkie, gwa┼étowne zmiany, t┼éumaczone na przyk┼éad konieczno┼Ťci─ů realizacji obietnic wyborczych, to niszczenie polskiej edukacji.

I tu wracam do pytania o przyczyny strajku. Ka┼╝dy rz─ůd zrobi┼é dla systemu edukacji nic albo niewiele. Jednak to, co zafundowa┼éa nam minister Zalewska, nie mie┼Ťci si─Ö w ┼╝adnej kategorii. Rozpocz─Ö┼éa swoje urz─Ödowanie od zapowiedzi likwidacji gimnazj├│w. I konsekwentnie, przez trzy lata, ten plan realizuje. Idzie jak taran, nie zniech─Öcaj─ů jej ┼╝adne protesty, ostrze┼╝enia, rady ÔÇô z pi─Öknym u┼Ťmiechem na twarzy nieustaj─ůco zapewnia, ┼╝e ÔÇ×wszystko jest dok┼éadnie policzoneÔÇŁ. Ot├│┼╝ nie jest. W┬ámojej szkole od wrze┼Ťnia funkcjonowa─ç b─Ödzie jedena┼Ťcie klas pierwszych (zamiast pi─Öciu). Dyrektor zastanawia si─Ö, czy na korytarzu drugiego pi─Ötra nie postawi─ç ┼Ťcianek dzia┼éowych, no bo gdzie oni si─Ö wszyscy pomieszcz─ů? Niedawno w Warszawie na terenie Pa┼éacu Kultury odbywa┼éy si─Ö Targi Edukacyjne. Frekwencja przeros┼éa naj┼Ťmielsze oczekiwania, pomimo ┼╝e trwa┼éy pi─Ö─ç dni i uczni├│w podzielono na absolwent├│w gimnazj├│w i szk├│┼é podstawowych. Co roku w tych targach uczestnicz─Ö i nigdy wcze┼Ťniej nie widzia┼éam takich t┼éum├│w. No, ale oni s─ů przecie┼╝ ÔÇ×policzeniÔÇŁ! I zapewne na papierze wszystko si─Ö zgadza. Szkoda tylko, ┼╝e nie wszyscy w tym roku dostan─ů si─Ö do wymarzonej szko┼éy ÔÇô ale c├│┼╝, w razie czego na pewno gdzie┼Ť na terenie wojew├│dztwa mazowieckiego jakie┼Ť miejsce dla nich si─Ö znajdzieÔÇŽ

Pani minister twierdzi, ┼╝e reforma jest skonsultowana i ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç cieszy si─Ö z jej wprowadzenia. To nieprawda. Protestuj─ů nie tylko nauczyciele, ale i rodzice, przera┼╝eni wizj─ů miotania si─Ö od szko┼éy do┬ászko┼éy w lipcu i sierpniu, bo wtedy trwa proces rekrutacji. Jestem wdzi─Öczna losowi, ┼╝e m├│j starszy syn ju┼╝ dawno szko┼é─Ö sko┼äczy┼é. Niestety, m┼éodszy jest w czwartej klasie podstaw├│wki ÔÇô tak, to w┼éa┼Ťnie ten rocznik, kt├│ry jako jedyny w ca┼éo┼Ťci poszed┼é do szko┼éy w wieku sze┼Ťciu lat. Teraz znowu dopiero siedmiolatki trafiaj─ů do pierwszej klasy, a urodzeni w 2009 roku musz─ů radzi─ç sobie z programem, w┬ákt├│rym nie wzi─Öto pod uwag─Ö ich wieku. Nie jestem w stanie wymieni─ç wszystkich skutk├│w rz─ůd├│w pani Zalewskiej ÔÇô nie starczy na to miejsca.

Na zako┼äczenie chcia┼éam jednak wr├│ci─ç do sprawy pieni─Ödzy, bo przecie┼╝ to o nie (zdaniem niekt├│rych) g┼é├│wnie walczymy. Manipulacja liczbami, dezinformacja i po prostu k┼éamstwa to spos├│b dzia┼éania nie tylko Ministerstwa Edukacji Narodowej, ale r├│wnie┼╝ ca┼éego rz─ůdu. Owe mityczne 16 procent, obiecane przez pani─ů Zalewsk─ů we wrze┼Ťniu 2017 roku, kt├│rymi ca┼éy czas wymachuj─ů nam przed oczami, to w sumie oko┼éo 300 z┼é netto. Z tego cz─Ö┼Ť─ç otrzymali┼Ťmy w ubieg┼éym roku, cz─Ö┼Ť─ç od stycznia (na przyk┼éad ja dosta┼éam 99 z┼éotych na r─Ök─Ö), a ostatnia cz─Ö┼Ť─ç ma by─ç wyp┼éacona we wrze┼Ťniu, dzi─Öki wielkiej ┼éaskawo┼Ťci ministerstwa, bo mieli┼Ťmy te pieni─ůdze dosta─ç dopiero w styczniu 2020 roku. Czujecie to? Trzysta z┼éotych (sta┼╝y┼Ťci i kontraktowi odpowiednio mniej) w przeci─ůgu roku. To jest ta wielka podwy┼╝ka.

Kt├│ra przecie┼╝ i tak w zasadzie nam si─Ö nie nale┼╝y, bo zarabiamy ponad pi─Ö─ç tysi─Öcy miesi─Öcznie ÔÇô w ka┼╝dym razie pani minister zna osobi┼Ťcie wielu takich nauczycieli. Ot├│┼╝ powiem Wam, jak si─Ö wylicza te pi─Ö─ç tysi─Öcy. Do naszych zasadniczych zarobk├│w (moje to 2965 z┼é brutto, czyli oko┼éo┬ádw├│ch tysi─Öcy na r─Ök─Ö) wlicza si─Ö wszystkie mo┼╝liwe dodatki (kto┼Ť wyliczy┼é, ┼╝e jest ich szesna┼Ťcie), na przyk┼éad nagrod─Ö jubileuszow─ů czy odpraw─Ö emerytaln─ů. Ka┼╝dy nauczyciel obligatoryjnie otrzymuje jeden dodatek ÔÇô za wys┼éug─Ö lat, wszystkie pozosta┼ée s─ů uznaniowe lub zale┼╝─ů od okoliczno┼Ťci (w ko┼äcu nie odchodzi si─Ö na emerytur─Ö co miesi─ůc, nie?). Nasze pensje s─ů ┼╝enuj─ůco niskie, zw┼éaszcza sta┼╝yst├│w, kt├│rzy dostaj─ů oko┼éo 1800 z┼é netto (to nie jest nawet minimalna p┼éaca!). Pani minister chwali si─Ö, ┼╝e tyle nam da┼éa, na przyk┼éad tysi─ůc z┼éotych dla ka┼╝dego nauczyciela rozpoczynaj─ůcego prac─Ö; szkoda tylko, ┼╝e zapomnia┼éa doda─ç o zabranym wcze┼Ťniej dodatku na zagospodarowanie, kt├│ry wynosi┼é cztery razy wi─Öcej. Z bezczelnym u┼Ťmiechem na twarzy zapewnia nas, nauczycieli, ┼╝e odda┼éa wszystkie przywileje odebrane pono─ç przez poprzednie rz─ůdy, a jednocze┼Ťnie wyd┼éu┼╝a ┼Ťcie┼╝k─Ö awansu zawodowego o pi─Ö─ç lat. Liczba k┼éamstw, manipulacji, oszczerstw zwi─ůzanych z naszym zawodem osi─ůgn─Ö┼éa szczyt.

I w┼éa┼Ťnie dlatego b─Öd─Ö strajkowa─ç ÔÇô nigdy wcze┼Ťniej nie czu┼éam si─Ö tak poni┼╝ona, opluta, znies┼éawiona jak dzi┼Ť. R├│wnocze┼Ťnie zapewniam, ┼╝e ka┼╝dy kolejny materia┼é w telewizji publicznej pokazuj─ůcy nas jako leser├│w ┼╝─ůdnych tylko kasy i w nosie maj─ůcych dobro dzieci jedynie mnie w tym postanowieniu umacnia. Na koniec za┼Ť chcia┼éam podzi─Ökowa─ç pani minister Zalewskiej za jedyn─ů rzecz, kt├│r─ů zrobi┼éa dobrze. Uda┼éo si─Ö jej zjednoczy─ç nasze ┼Ťrodowisko, a to nie jest ┼éatwe. Walczymy i b─Ödziemy walczy─ç rami─Ö w rami─Ö, do ko┼äca.

My, nauczyciele, mamy te┼╝ pro┼Ťb─Ö do wszystkich uczni├│w oraz rodzic├│w: zrozumcie nas i┬áwesprzyjcie w tej walce. Robimy to dla naszej wsp├│lnej sprawy ÔÇô protestujemy przeciwko wieloletnim zaniedbaniom w o┼Ťwiacie i chcemy wreszcie m─ůdrych, przemy┼Ťlanych zmian w edukacji. Obecnie polska szko┼éa, zw┼éaszcza po ostatniej reformie, znajduje si─Ö na skraju przepa┼Ťci. Razem mo┼╝emy to zmieni─ç!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś