Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Budowniczy most贸w. Laudacja z okazji wr臋czenia nagrody PONTIFICI

Takie postawy, takie biografie, maj膮 wielk膮 moc. Poci膮gaj膮 i inspiruj膮 do na艣ladowania. Szczeg贸lnie teraz, kiedy chwieje si臋 wzgl臋dna r贸wnowaga prawna i obserwujemy jak pa艅stwo pr贸buje zdoby膰 wielk膮 przewag臋 nad obywatelem, ograniczaj膮c mi臋dzy innymi jego prawo do niezale偶nego s膮du.

fot.: Marcin Kiedio

fot.: Marcin Kiedio


Laudacja z okazji wr臋czenia nagrody PONTIFICI prof. Adamowi Strzemboszowi
Szanowni Pa艅stwo,
Drodzy Zgromadzeni Go艣cie,
Budowanie most贸w to przede wszystkim trudna sztuka architektoniczna i in偶ynieryjna. 艁膮cz膮 one zazwyczaj brzegi rzeki lub zatoki, albo kraw臋dzie g贸rskich prze艂臋czy. Jednak dzisiaj chcemy m贸wi膰 o innym wymiarze sztuki 艂膮czenia 鈥 o mostach spo艂ecznych, mi臋dzyludzkich. Ich potrzeb臋 uwydatni艂 w 2006 roku warszawski Klub Inteligencji Katolickiej ustanawiaj膮c Nagrod臋 鈥濸ontifici鈥. Chcia艂 w ten spos贸b wyr贸偶nia膰 wybitne postaci polskiego 偶ycia publicznego 鈥瀦a zas艂ugi w szerzeniu warto艣ci dobra wsp贸lnego, dialogu i po艣wi臋cenia na rzecz bli藕nich鈥. Dzi臋ki temu – 聽jak偶e zacnemu – pomys艂owi, rokrocznie mo偶emy poznawa膰 nowych budowniczych spo艂ecznych i intelektualnych most贸w. Osoby, kt贸re posiad艂y umiej臋tno艣膰 scalania naszej wsp贸lnoty, umiej臋tno艣膰 rozmowy z ka偶dym i wytrwa艂ej pracy na rzecz budowy wzajemnego zaufania, 艂膮czno艣ci i zespalania ca艂o艣ci. Ludzi niekoniunkturalnych. Takich, kt贸rzy staraj膮 si臋 nigdy nie nadu偶ywa膰 w艂adzy czy aktualnej pozycji politycznej, ale do wszystkiego przekonuj膮 s艂owem, my艣l膮 i nade wszystko w艂asnym przyk艂adem. Ludzi, kt贸rzy na pierwszym miejscu stawiaj膮 warto艣ci
i wysokie standardy etyczne, a nie partyjne afiliacje.
Drodzy Pa艅stwo, jestem zaszczycony, 偶e przypad艂a mi w udziale mo偶liwo艣膰 przedstawienia dzisiaj dzie艂a jednego z najwybitniejszych polskich budowniczych most贸w, laureata nagrody 鈥濸ontifici鈥 2018, Pana Profesora, Pana S臋dziego Adama Strzembosza.聽 Tych most贸w w 偶yciu Pana Profesora by艂o naprawd臋 wiele. Dla mnie pierwszym takim mostem by艂a rola, jak膮 odegra艂 Pan Profesor podczas transformacji ustrojowej w naszym kraju, gdy za spraw膮 鈥濻olidarno艣ci鈥 nast膮pi艂o przej艣cie od autorytarnego ustroju PRL do demokracji III RP. Adam Strzembosz by艂 bez w膮tpienia jednym z architekt贸w tych przemian w sferze prawa i s膮downictwa. Ponosz膮c ogromne ryzyko, jako jeden z pierwszych zak艂ada艂 鈥濻olidarno艣膰鈥 s臋dziowsk膮, przewodniczy艂 podzespo艂owi ds. prawa i s膮d贸w podczas obrad Okr膮g艂ego Sto艂u, by艂 pierwszym prezesem S膮du Najwy偶szego. Cokolwiek by si臋 dzisiaj nie m贸wi艂o o tym okresie 鈥 a pada niestety wiele s艂贸w i ocen fa艂szywych 鈥 by艂a to reforma g艂臋boka, przemy艣lana i konsekwentna. Stworzy艂a podstawy do nowej Konstytucji, zbudowa艂a solidny tr贸jpodzia艂 w艂adz i wprowadzi艂a wiele wa偶nych mi臋dzynarodowych standard贸w. To dlatego miedzy innymi, gdy pojawi艂a si臋 dziejowa szansa mogli艣my bez wi臋kszych perturbacji przyst膮pi膰 do NATO oraz do Unii Europejskiej.聽 Obecnie ju偶 wiemy, 偶e reform臋 s膮downictwa mo偶na te偶 przeprowadza膰 w zgo艂a inny spos贸b 鈥 z pomini臋ciem zasad praworz膮dno艣ci, Konstytucji, wbrew przyj臋tym w Europie standardom. A przecie偶 u zarania III RP obiektywne trudno艣ci i pokusy dzia艂ania na skr贸ty by艂y niepomiernie wi臋ksze. 聽Zadecydowa艂 jednak rozs膮dek i przyzwoito艣膰 takich ludzi, jak Prof. Adam Strzembosz, kt贸rzy nie chcieli stosowa膰 odpowiedzialno艣ci zbiorowej, nie spychali innych w przepa艣膰 niebytu, lecz starali si臋 budowa膰 mosty, podawa膰 r臋k臋, zach臋ca膰 do wsp贸艂tworzenia nowej rzeczywisto艣ci ustrojowej. Zadecydowa艂a postawa zaufania, dania szansy, poszukiwania w niekt贸rych sytuacjach trudnych odcieni szaro艣ci, a nie kategoryzowania wszystkiego w czarno-bia艂ych barwach.
Szanowni Pa艅stwo, innym, dla mnie osobi艣cie szczeg贸lnie wa偶nym, mostem S臋dziego Strzembosza s膮 wi臋zi mi臋dzypokoleniowe, kt贸re Prof. Adam Strzembosz piel臋gnuje ze szczeg贸ln膮 staranno艣ci膮. 聽Pocz膮wszy od rodzinnego etosu zwi膮zanego z harcerstwem, poprzez prac臋 dydaktyczn膮 na uczelniach, po udzia艂 w licznych spotkaniach, debatach oraz innych wydarzeniach z udzia艂em m艂odych ludzi. Na pewno sta艂 si臋 jednym z najwa偶niejszych autorytet贸w dla kolejnych pokole艅 艣rodowiska prawniczego. W tym dla pokolenia, kt贸re r贸wnie偶 ja reprezentuj臋. Jak to uj膮艂 inny czterdziestolatek, m贸j kolega prof. Marcin Matczak 鈥 Adam Strzembosz jest dla nas wzorem, bo odnajdujemy w nim idealny balans mi臋dzy wybitn膮 wiedz膮 prawnicz膮 i wybitn膮 postaw膮 moraln膮. Jest uosobieniem patrona i mentora, od kt贸rego wszyscy mo偶emy si臋 uczy膰. 聽Imponuje nam Jego odwaga cywilna i determinacja w s艂u偶bie na rzecz kraju. Takie postawy, takie biografie, maj膮 wielk膮 moc. Poci膮gaj膮 i inspiruj膮 do na艣ladowania. Szczeg贸lnie teraz, kiedy chwieje si臋 wzgl臋dna r贸wnowaga prawna i obserwujemy jak pa艅stwo pr贸buje zdoby膰 wielk膮 przewag臋 nad obywatelem, ograniczaj膮c mi臋dzy innymi jego prawo do niezale偶nego s膮du. Na szcz臋艣cie wsz臋dzie tam, gdzie dzieje si臋 co艣 wa偶nego dla obywateli, gdzie chodzi o obron臋 praworz膮dno艣ci 鈥 jest z nami niestrudzony wojownik Adam Strzembosz. Do rangi wielkiego symbolu uros艂y wr臋cz sceny, gdy z zapalon膮 艣wieczk膮, w otoczeniu m艂odzie偶y demonstrowa艂 przed gmachem S膮du Najwy偶szego. Prof. Strzembosz 鈥 dystyngowany gentleman w marynarce, czasami siadaj膮cy na krze艣le, pod parasolem, ze 艣wieczk膮 w r臋ku. A obok m艂odzi ludzie wrzucaj膮cy najnowsze zdj臋cia z demonstracji na Instagrama, z hashtagiem #wolnes膮dy.
Tak, prosz臋 Pa艅stwa, to jest bez w膮tpienia jedna z najpi臋kniejszych polskich historii wolno艣ciowych, kiedy po jednej stronie pokoleniowej rzeki stoj膮 bardzo m艂odzi dzia艂acze z ruchu Akcja Demokracja, cz臋sto liceali艣ci, a po drugiej osiemdziesi臋cioo艣mioletni weteran walk o praworz膮dne i demokratyczne pa艅stwo. Ten most trzyma si臋 mocno, i z tego co wiemy, Pan S臋dzia nie zamierza odpu艣ci膰. Przynajmniej tak wynika z Jego s艂ynnego wywiadu-rzeki ze Stanis艂awem Zakroczymskim w wydanej przez 鈥濿i臋藕鈥 ksi膮偶ce pt. 鈥濵i臋dzy prawem i sprawiedliwo艣ci膮鈥.
Przy okazji chcia艂bym Pa艅stwa poinformowa膰, 偶e niedawno dosta艂em list od wydawnictwa Wolters Kluwer, aby nominowa膰 ksi膮偶k臋 wydan膮 w 2017 r. jako najwa偶niejsz膮 dla praktyki s膮dowej. Zg艂osi艂em w艂a艣nie ksi膮偶k臋 prof. Strzembosza, gdy偶 czym by艂oby stosowanie prawa, gdyby s臋dziowie nie rozumieli warto艣ci, kt贸re system prawny powinien realizowa膰.
Drodzy Pa艅stwo, jeste艣my dzisiaj go艣膰mi warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. Instytucji ogromnie zas艂u偶onej dla polskiej kultury, dla polskiej debaty publicznej i intelektualnego rozwoju. To zreszt膮 temat na oddzielne opowiadanie. Ale przy tej okazji nie spos贸b nie wspomnie膰 o kolejnym mo艣cie budowanym przez Adama Strzembosza. To jest porozumienie i wsp贸艂dzia艂anie ludzi wierz膮cych i niewierz膮cych. Je艣li dobrze odczytuj臋 intencje Pana Profesora, to zawieraj膮 si臋 one we fragmentach Preambu艂y do naszej Konstytucji, gdy m贸wimy: 鈥my, Nar贸d Polski – wszyscy obywatele Rzeczypospolitej, zar贸wno wierz膮cy w Boga b臋d膮cego 藕r贸d艂em prawdy, sprawiedliwo艣ci, dobra i pi臋kna, jak i nie podzielaj膮cy tej wiary, a te uniwersalne warto艣ci wywodz膮cy z innych 藕r贸de艂, r贸wni w prawach i w powinno艣ciach wobec dobra wsp贸lnego 鈥 Polski (鈥) pragn膮c na zawsze zagwarantowa膰 prawa obywatelskie,
a dzia艂aniu instytucji publicznych zapewni膰 rzetelno艣膰 i sprawno艣膰, w poczuciu odpowiedzialno艣ci przed Bogiem lub przed w艂asnym sumieniem, ustanawiamy Konstytucj臋 Rzeczypospolitej Polskiej jako prawa podstawowe dla pa艅stwa鈥︹.
To jest ten w艂a艣nie most, kt贸rego filarami byli miedzy innymi Tadeusz Mazowiecki i Adam Strzembosz, ale tak偶e wielka cz臋艣膰 polskiego Ko艣cio艂a Katolickiego, kt贸ry w spos贸b otwarty, partnerski i odpowiedzialny聽 uczestniczy艂 w dziele demokratycznych przemian. To jest ten most, przez kt贸ry przechodzi codziennie, od ponad 21 lat, Nar贸d Polski 鈥 wszyscy obywatele Rzeczypospolitej Polskiej. Prawdopodobnie w wielu kwestiach 艣wiatopogl膮dowych r贸偶ni臋 si臋 z Panem Profesorem, lecz w najmniejszym stopniu nie przeszkadza nam to we wsp贸艂pracy dla dobra wsp贸lnego. Unikamy skrajno艣ci i ekstremizm贸w, szukamy tego, co ludzi 艂膮czy. Ten most r贸wnie偶 trzyma si臋 mocno. Jego filarami s膮 wzajemny szacunek, tolerancja, otwarto艣膰 na dialog, a tak偶e przywi膮zanie do Konstytucji.
Warto zauwa偶y膰, 偶e w kampanii prezydenckiej w 2016 r. Hillary Clinton u偶ywa艂a has艂a 鈥濨udujmy mosty, a nie mury鈥. Mur 艂atwo jest zbudowa膰. Wymaga tylko jednego punktu przy艂o偶enia, odrobiny stabilno艣ci i ju偶 za pomoc膮 cegie艂 oraz zaprawy murarskiej mo偶emy wznosi膰 najwy偶sze mury. Podobnie w spo艂ecze艅stwie, 艂atwo si臋 pok艂贸ci膰, dzieli膰, obra偶a膰, odgradza膰. To tak偶e dotyczy relacji mi臋dzy wierz膮cymi, a niewierz膮cymi. Ale znacznie trudniej jest 艂膮czy膰, bo to ju偶 jest wy偶sza sztuka in偶ynieryjna. Tym bardziej doce艅my to co mamy.
Wreszcie, Szanowni Pa艅stwo, chcia艂em powiedzie膰 o troch臋 innym, mo偶e mniej znanym powszechnie, ale bardzo wa偶nym mo艣cie Adama Strzembosza jako prawnika i naukowca. Ot贸偶 powszechnie znany w 艣rodowisku prawniczym jest dorobek Pana Profesora w zakresie post臋powania w sprawach dla nieletnich. By艂a to bodaj pierwsza w Polsce tak syntetyczna pr贸ba uj臋cia i analizy tego zagadnienia. Co wi臋cej, opracowania Pana Profesora dotycz膮ce 艣rodk贸w stosowanych wobec dzieci, maj膮cych przeciwdzia艂a膰 ich demoralizacji i przest臋pczo艣ci, s膮 w du偶ej mierze aktualne i s艂u偶膮 na co dzie艅 miedzy innymi Krajowemu Mechanizmowi Prewencji Tortur dzia艂aj膮cemu w ramach Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, do kt贸rego zada艅 nale偶y monitorowanie plac贸wek, gdzie przebywaj膮 nieletni.
Chc臋 przez to powiedzie膰, 偶e nasz dzisiejszy Laureat jest cz艂owiekiem kompletnym, integralnym, wszechstronnym. Jego biografia, jego dorobek naukowy, jego zas艂ugi w dzia艂alno艣ci publicznej 鈥 stanowi膮 pi臋kn膮 ca艂o艣膰. S膮 w艂a艣nie takim solidnym filarem, na kt贸rym mo偶e opiera膰 si臋 niejeden most.
I jeszcze jedno, Szanowni Pa艅stwo. W niedawnym wywiadzie prasowym Profesor Adam Strzembosz stwierdzi艂: Jeszcze Polska nie umar艂a, p贸ki obywatele broni膮 demokracji na ulicy, a s臋dziowie w s膮dach (Newsweek, lipiec br.). Potraktujmy to jako ten ostatni, szczeg贸lny most, na kt贸ry chcia艂em zwr贸ci膰 Pa艅stwa uwag臋. Most do przysz艂o艣ci. Naszego Laureata nie opuszcza wiara w lepsz膮 przysz艂o艣膰 naszego pa艅stwa, w praworz膮dno艣膰 i niezale偶ne s膮dy. A Jego dorobek i postawa odbieraj膮 rz膮dz膮cym moralny mandat do dokonywania tego typu zmian
w s膮downictwie. Mo偶na jednak powiedzie膰, 偶e po ostatniej decyzji Trybuna艂u Sprawiedliwo艣ci UE pojawi艂o si臋 艣wiate艂ko w tunelu. To zas艂uga tak偶e konsekwentnego nacisku spo艂ecze艅stwa obywatelskiego. Od nas samych jednak zale偶y, czy to 艣wiate艂ko poprowadzi nas do wyj艣cia, czy tylko raz jeszcze bole艣nie nam u艣wiadomi, 偶e tunel istnieje. A je艣li zaprowadzi nas do wyj艣cia, to by膰 mo偶e b臋dzie nas czeka艂a jeszcze trudniejsza sztuka 鈥 odbudowywania demokratycznego pa艅stwa prawa.
W XIX wieku eksperci w nast臋puj膮cy spos贸b oceniali projekty naszego rodaka Ernesta Malinowskiego: 鈥濸rojekt in偶yniera Ernesta Malinowskiego przewiduje przeprowadzenie linii kolejowej na wysoko艣ci prawie 5000 m n.p.m., a to jest niemo偶liwe. R贸wnie偶 zaprojektowane przez niego mosty i 偶elazne wiadukty s膮 jeszcze ma艂o znane w technice, obliczenia w膮tpliwe, a realizacja ryzykowna.鈥 Okaza艂o si臋, 偶e jednak intuicja, do艣wiadczenie, wiedza naukowa i konsekwencja przynios艂y sukces. Ernest Malinowski nie tylko po艂膮czy艂 g贸ry, ale wr臋cz dwa oceany 鈥 Pacyfik i Atlantyk. Podobnie teraz 鈥 gdyby艣my zastanowili si臋 jak w przysz艂o艣ci odbudowa膰 demokratyczne pa艅stwo prawne, wielu ekspert贸w powiedzia艂oby, 偶e to niemo偶liwe, niezwykle trudne, podzia艂y w narodzie s膮 trwa艂e, a dokonane zmiany nieodwracalne. Ale je艣li s膮 z nami tacy arcymistrzowie sztuki 艂膮czenia, jak Prof. Adam Strzembosz, posiadaj膮cy nie tylko wbudowany kompas moralny, ale wr臋cz 偶yroskop, to wszystko jest mo偶liwe. Damy rad臋. Pr臋dzej czy p贸藕niej naprawimy stare mosty i zbudujemy nowe, kt贸re b臋d膮 stanowi艂y mocn膮 podstaw臋 funkcjonowania w pe艂ni demokratycznej Polski oraz niezale偶nych s膮d贸w.
Dzi臋kuj臋 Panie Profesorze, 偶e jest Pan dzisiaj z nami.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie - w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej Polityka prywatno艣ci zamknij