magazyn lewicy katolickiej

Znowu zacznie si臋 w Gda艅sku?

Szans膮 na prawdziw膮 zmian臋 dla polskiego szkolnictwa jest solidarno艣膰 i wsp贸艂dzia艂anie. Konteksty historyczne mog膮 stanowi膰 punkt odniesienia dla wsp贸艂czesnej edukacji obywatelskiej, je偶eli zostan膮 m膮drze wykorzystane, a uczniowie b臋d膮 aktywnymi uczestnikami procesu edukacyjnego.

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej


Ostatnie tygodnie nie obfitowa艂y w dobre informacje. Kolejne ataki na cudzoziemc贸w wystawiaj膮 smutne 艣wiadectwo polskiej ksenofobii, niestety coraz rzadziej skrywanej. Koniec roku szkolnego zach臋ca do podsumowa艅 i refleksji nad tym, czy polska szko艂a radzi sobie z edukowaniem o r贸偶norodno艣ci i w jaki spos贸b g贸rnolotne has艂a ze szkolnych program贸w wychowawczych wprowadzane s膮 w 偶ycie. Refleksje te s膮 teraz szczeg贸lnie na miejscu, poniewa偶 27 czerwca og艂oszone maj膮 zosta膰 przez minister Ann臋 Zalewsk膮 propozycje kolejnych zmian w systemie szkolnictwa. Trudno nie doj艣膰 jednak do wniosku, 偶e wszystkie odg贸rne pr贸by reformowania polskiej szko艂y bardziej utrudniaj膮 ni偶 wspieraj膮 pozytywne zmiany w edukacji. Zamieszanie i niepewno艣膰 sta艂y si臋 nieod艂膮czn膮 cz臋艣ci膮 pracy nauczycieli. Nie oznacza to jednak, 偶e obraz szkolnictwa nale偶y malowa膰 w czarnych barwach. Dla mnie 艣wiate艂kiem nadziei w ostatnim miesi膮cu by艂a okazja spotkania si臋 z nauczycielami, dyrektorami i uczniami szk贸艂, z kt贸rymi pracujemy w Centrum Edukacji Obywatelskiej w ramach programu 鈥濻olidarna Szko艂a鈥. To niezwyk艂e聽spotkanie odby艂o si臋 w wyj膮tkowym miejscu, w kt贸rym 鈥瀞olidarno艣膰鈥 wydaje si臋 jeszcze bardziej obecna i niemal偶e namacalna 鈥撀燛uropejskim Centrum Solidarno艣ci.
fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej


Polskiej szkole cz臋sto zarzuca si臋, 偶e nie uczy kreatywno艣ci, a jedynie przygotowuje do聽rozwi膮zywania egzamin贸w.聽To jednak tylko cz臋艣膰 obrazu 鈥撀燽o polsk膮 szko艂臋 tworz膮 r贸wnie偶 zaanga偶owani nauczyciele, kt贸rzy ze swoimi uczniami pracuj膮 metod膮 projektow膮, zach臋caj膮c ich do samodzielnego poszukiwania wiedzy i wzi臋cia odpowiedzialno艣ci za sw贸j proces edukacyjny. Uczniowie jedenastu szk贸艂, kt贸re przyjecha艂y do Gda艅ska na nasz膮 konferencj臋, przez ca艂y rok szkolny realizowali samodzielnie dzia艂ania wok贸艂 idei solidarno艣ci. S艂owo 鈥瀌zia艂anie鈥 jest tutaj kluczowe 鈥撀爊ie chodzi bowiem o nauczenie si臋 jakiego艣 tematu, zdanie sprawdzianu, a nast臋pnie zapomnienie o nim. Metoda projektowa sprawia, 偶e uczniowie przy wsparciu nauczyciela najpierw sami okre艣laj膮, czego chc膮 si臋 nauczy膰, a nast臋pnie dobieraj膮 do tego odpowiednie dzia艂ania. Robi膮 to, co ich interesuje, i 鈥撀燾o najwa偶niejsze 鈥撀爑cz膮 si臋 odpowiedzialno艣ci i pracy w grupie. A jak si臋 okazuje: praca nad wsp贸lnym kr臋ceniem filmu animowanego czy przygotowanie spektaklu teatralnego mo偶e by膰 skuteczniejsz膮 metod膮 zdobywania wiedzy ni偶 szkolny wyk艂ad czy wkuwanie z podr臋cznika. Wa偶nym aspektem jest r贸wnie偶 to, 偶e uczniowie wsp贸lnie przechodz膮 przez ka偶dy etap pracy 鈥撀爋d planowania i okre艣lania cel贸w, przez przygotowanie i realizacj臋 dzia艂ania, a偶 po jego聽prezentacj臋 i podsumowanie. Projektowa praca nie tylko聽wspomaga wi臋c zdobywanie wiedzy, ale przede wszystkim pozwala uczniom naby膰 kompetencje spo艂eczne, bez kt贸rych trudno jest sprawnie funkcjonowa膰 w spo艂ecze艅stwie. Na zdj臋ciu wida膰 grup臋 uczni贸w pracuj膮c膮 nad ewaluacj膮 swojego projektu metod膮 鈥瀝zeki projektu鈥. Chodzi w niej o to, aby poszczeg贸lne etapy pracy zwizualizowa膰 w postaci wij膮cej si臋 rzeki, a tak偶e zastanowi膰 si臋, jakie emocje towarzyszy艂y uczestnikom podczas realizacji projektu. Na koniec, jak ka偶da rzeka, wp艂ywa ona do morza 鈥撀爇t贸re symbolizuje nowe perspektywy i kolejne dzia艂ania. I taki jest te偶 cel pracy z uczniami metod膮 projektu 鈥撀燼by po ka偶dym zrealizowanym dzia艂aniu przyszed艂 czas na refleksj臋 nad tym, co dalej. Zdobycie nowych umiej臋tno艣ci i wiedzy nie jest celem samym w sobie, a jedynie pierwszym krokiem d艂ugiej podr贸偶y. Refleksja nad tym, jak swoj膮 wiedz臋 i umiej臋tno艣ci wykorzystywa膰 dla dobra wsp贸lnego, powinna towarzyszy膰 nam w drodze.
fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej


Uczniowskie projekty prezentowane w trakcie konferencji odnosi艂y si臋 do solidarno艣ci, rozumianej zar贸wno historycznie, jak i wsp贸艂cze艣nie. To bardzo wa偶ne, aby edukacja historyczna i obywatelska sz艂y ze sob膮 w parze i 偶eby nabywanie wiedzy na temat historii, szczeg贸lnie najnowszej, od razu sk艂ania艂o do stawiania pyta艅 o mo偶liwo艣膰 wsp贸艂czesnego dzia艂ania. W ostatnim roku szkolnym szczeg贸lnie zajmowa艂y nas dwa tematy, kt贸re dosy膰 dobrze pokazuj膮 to wsp贸艂wyst臋powanie. Pierwszym z nich by艂a tematyka uchod藕cza 鈥撀爏kupiali艣my si臋 na przedstawianiu wiarygodnych informacji na temat kryzysu uchod藕czego i zach臋cali艣my nauczycieli do poruszania tego tematu w trakcie lekcji. Cze艣膰 szk贸艂 zrealizowa艂a projekty pod has艂em 鈥濩o wiemy o uchod藕cach鈥, w kt贸rych prowadzili badania opinii publicznej w najbli偶szym otoczeniu, a nast臋pnie realizowali kampanie informacyjne w odpowiedzi na najcz臋艣ciej pojawiaj膮ce si臋 fa艂szywe informacje i stereotypy.
Jak skutecznie pomaga膰 i jak realizowa膰 idea艂y 鈥瀞olidarno艣ci鈥 w praktyce? Odpowiedzi na te pytania przyni贸s艂 zupe艂nie niespodziewanie drugi semestr, w kt贸rym zajmowali艣my si臋 Komitetem Obrony Robotnik贸w z okazji czterdziestej rocznicy jego za艂o偶enia, kt贸r膮 obchodzi膰 b臋dziemy we wrze艣niu. Okaza艂o si臋, 偶e motywacje, kt贸re towarzyszy艂y ludziom KOR-u, takie jak solidarno艣膰, wsp贸艂odczuwanie z bli藕nim, ch臋膰 pomocy s艂abszemu i wsp贸艂dzia艂anie, mog膮 by膰 dalej aktualne, a wyzwania, przed jakimi staje Europa w obliczu tragedii uchod藕c贸w, s膮 dobr膮 okazj膮 do przypominania tych idea艂贸w. Szczeg贸lnie widoczne by艂o to podczas naszej konferencji w Gda艅sku. Podczas debaty na temat dziedzictwa KOR-u jednym z panelist贸w by艂 Jan Lity艅ski, zas艂u偶ony dzia艂acz opozycji demokratycznej, a towarzyszy艂a mu Teresa Tele偶y艅ska z warszawskiego KIK-u, cz艂onkini grupy 鈥濪obrowolki鈥, kt贸ra bra艂a udzia艂 w akcji pomocy uchod藕com na Szlaku Ba艂ka艅skim. Odpowiedzialno艣膰 za drugiego cz艂owieka i poczucie solidarno艣ci ze s艂abszymi i potrzebuj膮cymi, idee g艂臋boko zakorzenione w chrze艣cija艅skiej nauce spo艂ecznej, by艂y punktem wsp贸lnym tych inicjatyw. Z kolei Mohamed Atoun z pomorskiego oddzia艂u Ligi Muzu艂ma艅skiej RP zwraca艂 uwag臋, 偶e dialog i wzajemne zrozumienie s膮 podstaw膮 solidarno艣ci i wsp贸艂pracy. Walka ze stereotypami i 聽otwarcie na drugiego cz艂owieka to uniwersalne warto艣ci. Dla uczni贸w to spotkanie by艂o z pewno艣ci膮 warto艣ciow膮 lekcj膮.
fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej


fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej


Budynek Europejskiego Centrum Solidarno艣ci stoi tu偶 za historyczn膮 Bram膮 nr 2 Stoczni Gda艅skiej. I cho膰 sama Stocznia niewiele przypomina ju偶 miejsce, w kt贸rym 36 lat temu dzia艂a si臋 wielka historia,聽to warto艣ci, kt贸re sta艂y za strajkuj膮cymi w sierpniu 1980, s膮 nadal aktualne. Mog膮 si臋 sta膰 punktem odniesienia dla najm艂odszego pokolenia 鈥撀爊ie jako historyczny artefakt, ale jako realny drogowskaz spo艂ecznego zaanga偶owania. W solidarno艣ci i wsp贸艂pracy widz臋 te偶 szans臋 na przysz艂o艣膰 dla polskiej szko艂y, kt贸ra mo偶e kszta艂towa膰 m膮drych, otwartych i odpowiedzialnych obywateli. Tego wszystkiego nie da nauczy膰 si臋 z ksi膮偶ek 鈥撀爌otrzebne s膮 metody w艂膮czaj膮ce uczni贸w w proces zdobywania wiedzy. Jak uczy przyk艂ad uczni贸w i nauczycieli, kt贸rych mia艂am okazj臋 spotka膰 w 鈥濻olidarnej Szkole鈥, szkolny projekt mo偶e 艂atwo przekszta艂ci膰 si臋 w szerszy program zaanga偶owania na rzecz lokalnej spo艂eczno艣ci. Czego sobie i Pa艅stwu 偶ycz臋.
fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej


fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej

fot. Tomasz Kwir臋g / Centrum Edukacji Obywatelskiej


***
Program 鈥濻olidarna Szko艂a鈥 realizowany jest od 2013 roku przez Fundacj臋 Centrum Edukacji Obywatelskiej i Europejskie Centrum Solidarno艣ci. Wi臋cej informacji na stronie programu.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij