Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Znale┼║─ç sw├│j g┼éos, by g┼éosi─ç Zmartwychwsta┼éego

Maria Magdalena jest dobr─ů patronk─ů szczeg├│lnie na te ┼Ťwi─Öta, kiedy z oddali ┼Ťledzimy wielkanocne obrz─Ödy odprawiane w ko┼Ťcio┼éach. Kiedy nie za┼Ťpiewamy ÔÇ×Chrystus zmartwychwsta┼é!ÔÇŁ w t┼éumie rezurekcyjnej procesji, tylko b─Ödziemy musieli wykrzycze─ç to sami w domu.
Znaleźć swój głos, by głosić Zmartwychwstałego
Marc Chagall, ÔÇ×ExodusÔÇŁ

Zar├│wno chrze┼Ťcija┼äskie, jak i ┼╝ydowskie ┼Ťwi─Öto Paschy zakorzenione jest w biblijnej opowie┼Ťci o wyzwoleniu, Bogu wkraczaj─ůcym z moc─ů w histori─Ö, radykalnym zaufaniu w wyj┼Ťciu na pustyni─Ö i ca┼ékowitej zale┼╝no┼Ťci od Boga, kt├│ry przez ni─ů prowadzi. Niekt├│re z tych temat├│w ÔÇô jak w┼éa┼Ťnie nasza ma┼éo┼Ť─ç i zale┼╝no┼Ť─ç ÔÇô dobrze rezonuj─ů w nas w tym roku. Trudniej by─ç mo┼╝e przychodzi nam zaufanie, ┼╝e b─Ödzie dobrze. Ale przecie┼╝ zn├│w: i Wielkanoc, i Pascha maj─ů wpisany w siebie wyra┼║ny rys wiary, ┼╝e to, co widzimy teraz ÔÇô cierpienie, rozpacz i brak nadziei ÔÇô to nie nasz horyzont. O tym jest cicha Wielka Sobota i z tak─ů nadziej─ů przez wieki ┼╗ydzi powtarzali sobie przy sederowej kolacji: ÔÇ×Za rok w JerozolimieÔÇŁ. Mo┼╝e wobec tego i o tym jest tym bardziej tegoroczna Wielkanoc, niewa┼╝ne, czy z obaw─ů, czy z ekscytacj─ů s┼éuchamy zapowiedzi, ┼╝e po pandemii ┼Ťwiat ju┼╝ nie b─Ödzie taki sam?

Rebecca Solnit w ÔÇ×The Paradise Built in HellÔÇŁ przypomina s┼éowa Oskara WildeÔÇÖa, ┼╝e mapa ┼Ťwiata, na kt├│rej nie ma utopii, nie jest warta naszego spojrzenia, bo pomija jedyny kraj, do kt├│rego zawsze zmierza ludzko┼Ť─ç. Zawsze, bo ju┼╝ wtedy, gdy Izrael ÔÇô doszed┼észy do Ziemi Obiecanej ÔÇô wci─ů┼╝ wspomina┼é wyj┼Ťcie i drog─Ö, ale te┼╝ wiedzia┼é, ┼╝e to ze wzgl─Ödu na ten kierunek ma dba─ç o przybysza, sierot─Ö i wdow─Ö (a wi─Öc: s┼éabych i zale┼╝nych). Bo sam by┼é s┼éaby, zale┼╝ny i dosta┼é wszystko, co ma, darmo. O tym, ┼╝e dostajemy darmo i w odpowiedzi na to powinni┼Ťmy tak dzia┼éa─ç i tak kocha─ç, jest te┼╝ nasza Wielkanoc.

Szorstko┼Ťci i blizny liturgii

S─ů te┼╝ w tym czasie liturgiczne blizny i szorstko┼Ťci, kt├│re wytr─ůcaj─ů z komfortu, niezale┼╝nie od tego, czy uczestniczymy w Wielkim Tygodniu i Triduum Paschalnym na ┼╝ywo w ko┼Ťciele, czy te┼╝ przez nowe media.

Pierwsza z nich to stosunek do ┼╗yd├│w. Z jednej strony ┼Ťwi─Ötujemy w┼éa┼Ťciwie r├│wnolegle i w jednym nurcie. Nasze tradycje inaczej jednak zinterpretowa┼éy biblijn─ů Pasch─Ö, zgodnie ze swoj─ů wiar─ů. Ale teologiczny sp├│r, wraz z polityczn─ů dominacj─ů chrze┼Ťcija┼ästwa i jego anty┼╝ydowskiej retoryki, przerodzi┼é si─Ö tak┼╝e w zwyk┼é─ů przemoc. I tak przez wieki Wielki Tydzie┼ä powodowa┼é jej eksplozj─Ö, podsycan─ů obrz─Ödami zwi─ůzanymi z tym czasem oraz z przekonaniem, ┼╝e ┼╗ydzi s─ů winni ┼Ťmierci Jezusa ÔÇô przekonaniem do dzi┼Ť zapisanym w tekstach ┼Ťpiewanych przez nas tradycyjnych pie┼Ťni (przyk┼éadem tego jest cho─çby ÔÇ×Ludu, M├│j luduÔÇŁ). To szorstko┼Ť─ç liturgii, kt├│r─ů odczuwam, gdy zaczynamy Wielki Tydzie┼ä, czytaj─ůc m─Ök─Ö Jezusa z Ewangelii ┼Ťwi─Ötego Mateusza. W pewnym stopniu dobrze, ┼╝e musz─Ö sobie to przypomnie─ç, ale r├│wnocze┼Ťnie trudno jest w tych wa┼╝nych dniach rozci─ůga─ç serce mi─Ödzy liturgi─ů a echem krzywd, jakie te dni i s┼éowa powodowa┼éy. Zesz┼éy rok przypomnia┼é nam zreszt─ů ÔÇô poprzez sceny bicia Judasza w Pruchniku ÔÇô ┼╝e to nie bajki z przesz┼éo┼Ťci, tylko tre┼Ť─ç kultury, kt├│r─ů ┼éatwo zmobilizowa─ç: ok┼éada─ç Judasza, wypominaj─ůc ┼╗ydom roszczenia maj─ůtkowe. Przypominanie przez lata, ┼╝e w polskim mszale na Wielki Pi─ůtek wci─ů┼╝ trwa b┼é─Ödnie przet┼éumaczona modlitwa za lud, kt├│ry ÔÇ×niegdy┼Ť by┼é narodem wybranymÔÇŁ (zamiast za ÔÇ×nar├│d pierwszego wybraniaÔÇŁ), jest nu┼╝─ůce. W tym kontek┼Ťcie jest tak wa┼╝ne, jak te┼╝ frustruj─ůce.

Druga szorstko┼Ť─ç dotyczy miejsca kobiet. Tej dotykam zwykle, gdy w Wielki Czwartek wymaszerowuje z zakrystii ca┼éa asysta liturgiczna: od najstarszych lektor├│w i ministrant├│w do najbardziej smarkatych. W wi─Ökszo┼Ťci naszych parafii s─ů to ch┼éopcy i m─Ö┼╝czy┼║ni. Podobnie te┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç parafii nie decyduje si─Ö ÔÇô mimo przyk┼éadu dawanego przez papie┼╝a Franciszka ÔÇô na ÔÇ×radykalnyÔÇŁ gest zaproszenia kobiet do obrz─Ödu mycia n├│g.

Czy jestem nadwra┼╝liwa, odczuwaj─ůc ten moment jako liturgiczny policzek? Od┼Ťwi─Ötny, a przez to bardziej wykluczaj─ůcy ni┼╝ zwykle?

W tym sensie ÔÇô cho─ç mo┼╝e troch─Ö wstyd to przyzna─ç ÔÇô ┼éatwiej mi by┼éo w tym roku z samotnym celebransem ogl─ůdanym na streamingu, bez asysty, bez pompy. I bez mycia n├│g, kt├│re i tak mog─Ö tylko obserwowa─ç z t┼éumu.

Od koszyczk├│w do istoty

To oddzielenie od liturgii ekranem komputera jest bolesne, ale stworzy┼éo te┼╝ now─ů przestrze┼ä. Paradoksalnie, bo ┼Ťwiat si─Ö zacie┼Ťni┼é do domu i konkretnego sto┼éu w nim. Dom i st├│┼é wi─Öc nieco jeszcze zyska┼éy. Niezupe┼énie jeste┼Ťmy na to gotowi. ┼╗ydowskie ┼Ťwi─Öto Paschy, kt├│rego centrum stanowi kolacja przy rodzinnym stole, ┼éatwiej by┼éo ÔÇ×scyfryzowa─çÔÇŁ przez internetowe komunikatory, przez kt├│re rodziny pr├│bowa┼éy zsynchronizowa─ç ┼Ťpiew ÔÇ×DayenuÔÇŁ, a dzieciaki zadawa┼éy tradycyjne cztery pytania. No, ale oni, po zburzeniu ┼Ťwi─ůtyni, w centrum postawili domowy st├│┼é, przy kt├│rym sami od wiek├│w sprawuj─ů liturgi─Ö ÔÇô jej scenariusz znaj─ů i maj─ů w domu. Nam przychodzi to trudniej, bo nie bardzo istniej─ů instrukcje odprawiania obrz─Öd├│w w domach. Te tworzone napr─Ödce podsuwaj─ů ciekawe tropy, ale maj─ů te┼╝ swoje patriarchalne, ko┼Ťcielne wady. Ot, na przyk┼éad tak─ů, ┼╝e zawieraj─ů wskaz├│wki, jak ojciec rodziny (i to w┼éa┼Ťnie on) mo┼╝e pob┼éogos┼éawi─ç jedzenie na wielkanocnym stole. Rozbawi┼éo to mojego ojca i wujka ÔÇô i s┼éusznie. Zw┼éaszcza ┼╝e to jedzenie i tak przygotuj─ů ich ┼╝ony.

Prawda jest taka, ┼╝e nie jest jasne, co katolicy i katoliczki, kt├│rym nagle pozwolono samemu odprawi─ç religijny obrz─Öd w domu, maj─ů z t─ů wolno┼Ťci─ů zrobi─ç. Jak si─Ö nie zawstydzi─ç, nawet w rodzinnym gronie, gdy wchodzisz w zwykle nie swoje buty i wypowiadasz s┼éowa b┼éogos┼éawie┼ästwa?

A gdzie┼Ť w tle powstaje pytanie: po co by┼é nam do b┼éogos┼éawienia pokarm├│w ksi─ůdz, skoro nagle mo┼╝emy zrobi─ç to sami? Czy zawsze nie mogliby┼Ťmy b┼éogos┼éawi─ç swojego wielkanocnego sto┼éu?

I tak ÔÇô odbijaj─ůc si─Ö od ÔÇ×koszyczk├│wÔÇŁ ÔÇô mo┼╝na doj┼Ť─ç do istoty. Wsp├│lnotowo┼Ť─ç jest wa┼╝na w prze┼╝ywaniu tak ┼Ťwi─ůt, jak i ca┼éego chrze┼Ťcija┼ästwa, ale wa┼╝ne jest te┼╝ znalezienie w nim swojego g┼éosu. Bo jak og┼éasza─ç ┼Ťwiatu nowin─Ö o Zmartwychwsta┼éym, kiedy si─Ö tego g┼éosu nie ma? Gdy nigdy si─Ö go nie odnalaz┼éo ani nie wypr├│bowa┼éo? Maria Magdalena, kt├│ra w spos├│b szczeg├│lny jest towarzyszk─ů Wielkanocy, ma wystarczaj─ůco du┼╝o hucpy, by pewne rzeczy zrobi─ç sama i inaczej. Zosta─ç pod Krzy┼╝em, i┼Ť─ç rano do Grobu. A potem og┼éosi─ç, ┼╝e widzia┼éa Pana. Jest wi─Öc mo┼╝e dobr─ů patronk─ů szczeg├│lnie na te ┼Ťwi─Öta, kiedy z oddali ┼Ťledzimy (czy w nich uczestniczymy?) wielkanocne obrz─Ödy odprawiane w ko┼Ťcio┼éach.

Kiedy nie za┼Ťpiewamy ÔÇ×Chrystus zmartwychwsta┼é!ÔÇŁ w t┼éumie rezurekcyjnej procesji, tylko b─Ödziemy musieli wykrzycze─ç to sami w domu.

***

PS. W duchu tworzenia wielkanocnych obrz─Öd├│w, kt├│re nie tylko na┼Ťladuj─ů to, co si─Ö dzieje w Ko┼Ťciele, ale maj─ů w┼éasn─ů si┼é─Ö, katoliczki z ca┼éego ┼Ťwiata zrzeszone w Catholic WomenÔÇÖs Council zach─Öcaj─ů, by otworzy─ç w niedziel─Ö okna i wywiesi─ç bia┼ée chusty na znak g┼éoszenia wielkanocnej nowiny ┼Ťwiatu. Zapraszaj─ů te┼╝ na wsp├│ln─ů niedzieln─ů modlitw─Ö o godzinie 10, wok├│┼é Marii Magdaleny.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś