Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Zmarł Tadeusz Mazowiecki

Z g┼é─Öbokim ┼╝alem przyj─Öli┼Ťmy informacj─Ö o ┼Ťmierci premiera Tadeusza Mazowieckiego, wielokrotnego pos┼éa, doradcy "Solidarno┼Ťci". Kawalera Orderu Or┼éa Bia┼éego. Wsp├│┼éza┼éo┼╝yciela i wieloletniego cz┼éonka zarz─ůdu warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. By┼é dla nas kompasem w ┼Ťwiecie polityki.

 

Z g┼é─Öbokim ┼╝alem przyj─Öli┼Ťmy informacj─Ö o ┼Ťmierci premiera Tadeusza Mazowieckiego,┬áwielokrotnego pos┼éa, doradcy „Solidarno┼Ťci”. Kawalera Orderu Or┼éa Bia┼éego. Wsp├│┼éza┼éo┼╝yciela i wieloletniego cz┼éonka zarz─ůdu warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. By┼é dla nas kompasem w ┼Ťwiecie polityki.

 

Prezentujemy skr├│t organizowanego przez ÔÇ×KontaktÔÇŁ spotkania „Credo polityka” z premierem Tadeuszem Mazowieckim, kt├│re odby┼éo si─Ö w warszawskim Klubie Inteligencji Katolickiej 9 kwietnia.

 

Mateusz Luft: Panie premierze, elity ÔÇ×Solidarno┼ŤciÔÇŁ kierowa┼éy si─Ö etosem, na kt├│ry sk┼éada┼éy si─Ö mi─Ödzy innymi r├│wno┼Ť─ç, braterstwo, wsp├│┼éodpowiedzialno┼Ť─ç. Czy nie zgodzi┼éby si─Ö pan z twierdzeniem, ┼╝e po 1989 roku zosta┼é on utracony?

Tadeusz Mazowiecki:┬áOdpowiedzia┼ébym: i tak, i nie. Przez etos ÔÇ×Solidarno┼ŤciÔÇŁ rozumiemy bowiem tak┼╝e wsp├│ln─ů walk─Ö z totalitarnym systemem: pokojowymi metodami, bez odwetu i nienawi┼Ťci. I w┼éa┼Ťnie w taki spos├│b zosta┼éy dokonane przeobra┼╝enia 1989 roku. W tym sensie etos nie uleg┼é zmianie. Potem przysz┼éy jednak trudne reformy i r├│┼╝nicowanie si─Ö ÔÇ×SÔÇŁ na cz─Östo wrogie sobie ugrupowania. Jedni na tych reformach zyskali, inni nie weszli dobrze w tryb nowej gospodarki. I w tym sensie mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e nast─ůpi┼éa zmiana r├│wno┼Ťciowego wymiaru etosu ÔÇ×SÔÇŁ. Je┼Ťli jednak chodzi o gospodark─Ö, to stali┼Ťmy wtedy przed zasadniczym pytaniem: czy poprawia─ç dotychczasow─ů gospodark─Ö, czy zasadniczo j─ů zmienia─ç. My┼Ťmy musieli odej┼Ť─ç od ustale┼ä Okr─ůg┼éego Sto┼éu, dlatego ┼╝e w zakresie ekonomii przyjmowa┼éy one za┼éo┼╝enie, ┼╝e tamten ustr├│j spo┼éeczno-gospodarczy b─Ödzie si─Ö dalej trzyma┼é, a my tylko go zreformujemy. Przy ├│wczesnych warunkach okaza┼éo si─Ö to niemo┼╝liwe.

Istotnym postulatem podczas reform by┼éo na przyk┼éad d─ů┼╝enie do wsp├│┼ézarz─ůdzania za┼é├│g robotniczych. Takie has┼éo pojawia┼éo si─Ö w krajach zachodnich ju┼╝ od lat siedemdziesi─ůtych, ale nigdzie nie zosta┼éo w pe┼éni zrealizowane, gdy┼╝ w gospodarce rynkowej nie da si─Ö go dobrze, bez konflikt├│w zrealizowa─ç. Mieli┼Ťmy wyb├│r: albo eksperymentowa─ç i szuka─ç nowego modelu ekonomicznego, albo przyj─ů─ç wzorce ju┼╝ sprawdzone na Zachodzie. Postanowili┼Ťmy nie ryzykowa─ç. M├│wi─Ö o tym dlatego, ┼╝e kwestia ekonomicznego zr├│┼╝nicowania niew─ůtpliwie zmienia┼éa etos ÔÇ×SÔÇŁ. Wp┼éyw na jego zmian─Ö mia┼éa tak┼╝e walka polityczna. By┼éo oczywiste, ┼╝e zwi─ůzek zawodowy maj─ůcy 10 milion├│w cz┼éonk├│w o pogl─ůdach prawicowych, centrowych, lewicowych, pr─Ödzej czy p├│┼║niej zacznie si─Ö r├│┼╝nicowa─ç. To, co by┼éo bardzo negatywne, to spos├│b, w jaki to r├│┼╝nicowanie si─Ö dokonywa┼éo. We wzajemnej wrogo┼Ťci, kt├│ra do dzi┼Ť daje o sobie zna─ç.

 

Stanis┼éaw Zakroczymski: Chcieliby┼Ťmy zatrzyma─ç si─Ö przy aspekcie spo┼éecznym przemian. W artykule w ÔÇ×Tygodniku PowszechnymÔÇŁ po ┼Ťmierci Jacka Kuronia pisa┼é pan, ┼╝e nie ┼Ťni si─Ö panu po nocach gruba kreska, ale to, czy mo┼╝na by┼éo nie dopu┼Ťci─ç do podzia┼éu na Polsk─Ö przegranych i Polsk─Ö wygranych. Czy wprowadzaj─ůc bardzo ostre zmiany zwi─ůzane z planem Balcerowicza, nie czuli si─Ö pa┼ästwo ÔÇ×nie w porz─ůdkuÔÇŁ wobec robotnik├│w, kt├│rzy nie byli ┼Ťwiadomi, w kt├│r─ů stron─Ö one p├│jd─ů?

Dla mnie osobi┼Ťcie by┼é to najwi─Ökszy problem moralny. Zdawa┼éem sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e do tych przemian doprowadzi┼éo stanowisko wielkich zak┼éad├│w pracy. Ich nacisk zdecydowa┼é o tym, co nast─ůpi┼éo w 1980 roku. W 1989 roku obawa przed ich wybuchem sk┼éoni┼éa w┼éadze do rozmowy z ÔÇ×SÔÇŁ znajduj─ůc─ů si─Ö w podziemiu. Trzeba jednak pami─Öta─ç po pierwsze o tym, ┼╝e nikt nie mia┼é wcze┼Ťniej takiego do┼Ťwiadczenia przechodzenia od gospodarki planowej do wolnorynkowej. My dokonywali┼Ťmy tego po raz pierwszy. Po drugie, o tym, ┼╝e by┼éo jasne, ┼╝e te zak┼éady nie wytrzymaj─ů konkurencji z otwart─ů gospodark─ů Zachodu. By┼éo oczywiste, ┼╝e musz─ů by─ç dokonane innowacje i inwestycje w celu ich modernizacji. Trzeba by┼éo w tym celu sprowadzi─ç kapita┼é zagraniczny. Mo┼╝na by┼éo zatrzyma─ç istniej─ůcy stan rzeczy, ale za cen─Ö rezygnacji z rozwoju, co w dalszej perspektywie mog┼éo mie─ç dla ludzi skutki daleko tragiczniejsze.

 

A czy maj─ůc ┼Ťwiadomo┼Ť─ç ostrego charakteru zmian nie da┼éo si─Ö ich mocniej zamortyzowa─ç, ┼╝eby spo┼éeczne skutki nie by┼éy tak mocne, jakimi okaza┼éy si─Ö by─ç w ostateczno┼Ťci?

Oczywi┼Ťcie, nale┼╝y stawia─ç takie pytania, gdy┼╝ politycy ponosz─ů odpowiedzialno┼Ť─ç za swoje decyzje. Prosz─Ö jednak wzi─ů─ç pod uwag─Ö r├│wnie┼╝ fakt, ┼╝e w toku przemian wyst─ůpi┼éy zjawiska, kt├│rych my┼Ťmy wcze┼Ťniej nie przewidywali. Na przyk┼éad za┼éama┼é si─Ö ca┼ékowicie rynek wschodni, kt├│ry by┼é g┼é├│wnym odbiorc─ů naszego przemys┼éu tekstylnego. Najbardziej drastyczna sprawa by┼éa zwi─ůzana z PGR-ami. Wydawa┼éo nam si─Ö, ┼╝e ich pracownicy ch─Ötnie przejm─ů na w┼éasno┼Ť─ç ziemi─Ö, zaczn─ů j─ů uprawia─ç i tworzy─ç w┼éasne gospodarstwa. Tymczasem przyzwyczaili si─Ö przez lata, ┼╝e s─ů robotnikami wykonuj─ůcymi zlecenia, natomiast nie s─ů rolnikami prowadz─ůcymi ca┼éo┼Ťciowo w┼éasne gospodarstwa i wcale tej ziemi nie chcieli bra─ç.

┬áCzytaj zapis ca┼éej debaty┬áÔÇ×Credo Polityka”
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś