fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

殴le si臋 dzieje w akademii

W najnowszej ods艂onie Kontaktu przygl膮damy si臋 polskim uczelniom wy偶szym. Piszemy szczeg贸lnie o grupach, kt贸re w tej hierarchicznej strukturze zajmuj膮 nisk膮 pozycj臋: studentach, osobach transp艂ciowych, pracownicach zatrudnianych na kr贸tko lub przez firmy zewn臋trzne.
殴le si臋 dzieje w akademii
鈥濶ajpierw zajmijcie si臋 lud藕mi鈥. Protest na Uniwersytecie w Tennessee w 2018 roku. Zdj. Alex Holcomb, domena publiczna

Akademia w Polsce nie ma si臋 najlepiej. Nie naprawi艂y jej reformy Jaros艂awa Gowina, nie naprawiaj膮 dzia艂ania Przemys艂awa Czarnka. Podstawowym problemem jest niskie finansowanie: mo偶na je mierzy膰 skromnym odsetkiem PKB przeznaczanym na nauk臋, mo偶na te偶 przypomnie膰, 偶e na uczelniach minimalne wynagrodzenia zasadnicze s膮 realnie o kilkana艣cie procent ni偶sze ni偶 w 2018 roku (nawet po niedawnych drobnych podwy偶kach). W Narodowym Centrum Nauki, kt贸re przyznaje granty na badania, w wielu dziedzinach wiedzy odsetek finansowanych projekt贸w w ostatnich latach drastycznie spad艂. Krytykowa艂 to w Sejmie Adrian Zandberg, domagaj膮c si臋, aby rz膮d przeznaczy艂 wi臋cej 艣rodk贸w na nauk臋, w tym i na NCN. Ale to wyj膮tek 鈥 ogromna wi臋kszo艣膰 polityk贸w nie dostrzega problemu. A przecie偶 inwestycja w badania naukowe jest inwestycj膮 we wsp贸ln膮 przysz艂o艣膰.

艢wiat akademicki to jednak nie tylko kadra badawcza i dydaktyczna. To r贸wnie偶 personel administracyjny, techniczny b膮d藕 gospodarczy. To pracownice sekretariat贸w, biur, dziekanat贸w; panowie portierzy; panie sprz膮taj膮ce. Najwi臋cej za艣 jest os贸b, kt贸re studiuj膮. One maj膮 kontakt z uczelniami przede wszystkim przez dydaktyk臋, nie badania, i to w艂a艣nie dydaktyki dotyczy pierwszy z tekst贸w tej ods艂ony. Ala Budzy艅ska zastanawia si臋 w nim, dlaczego na uniwersytetach tak ma艂o uwagi po艣wi臋ca si臋 sposobom uczenia, i proponuje zbli偶enie do siebie dydaktyki uczelnianej i szkolnej. W ko艅cu nauczycielki akademickie to te偶 nauczycielki.

W艂asny g艂os studentek i student贸w 艂atwo niknie w publicznych debatach. Dlatego w ods艂onie zamieszczamy tekst, kt贸ry napisa艂 dla nas Ali Kopacz, b臋d膮cy osob膮 niebinarn膮 i transp艂ciow膮. Tekst opowiada o trudnym do艣wiadczeniu nauki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie 鈥 jego w艂adze jeszcze niedawno cho膰 cz臋艣ciowo respektowa艂y to偶samo艣膰 transp艂ciowych studiuj膮cych, teraz jednak odwr贸cone s膮 do nich plecami. A sprawa ma te偶 szerszy kontekst, kt贸rym s膮 nieprzyjazne dla transp艂ciowej mniejszo艣ci wypowiedzi os贸b zwi膮zanych z innymi polskimi uczelniami.

Co robi膰, gdy instytucje akademickie 藕le traktuj膮 pracownice i pracownik贸w 鈥 personel sprz膮taj膮cy, doktorantki i m艂odych badaczy? Co robi膰, gdy osoby, kt贸re nie s膮 formalnie zatrudniane przez uczelni臋 b膮d藕 te偶 pracuj膮 na niestabilnych czy nisko p艂atnych kontraktach, z coraz wi臋kszym trudem znosz膮 swoj膮 sytuacj臋? Rozwi膮zaniem nie musi by膰 鈥 zrozumia艂a sk膮din膮d 鈥 indywidualna strategia przetrwania (na przyk艂ad zarabianie r贸wnie偶 poza uczelni膮, przepracowywanie si臋 na dodatkowej po艂贸wce etatu). Mo偶e nim by膰 tak偶e dzia艂anie zbiorowe: wsp贸lny protest. O tej mo偶liwo艣ci pisze Artur Kula, opowiadaj膮c o sukcesie wielkiego strajku pracowniczego na Uniwersytecie Kalifornijskim na prze艂omie 2022 i 2023 roku.

Wprost chrze艣cija艅skim akcentem w numerze jest dwug艂os Piotra Popio艂ka i Angeliki Marii Ma艂ek, dwojga doktor贸w teologii. Oboje wskazuj膮, czemu stan tej dyscypliny akademickiej w Polsce trudno uzna膰 za dobry. Wydzia艂y teologii rzymskokatolickiej, nastawione w du偶ym stopniu na przygotowanie szkolnych katechet贸w, nie dbaj膮 o intelektualn膮 stron臋 studi贸w. Kadra rekrutuje si臋 przede wszystkim spo艣r贸d ksi臋偶y, r贸wnie偶 tych ma艂o zainteresowanych jakimikolwiek badaniami. Brakuje te偶 dialogu z naukami 艣wieckimi. W efekcie powstaje hermetyczny system, wytwarzaj膮cy publikacje 鈥 artyku艂y w polskich pismach teologicznych 鈥 kt贸re budz膮 bardzo wiele zastrze偶e艅.

Na koniec przypominamy rozmow臋 Staszka Krawczyka z Kamilem 艁uczajem 鈥 socjologiem, kt贸rego zesp贸艂 przeprowadzi艂 liczne wywiady z badaczkami i badaczami z klas ludowych. Tekst pokazuje, 偶e w akademii nie brakuje os贸b po awansie spo艂ecznym (ich rodzice nie mieli wy偶szego wykszta艂cenia, nie mogli te偶 zapewni膰 dzieciom dobrych warunk贸w materialnych). Awans ten ma jednak sw贸j koszt, o kt贸rym rzadko si臋 m贸wi.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij