Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Zielona rewolucja na hamulcu

Aby zrealizowa─ç tak potrzebny, zielony scenariusz w energetyce, nie wystarczy poradzi─ç sobie z pohukiwaniami radykalnych obro┼äc├│w ÔÇ×w─Öglowej reduty OrdonaÔÇŁ. Odpowiedzialne przeprowadzenie tej rewolucji wymaga przede wszystkim uwzgl─Ödnienia szeregu strukturalnych wyzwa┼ä, kt├│re obecnie ograniczaj─ů rozw├│j tego sektora w Polsce.

ilustr.: Antek Sieczkowski

ilustr.: Antek Sieczkowski


Tekst┬ápochodzi z┬á37. numeru┬ápapierowego magazynu ÔÇ×KontaktÔÇŁ pod tytu┼éem ÔÇ×Ekolodzy b─Öd─ů zbawieniÔÇŁ.
ZAMÓW NUMER
W prasowych, eksperckich i dyplomatycznych rozmowach o energetyce sprawa wydaje si─Ö do┼Ť─ç prosta. Unia Europejska, realizuj─ůc za┼éo┼╝enia swojej polityki klimatycznej, okre┼Ťla wymogi, do kt├│rych sektory energetyczne poszczeg├│lnych pa┼ästw cz┼éonkowskich musz─ů si─Ö dostosowa─ç. Elektrownie konwencjonalne, bazuj─ůce na paliwach kopalnych, nied┼éugo stan─ů si─Ö nieop┼éacalne i b─Öd─ů musia┼éy ust─ůpi─ç miejsca rozwijaj─ůcej si─Ö dynamicznie energetyce odnawialnej. Je┼╝eli, mimo wprowadzanych regulacji, elektrownie konwencjonalne by┼éyby w stanie si─Ö utrzyma─ç (na przyk┼éad dzi─Öki wprowadzaniu kontrregulacji na poziomie krajowym), nowe rozporz─ůdzenia unijne b─Öd─ů kszta┼étowane tak, aby im to uniemo┼╝liwi─ç, a┼╝ do osi─ůgni─Öcia zak┼éadanego poziomu redukcji emisji i pe┼énej ÔÇ×dekarbonizacjiÔÇŁ gospodarki.
W jednej opowie┼Ťci na polskiej, zale┼╝nej od w─Ögla, energetyce nieuchronnie zaciska si─Ö p─Ötla. Przerwa─ç mo┼╝na j─ů jedynie przez zaci┼Ťni─Öcie z─Öb├│w i dostosowanie si─Ö do wymog├│w Wsp├│lnoty, nawet za cen─Ö rewolucyjnych i kosztownych przemian w energetyce. W drugiej, przedstawianej przez przeciwnik├│w takiej ÔÇ×rewolucyjnej adaptacjiÔÇŁ, opowie┼Ťci pojawia si─Ö zazwyczaj propozycja obrony ÔÇ×w─Öglowej Reduty OrdonaÔÇŁ ÔÇô oparcie si─Ö na krajowych zasobach paliw kopalnych i odrzucanie, odk┼éadanie oraz ograniczanie do granic mo┼╝liwo┼Ťci postulat├│w klimatycznych Unii Europejskiej.
Zwolennicy obydwu podej┼Ť─ç w centrum stawiaj─ů rosn─ůce koszty energii ze ┼║r├│de┼é konwencjonalnych, kt├│re zdusz─ů najpierw rodzim─ů energetyk─Ö, a nast─Öpnie ca┼é─ů gospodark─Ö. Zdaniem najwi─Ökszych zwolennik├│w unijnej polityki klimatycznej b─Ödzie to dla Polski i tak znacznie lepszym rozwi─ůzaniem ni┼╝ utrzymywanie systemu petryfikuj─ůcego szkody, kt├│re wyrz─ůdzili emitenci dwutlenku w─Ögla ÔÇô tacy jak Elektrownia Be┼échat├│w ÔÇô doprowadzaj─ůc do zachwiania klimatycznej r├│wnowagi. Najzacieklejsi obro┼äcy ÔÇ×energetycznej suwerenno┼ŤciÔÇŁ widz─ů w tym natomiast ostateczn─ů realizacj─Ö ukrytych za┼éo┼╝e┼ä polityki energetycznej dominuj─ůcych kraj├│w Unii. Obie opowie┼Ťci sugeruj─ů, ┼╝e jeste┼Ťmy w stanie i powinni┼Ťmy ÔÇ×i┼Ť─ç na ca┼éo┼Ť─çÔÇŁ: polska energetyka i polskie spo┼éecze┼ästwo musz─ů pilnie dostosowa─ç si─Ö do wsp├│lnotowego kierunku rozwoju energetyki i zaakceptowa─ç koszty zmian albo przeciwnie ÔÇô stawi─ç im zdecydowany op├│r.
Polskie Energiewende ÔÇô Energiewende w Polsce
Istnieje oczywi┼Ťcie trzecia i to stosunkowo prosta mo┼╝liwo┼Ť─ç ÔÇô wybra─ç import, rezygnuj─ůc z krajowej energetyki. Ekologicznie wytwarzany pr─ůd z ju┼╝ istniej─ůcych elektrowni wiatrowych w Niemczech oraz elektrowni atomowych Szwecji, Bia┼éorusi i Ukrainy, znacznie ta┼äszy od nowych, wieloletnich inwestycji w energetyk─Ö, m├│g┼éby, po rozbudowaniu sieci mi─Ödzynarodowych po┼é─ůcze┼ä, zredukowa─ç niedobory energii, kt├│re wynik┼éyby z odchodzenia od w─Ögla brunatnego i kamiennego. Problem w tym, ┼╝e energia elektryczna bardziej ni┼╝ towarem jest zasobem o charakterze krytycznym, warunkuj─ůcym stabilne funkcjonowanie pa┼ästwa i gospodarki. Postawienie na import mo┼╝e sta─ç si─Ö ┼║r├│d┼éem uzale┼╝nienia od pa┼ästw dostawc├│w. Co gorsza, w sytuacji kryzysowej o charakterze regionalnym lub globalnym pa┼ästwa dostawcy w pierwszej kolejno┼Ťci skupi─ů si─Ö na realizacji zobowi─ůza┼ä wobec w┼éasnych obywateli, a dopiero w drugiej na realizacji um├│w handlowych z s─ůsiadami. Aby unikn─ů─ç tego typu zagro┼╝e┼ä, nasze pa┼ästwo musia┼éoby albo nauczy─ç si─Ö skutecznie wp┼éywa─ç na kszta┼ét polityk przynajmniej niekt├│rych spo┼Ťr├│d wymienionych pa┼ästw (do czego nie wydaje si─Ö mie─ç zasob├│w i mo┼╝liwo┼Ťci organizacyjnych), albo zrezygnowa─ç z politycznej autonomii, jak─ů obecnie dysponuje.
Alternatyw─ů dla wyboru: ÔÇ×rewolucyjna adaptacja ÔÇô w─Öglowa Reduta OrdonaÔÇŁ nie powinna by─ç wi─Öc likwidacja polskiej energetyki, ale ca┼éo┼Ťciowe i przemy┼Ťlane przekszta┼écenie tego sektora. Przyk┼éadem takiej transformacji mo┼╝e by─ç niemiecki Zwrot Energetyczny (Energiewende). Od 2011 roku Niemcy konsekwentnie realizuj─ů polityk─Ö zast─Öpowania energii j─ůdrowej oraz pochodz─ůcej z w─Ögla i ropy przez Odnawialne ┼╣r├│d┼éa Energii (OZE) i energi─Ö z gazu. G┼é├│wn─ů cech─ů pozytywn─ů tej polityki nie jest jednak jej, podkre┼Ťlany przez zwolennik├│w, jasno okre┼Ťlony kierunek i ambitne plany zwi─Ökszenia udzia┼éu OZE w produkcji energii elektrycznej a┼╝ do 60 procent w 2050 roku, ale umiej─Ötno┼Ť─ç ┼Ťwiadomego uwzgl─Ödnienia w jednej wizji interes├│w w┼éasnego pa┼ästwa, biznesu, lokalnych ruch├│w spo┼éecznych i ca┼éo┼Ťciowo rozumianego sektora energetycznego. Przestawiona na OZE niemiecka gospodarka ma sta─ç si─Ö pionierem zielonych technologii opartych o rozw├│j rodzimego przemys┼éu, nowe miejsca pracy i kompetencje w sektorze OZE oraz przemy┼Ťlane ┼éa┼äcuchy dostaw, wspieraj─ůce niemieckich producent├│w i podwykonawc├│w. Jest to dzia┼éanie nie tyle adaptacyjne do zmian klimatycznych, co raczej ofensywne, nastawione na eksport wypracowanej wiedzy i technologii.
Oczywi┼Ťcie realizacja tak ambitnej strategii generuje wysokie koszty. W 2017 roku niemieccy producenci energii ze ┼║r├│de┼é odnawialnych otrzymali dotacje w ┼é─ůcznej wysoko┼Ťci ponad 30 miliard├│w euro. Koszty prowadzenia tej polityki ponosz─ů niemieckie gospodarstwa domowe, p┼éac─ůc jedne z najdro┼╝szych op┼éat za energi─Ö elektryczn─ů w UE, co pozwala chroni─ç konkurencyjno┼Ť─ç niemieckich przedsi─Öbiorstw, dla kt├│rych utrzymane zosta┼éy niskie ceny energii. Rozs─ůdne wydaje si─Ö wi─Öc za┼éo┼╝enie, ┼╝e koszty ÔÇ×polskiego zwrotu energetycznegoÔÇŁ by┼éyby znaczne, nawet przy uwzgl─Ödnieniu faktu, ┼╝e obecnie Polacy zu┼╝ywaj─ů mniej energii w przeliczeniu na mieszka┼äca. Pracuj─ůc nad kszta┼étem krajowego bud┼╝etu, zwolennicy zielonej transformacji musieliby wi─Öc stoczy─ç w ┼Ťwietle reflektor├│w szereg nier├│wnych walk politycznych ÔÇô w szczeg├│lno┼Ťci bior─ůc pod uwag─Ö d┼éugi okres wdra┼╝ania rozwa┼╝anych zmian. Nie oznacza to co prawda, ┼╝e w polskiej gospodarce tych zasob├│w w og├│le nie ma, ale nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e stworzenie i realizacja takiej strategii wymaga┼éyby nie tylko woli politycznej (kt├│rej niestety brakuje przedstawicielom formacji maj─ůcych realne szanse na sprawowanie w┼éadzy w Polsce w najbli┼╝szym dziesi─Öcioleciu), tak cz─Östo wskazywanej przez zwolennik├│w ÔÇ×zielonej energiiÔÇŁ, ale tak┼╝e rzeczywistych politycznych mo┼╝liwo┼Ťci uruchomienia i kontroli znacznych zasob├│w w sektorze energetycznym.
Cała władza spółek
W polskiej energetyce niemal wszystkie zasoby ÔÇô tak kompetencyjne, jak i finansowe ÔÇô ulokowane s─ů na poziomie pa┼ästwowych sp├│┼éek energetycznych. Upraszczaj─ůc: co prawda decyzje zapadaj─ů na g├│rze, ale pieni─ůdze (oraz, przede wszystkim, skarbnicy i majstrowie) s─ů na dole. Formalne deklaracje polityczne wytwarzaj─ů obraz w pe┼éni zhierarchizowanej i centralnie administrowanej energetyki. Cho─ç s─ů regularnie komunikowane w mediach ÔÇô i to w spos├│b niepozostawiaj─ůcy obywatelowi cienia w─ůtpliwo┼Ťci, ÔÇ×kto tu rz─ůdziÔÇŁ ÔÇô nie zawsze przek┼éadaj─ů si─Ö na daj─ůce si─Ö wyegzekwowa─ç i rozliczy─ç plany post─Öpowania poszczeg├│lnych podmiot├│w. W obecnej strukturze kontroli wydatkowania krajowych zasob├│w, sp├│┼éce skarbu pa┼ästwa ┼éatwiej jest wyda─ç milion z┼éotych na okoliczno┼Ťciowe przyj─Öcie integracyjne dla za┼éogi ni┼╝ Ministerstwu Energii kilkana┼Ťcie tysi─Öcy na zakup ekspertyzy potrzebnej do stworzenia d┼éugoterminowej strategii. Decydenci polityczni mog─ů co prawda wp┼éywa─ç na powo┼éywanie i odwo┼éywanie zarz─ůd├│w i rad nadzorczych sp├│┼éek skarbu pa┼ästwa, ale tak─ů zmian─Ö zazwyczaj poprzedza przyd┼éugi, wieloaktowy balet odta┼äczony przez r├│┼╝nych wp┼éywowych aktor├│w i ÔÇô co wi─Öcej ÔÇô nie zawsze przek┼éada si─Ö ona na konkretne dzia┼éania podejmowane przez te sp├│┼éki. W tym sensie Polska energetyka jest ÔÇ×zale┼╝na od szlakuÔÇŁ nie tylko na poziomie istniej─ůcych elektrowni, kopalni i sieci, ale tak┼╝e wyuczonych i utrwalonych sposob├│w dzia┼éania, kt├│re przez lata zapewnia┼éy polskiemu pa┼ästwu wzgl─Ödne energetyczne bezpiecze┼ästwo.
Dlatego realizacja postulat├│w politycznych, czy to krajowych, czy partykularnych (niekoniecznie bezpo┼Ťrednio zwi─ůzanych z energetyk─ů), stanowi przede wszystkim rodzaj gry, pr├│by si┼é, w kt├│rej stawk─ů jest przej─Öcie i wykorzystanie zasob├│w sp├│┼éek. Przyk┼éadem mo┼╝e by─ç to, co dzia┼éo si─Ö przy tworzeniu Polskiej Fundacji Narodowej, korzystaj─ůcej ze zmobilizowanych zasob├│w sp├│┼éek energetycznych. Ale na podobnych zasadach powstaje (lub nie ÔÇô realno┼Ť─ç takich megaprojekt├│w na tym etapie realizacji pozostaje otwarta) tak┼╝e bardziej d┼éugoterminowy projekt budowy polskiej Elektrowni J─ůdrowej, kt├│rego powodzenie zale┼╝a┼éoby mi─Ödzy innymi od skuteczno┼Ťci uzyskania rzeczywistego wsparcia sp├│┼éek takich jak PKN Orlen i Lotos.
Na poziomie kompetencji r├│┼╝nica potencja┼é├│w mi─Ödzy ministerstwami i sp├│┼ékami skarbu pa┼ästwa jest jeszcze bardziej wyrazista. Nie warto zbyt ┼éatwo ulega─ç stereotypowemu obrazowi ÔÇ×zrzut├│w z g├│ryÔÇŁ ÔÇô pod dobrze znanym z prasowych doniesie┼ä, stosunkowo cienkim nalotem niekompetentnych prezes├│w i dyrektor├│w kryj─ů si─Ö g┼é─Öbokie pok┼éady fachowc├│w z wieloletnim do┼Ťwiadczeniem, kt├│rym sp├│┼éki skarbu s─ů w stanie zap┼éaci─ç kilkana┼Ťcie tysi─Öcy z┼éotych pensji oraz finansowa─ç ich dalsze szkolenie i rozw├│j. Zatrudnienie tej samej klasy fachowca w ministerstwie, czego warunkiem by┼éaby mo┼╝liwo┼Ť─ç zapewnienia mu pensji cho─çby zbli┼╝onej do wielkomiejskiej ┼Ťredniej, wymaga uzyskania dodatkowego ÔÇ×dyrektorskiegoÔÇŁ etatu, co ÔÇô nawet je┼╝eli oka┼╝e si─Ö mo┼╝liwe ÔÇô wymaga od decydenta bardzo wysokiej politycznej pozycji i zaanga┼╝owania.
Pracuj─ůce ÔÇ×na doleÔÇŁ sp├│┼éki skarbu pa┼ästwa s─ů wi─Öc co najmniej r├│wnoleg┼éym kana┼éem, kt├│rym mog─ů by─ç wprowadzane realne zmiany, i powinny aktywnie uczestniczy─ç w debacie o przysz┼éo┼Ťci polskiej energetyki. Przekonywa─ç je nale┼╝y merytorycznie i stopniowo, r├│wnolegle do wywierania krajowych i mi─Ödzynarodowych nacisk├│w na energetycznych decydent├│w. O czysto politycznej, odg├│rnie planowanej przez polityk├│w rewolucji raczej nie mo┼╝e by─ç mowy. Tak potrzebny zielony scenariusz, w kt├│rym kluczowi dla funkcjonowania systemu przedstawiciele sp├│┼éek i analitycy staj─ů si─Ö cichymi sojusznikami OZE, jest mo┼╝liwy, cho─ç wydaje si─Ö, ┼╝e wymaga┼éby stosowania r├│wnolegle nowych, cz─Östo zakulisowych strategii.
S┼éaba pozycja ministerstw ÔÇô i administracji publicznej w og├│le ÔÇô w obecnej strukturze polskiej energetyki ma jeszcze jeden skutek: skazuje sp├│┼éki skarbu pa┼ästwa jako najwyra┼║niejsze manifestacje si┼éy politycznej decydent├│w na d┼éugie, upolitycznione konflikty o cz─Östo ÔÇ×honorowymÔÇŁ pod┼éo┼╝u. Zaanga┼╝owane w konflikty sp├│┼éki, pomimo dysponowania znacznymi zasobami, nie s─ů przez to w stanie ich aktywnie wykorzysta─ç. Zdarza si─Ö, ┼╝e ci─ůgn─ůce si─Ö spory o to, ÔÇ×kto zap┼éaci dziesi─Ö─ç tysi─ÖcyÔÇŁ, parali┼╝uj─ů na lata milionowe inwestycje. Taka sytuacja kr├│tkoterminowo wzmacnia administracj─Ö i decydent├│w, kt├│rzy po wej┼Ťciu w paj─Öczyn─Ö intryg mog─ů zyska─ç uprzywilejowan─ů (cho─ç ma┼éo konstruktywn─ů) pozycj─Ö rozjemc├│w, ale d┼éugoterminowo bardzo ich os┼éabia. Nawet najlepsi rozjemcy, anga┼╝uj─ůc si─Ö w rozgrywki, nie maj─ů ju┼╝ czasu na realizacj─Ö ambitnej, ca┼éo┼Ťciowej Polityki Energetycznej. Je┼╝eli jakakolwiek zmiana w sektorze energetycznym w Polsce jest w og├│le mo┼╝liwa, powinna uwzgl─Ödnia─ç z jednej strony restrukturyzacj─Ö sektora energetycznego, kt├│ra ogranicza┼éaby odradzaj─ůce si─Ö konflikty, a z drugiej ÔÇô aktywnie wykorzystywa─ç wiedz─Ö wytworzon─ů przez (docelowo) skoordynowane lub scentralizowane sp├│┼éki skarbu pa┼ästwa.
Wiatraki bez Putina
Je┼Ťli pojawi si─Ö kiedy┼Ť w Polsce si┼éa spo┼éeczna zdolna do przeprowadzenia daleko id─ůcych, a jednocze┼Ťnie w d┼éu┼╝szej perspektywie niezb─Ödnych zmian w energetyce, warto zastanowi─ç si─Ö nad potencjalnym kszta┼étem zielonego ÔÇ×miksu energetycznegoÔÇŁ, kt├│ry m├│g┼éby sta─ç si─Ö podstaw─ů nowej Polityki Energetycznej.
W polskich warunkach najistotniejsza pod wzgl─Ödem mo┼╝liwo┼Ťci dalszego rozwoju OZE jest energia wiatrowa ÔÇô zar├│wno l─ůdowa, jak i morska ÔÇô oraz s┼éoneczna (znacznie mniej rozpowszechniona, ale lepiej dopasowuj─ůca si─Ö do letnich szczyt├│w konsumpcji, zwi─ůzanych mi─Ödzy innymi z prac─ů klimatyzator├│w). Najefektywniejsze ekonomicznie, a jednocze┼Ťnie wzgl─Ödnie neutralne ekologicznie hydroelektrownie wymagaj─ů rze┼║by terenu przypominaj─ůcej bardziej szwajcarskie Alpy i norweskie fiordy ni┼╝ urokliwy, ale przewa┼╝nie r├│wninny krajobraz Polski. Biomas─Ö z kolei opr├│cz wysokiej (jak na OZE) emisyjno┼Ťci cechuj─ů do┼Ť─ç ograniczone mo┼╝liwo┼Ťci dalszego rozwoju jej produkcji w kraju, a jej import oznacza┼éby najprawdopodobniej wzrost zale┼╝no┼Ťci ekonomicznej od wschodnich s─ůsiad├│w.
Elektrownie wiatrowe i s┼éoneczne tak┼╝e maj─ů swoje minusy. Najwi─Ökszym z nich jest to, ┼╝e nie zawsze wytwarzaj─ů tyle energii, ile akurat jest potrzebne ÔÇô wiatr i nas┼éonecznienie zmieniaj─ů si─Ö w zale┼╝no┼Ťci od pory roku i warunk├│w atmosferycznych, a zu┼╝ycie energii ro┼Ťnie i maleje w zale┼╝no┼Ťci od spo┼éecznej i gospodarczej aktywno┼Ťci konsument├│w. Dla zapewnienia stabilnego funkcjonowania systemu elektroenergetycznego elektrownie wiatrowe i s┼éoneczne musz─ů zatem mie─ç pewne i ┼éatwo uruchamialne rozwi─ůzanie alternatywne. Takim wsparciem mog┼éyby by─ç stosunkowo niskoemisyjne elektrownie gazowe ÔÇô przy dzisiejszym stanie technologii OZE dla ka┼╝dego gigawata zainstalowanych mocy l─ůdowych elektrowni wiatrowych, pracuj─ůcych bez wsparcia obecnych elektrowni konwencjonalnych, potrzeba oko┼éo 0,75 gigawata zainstalowanej mocy elektrowni gazowych (dla s┼éonecznych ÔÇô ponad 0,8 gigawata). Cho─ç w przypadku elektrowni wiatrowych na morzu jest znacznie lepiej ÔÇô wiatr w warunkach morskich jest bardziej przewidywalny ÔÇô to jednak wci─ů┼╝ ka┼╝dy zainstalowany gigawat mocy morskich elektrowni wiatrowych powinno r├│wnowa┼╝y─ç co najmniej 0,5 gigawata zainstalowanej mocy elektrowni gazowych.
Na podstawie dost─Öpnych danych mo┼╝na oszacowa─ç, ┼╝e pokrycie przez czystsz─ů, wiatrowo-s┼éoneczno-gazow─ů energetyk─Ö po┼éowy obecnego maksymalnego zapotrzebowania Polski na moc wymaga┼éoby znacznego zwi─Ökszenia zu┼╝ycia gazu, cho─ç nale┼╝y zaznaczy─ç, ┼╝e eksperci bardzo r├│┼╝ni─ů si─Ö w opiniach co do skali tego wzrostu. Niestety ze wzgl─Ödu na wyj─ůtkowo w naszym regionie polityczny charakter tego surowca, wykorzystywanego w mi─Ödzynarodowych podchodach przez zale┼╝ny od Kremla Gazprom, taki wzrost importu m├│g┼éby oznacza─ç d┼éugotrwa┼ée i g┼é─Öbsze ni┼╝ obecnie uzale┼╝nienie Polski od Rosji W┼éadimira Putina. Odpowiedzialny, zielony krok w energetyce musi by─ç poprzedzony ┼╝├│┼étym krokiem w gazownictwie. Sprowadza si─Ö to do skutecznej realizacji kluczowych projekt├│w, takich jak gazoci─ůg Baltic Pipe (a nawet, przy za┼éo┼╝eniu tak ÔÇ×skandynawskoÔÇŁ wysokiego udzia┼éu OZE w miksie, czysto hipotetyczny Baltic Pipe II), dalsza rozbudowa mo┼╝liwo┼Ťci importowych terminala LNG w ┼Üwinouj┼Ťciu oraz rozwijanie rodzimych technologii zwi─Ökszaj─ůcych efektywno┼Ť─ç produkcji biogazu.
Wyj┼Ť─ç w sieci
Tak wytworzony, zielony pr─ůd z OZE trzeba jeszcze rozprowadzi─ç do konsument├│w. Nowe ┼║r├│d┼éa energii oznaczaj─ů nowe elektrownie, kt├│rych powstanie zazwyczaj wi─ů┼╝e si─Ö z konieczno┼Ťci─ů dostosowania i podj─Öcia trwaj─ůcej wiele lat rozbudowy sieci przesy┼éowej, cz─Östo pomijanej w energetycznych analizach. Ze wzgl─Ödu na ÔÇ×terenowyÔÇŁ charakter elektrowni wiatrowych i s┼éonecznych ÔÇô zazwyczaj powstaj─ů tam, gdzie wytwarzaj─ů najwi─Öcej pr─ůdu ÔÇô odpowiedzialny rozw├│j OZE wymaga dodatkowej rozbudowy sieci. Niestety ju┼╝ teraz, na skutek wieloletnich zaniedba┼ä, Polska nale┼╝y do najgorzej ÔÇ×usieciowionychÔÇŁ pa┼ästw Unii Europejskiej. Zmiana tej sytuacji, nawet bez pod┼é─ůczania nowych ┼║r├│de┼é, co najmniej do 2027 roku b─Ödzie stanowi─ç g┼é├│wne, cho─ç najmniej u┼Ťwiadomione spo┼éecznie, wyzwanie inwestycyjne krajowej energetyki. Budowa sieci elektroenergetycznej, oskar┼╝anej o dewastacj─Ö krajobrazu i ÔÇ×og├│lnie z┼éy wp┼éyw na zdrowieÔÇŁ, dla lokalnej spo┼éeczno┼Ťci stanowi─ç mo┼╝e rozdzieraj─ůcy dramat, kt├│rego cz─Östymi elementami s─ů tak oskar┼╝enia lokalnego samorz─ůdu o ÔÇ×Targowic─ÖÔÇŁ, jak i desperackie akcje protestacyjne przeciwko represyjnym w┼éadzom centralnym oraz sp├│┼ékom realizuj─ůcym inwestycj─Ö. W walkach tych nierzadko dochodzi do r─Ökoczyn├│w, a nawet ÔÇ×ostrzegawczych strza┼é├│w w powietrzeÔÇŁ, oddawanych przez cz┼éonk├│w lokalnego ko┼éa ┼éowieckiego.
Nawet w Niemczech, spo┼éecznie lepiej ni┼╝ Polska przygotowanych na energetyczne inwestycje, budowa linii przesy┼éowych okaza┼éa si─Ö najs┼éabszym ÔÇô a zdaniem krytyk├│w wr─Öcz dyskwalifikuj─ůcym ÔÇô punktem Energiewende. W latach 2013ÔÇô2017 z planowanych 1800 kilometr├│w linii przesy┼éowych zbudowano jedynie 650. Brak potrzebnych po┼é─ůcze┼ä generuje olbrzymie koszty dodatkowe i trudno┼Ťci z balansowaniem systemu zar├│wno w samej Republice Federalnej, jak i w krajach s─ůsiednich (przede wszystkim w Polsce i w Czechach), co umacnia s─ůsiedzkie kontrnarracje energetyczne, przedstawiaj─ůce Energiewende jako kolonialne przerzucanie koszt├│w energetyki niemieckiej na s─ůsiad├│w, i zagra┼╝a ekonomicznej oraz politycznej wiarygodno┼Ťci projektu. Realizowana na szerok─ů skal─Ö rozbudowa polskiej sieci przesy┼éowej musi zatem przebiega─ç r├│wnolegle do ÔÇ×zielonegoÔÇŁ i ÔÇ×┼╝├│┼étegoÔÇŁ kroku, a na poziomie strategicznym nawet go poprzedza─ç. Nie ma w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e opr├│cz podj─Öcia wysi┼éku koordynacyjnego i finansowego wymaga┼éoby to olbrzymiej, niewidocznej pracy na poziomie samorz─ůdowym oraz spo┼éecznej komunikacji.
Zwolennicy energetycznej transformacji polskiej gospodarki w kierunku niskoemisyjnym musz─ů si─Ö dzi┼Ť mierzy─ç z szeregiem rzadko dyskutowanych ogranicze┼ä technicznych, ekonomicznych, strukturalnych i geopolitycznych, kt├│re pozornie umieszczaj─ů nasze pa┼ästwo w dyplomatycznym i ekonomicznym szachu. Stawienie czo┼éa tym problemom wymaga─ç b─Ödzie zalet najrzadziej spotykanych w polskim my┼Ťleniu o pa┼ästwie, czyli rozpoznania uk┼éadu si┼é przed dzia┼éaniem, a nast─Öpnie przyj─Öcia strategii i ponadpartyjnej konsekwencji w jej realizacji. Pochopne uleganie ÔÇ×nieuchronnej presji zmian klimatuÔÇŁ i wynikaj─ůcej z niej rewolucyjnej ÔÇ×konieczno┼Ťci dostosowania si─Ö do unijnych regulacjiÔÇŁ mo┼╝e, podobnie jak ÔÇ×konieczno┼Ťci obrony polskiego w─Ögla za wszelk─ů cen─ÖÔÇŁ, trwale wprowadzi─ç Polsk─Ö w d┼éugoletni─ů, g┼é─Öbok─ů zale┼╝no┼Ť─ç od rosyjskiego gazu z jednej strony, a┬ázachodnioeuropejskich i chi┼äskich technologii OZE ÔÇô z drugiej. Jedynie cierpliwe wypracowywanie odpowiedzi na wyzwania zwi─ůzane z energetyk─ů umo┼╝liwi stworzenie takiej polityki, kt├│ra nie b─Ödzie dla Polski ucieczk─ů do przodu, tylko szans─ů na zbudowanie nowej pozycji w naszej cz─Ö┼Ťci Europy.
***
Julita Pezus jest analityczk─ů i ekspertk─ů sektora energetycznego specjalizuj─ůc─ů si─Ö w kosztach spo┼éecznych transformacji energetycznej. Zwi─ůzana z sektorem publicznym.
 
***
Polecamy tak┼╝e:

Barca: Uratowa─ç i zmieni─ç ┼Ťwiat

Ekologia ┼╝ycia i ┼Ťmierci

Annett: Wyb├│r ekonomiczny jest wyborem moralnym

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś