Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Zapatystowski dzie┼ä kobiet bez m─Ö┼╝czyzn

Tak to jest organizowa─ç co┼Ť po raz pierwszy. Zapatystki podj─Ö┼éy ryzyko i zorganizowa┼éy ÔÇô pierwsze mi─Ödzynarodowe spotkanie polityczne, kulturalne i sportowe kobiet, kt├│re walcz─ů.

 

ilustr.: Weronika Reroń

ilustr.: Weronika Reroń


El Encuentro de mujeres que luchan (Spotkanie kobiet, kt├│re walcz─ů), 8ÔÇô11 marca, Chiapas, Caracol Morelia, Chiapas, Meksyk.
Ya Basta (Ju┼╝ wystarczy)
Nazwa wsp├│┼éczesnego ruchu zapatystowskiego, zwanego r├│wnie┼╝ neozapatyzmem, pochodzi od nazwiska jednego z ch┼éopskich przyw├│dc├│w Rewolucji Meksyka┼äskiej, Emiliana Zapaty, kt├│ry przyczyni┼é si─Ö do upadku dyktatury Porfira Diasa w 1910 roku.
W pierwszym dniu nowego roku 1994, gdy czujno┼Ť─ç elit u┼Ťpiona by┼éa trunkami dnia poprzedniego, pochodz─ůce ze stanu Chiapas na po┼éudniu Meksyku jednostki zbrojne ugrupowania Ej├ęrcito Zapatista de Liberaci├│n Nacional, w skr├│cie EZLN, wkroczy┼éy do siedzib rz─ůdowych. Tego samego dnia wchodzi┼é w ┼╝ycie pakt o wolnym handlu NAFTA z USA i Kanad─ů. Pakt wymaga┼é zmiany paragrafu 27 konstytucji meksyka┼äskiej, dotycz─ůcego w┼éasno┼Ťci ziemi. W zmienionej formie zamyka┼é on proces redystrybucji ziem dla spo┼éeczno┼Ťci nieposiadaj─ůcych praw w┼éasno┼Ťci, otwiera┼é te┼╝ mo┼╝liwo┼Ť─ç wynaj─Öcia lub kupna ziemi przez mi─Ödzynarodowe koncerny ┼╝ywno┼Ťciowe. Poniewa┼╝ w historii kolonialnej rdzenni mieszka┼äcy Chiapas ÔÇô Majowie ÔÇô wykorzystywani byli jako niewolnicy, nie mieli oni praw do ziemi, na kt├│rej pracowali. Dlatego w┼éa┼Ťnie wymuszona paktem o wolnym handlu zmiana by┼éa tak wielkim zagro┼╝eniem dla kultur rdzennych, o kt├│rych prawa upominali si─Ö zapaty┼Ťci.
Do dzi┼Ť kwestie w┼éasno┼Ťci ziemi w tym ┼╝yznym regionie s─ů g┼é├│wnym powodem spor├│w i przemocy w stosunku zar├│wno do ludno┼Ťci rdzennej, jak i aktywist├│w lub polityk├│w pr├│buj─ůcych walczy─ç o ich prawa.
Celem powstania zapatyst├│w by┼éo obalenie ├│wczesnego prezydenta i wprowadzenie demokracji uczestnicz─ůcej. Has┼éa, kt├│re mieli w├│wczas na ustach, cho─ç w wi─Ökszo┼Ťci bardzo og├│lne, niewiele si─Ö od tego czasu zmieni┼éy. Chcieli: pracy, ziemi, dachu nad g┼éow─ů, ┼╝ywno┼Ťci, zdrowia, dost─Öpu do edukacji, niezale┼╝no┼Ťci, wolno┼Ťci, demokracji, sprawiedliwo┼Ťci i pokoju.
Zawo┼éanie ÔÇ×Ya BastaÔÇŁ to nic innego jak ÔÇ×ju┼╝ wystarczy wyzysku i niesprawiedliwo┼ŤciÔÇŁ. G┼é├│wne cele walki pozosta┼éy do dzi┼Ť te same, zmieni┼éy si─Ö za to ┼Ťrodki. Zapaty┼Ťci zrezygnowali z walki z broni─ů w r─Öku, nie widz─ůc w niej odpowiedniego ┼Ťrodka dla rozwi─ůzania wsp├│┼éczesnych bol─ůczek. Obecnie stosuj─ů metod─Ö ÔÇ×pracy u podstawÔÇŁ, wzmacniaj─ůc zarz─ůdzane przez nich niezale┼╝nie autonomiczne wioski wsp├│lnoty, tak zwane caracole┬áÔÇô┬ábuduj─ů szko┼éy, szkol─ů edukator├│w zdrowotnych, ucz─ů j─Özyka hiszpa┼äskiego i lokalnego Tsotsil. Jak na spotkaniu podkre┼Ťla┼éy cz┼éonkinie ruchu, nie walcz─ů jedynie o godne ┼╝ycie w rdzennych wioskach w regionie Maj├│w, ale o ca┼éy Meksyk i o wszystkich ubogich, kt├│rych dotyka niesprawiedliwo┼Ť─ç w r├│┼╝nych cz─Ö┼Ťciach ┼Ťwiata.
Komendantka Ramona i rola kobiet w ruchu zapatystowskim
Od pocz─ůtku istnienia ruchu Zapatyst├│w du┼╝─ů rol─Ö odgrywa┼éy w nim kobiety, stanowi─ůce jedn─ů trzeci─ů wszystkich rebeliant├│w. Cho─ç twarz─ů i g┼éosem ruchu sta┼é si─Ö podkomendant Marcos, jedn─ů z najwa┼╝niejszych postaci wewn─ůtrz rebelii by┼éa komendantka Ramona, kt├│ra jako jedna z pierwszych negocjowa┼éa warunki porozumienia pokojowego z meksyka┼äskim rz─ůdem w 1994 roku.
Jeszcze przed samym powstaniem zorganizowanym przez EZLN przewodniczy┼éa tworzeniu o┼Ťwiadczenia ÔÇ×Rewolucyjne prawo kobietÔÇŁ. Sformu┼éowane w tym dokumencie zasady obejmowa┼éy dost─Öp do edukacji, prawo do uczestniczenia w rewolucji, do dobrowolnego zam─ů┼╝p├│j┼Ťcia i decydowania o liczbie dzieci. To w┼éa┼Ťnie ukute w ÔÇ×Rewolucyjnym prawie kobietÔÇŁ postanowienia zdecydowa┼éy o tym, jak bardzo obecne ┼╝ycie zapatystek jest odmienne od sytuacji kobiet w niezapatystowskich wioskach w stanie Chiapas, gdzie system patriarchalny jest bardzo silnie utrwalony. Cz─Östo splata si─Ö on zreszt─ů z bied─ů i alkoholizmem, skutkuj─ůc wszechobecn─ů przemoc─ů wobec kobiet i dzieci. Co wi─Öcej, w tym regionie nierzadko praktykuje si─Ö na przyk┼éad op┼éaty za ma┼é┼╝e┼ästwo, a o wyborze m─Ö┼╝a decyduj─ů rodzice i wzgl─Ödy finansowe. Kobiety z ruchu zapatystowskiego nie tylko wywalczy┼éy swoje prawa do pe┼énienia w ramach ruchu takich samych r├│l co m─Ö┼╝czy┼║ni, ale s─ů teraz jego si┼é─ů nap─Ödow─ů, o czym ┼Ťwiadczy r├│wnie┼╝ organizacja tak du┼╝ego wydarzenia jak Pierwsze Mi─Ödzynarodowe Spotkanie kobiet, kt├│re walcz─ů.
Kobieca eksplozja r├│┼╝norodno┼Ťci┬á
Nikt nie wiedzia┼é, czego si─Ö spodziewa─ç: ani organizatorki, zapatystki z pi─Öciu caracoli, ani zaproszone kobiety ze wszystkich stron ┼Ťwiata.
Zasad by┼éo niewiele: m─Ö┼╝czyznom wst─Öp wzbroniony, konsumpcja alkoholu i innych u┼╝ywek niedozwolona. Pierwsze┬áÔÇô bo to dzie┼ä kobiet organizowany przez kobiety i dla kobiet, drugie┬áÔÇô zasada obowi─ůzuj─ůca we wszystkich pi─Öciu utworzonych przez zapatyst├│w wsp├│lnotach autonomicznych. Zosta┼éa ona wprowadzona z inicjatywy komendantki Ramony i innych kobiet, aby przeciwdzia┼éa─ç przemocy, i sta┼éa si─Ö wa┼╝na dla ca┼éego ruchu zapatystowskiego
ÔÇ×Dzi─Ökujemy za uszy, oczy, s┼éowa, warsztaty, prezentacje, sztuk─Ö, filmy, muzyk─Ö, poezj─Ö, histori─Ö sztuki, ta┼äce, obrazy, i wszystkie rzeczy, kt├│re nie wiedzia┼éy┼Ťmy, czym s─ů, i wszystko, co przynios┼éy┼Ťcie do nas, aby┼Ťmy mog┼éy pozna─ç i zrozumie─ç wasze zmaganiaÔÇŁ. Takimi s┼éowami zapatystki podsumowa┼éy spotkanie, przemawiaj─ůc do pi─Öciu tysi─Öcy kobiet. W┼Ťr├│d nich by┼éam tak┼╝e ja, wci─ů┼╝ nie dowierzaj─ůc, ┼╝e mia┼éam okazj─Ö w tym wydarzeniu uczestniczy─ç.
To by┼éo spotkanie kobiet z r├│┼╝nych rzeczywisto┼Ťci. Zapatystki nie tylko zaprosi┼éy nas wszystkie pod sw├│j dach, zadba┼éy o bezpiecze┼ästwo zarejestrowanych uczestniczek, ale z otwartymi ramionami przyj─Ö┼éy to, co inne przynios┼éy.
B─Öd─ůc wyczulona na respektowanie lokalnych tradycji, zrozumienie i przystosowywanie si─Ö do kontekstu, na pocz─ůtku nieufnie patrzy┼éam na najbardziej ÔÇ×wyzwoloneÔÇŁ cia┼éa feministek z miast, obawiaj─ůc si─Ö, ┼╝e mi─Ödzy zapatystkami i kobietami z innych cz─Ö┼Ťci Meksyku i ┼Ťwiata uro┼Ťnie przez nie bariera ÔÇ×inno┼ŤciÔÇŁ. Wkr├│tce okaza┼éo si─Ö jednak, ┼╝e na jednym terenie zapatystki w tradycyjnych d┼éugich sp├│dnicach i koszulach zakrywaj─ůcych ca┼ée cia┼éo oraz kominiarkach ods┼éaniaj─ůcych tylko oczy ta┼äczy┼éy i ┼Ťpiewa┼éy z ods┼éaniaj─ůcymi piersi hipiskami i ich dzie─çmi. Pomimo tych i wielu innych r├│┼╝nic wszystkie, cho─ç r├│┼╝nymi ┼Ťrodkami, walcz─ů z niesprawiedliwo┼Ťci─ů, patriarchatem i skrajnym kapitalistycznym wyzyskiem. Organizuj─ů si─Ö oddolnie. Maj─ů nie tylko wsp├│lnego wroga, ale i wsp├│ln─ů si┼é─Ö, mi┼éo┼Ť─ç i szacunek dla inno┼Ťci.
Program festiwalu by┼é niezwykle r├│┼╝norodny. Od pokaz├│w filmowych o kobietach w Kurdystanie, poprzez dyskusje o elektrowniach wodnych, rabunkach ziemi w Ameryce ┼üaci┼äskiej, histori─Ö ruchu zapatystowskiego, po medycyn─Ö naturaln─ů, samoobron─Ö, jog─Ö, rozgrywki pi┼ékarskie czy warsztaty o seksualno┼Ťci.
Zastanawia┼éam si─Ö, na ile niekt├│re warsztaty prowadzone przez aktywistki z miast mog─ů by─ç przydatne w ma┼éych rdzennych spo┼éeczno┼Ťciach w tym regionie. Na ile spotkanie o wyj┼Ťciu z przemocy domowej w warunkach miejskich mo┼╝e by─ç u┼╝yteczne w wiejskiej spo┼éeczno┼Ťci; jak warsztat o seksualno┼Ťci z perspektywy wyzwolonych lesbijek mo┼╝e pos┼éu┼╝y─ç mieszkankom caracoli, jakkolwiek progresywnych, ┼╝yj─ůcych jednak w regionie, gdzie tradycja nakazuje k─ůpa─ç si─Ö w ubraniu, za zamkni─Ötymi drzwiami, nawet we w┼éasnym domu. Nurtowa┼éo mnie, czy naprawd─Ö mamy te same problemy i na czyje problemy owe spotkania mog─ů by─ç odpowiedzi─ů.
Moje w─ůtpliwo┼Ťci rozwia┼éy si─Ö trzeciego dnia, gdy stoj─ůc przed wystaw─ů fotografii 100 r├│┼╝nych wagin, przys┼éuchiwa┼éam si─Ö rozmowie m┼éodej, mniej wi─Öcej osiemnastoletniej zapatystki z Kanadyjk─ů, wygl─ůdaj─ůc─ů na trzydziestolatk─Ö. Kanadyjka t┼éumaczy┼éa na przyk┼éad, czym jest widoczny na jednym ze zdj─Ö─ç kubeczek menstruacyjny, jak si─Ö go u┼╝ywa i dlaczego zyska┼é on popularno┼Ť─ç w┼Ťr├│d niekt├│rych ruch├│w feministycznych ÔÇô jako odczarowanie tabu kobiecej fizjologii, przedmiot ekologiczny oraz wyraz sprzeciwu wobec braku informacji odno┼Ťnie sk┼éadu chemicznego wi─Ökszo┼Ťci ┼Ťrodk├│w higienicznych. By┼éa to pi─Ökna rozmowa pe┼éna wzajemnych pyta┼ä bez wstydu, bez strachu. Zrozumia┼éam, ┼╝e nawet dla paru takich spotka┼ä warto by┼éo owe fotografie pokaza─ç.
Zapatystki mog─ů dowiedzie─ç si─Ö wszystkiego o metodach antykoncepcji, by potem ┼Ťwiadomie wybra─ç w┼éasn─ů drog─Ö, i wcale nie musi to by─ç ta proponowana przez tak zwane ÔÇ×kraje wysokorozwini─ÖteÔÇŁ. My z kolei powinny┼Ťmy nauczy─ç si─Ö od nich wytrwa┼éo┼Ťci, a tak┼╝e banalnej, wydawa┼éoby si─Ö, prawdy, ┼╝e warto s┼éucha─ç drugiej i szuka─ç dialogu, szanuj─ůc r├│┼╝nice i nie traktuj─ůc swoich prawd jako uniwersalnych. To ostatnie jest niestety bardzo charakterystyczne dla tak zwanej ÔÇ×kultury zachodniejÔÇŁ, nieustannie przekonanej o swojej roli globalnego lidera. Nadszed┼é czas, aby┼Ťmy traktowali obywateli kraj├│w postkolonialnych na r├│wni i zacz─Öli si─Ö od nich uczy─ç. Spotkania, kt├│rych organizatorem jest ludno┼Ť─ç lokalna, to bardzo wa┼╝ny krok w t─Ö stron─Ö. Istotnym punktem jest znaczenie zaproszenia i jasno okre┼Ťlonych r├│l organizatora i go┼Ťcia.
We wsp├│lnocie si┼éa
Ciekawa sytuacja mia┼éa miejsce w trakcie dyskusji o kobietob├│jstwach (feminicidios). Warto zwr├│ci─ç uwag─Ö, ┼╝e zab├│jstwa ze wzgl─Ödu na p┼ée─ç funkcjonuj─ů jako osobna kategoria nie tylko w j─Özyku publicystycznym, ale przede wszystkim w meksyka┼äskim prawie karnym. Istniej─ů r├│wnie┼╝ specjalne instrumenty, takie jak alert zagro┼╝enia tym rodzajem przest─Öpstw. Mo┼╝e nim zosta─ç obj─Öty okre┼Ťlony region kraju. Podczas spotkania, w cz─Ö┼Ťci z komentarzami i pytaniami do prelegent├│w, wsta┼éa mniej wi─Öcej pi─Ö─çdziesi─Öcioletnia kobieta o imieniu Miriam i opowiedzia┼éa o tym, jak z dnia na dzie┼ä znikn─ů┼é jej syn i jak w┼éadze samorz─ůdowe i policja zbywaj─ů j─ů milczeniem, od sze┼Ťciu lat przekonuj─ůc, ┼╝e wyjecha┼é. Jej syn najprawdopodobniej jest tak zwanym ÔÇ×znikni─ÖtymÔÇŁ (desaparecido). ÔÇ×ZnikanieÔÇŁ by┼éo popularn─ů praktyk─ů likwidowania os├│b ÔÇ×niewygodnychÔÇŁ, a tak┼╝e przypadkowych obywateli, w celu budowania strachu, w czasie junt wojskowych w wielu krajach latynoameryka┼äskich. Obecnie stosuj─ů j─ů gangi i grupy paramilitarne, sponsorowane nierzadko przez polityk├│w. Dlaczego Miriam zdecydowa┼éa si─Ö wsta─ç podczas rozmowy o kobietob├│jstwach? Prawdopodobnie┬á poczu┼éa wsparcie ÔÇô to, ┼╝e nie jest jedyna i ┼╝e jej p┼éacz zostanie wys┼éuchany. Mia┼éa racj─Ö. W┼Ťr├│d obecnych na sali matek desaparecidos┬áby┼éo wi─Öcej.
Ich wytrwa┼éo┼Ť─ç przypomina mi wytrwa┼éo┼Ť─ç matek w jednym z najwi─Ökszych skandali podczas konfliktu kolumbijskiego, zwi─ůzanym z tak zwanym Planem Colombia. Gin─Öli wtedy ch┼éopcy rzekomo nale┼╝─ůcy do grup rebelianckich i terrorystycznych, a tak naprawd─Ö niemaj─ůcy ani z partyzantk─ů, ani z handlem narkotykami nic wsp├│lnego. ┼Ürodki zagraniczne dedykowane na walk─Ö z konfliktem pos┼éu┼╝y┼éy do wynagradzania pozajurysdykcyjnych egzekucji, w kt├│rych porywano osoby niezwi─ůzane z ruchami oporu, przebierano w stroje rebeliant├│w, aby uzyska─ç nagrod─Ö za ÔÇ×zlikwidowanie wrogaÔÇŁ. Skandal ujrza┼é ┼Ťwiat┼éo dzienne dzi─Öki Luz Marinie Bernal, kt├│ra udowodni┼éa, ┼╝e jej syn nie m├│g┼é by─ç szefem gangu terrorystyczno-narkotykowego, gdy┼╝ by┼é niepe┼énosprawny i wymaga┼é opieki specjalistycznej. Gdyby nie jej odwaga i nieust─Öpliwo┼Ť─ç by─ç mo┼╝e owe zab├│jstwa trwa┼éyby do dzi┼Ť.
Czy to nie przypadkiem ten sam patriarchalny system, kt├│ry pozwala porywa─ç ch┼éopc├│w, pozwala tak┼╝e zabija─ç kobiety? Patriarchat pozwala na to, by ÔÇ×g┼éowa rodzinyÔÇŁ rozporz─ůdza┼éa w spos├│b przedmiotowy cz┼éonkami rodziny, nie musz─ůc t┼éumaczy─ç si─Ö ze swoich poczyna┼ä. Taka mentalno┼Ť─ç znajduje swoje odzwierciedlenie w organizacji pa┼ästwa ÔÇô gdy w roli ojca postawimy dowoln─ů w┼éadz─Ö, a jako reszt─Ö rodziny s┼éabszych, biednych i wykluczonych spo┼éecznie, czy sytuacja ta nie brzmi znajomo? Warto r├│wnie┼╝ pochyli─ç si─Ö nad tym, kim jest cz┼éowiek w systemie kapitalistycznym. Po eksplozji demograficznej ludzie stali si─Ö ┼éatwo wymienialnym elementem uk┼éadanki w drodze do pomna┼╝ania zysk├│w przez nielicznych. Wygl─ůda na to, ┼╝e patriarchat idealnie zespoli┼é si─Ö z kapitalizmem, utrwalaj─ůc relacje w┼éadzy w spo┼éecze┼ästwie, po┼é─ůczone z uprzedmiotowieniem cz┼éowieka. W r├│┼╝nych cz─Ö┼Ťciach ┼Ťwiata ludzie s─ů porywani i sprzedawani: dla handlu organami, w celu w┼é─ůczenia do grup paramilitarnych, do dom├│w publicznych, czy przebierani za partyzant├│w, aby uzyska─ç fundusze zagraniczne do walki z konfliktem wewn─Ötrznym, jak w przypadku Kolumbii. Desaparecidos i┬ádesaparecidas gin─ů przez jedno i to samo przekonanie, ┼╝e kogo┼Ť tak po prostu mo┼╝na ÔÇ×znikn─ů─çÔÇŁ i ┼╝e cz┼éowiek ma swoj─ů przeliczan─ů na monet─Ö cen─Ö. Dlatego w┼éa┼Ťnie warto spotka─ç si─Ö w gronie tych, dla kt├│rych cz┼éowiek, niewa┼╝ne, czy biedny, czy zamo┼╝ny, nie jest produktem. Buduj─ůce jest zobaczy─ç, jak wiele jest tych, kt├│re walcz─ů o ten troch─Ö lepszy ┼Ťwiat, i zobaczy─ç, ile mo┼╝na osi─ůgn─ů─ç, organizuj─ůc si─Ö w tej walce.
M─Ö┼╝czy┼║ni na drodze do feminizmu
Jak kto┼Ť trafnie skomentowa┼é podczas zjazdu, ÔÇ×dzie┼ä m─Ö┼╝czyznÔÇŁ mamy przez pozosta┼ée 364 dni w roku, dlatego raz mogli zaj─ů─ç miejsce z ty┼éu i pomaga─ç. O tym, jaka jest rola m─Ö┼╝czyzn w walce feministycznej rozmawiali┼Ťmy d┼éugo po spotkaniu┬áÔÇô ju┼╝ w mieszanym gronie. Nie od dzi┼Ť wiadomo, ┼╝e patriarchalny system, tak g┼é─Öboko zakorzeniony w spo┼éecze┼ästwie, ma negatywny wp┼éyw r├│wnie┼╝ na m─Ö┼╝czyzn, kt├│rzy ÔÇô cho─ç posiadaj─ů w nim wi─Öcej w┼éadzy┬áÔÇô niekoniecznie czerpi─ů z niej wiele korzy┼Ťci: przemoc dotykaj─ůca szczeg├│lnie nieletnich, wieczny wy┼Ťcig o pozycj─Ö, presja, problemy z wyra┼╝aniem uczu─ç, kt├│re cz─Östo prowadz─ů do depresji, t┼éumienie problem├│w za pomoc─ů alkoholu, to tylko niekt├│re z aspekt├│w, kt├│rych m─Ö┼╝czy┼║ni maj─ů coraz wi─Öksz─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, a przez to i ch─Ö─ç, by patriarchat krytykowa─ç. Coraz wi─Öcej jest r├│wnie┼╝ tych, kt├│rzy w swoim gronie szukaj─ů w┼éasnych sposob├│w na walk─Ö z patriarchatem w codziennym ┼╝yciu. Tu w┼éa┼Ťnie tkwi trudno┼Ť─ç: to inna walka, do kt├│rej m─Ö┼╝czy┼║ni musz─ů sami odnale┼║─ç drog─Ö. Rozmawiaj─ůc kiedy┼Ť ze znajomym Szwedem pracuj─ůcym przy edukacji antyprzemocowej, us┼éysza┼éam, ┼╝e fakt, i┼╝ musia┼é z┼éama─ç si─Ö w sobie, by przyzna─ç, ┼╝e jako dziecko do┼Ťwiadczy┼é przemocy, jest win─ů systemu, kt├│rego sam jest cz─Ö┼Ťci─ů, i ┼╝e on sam mniej lub bardziej ┼Ťwiadomie t─Ö przemoc stosowa┼é. Walka m─Ö┼╝czyzn z tego w┼éa┼Ťnie wzgl─Ödu jest wyj─ůtkowo trudna, ┼╝e wymaga jednoczesnego przyznania si─Ö do s┼éabo┼Ťci i osobistego uczestnictwa w systemie si┼éy i opresji ÔÇô trzeba niejako z┼éama─ç si─Ö w ┼Ťrodku, aby m├│c cokolwiek budowa─ç. A ten w┼éa┼Ťnie system oduczy┼é ich ┼éama─ç si─Ö. Oby takiej samo┼Ťwiadomo┼Ťci i autorefleksji by┼éo wi─Öcej.
Buduj─ůc w┼éasn─ů drog─Ö do r├│wno┼Ťci
Ta feministyczna walka z patriarchatem, o kt├│rej tyle m├│wimy, to nie jedna walka, tylko wiele r├│┼╝nych. Walka zapatystek, kobiet z ludno┼Ťci rdzennej i tych z miast, w krajach rozwijaj─ůcych si─Ö i tych zwanych rozwini─Ötymi. To walka kobiet, walka m─Ö┼╝czyzn oraz wsp├│lna walka obu p┼éci. Poziom├│w tej walki jest wiele i wszystkie s─ů potrzebne. W szczeg├│lno┼Ťci wa┼╝ne jest to, aby ┼╝adna z grup nie uwa┼╝a┼éa si─Ö za lepsz─ů. Nie musimy wszyscy ani walczy─ç takimi samymi metodami, ani koniecznie pr├│bowa─ç zbudowa─ç jednej sp├│jnej i uniwersalnej rzeczywisto┼Ťci. Nie ma przecie┼╝ jednej recepty na szcz─Ö┼Ťcie. Powinni┼Ťmy natomiast s┼éucha─ç, co ka┼╝da grupa ma do powiedzenia, i wspiera─ç si─Ö w aktywizmie.
W miastach i na wsi, w┼Ťr├│d biednych, bogatych i tych z klasy ┼Ťredniej, we wszystkich cz─Ö┼Ťciach ┼Ťwiata istniej─ů nier├│wno┼Ťci, a tak┼╝e ci, kt├│rzy z nimi walcz─ů, Drogi obrane przez te grupy mog─ů i powinny si─Ö od siebie r├│┼╝ni─ç, tak aby budowa─ç rzeczywisto┼Ť─ç, jakiej dana grupa dla siebie pragnie. Je┼Ťli pomimo tych wszystkich r├│┼╝nic b─Ödziemy dyskutowa─ç, uczy─ç si─Ö od siebie nawzajem i podamy sobie r─Öce,┬ána r├│wni, z otwarto┼Ťci─ů i szacunkiem, to ka┼╝dy krok b─Ödzie krokiem do przodu. Dialog i wytrwa┼éo┼Ť─ç wydaj─ů si─Ö najwa┼╝niejsze, bo walka o warto┼Ťci takie jak r├│wno┼Ť─ç czy sprawiedliwo┼Ť─ç nigdy si─Ö nie sko┼äczy. Nie warto si─Ö jednak zniech─Öca─ç, bo przecie┼╝ ÔÇ×zobowi─ůzujemy si─Ö ┼╝y─ç, a ┼╝ycie to walka, wiec zobowi─ůzujemy si─Ö walczy─çÔÇŁ┬áÔÇô jak m├│wi─ů zapatystki.
Fragment z przem├│wienia ko┼äcowego:
┬áÔÇ×Ten p┼éomie┼ä jest dla ciebie.
We┼║ to, siostro, compa├▒era.
Kiedy czujesz si─Ö samotna.
Kiedy si─Ö boisz.
Kiedy czujesz, ┼╝e walka jest bardzo trudna; kiedy samo ┼╝ycie jest bardzo trudne.
Rozpalaj go na nowo w swoim sercu, w swoich my┼Ťlach, w swoim wn─Ötrzu.
I nie zatrzymuj tego tylko dla siebie, towarzyszko, siostro.
Zabierz go do kobiet zaginionych.
Zabierz go do kobiet zamordowanych.
Zabierz go do kobiet uwi─Özionych.
We┼║ go do kobiet, kt├│re zosta┼éy zgwa┼écone.
Zabierz go do kobiet, kt├│re zosta┼éy pobite.
Zabierz go do kobiet, kt├│re zosta┼éy zaatakowane.
Zabierz go do kobiet, kt├│re by┼éy ofiarami wszelkiego rodzaju przemocy.
Zabierz go do kobiet imigrantek.
Zabierz go do wyzyskiwanych kobiet.
We┼║ to i powiedz ka┼╝dej z nich, ┼╝e nie jest sama i ┼╝e b─Ödziesz walczy─ç o ni─ů; ┼╝e b─Ödziesz walczy┼éa o prawd─Ö i sprawiedliwo┼Ť─ç, ┼╝e zas┼éuguje na jej b├│l; ┼╝e b─Ödziesz si─Ö zmaga─ç, aby b├│l, kt├│ry nosi, nie powt├│rzy┼é si─Ö┬á innej kobiecie z jakiegokolwiek ┼Ťwiata.
We┼║ to i zmie┼ä w gniew, odwag─Ö i determinacj─Ö.
We┼║ to i do┼é─ůcz do innych p┼éomieni.
We┼║ to i by─ç mo┼╝e dojdziesz do wniosku, ┼╝e nie mo┼╝e by─ç ani sprawiedliwo┼Ťci, ani prawdy, ani wolno┼Ťci w patriarchalnym systemie kapitalistycznym.
By─ç mo┼╝e spotkamy si─Ö ponownie, aby podpali─ç ten system.
By─ç mo┼╝e b─Ödziesz przy nas, upewniaj─ůc si─Ö, ┼╝e nikt nie gasi tego ognia, dop├│ki nie pozostanie tylko popi├│┼é.
A potem, siostro i towarzyszko, tego dnia, kt├│ry b─Ödzie noc─ů, by─ç mo┼╝e b─Ödziemy mog┼éy razem z wami powiedzie─ç:
W porz─ůdku, tak, teraz naprawd─Ö zaczniemy budowa─ç ┼Ťwiat, kt├│rego potrzebujemy i na kt├│ry zas┼éugujemyÔÇŁ
***
Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç tutaj
***
Polecamy tak┼╝e:

Kto przegra┼é w Kolumbii

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś