Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

呕adna rodzina bez dachu nad g艂ow膮

Wigilijna szopka powinna otworzy膰 nam oczy na skandal, kt贸rym jest to, 偶e tak jak dzieci膮tko dwa tysi膮ce lat temu, tak i dzi艣 wiele dzieci wci膮偶 rodzi si臋, 偶yje i umiera bez dachu nad g艂ow膮.


W bo偶onarodzeniowym wydaniu naszego tygodnika znajd膮 Pa艅stwo tak偶e teksty Wac艂awa Oszajcy SJ, Marty Wo藕niakKarola Kleczki. Autork膮 wszystkich ilustracji w wydaniu jest Anna Libera.
Wiecz贸r przy wigilijnym stole, kol臋dy, obfite potrawy, prezenty, ale r贸wnie偶 do艣wiadczenie rodzinnego ciep艂a i czas sp臋dzany z najbli偶szymi, wolniej ni偶 w艣r贸d licznych obowi膮zk贸w codzienno艣ci. Przede wszystkim to kojarzy si臋 wielu z nas z tym specyficznym okresem Bo偶ego Narodzenia. Takie 艣wi臋ta odbieramy w kontra艣cie do naszej codzienno艣ci, wype艂nionej wiadomo艣ciami o wojnach, katastrofach, o g艂odzie i niesprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, ale r贸wnie偶 w opozycji do naszych codziennych zmartwie艅 o prac臋 lub jej brak; do 偶ycia w spo艂ecze艅stwie, w kt贸rym panuj膮 konkurencja, wy艣cig o zdobycie pieni臋dzy, karier臋. Przypominaj膮 nam one troch臋 o naszej cichej t臋sknocie za lepszym 偶yciem w lepszym 艣wiecie.
Pocz膮tki w Betlejem
Czasem trudno nam o trze藕we spojrzenie na biblijny tekst, tak bardzo kojarzy si臋 on ju偶 z szopk膮, kol臋dami, ca艂ym folklorem 艣wi膮tecznym. Ale jednak wydarzenia przedstawione w opisie Ewangelii 艣w. 艁ukasza same w sobie wcale nie daj膮 powod贸w do zbyt ckliwych lub romantycznych uniesie艅: kraj pod okupacj膮 rzymsk膮, spis ludno艣ci s艂u偶膮cy do bardziej efektywnego 艣ci膮gania podatk贸w (szczeg贸lnie wobec biedy izraelskiej ludno艣ci by艂y one olbrzymie, co stanowi艂o bardzo powa偶ny problem spo艂eczny) i rozgrywaj膮ca si臋 na tym tle dramatyczna historia biednej rodziny; m艂odej kobiety w wysoko zaawansowanej ci膮偶y, zepchni臋tej na margines spo艂eczny, rodz膮cej dziecko, kt贸re zostanie p贸藕niej nazwane Mesjaszem, Synem Bo偶ym; w skrajnej n臋dzy, w艣r贸d byd艂a i pasterzy, a wi臋c ludzi z najni偶szych klas spo艂ecznych. Czy wszystko to nie wydaje si臋 nagle bardzo bliskie rzeczywisto艣ci, z kt贸r膮 konfrontuj膮 nas codzienne wiadomo艣ci p艂yn膮ce z medi贸w?
Jezus Chrystus: jednym z ubogich
Biblijne opowiadanie o Narodzeniu Jezusa b臋dziemy w stanie zrozumie膰 jedynie w kontek艣cie ca艂ej Ewangelii 艣w. 艁ukasza. Poprzedza je 艣piew Maryi wielbi膮cej Boga, kt贸ry 鈥瀞tr膮ca w艂adc贸w z tronu鈥 i 鈥瀊ogatych z niczym odprawia鈥. Jezus i jego Matka nie przychodz膮 do biednych ze swego niebieskiego Kr贸lestwa, po to by zawstydzi膰 bogaczy nieprzejmuj膮cych si臋 dobrami duchowymi. Nie, sami nale偶膮 do najbiedniejszych i to w艂a艣nie w艣r贸d im podobnych rozgrywa si臋 tajemnica wcielenia: w biednym dziecku z rodziny bez dachu nad g艂ow膮, Jak wyznajemy, B贸g staje si臋 cz艂owiekiem.
Ca艂e 偶ycie Jezusa b臋dzie si臋 rozgrywa艂o w艂a艣nie tutaj: perspektywa tych, kt贸rzy stoj膮 na dole piramidy spo艂ecznej, jest perspektyw膮, z kt贸rej dzia艂a i naucza Jezus. Do tych biednych, prostych ludzi b臋dzie m贸wi艂 o Kr贸lestwie Bo偶ym, o nadziei na koniec ucisku i na 偶ycie w sprawiedliwo艣ci, kt贸ra mo偶e spe艂ni膰 si臋 tu i teraz. Ta perspektywa powinna wi臋c by膰 przewodnia dla ka偶dego chrze艣cijanina, i przez jej pryzmat powinno si臋 ocenia膰 sytuacje spo艂eczn膮 i polityczn膮: czy dane dzia艂ania ukierunkowane s膮 na to, aby najbiedniejsi mogli 偶y膰 lepiej, sprawiedliwej? Czyim interesom s艂u偶膮 przede wszystkim? Opcja na rzecz ubogich, o kt贸rej m贸wi teologia wyzwolenia, staje si臋 z tej perspektywy czym艣 innym ni偶 dzia艂ania czysto charytatywne: jest kryterium tego, po kt贸rej stronie chcemy sta膰; dla kogo, z kim i o co walczy膰.
Papie偶 Franciszek: Biedni nie czekaj膮, chc膮 by膰 protagonistami
O wszystkim tym niezwykle trafnie przypomnia艂 Papie偶 Franciszek w czasie przem贸wienia skierowanego do uczestnik贸w 艣wiatowego spotkania ruch贸w spo艂ecznych w pa藕dzierniku tego roku. Sam fakt, 偶e dosz艂o do takiego spotkania, jest ju偶 godny wspomnienia, niecodziennie ruchy spo艂eczne spotykaj膮 si臋 w艂a艣nie w Watykanie. Jeszcze bardziej zastanawiaj膮cy i ciekawy jest tekst przem贸wienia Papie偶a, kt贸ry zach臋ca do refleksji nie tylko nad nauczaniem spo艂ecznym Ko艣cio艂a, ale nad sam膮 istot膮 i przes艂aniem Ewangelii.
Papie偶 Franciszek podkre艣la, 偶e biedni nie s膮 jedynie tymi, kt贸rzy cierpi膮 wskutek panuj膮cej niesprawiedliwo艣ci, ale r贸wnie偶 tymi, kt贸rzy j膮 zwalczaj膮. Wed艂ug niego czyni膮 to praktykuj膮c szczeg贸ln膮 form臋 solidarno艣ci istniej膮c膮 w艂a艣nie w艣r贸d ubogich. Solidarno艣膰 ta pozwala im opu艣ci膰 role biernych obiekt贸w cudzej dobroczynno艣ci i sta膰 si臋 grup膮 aktywnie zaanga偶owan膮 na rzecz zmiany struktur politycznych i spo艂ecznych. 鈥濨iedni nie zadowalaj膮 si臋 iluzorycznymi obietnicami, wym贸wkami i alibi鈥 – jak m贸wi Papie偶 – 鈥瀗ie mog膮 czeka膰 z za艂o偶onymi r臋koma na pomoc ze strony organizacji pozarz膮dowych i rozwi膮zania, kt贸re nie nadchodz膮, a je艣li przyjd膮, to s膮 niebezpieczne, bo ich celem jest u艣pienie lub oswojenie鈥.
Nie chodzi wi臋c jedynie o to, by Ko艣ci贸艂 czy chrze艣cijanie na 艣wi臋ta obdarzyli wsp贸艂czuciem lub dora藕n膮 pomoc膮 materialn膮 tych najubo偶szych. Chodzi o to, by przes艂anie Jezusa rodz膮cego si臋 w艣r贸d najubo偶szych, jako jednego z nich, odmieni艂o nasze spojrzenie na rzeczywisto艣膰, w kt贸rej 偶yjemy, na struktury gospodarcze, spo艂eczne i polityczne, mobilizuj膮c nas do zaanga偶owania po stronie tych, kt贸rzy w r贸偶ny spos贸b walcz膮 o ich zmian臋. Papie偶 wyra偶a to w nast臋puj膮cy spos贸b: 鈥濨iedni nie czekaj膮, chc膮 by膰 protagonistami, organizuj膮 si臋, ucz膮, pracuj膮, protestuj膮 i przede wszystkim dzia艂aj膮 w duchu szczeg贸lnej solidarno艣ci, jaka panuje mi臋dzy tymi, kt贸rzy cierpi膮, mi臋dzy ubogimi, o kt贸rej nasza cywilizacja zdaje si臋 zapomina膰 lub pragnie to zrobi膰鈥. Nie tylko wi臋c fakt bycia biednym, pozbawionym dachu nad g艂ow膮, nawi膮zuje tu do historii 艣wi臋tej Rodziny, ale i to 偶e Maryja, J贸zef i Jezus s膮 takimi biednymi, kt贸rzy wychodz膮 z cienia, z marginesu spo艂ecznego, o kt贸rym 艣wiat, tak samo dzisiaj jak 2000 lat temu, stara si臋 zapomnie膰. Staj膮 si臋 oni protagonistami historii.
Solidarno艣膰 鈥 centralne przes艂anie Bo偶ego Narodzenia
O co wi臋c walcz膮 dzi艣 biedni zaanga偶owani w ruchy spo艂eczne? Papie偶 Franciszek podsumowuje to w prostych s艂owach: 鈥炁糰dna rodzina bez dachu nad g艂ow膮, 偶aden rolnik bez ziemi, 偶aden pracownik bez praw, 偶adna osoba bez godno艣ci pracy鈥. O tych prawach Papie偶 m贸wi jako o prawach 艣wi臋tych, stanowi膮cych centrum ca艂ej Ewangelii. Ich urzeczywistnienie powinno by膰 konsekwencj膮 praktyczn膮 wyp艂ywaj膮c膮 z mi艂o艣ci do ubogich.
S艂owo mi艂o艣膰 czasami mo偶e by膰 tu 藕le zrozumiane, gdy偶 w naszej kulturze kojarzy si臋 cz臋sto z romantycznym uczuciem, ze sfer膮 emocji i mi艂osnych wyzna艅. Papie偶 wi臋c odwo艂uje si臋 do innego s艂owa, czasem mo偶e lepiej oddaj膮cego sens tego, co Biblia ma na my艣li, kiedy m贸wi o mi艂o艣ci Boga do swojego ludu czy o mi艂o艣ci bli藕niego. Tym s艂owem jest solidarno艣膰.
Solidarno艣膰 to 鈥 przywo艂uj膮c ponownie s艂owa Papie偶a – 鈥瀋o艣 znacznie wi臋cej ni偶 sporadyczne akty wielkoduszno艣ci. Oznacza my艣lenie i dzia艂anie na rzecz wsp贸lnoty, [przekonanie] 偶e 偶ycie wszystkich jest wa偶niejsze od akumulacji d贸br przez nielicznych.鈥 Dlatego wyrazem solidarno艣ci jest walka z strukturalnymi przyczynami ub贸stwa, kt贸rymi wed艂ug Papie偶a s膮 鈥瀗ier贸wno艣膰, brak pracy, ziemi i dom贸w, odmawianie praw spo艂ecznych鈥. W ten spos贸b by膰 solidarnym to 鈥瀔onfrontowa膰 si臋 z destrukcyjnymi konsekwencjami imperium pieni膮dza鈥, w艣r贸d kt贸rych Papie偶 wymienia przymusow膮 migracje, handel 偶ywym towarem, wojny i przemoc. Solidarno艣膰 z tymi, kt贸rych w pierwszej kolejno艣ci dotykaj膮 konsekwencje tych zjawisk, wymaga od nas wsp贸lnego z nimi przeciwstawienia si臋 imperium pieni膮dza, a tak偶e walki o strukturalne przemiany.
Przygl膮danie si臋 szopce powinno wi臋c otworzy膰 nasze oczy na skandal, kt贸rym jest to, 偶e nie tylko Dzieci膮tko narodzone 2000 lat temu, ale i wiele dzieci dzi艣, rodzi si臋, 偶yje i umiera bez dachu nad g艂ow膮, n臋kanych przez g艂贸d i skrajne ub贸stwo. Powinno zach臋ca膰 nas do budowania nowego porz膮dku spo艂ecznego i gospodarczego, w kt贸rym 鈥 inaczej ni偶 niegdy艣 w Betlejem 鈥 jest miejsce dla wszystkich wykluczonych przez panuj膮cy system.
Blask 艣wi膮t i trudy codzienno艣ci
Papie偶 przypomina przedstawicielom ruch贸w spo艂ecznych, ale i nam wszystkim, 偶e Ewangelia jest pi臋knym, 鈥瀖o偶na by powiedzie膰 rewolucyjnym鈥 programem dzia艂ania dla wszystkich chrze艣cijan. Ma on s艂u偶y膰 przemianie systemu ekonomicznego, kt贸ry wytwarza bied臋 i przemoc dotykaj膮c膮 wielk膮 liczb臋 ludzi na 艣wiecie, kt贸ry wytwarza coraz to nowe konflikty zbrojne i przynosi ze sob膮 zniszczenie i 艣mier膰.
Przyj艣cie na 艣wiat Jezusa Chrystusa dla nas chrze艣cijan jest znakiem nadziei na prze艂amanie mocy 艣mierci. Nadziej臋 t臋 艣wi臋tujemy, o niej 艣piewamy, o niej m贸wi膮 teksty biblijne i teksty liturgii. 艢wi膮teczna rado艣膰 jedynie wtedy nie oka偶e si臋 jednak pusta i ulotna, je艣li nauczymy si臋 przek艂ada膰 j膮 na konkretne formy dzia艂ania i w艂膮czania si臋 w proces przemian spo艂eczno-politycznych. Wymaga to od nas codziennego otwierania oczu: gdzie w naszym otoczeniu dostrzegamy skutki dzia艂ania imperium pieni膮dza? Gdzie widzimy ruchy w imi臋 solidarno艣ci z ubogimi anga偶uj膮ce si臋 w przemian臋 struktur polityczno-spo艂ecznych? W jaki spos贸b takie zaanga偶owanie mo偶e stawa膰 si臋 centrum wsp贸lnot chrze艣cija艅skich, w kt贸rych 偶yjemy?
Na wszystkie te pytania brak na pewno szybkich i prostych odpowiedzi. Zach臋caj膮 nas one jednak do wyruszenia w drog臋 nie pojmowan膮 jako trud indywidualny, ale jako budowanie na nowo naszej chrze艣cija艅skiej wsp贸lnoty, w centrum kt贸rej sta膰 b臋dzie solidarno艣膰 z najubo偶szymi. Droga Jezusa, droga nauczania o zbli偶aniu si臋 Kr贸lestwa Bo偶ego, kr贸lestwa sprawiedliwo艣ci, rozpoczyna si臋 w Betlejem. Ka偶de Bo偶e Narodzenie mo偶e by膰 dla nas zach臋t膮, aby jeszcze g艂臋biej stara膰 si臋 na艣ladowa膰 na tej drodze Mistrza, za kt贸rym idziemy.
Niech wi臋c dzielenie si臋 op艂atkiem przy wigilijnym stole uczy nas dzieli膰 nasze troski i rado艣ci w艣r贸d codziennych trud贸w budowania kr贸lestwa sprawiedliwo艣ci. Niech zach臋ca nas do solidarno艣ci z najubo偶szymi i przemiany struktur spo艂ecznych i gospodarczych, w kt贸rych 偶yjemy. Niech nape艂nia nas nadziej膮 na 艣wiat, w kt贸rym wszyscy b臋d膮 mogli 偶y膰 pe艂ni膮 偶ycia!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij