Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

ÔÇ×Zaczynamy po kolacji now─ů noc na emigracji!ÔÇŁ

Czes┼éaw Mozil ÔÇô wykonawca ┼é─ůczony z ┼éatwymi w odbiorze piosenkami szeroko poj─Ötej muzyki alternatywnej ÔÇô pokaza┼é kolejn─ů ze swoich twarzy. Tym razem ÔÇô tw├│rcy spo┼éecznie zaanga┼╝owanego. A to za spraw─ů wydanego w pa┼║dzierniku ubieg┼éego roku albumu ÔÇ×Ksi─Öga Emigrant├│w. Tom IÔÇŁ.


Czes┼éaw Mozil ÔÇô wykonawca ┼é─ůczony z ┼éatwymi w odbiorze piosenkami szeroko poj─Ötej muzyki alternatywnej ÔÇô pokaza┼é kolejn─ů ze swoich twarzy. Tym razem ÔÇô tw├│rcy spo┼éecznie zaanga┼╝owanego. A to za spraw─ů wydanego w pa┼║dzierniku ubieg┼éego roku albumu ÔÇ×Ksi─Öga Emigrant├│w. Tom IÔÇŁ.┬áMimo ┼╝e przez media kr├│tkim grzmotem przetoczy┼éa si─Ö sprawa pozwu wytoczonego arty┼Ťcie przez przewodnicz─ůcego ÔÇ×Solidarno┼ŤciÔÇŁ, Piotra Dud─Ö, za wykorzystanie w teledysku ÔÇ×Nienawidz─Ö Ci─Ö, PolskoÔÇŁ znaku zwi─ůzku, p┼éyta nie zyska┼éa wielkiego rozg┼éosu, a ca┼éo┼Ť─ç albumu nie sta┼éa si─Ö na razie przyczynkiem do dyskusji o losach Polak├│w za granic─ů.
A o takich ambicjach autor├│w ÔÇ×Ksi─Ögi Emigrant├│wÔÇŁ ┼Ťwiadczy─ç mog─ů nie tylko ich wypowiedzi, ale tak┼╝e prowadzony przez Mozila specjalny vlog, na ┼éamach kt├│rego wokalista pyta o historie emigrant├│w, dzieli si─Ö w┼éasnym do┼Ťwiadczeniem emigracji i zaprasza do dyskusji o podobnych prze┼╝yciach.
Celowo wspominam o autorach w liczbie mnogiej, bowiem ÔÇ×Ksi─ÖgaÔÇŁ ma dw├│ch tw├│rc├│w ÔÇô teksty wszystkich znajduj─ůcych si─Ö na p┼éycie piosenek napisa┼é Micha┼é Zab┼éocki, krakowski poeta znany przede wszystkim z pisania dla Grzegorza Turnaua i artyst├│w ÔÇ×Piwnicy pod BaranamiÔÇŁ, jak r├│wnie┼╝ ze wsp├│┼épracy z Czes┼éawem przy jego debiutanckiej p┼éycie.
***

Otwieram ÔÇ×Ksi─Ög─ÖÔÇŁ. Na ok┼éadce kontur Polski na poszarza┼éym pergaminie, w ┼Ťrodku swojski kogutek (wycinanka ┼éowicka), zamiast skrzyde┼é d┼éonie: prawa┬áÔÇô fak, lewa ÔÇô wa┼éa. Dooko┼éa wkomponowani w ornamenty ryciny: Matka Boska z Dzieci─ůtkiem, bocian, pier├│g i flaszka.
Odtw├│rz. Program rozpoczyna piosenka ÔÇ×Milion na rokÔÇŁ.
ÔÇŽJeden okr─ůg┼éy
milion na rok
niech zagraniczny
planuje skok!
Wiwat parlament,
premier i rz─ůd!
Niech wreszcie
wszyscy wyjad─ů st─ůd!

W pierwszej chwili zastanawiam si─Ö nad tym, czy to skok pod publik─Ö z wykorzystaniem ironii, czy po prostu uchwycenie w wierszu popularnej postawy. Przy nast─Öpnych kompozycjach nie mam ju┼╝ w─ůtpliwo┼Ťci co do tego, ┼╝e utwory z ÔÇ×Ksi─Ögi Emigrant├│wÔÇŁ lepiej czyta─ç jako wielog┼éosow─ů opowie┼Ť─ç o ┼╝alu, frustracjach, niepokojach i nadziei, ni┼╝ jako deklaracje ┼Ťwiatopogl─ůdowe ich autor├│w.
W ÔÇ×Nienawidz─Ö Ci─Ö, PolskoÔÇŁ s┼éycha─ç zgrzyt pomi─Ödzy wpojonymi podmiotowi wzorami i wyobra┼╝eniami a now─ů zagraniczn─ů rzeczywisto┼Ťci─ů, kt├│ra do nich nie przystaje.
Mam ci za z┼ée twe dziedzictwo, ci─ůgle jeszcze we mnie ┼╝ywe
Bo ty jeste┼Ť prymitywna, ja jestem prymitywem
Komu┼Ť zale┼╝a┼éo na tym, komu┼Ť tu chodzi┼éo o to
Tam si─Ö sta┼éem abnegatem, tu si─Ö staj─Ö patriot─ů

ÔÇ×RarytasÔÇŁ roztacza wizj─Ö zaszczurzonego i zakaraluszonego tymczasowego mieszkania oraz jego lokatora, Polaka-my┼Ťliwego (Harpun kupi┼éem i dzid─Ö/ Siatk─Ö i cyjanek potasu/ I do sypialni ju┼╝ id─Ö/ Jak m├│j pradziadek do lasu)┬áÔÇô dzikiego, pierwotnego, orientalizowanego. Trudno stwierdzi─ç: w oczach ÔÇ×tambylc├│wÔÇŁ czy w swoich w┼éasnych.
ÔÇ×Bia┼éy MurzynÔÇŁ w podobny spos├│b, j─Özykiem kolonialnym, opowiada o rekrutowanej spo┼Ťr├│d emigrant├│w taniej sile roboczej.
Bo bia┼éy murzyn ma czarne r─Öce.
Mało zarabia, pracuje więcej.
Bo bia┼éy murzyn ma czarne d┼éonie.
Prosz─Ö, wyje┼╝d┼╝aj, ja ci nie broni─Ö!
[ÔÇŽ]
Inne totemy ma z Bo┼╝ej ┼üaski.
Inne już musi zakładać maski.

Nad ÔÇ×Polskim satelit─ůÔÇŁ wisz─ů pytania o mo┼╝liwo┼Ť─ç komunikacji emigrant-ojczyzna. Czy da si─Ö uczestniczy─ç w ┼╝yciu kraju za po┼Ťrednictwem szcz─ůtkowego przekazu medi├│w? Czy ┼╝ycie na emigracji pozwala ogl─ůda─ç sw├│j kraj z dystansu, pe┼éniej, szerzej?.
Ju┼╝ ÔÇ×dostrojonyÔÇŁ do opowie┼Ťci wys┼éuchuj─Ö epilogu ÔÇ×My owceÔÇŁ.
***

W warstwie muzycznej mo┼╝na dostrzec kontynuacj─Ö w─ůtk├│w estetycznych rozpocz─Ötych na dw├│ch pierwszych kr─ů┼╝kach Czes┼éawa Mozila. Raz dominuj─ů mocniejsze uderzenia i barwy elektronicznych instrument├│w z p┼éyty ÔÇ×POPÔÇŁ (ÔÇ×Do ko┼Ťcio┼éaÔÇŁ, ÔÇ×RarytasÔÇŁ, ÔÇ×Nienawidz─Ö Ci─Ö, PolskoÔÇŁ). Innym razem sekcja d─Öta, melodyjny temat i miarowy puls ÔÇô jakby suplement p┼éyty ÔÇ×DebiutÔÇŁ (ÔÇ×┼üab─ÖdzieÔÇŁ, ÔÇ×Tango magisterÔÇŁ, ÔÇ×Tato Wyjed┼║ÔÇŁ). Olbrzymi─ů zalet─ů tych umuzycznie┼ä jest odr─Öbne potraktowanie ka┼╝dego z tekst├│w. Kompozycje Mozila dynamik─ů i nastrojem wydaj─ů si─Ö dostosowane do wymowy s┼é├│w┬áÔÇô uwypuklaj─ů wiersze Micha┼éa Zab┼éockiego, czyli to, co w albumie rzeczywi┼Ťcie prowokuje, budzi zdumienie czy sprzeciw. Co czyni go wyj─ůtkowym na tle innych nagra┼ä w obr─Öbie alternatywnego popu.
Obok wielu zalet ÔÇ×Ksi─Ögi Emigrant├│wÔÇŁ: trudnego tematu, brawurowego pod wzgl─Ödem technicznym wykonania, ci─Ö┼╝ko uzna─ç obraz emigracji i emigranta wy┼éaniaj─ůcy si─Ö z p┼éyty Czes┼éawa Mozila za wywa┼╝ony. Dominuj─ů na niej utwory skrajnie negatywne, przerysowane, gorzkie satyry. Jednak, jak sugeruje podtytu┼é ÔÇ×Tom IÔÇŁ, w przysz┼éo┼Ťci mo┼╝na spodziewa─ç si─Ö kolejnych wolumin├│w ÔÇ×Ksi─ÖgiÔÇŁ [Podobno druga cz─Ö┼Ť─ç ma by─ç nastrojow─ů przeciwwag─ů dla pierwszej, a trzecia┬áÔÇô osobist─ů histori─ů emigracji piosenkarza.]
Je┼Ťli tw├│rcy oka┼╝─ů si─Ö tak samo wytrwali, jak odwa┼╝ni okazali si─Ö wydaj─ůc ÔÇ×Tom IÔÇŁ , pionierski projekt ma szans─Ö sta─ç si─Ö piosenkow─ů monografi─ů wsp├│┼éczesnej polskiej emigracji. S─ůdz─Ö, ┼╝e ÔÇ×Ksi─Ög─Ö Emigrant├│wÔÇŁ b─Ödzie si─Ö da┼éo w┼éa┼Ťciwie oceni─ç dopiero jako trylogi─Ö.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś