Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Wolno┼Ť─ç 2.0, czyli obywatel w czasach ACTA

W konsekwencji wdra┼╝ania nowych technologii, jakie oferuje nam ÔÇ×sie─çÔÇŁ, stajemy przed wizj─ů coraz bardziej transparentnego ┼Ťwiata. Z jednej strony mo┼╝e w nim by─ç mniej prywatno┼Ťci, lecz z drugiej, du┼╝o wa┼╝niejszej, mo┼╝e w nim by─ç znacznie wi─Öcej przejrzysto┼Ťci. W relacji pa┼ästwo-obywatel b─Ödzie wi─ůza┼éo si─Ö to z du┼╝o wi─Öksz─ů odpowiedzialno┼Ťci─ů w rz─ůdzeniu ÔÇô czego mo┼╝emy by─ç coraz cz─Ö┼Ťciej ┼Ťwiadkami za spraw─ů zbyt frywolnych wypowiedzi naszych polityk├│w.

ilustr. Kuba Mazurkiewicz


Dlaczego nie nale┼╝y lekcewa┼╝y─ç pot─Ögi internetu? Przede wszystkim dlatego, ┼╝e internet ma znacz─ůcy wp┼éyw na dynamik─Ö spo┼éeczn─ů – niweluje rozwarstwienie spo┼éeczne, kt├│re zacz─Ö┼éo si─Ö niebezpiecznie powi─Öksza─ç w ramach tzw. neoliberalizmu. Nieprzypadkowo u┼╝ywa si─Ö zamiennie okre┼Ťlenia ÔÇ×sie─çÔÇŁ, gdy┼╝ internet stwarza, w tempie wcze┼Ťniej niespotykanym, szanse dla mniej uprzywilejowanych i cz─Östo wykluczonych. W naszym regionie na skutek transformacji, a w szerszym kontek┼Ťcie po prostu przez ÔÇ×zagro┼╝enia turbokapitalizmuÔÇŁ, jak nazwa┼é to Edward Luttwak. Przez teoretyk├│w buntu i sprzeciwu (resistance) internet postrzegany jest jako narz─Ödzie, a wi─Öc realna szansa na wyr├│wnanie szans spo┼éecznych pomi─Ödzy p├│┼énoc─ů i po┼éudniem.
Doskona┼éym tego dowodem by┼éa samoorganizacja opozycji w Iranie poprzez Twittera, czy trwaj─ůca od roku Arabska Wiosna, kt├│ra de facto rozpocz─Ö┼éa si─Ö na Facebooku. Warto wi─Öc dostrzec bardzo powa┼╝n─ů si┼é─Ö internetu, kt├│ry zacz─ů┼é odwraca─ç procesy spo┼éeczne z pocz─ůtk├│w ubieg┼éego wieku takie, jak cho─çby urbanizacja. Mo┼╝na dzi┼Ť bowiem ┼╝y─ç poza metropoli─ů, popularny jest ostatnio przyk┼éad Hrubieszowa, wci─ů┼╝ maj─ůc r├│wny dost─Öp do ÔÇ×wszystkiegoÔÇŁ, do czego maj─ů dost─Öp mieszka┼äcy np. Warszawy. Patrz─ůc na ÔÇ×polskie podw├│rkoÔÇŁ, mo┼╝na zaryzykowa─ç stwierdzenie, ┼╝e internet jest szans─ů dla tzw. ÔÇ×┼Ťciany wschodniejÔÇŁ, a nawet dla ludzi poza ni─ů, mieszka┼äc├│w autorytarnej Bia┼éorusi.
 
Ta spo┼éeczna, obywatelska si┼éa internetu jest dla mnie punktem wyj┼Ťcia do dyskusji na temat ACTA, a przede wszystkim nad problemami, kt├│re przy okazji tego zamieszania ujrza┼éy ┼Ťwiat┼éo dzienne. Najm┼éodsze pokolenie stan─Ö┼éo w obronie wolno┼Ťci, jakkolwiek utylitarnie do niej by nie podchodzi┼éo. Nie zdawa┼éa sobie z tego w ┼╝adnej mierze klasa polityczna, kt├│ra pozostawa┼éa g┼éucha na g┼éos swoich obywateli, od kt├│rych mog┼éaby uczy─ç si─Ö nowych technologii. Jaka czeka nas zmiana? W jakim kierunku b─Ödziemy zmierza─ç po ACTA? Czy w og├│le nast─ůpi jaka┼Ť zmiana, czy te┼╝ jest to tylko melancholijne i czcze marzenie lewicy?
Protesty – te wirtualne i te ca┼ékiem realne – kt├│rych byli┼Ťmy ┼Ťwiadkami w ostatnich dniach, s─ů kolejnym symptomem przesilenia, kt├│re mo┼╝na od d┼éu┼╝szego czasu obserwowa─ç ÔÇô zar├│wno globalnie, jak i lokalnie. Nie chcia┼ébym tutaj wchodzi─ç w rol─Ö eksperta tworz─ůcego nowe teorie czy nowe pokolenia, lecz przybli┼╝y─ç czytelnikowi pewne obserwowane zmiany i ich przypuszczalny rozw├│j. Wpisuje si─Ö on bowiem w szerszy kontekst krytyki obecnego systemu, piel─Ögnuj─ůcego zbyt du┼╝o patologii spo┼éecznych i politycznych, o kt├│rych doskonale pisa┼é, przywo┼éywany ju┼╝ przez Janka Mencwela, Tony Judt w ┼╣le ma si─Ö kraj. Zainspirowany t─ů lektur─ů oraz wieloma dyskusjami i wydarzeniami, od blisko dw├│ch lat zastanawiam si─Ö, czego jeste┼Ťmy tak naprawd─Ö ┼Ťwiadkami. Czego b─Ödziemy ┼Ťwiadkami po tym, jak ludzie zacz─Öli masowo wychodzi─ç na ulice w niemal ka┼╝dym zak─ůtku ┼Ťwiata, a wi─Öc niezale┼╝nie od uwarunkowa┼ä geopolitycznych?
 
Podobnie jak Janek Mencwel, za Tonym Judtem, jestem prze┼Ťwiadczony, ┼╝e znale┼║li┼Ťmy si─Ö w czasie niezdefiniowanej zmiany. Ma ona oczywi┼Ťcie swoje r├│┼╝ne odcienie, r├│┼╝ne przyczyny i skutki w zale┼╝no┼Ťci od tego, gdzie si─Ö dokonuje, lecz wsp├│lnym mianownikiem, kt├│ry wydaje si─Ö spaja─ç wszystkie protesty w pewien proces, jest si┼éa ludzi, w┼éadza nale┼╝─ůca do obywateli. Pocz─ůwszy od wybuchu rewolty na Bliskim Wschodzie, przez hiszpa┼äski Ruch Oburzonych, Occupy Wall Street i jego klony p─ůczkuj─ůce po ca┼éym ┼Ťwiecie, poprzez protesty przeciwko ACTA w Polsce. Wsz─Ödzie wsp├│ln─ů walut─ů by┼éa i jest nieposkromiona si┼éa obywateli i ich nadrz─Ödnej warto┼Ťci, jak─ů jest wolno┼Ť─ç, rozumiana na r├│┼╝nych p┼éaszczyznach w zale┼╝no┼Ťci od okoliczno┼Ťci. W Egipcie wolno┼Ť─ç sta┼éa si─Ö celem buntu, w Nowym Jorku i w Polsce wolno┼Ť─ç sta┼éa si─Ö jego przyczyn─ů gdy zosta┼éa zagro┼╝ona.
ÔÇ×ACTA-gateÔÇŁ pokaza┼éa nam przede wszystkim, ┼╝e tak┼╝e internet ho┼éduje wolno┼Ťci. Debata, kt├│ra rozpali┼éa wi─Ökszo┼Ť─ç spo┼éecze┼ästwa, nie skupi┼éa si─Ö bowiem na meritum tej umowy. Cel umowy ACTA, kt├│rym jest egzekwowanie praw maj─ůtkowych tw├│rc├│w, nie sta┼é si─Ö g┼é├│wn─ů osi─ů dyskusji w internecie, na ulicach czy konferencjach. Ca┼éa debata i batalia w Polsce toczy si─Ö o zdecydowanie wa┼╝niejsz─ů rzecz ÔÇô warto┼Ť─ç jak─ů sam─ů w sobie ma wolno┼Ť─ç. Jej zagro┼╝enie sta┼éo si─Ö iskr─ů wywo┼éuj─ůc─ů internetowe protesty, kt├│re w rezultacie wyprowadzi┼éy ludzi na ulice. Wolno┼Ť─ç w Polsce nie by┼éa i nie jest zagro┼╝ona w takim stopniu, w jakim mia┼éo to miejsce na Bliskim Wschodzie. Niemniej jednak, najm┼éodsze pokolenie, niedo┼Ťwiadczone prawdziwym brakiem wolno┼Ťci, zareagowa┼éo wr─Öcz histerycznie na potencjalne zagro┼╝enie, jakie mog┼éa powodowa─ç umowa ACTA, i to dopiero wtedy, gdyby by┼éa ratyfikowana (przez Sejm, Prezydenta i Parlament Europejski). Tych zale┼╝no┼Ťci by┼éo bardzo du┼╝o, a prawdopodobie┼ästwo faktycznego ograniczenia wolno┼Ťci by┼éo do┼Ť─ç ma┼ée, a mimo to m┼éodzi ludzie zaprotestowali w jej imi─Ö, wobec czego nie mo┼╝na przej┼Ť─ç oboj─Ötnie. Zw┼éaszcza gdy internaut├│w mia┼éo si─Ö, jak co poniekt├│rzy, za zbocze┼äc├│w z piwem w r─Öku…
 
Warto zastanowi─ç si─Ö przy tej okazji nad rol─ů, jak─ů odgrywa post─Öp technologiczny, kt├│rego nie da si─Ö kontrolowa─ç, a wi─Öc trzeba za nim nad─ů┼╝a─ç. Technologia by┼éa, jest i b─Ödzie czynnikiem determinuj─ůcym nie tylko systemy spo┼éeczne, ale r├│wnie┼╝ systemy prawne. Z post─Öpem technologii cyfrowych rodzi si─Ö nowa, niepisana powinno┼Ť─ç pa┼ästwa, jak─ů jest stworzenie domeny publicznej, kt├│ra b─Ödzie gwarantowa─ç uniwersalny dost─Öp do cyfrowego obiegu kultury. Polska jest tutaj dobrych kilka lat do ty┼éu, cho─ç oczywi┼Ťcie, bior─ůc pod uwag─Ö punkt wyj┼Ťcia, mo┼╝na by rzec: dokonali┼Ťmy olbrzymiego post─Öpu. Jednak post─Öp technologii cyfrowych dokonuje si─Ö w tempie spot─Ögowanym (a wi─Öc rok do roku przepa┼Ť─ç technologiczna si─Ö powi─Öksza), wobec czego nie jest tak kolorowo. W rzeczywisto┼Ťci jeste┼Ťmy co najwy┼╝ej gdzie┼Ť na poziomie pierwszego iPhone’a (czyli jakie┼Ť pi─Ö─ç lat do ty┼éu), kiedy w mi─Ödzyczasie pojawi┼éy si─Ö iPady, produkowane s─ů laptopy bez nap─Öd├│w CD, a internet mamy ju┼╝ kolejnej generacji, umo┼╝liwiaj─ůcy ┼Ťci─ůganie filmu w zaledwie kilka minut.
Podczas, gdy za rok wszyscy przejdziemy w er─Ö telewizji cyfrowej (zmuszaj─ůc─ů nas do zakupu nowoczesnych odbiornik├│w), a niebawem b─Ödziemy mogli cieszy─ç si─Ö telewizj─ů w telefonach, administracja pa┼ästwowa wesz┼éa dopiero przed chwil─ů w er─Ö cyfrow─ů. Rz─ůd zacz─ů┼é obradowa─ç na komputerach w zesz┼éym roku, Ministerstwo Cyfryzacji powsta┼éo w listopadzie, a minister Radek Sikorski poleci┼é swoim urz─Ödnikom w ostatniej kadencji, aby obieg dokument├│w dokonywany by┼é elektronicznie (sic!) w celu jego usprawnienia. Te przyk┼éady mo┼╝na mno┼╝y─ç. Jako student wiecznie poszukuj─ůcy r├│┼╝nych danych, obserwuj─Ö to na co dzie┼ä, a ju┼╝ w gimnazjum odsy┼éany by┼éem na strony internetowe CIA, kt├│re s─ů najwi─Öksz─ů internetow─ů baz─ů statystyczn─ů na ┼Ťwiecie, dodajmy: ca┼ékowicie darmow─ů, podczas gdy upublicznienie danych G┼é├│wnego Urz─Ödu Statystycznego zapisano dopiero w niedawno przyj─Ötej ustawie. Dlaczego o tym pisz─Ö? By cho─ç w ma┼éym stopniu pokaza─ç, jaka jest r├│┼╝nica pomi─Ödzy pokoleniem 20latk├│w, a pokoleniem ich rodzic├│w, pokoleniem ÔÇ×rz─ůdz─ůcychÔÇŁ, kt├│rzy albo ju┼╝, albo jeszcze nie rozumiej─ů ┼Ťwiata cyfrowego, w kt├│rym si─Ö znajdujemy. Jednak nie o brak umiej─Ötno┼Ťci technologicznych tutaj chodzi. Sam mam czasami wra┼╝enie, ┼╝e moja 6letnia siostra wyprzedzi mnie zaraz w rozwoju technologicznym samodzielnie obs┼éuguj─ůc angloj─Özyczn─ů aplikacj─Ö na telefonie. Nie zacofanie technologiczne by┼éo bowiem g┼é├│wn─ů przyczyn─ů nieporozumienia w sprawie ACTA pomi─Ödzy rz─ůdz─ůcymi, a u┼╝ytkownikami internetu i ich reprezentantami z NGOs├│w. By┼éa ni─ů raczej z┼éa wola i ch─Ö─ç okopania si─Ö na dobrze sobie znanym terenie, bezpiecznym i pewnym. Jak sam przyzna┼é Micha┼é Boni: ÔÇ×w┼éadza ma to do siebieÔÇŁ. Post─Öp ma jednak to do siebie, ┼╝e nie czeka na sp├│┼║nialskich, nie daje nikomu taryfy ulgowej ÔÇô technologia, jak widzieli┼Ťmy, jest zdolna do wyprowadzenia ludzi na ulic─Ö. Tego problemu ┼╝adna w┼éadza nie mo┼╝e ignorowa─ç, a jak dot─ůd niestety tak w┼éa┼Ťnie si─Ö dzia┼éo.
 

ilustr. Kuba Mazurkiewicz


Dlatego sprawa z ACTA na d┼éugo pozostanie otwarta i nie uda si─Ö zamie┼Ť─ç jej pod dywan. Najlepszym dowodem jest to, ┼╝e dane za ostatni kwarta┼é ubieg┼éego roku i potwierdzenie, ┼╝e nadal jeste┼Ťmy najszybciej rozwijaj─ůc─ů si─Ö gospodark─ů w Europie, umkn─ů┼é uwadze spo┼éecze┼ästwa. Fakt, ┼╝e rozwijamy si─Ö w szybszym od pozosta┼éych tempie, jest bowiem w d┼éu┼╝szej perspektywie ┼╝adnym pocieszeniem. To tak, jakby┼Ťmy w wy┼Ťcigu samochodowym byli w czo┼é├│wce peletonu, ale jad─ůc co najwy┼╝ej Polonezem na starych oponach i resztkach oleju. Je┼╝eli nie zmienimy samochodu, to nie mamy co liczy─ç na sukces. M├│wili o tym ostatnio profesor Ewa ┼ü─Ötowska i Jerzy St─Öpie┼ä, oboje byli s─Ödziowie Trybuna┼éu Konstytucyjnego. Ich praca, jak m├│wili, polega┼éa na oczyszczaniu ┼Ťmieci, kt├│rych przybywa, a ma┼éo z nich nadawa┼éo si─Ö do recycling’u. Diagnoza, jak─ů postawi┼éa profesor ┼ü─Ötowska, jest warta refleksji, bowiem nie chodzi tylko o ÔÇ×twardeÔÇŁ rozwi─ůzania, co sugerowa┼é St─Öpie┼ä, m├│wi─ůc o nowym sposobie legislacji. ┼ü─Ötowska zauwa┼╝y┼éa, ┼╝e nie po raz pierwszy wszystko jest robione na odwal si─Ö, nienale┼╝ycie, nawet bez podj─Öcia pr├│by zrobienia czego┼Ť profesjonalnie. Pos┼éowie g┼éosuj─ů tak, jak im kolega podpowie, nie bacz─ůc na to, ┼╝e przek┼éada si─Ö to na ┼╝ycie czterdziestu milion├│w ludzi. Refleksja, jaka rodzi si─Ö po serii takich dzia┼éa┼ä w┼éadz (nie poprzestaj─Ö na obecnie rz─ůdz─ůcych w swoich obserwacjach), jest do┼Ť─ç przygn─Öbiaj─ůca, bowiem pokazuje lekcewa┼╝─ůcy, wr─Öcz impertynencki stosunek w┼éadz do obywateli oraz do wykonywanej s┼éu┼╝by publicznej.
Obowi─ůzkiem w┼éadzy, jak uj─ů┼é to minister Micha┼é Boni (podczas debaty organizowanej przez Kultur─Ö Liberaln─ů i Stoczni─Ö), jest rozumienie, otwarto┼Ť─ç i umiej─Ötno┼Ť─ç s┼éuchania. Tym bardziej zdumiewaj─ůca by┼éa postawa administracji rz─ůdowej, kt├│ra, miast konsultowa─ç si─Ö z rzesz─ů m┼éodych ekspert├│w i think-tank├│w, wybra┼éa do konsultacji tylko organizacje zrzeszaj─ůce nadawc├│w, tw├│rc├│w i artyst├│w. Lekcewa┼╝─ůco traktuj─ůc u┼╝ytkownik├│w, czyli zwyk┼éych obywateli, kt├│rych, o ironio, ta sama w┼éadza ma reprezentowa─ç. Najpierw wykaza┼éa si─Ö brakiem otwarto┼Ťci ÔÇô nie prowadz─ůc w┼éa┼Ťciwych konsultacji spo┼éecznych, nast─Öpnie brakiem umiej─Ötno┼Ťci i ch─Öci s┼éuchania ÔÇô umow─Ö podpisano bardziej w odwecie za ataki haker├│w na strony rz─ůdowe, ani┼╝eli z przekonania o w┼éasnej racji. Czy w┼éadza rozumie obywateli, przekonamy si─Ö w najbli┼╝szym czasie podczas zapowiedzianych przez rz─ůd debat. To b─Ödzie jeden z bardziej istotnych test├│w dla polityki, bowiem musi ona zrozumie─ç, gdzie le┼╝y ┼║r├│d┼éo w┼éadzy. Niezmiennie le┼╝y ono w r─Ökach suwerena ÔÇô czyli obywateli. Dlatego warto spojrze─ç na ten problem znacznie szerzej i odnie┼Ť─ç si─Ö do wybuch├│w oburzenia ludzi wsz─Ödzie tam, gdzie w┼éadza zapomina o swoim suwerenie. Dotyczy to cho─çby ruchu OWS, kt├│ry mo┼╝e odezwa─ç si─Ö ze zdwojon─ů si┼é─ů, kiedy oka┼╝e si─Ö, ┼╝e politycy przekrocz─ů niewyobra┼╝aln─ů barier─Ö 2 miliard├│w dolar├│w wydanych na kampani─Ö prezydenck─ů. Podobnie jak w przypadku ACTA, stoj─ů za tym interesy korporacji, kt├│re zgodnie z zasad─ů rynku graj─ů na w┼éasn─ů korzy┼Ť─ç, kt├│ra cz─Östo ma nie wiele wsp├│lnego z tzw. common good. Dbanie o dobro wsp├│lne jest absolutnym obowi─ůzkiem w┼éadzy, o kt├│rym minister Boni nie wspomnia┼é.
 
Nasuwa si─Ö nurtuj─ůce pytanie: co dalej? Je┼╝eli miar─ů przesilenia i zmiany mog─ů by─ç wska┼║niki zaufania spo┼éecznego, to wed┼éug badania Edelman’a Trust Barometer 2012 s─ů one alarmuj─ůco pikuj─ůce dla rz─ůdz─ůcych. W┼éadza, trac─ůc zaufanie obywateli w ponad po┼éowie badanych pa┼ästw, traci jednocze┼Ťnie mandat obywatelski. Barometr zaufania pokazuje jednak znacz─ůcy wzrost zaufania do ┼Ťwiata nauki, ekspert├│w, a przede wszystkim do ludzi takich jak my. Badanie pokazuje jeszcze jeden ciekawy rezultat: ga┼é─Özi─ů gospodarki ciesz─ůc─ů si─Ö najwi─Ökszym zaufaniem jest przemys┼é technologiczny. Czy zatem mo┼╝na pokusi─ç si─Ö o stwierdzenie, ┼╝e zmierzamy w kierunku nowoczesnej formy obywatelsko┼Ťci? Spo┼éecze┼ästwa obywatelskiego 2.0? My┼Ťl─Ö, ┼╝e odpowied┼║ przybli┼╝y nam na pewno rozw├│j sytuacji w sprawie ACTA i zwi─ůzanych z ni─ů dyskusji nad przysz┼éo┼Ťci─ů spo┼éecze┼ästwa. Przekonamy si─Ö, czy ACTA odbierze nam nadzieje na zmian─Ö, tak, jak odebra┼é podpisanie umowy Jaros┼éaw Lipszyc (Fundacja Nowoczesna Polska), czy te┼╝ rozpali nadziej─Ö, jak w przypadku Alka Tarkowskiego (Centrum Cyfrowego Projekt Polska), ┼╝e zmiana nast─ůpi.
I rzeczywi┼Ťcie, ju┼╝ dzi┼Ť z pewn─ů doz─ů optymizmu, mo┼╝na stwierdzi─ç, ┼╝e nadzieje nie s─ů p┼éonne i zmiana przynosi swoje skutki. Jednym z nich jest raczkuj─ůca filozofia polityki otwartego rz─ůdzenia, opieraj─ůca si─Ö na zastosowaniu wolnego dost─Öpu do ┼║r├│de┼é i zasob├│w informacji w celu poszerzenia domeny publicznej i umo┼╝liwienia jak najwi─Ökszej liczbie ludzi w┼é─ůczenia si─Ö w procesy demokratyczne, np. legislacyjne. Uprzedzaj─ůc pewne zastrze┼╝enia i obaw─Ö, czy nie wprowadzi to anarchii, przypomn─Ö, ┼╝e kulturowo oraz prawnie mamy zagwarantowan─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç wsp├│┼éuczestnictwa w procesie stanowienia prawa. Novum jest jednak technologia, kt├│ra w ┼éatwy spos├│b udost─Öpnia ludziom wiedz─Ö, informacj─Ö, kultur─Ö etc. Wolny dost─Öp nie jest r├│wnie┼╝ zagro┼╝eniem dla bezcennej warto┼Ťci praw autorskich. Powsta┼éy ju┼╝ nowe koncepcje wymiany tre┼Ťci, na tzw. licencjach creative commons, kt├│re w klarowny i dost─Öpny spos├│b reguluj─ů zasady kopiowania i u┼╝ytkowania tre┼Ťci obj─Ötych prawami autorskimi. W ko┼äcu powstaje ca┼éa ga┼é─ů┼║ kultury i nauki tzw. wiki ÔÇô kt├│rej najlepszym przyk┼éadem jest wikipedia, tworzona przez miliony ludzi.
 
W konsekwencji wdra┼╝ania nowych technologii, jakie oferuje nam ÔÇ×sie─çÔÇŁ, stajemy przed wizj─ů coraz bardziej transparentnego ┼Ťwiata. Z jednej strony mo┼╝e w nim by─ç mniej prywatno┼Ťci, lecz z drugiej, du┼╝o wa┼╝niejszej, mo┼╝e w nim by─ç znacznie wi─Öcej przejrzysto┼Ťci. W relacji pa┼ästwo-obywatel b─Ödzie wi─ůza┼éo si─Ö to z du┼╝o wi─Öksz─ů odpowiedzialno┼Ťci─ů w rz─ůdzeniu ÔÇô czego mo┼╝emy by─ç coraz cz─Ö┼Ťciej ┼Ťwiadkami za spraw─ů zbyt frywolnych wypowiedzi naszych polityk├│w. Szans─ů, jak─ů daje nam to og├│lne przesilenie, jest w┼é─ůczenie si─Ö w procesy tw├│rcze i wsp├│┼étworzenie na wielu p┼éaszczyznach, pocz─ůwszy od polityki, a sko┼äczywszy na kulturze. B─Ödziemy mie─ç coraz wi─Öcej wolno┼Ťci i odpowiedzialno┼Ťci jednocze┼Ťnie – wolno┼Ťci 2.0. Wobec czego s┼éynne s┼éowa Johna Fitzgerald’a Kennedy’ego ÔÇ×nie pytaj, co pa┼ästwo mo┼╝e zrobi─ç dla ciebie, ale co ty mo┼╝esz zrobi─ç dla pa┼ästwaÔÇŁ nabieraj─ů dzi┼Ť ca┼ékiem dos┼éownej wymowy.
 
***
W momencie, w kt├│rym ko┼äczy┼éem pisa─ç ten tekst, premier Donald Tusk og┼éosi┼é, ┼╝e proces ratyfikacji ACTA zostaje zawieszony. Premier odda┼é tym samym pole spo┼éecze┼ästwu obywateli ÔÇô czyli Nam, maj─ůcym prawo i obowi─ůzek wzi─Öcia udzia┼éu w decydowaniu o tak kluczowej dla przysz┼éo┼Ťci kwestii. R├│wnolegle na twitterach komisarzy unijnych oraz du┼äskiej prezydencji pojawi┼é si─Ö artyku┼é z nag┼é├│wkiem ÔÇô Przysz┼éo┼Ť─ç rozwoju Europy jest cyfrowa!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś