Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Wilson. Od placu Bankowego do placu Kebaba

Plac Wilsona zbiera estetyczne odpadki z obu, osobno pi─Öknych cz─Ö┼Ťci dzielnicy. Dla ogl─ůdaj─ůcych fasady niekt├│rych gastronomii placu ma┼éo krzepiaj─ůca jest ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e na wiele z nich wyrazi┼é zgod─Ö konserwator zabytk├│w.

 

ilustr.: Anna Libera

 

Estetyka Placu Kebaba, nowej,┬ábazarowej┬áods┼éony┬áWilsona wo┼éa o pomst─Ö do nieba.┬áAle ÔÇ×kto nie by┼é w┬áAmricie ni razu, niech pierwszy rzuci kamie┼äÔÇŁ.┬áT┼éumy┬áw┬átych miejscach pokazuj─ů, ┼╝e miejsca ze swojego us┼éugowego przeznaczenia si─Ö wywi─ůzuj─ů. Cho─ç ┼╝oliborski Plac Hipstera z modnymi kawiarniami┬ápewnie mniej razi┼éby┬ámoje oczy i┬ápowonienie mieszka┼äc├│w,┬áto┬ánajprawdopodobniej by┼éby r├│wnie martwy,┬ájak dawniej Kraina Kredytowej Karty.

 

ÔÇ×┼╗oliborz historyczny, czyli kebab i mini-EuropaÔÇŁ ÔÇô ponuro ┼╝artuje pani z urz─Ödu dzielnicy ┼╗oliborz, podaj─ůc mi dwa plany zagospodarowania, pomi─Ödzy kt├│re od dziesi─Öciu lat rozbity jest┬áplac Wilsona: ÔÇś┼╗oliborz historycznyÔÇÖ i ÔÇśOkolice ulicy S┼éowackiegoÔÇÖ.┬áLektura tych materia┼é├│w prowadzi do smutnej konstatacji, ┼╝e modernistyczne ambicje tej jedynej zaprojektowanej przez architekt├│w dzielnicy Warszawy, realizuj─ůcej projekt miasta-ogrodu, dzia┼éania spo┼éecznikowskie jej tw├│rc├│w,┬á rozbi┼éy si─Ö o papierowy bruk rzeczywisto┼Ťci. Jak na teren pograniczny przysta┼éo,┬ázbiera┬áestetyczne odpadki z obu, osobno┬ápi─Öknych cz─Ö┼Ťci dzielnicy. Dla os├│b mog─ůcych codziennie podziwia─ç cudaczne fasady sklep├│w i niekt├│rych gastronomii placu Wilsona ma┼éo pokrzepiaj─ůce jest prze┼Ťwiadczenie, ┼╝e na wiele z nich wyrazi┼é zgod─Ö konserwator zabytk├│w.

 

Wed┼éug plan├│w zagospodarowania, przylegaj─ůce do placu osiedla maj─ů przeznaczenie mieszkaniowe (p├│┼énoc placu)┬ái mieszkaniowo-us┼éugowe (po┼éudnie).┬áMo┼╝na jednak odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e jedyn─ů funkcj─ů, z kt├│rej ten obszar si─Ö wywi─ůzuje, jest transfer. Przebity dwupasm├│wk─ů plac umo┼╝liwia stosunkowo sprawny transport samochodowy, podobnie jak znienawidzone, zainstalowane kilka lat temu ÔÇ×┼Ťwiat┼éa na ┼╝─ůdanieÔÇŁ, kt├│re wyd┼éu┼╝aj─ů ponad dwukrotnie czas wymagany od┬ápieszego na pokonanie┬áplacu.

 

W 2002 (!) roku odby┼éy si─Ö warsztaty architektoniczne zorganizowane przez urz─ůd dzielnicy. Od tego czasu ÔÇ×powstajeÔÇŁ szczeg├│┼éowy plan zagospodarowania dla placu Wilsona. Od dwunastu lat pozbawiony sternika plac dryfuje.┬áDryf, ruch w og├│le charakterystyczny dla warszawskiej urbanistyki, pozwala spotyka─ç na nieznanych wodach coraz to nowe┬áegzotyczne potworki ÔÇô wieloowocowe plastikowe witryny sklep├│w, odstaj─ůce od siebie szyldy, monumentalne wej┼Ťcia do stacji metra z l─ůdowiskami dla przedstawicieli pozaziemskiej inteligencji. Teren od co najmniej┬ákilkunastu lat bazarnieje i widoki na popraw─Ö s─ů cokolwiek niepewne.

 

Chaos sprzyja fantazjowaniu. Z braku czytelnego, komunikowalnego planowania przestrzeni, pojawiaj─ů si─Ö ÔÇ×miejskie legendyÔÇŁ. Niezadowoleni ┼╝oliborzanie opowiadaj─ů o ÔÇ×olbrzymim podziemnym parkingu bez wjazduÔÇŁ┬á(pisa┼éo o tym ju┼╝ tvn warszawa, to pustka technologiczna pod metrem, a nie parking). Inna kr─ů┼╝─ůca legenda dotyczy ÔÇ×antycznych drzwi z DamaszkuÔÇŁ. Kebab Amrit t─ů zagadkow─ů z┼éot─ů tabliczk─ů opatrzy┼é znajduj─ůcy si─Ö na wyposa┼╝eniu lokalu starszawy mebel. Cho─ç zazwyczaj wywo┼éywa┼éo to weso┼éo┼Ť─ç wielu klient├│w kebaba, ┼╝artuj─ůcych z ÔÇ×oryginalnej antyczno┼ŤciÔÇŁ pochodz─ůcej na oko z ko┼äca XIX wieku, to cz─Ö┼Ť─ç ┼╝oliborzan zacz─Ö┼éa dopatrywa─ç si─Ö w tabliczce drugiego dna. Pretensjonalna tabliczka, jak i same drzwi mia┼éy by─ç w tym scenariuszu dowodem ÔÇ×kulturalnej roliÔÇŁ kebabu, kruczkiem, kt├│ry mia┼éby zapewni─ç w┼éa┼Ťcicielom preferencyjne warunki wynajmu od miasta.

 

Takie podejrzenia, nawet je┼╝eli┬ádalekie┬áod prawdy, s─ů rozpaczliwym wyrazem braku┬áwp┼éywu┬á┼╗oliborzan┬ána rozw├│j wa┼╝nego elementu swojej dzielnicy. ÔÇ×Plac Wilsona nie jest sercem ┼╗oliborza, jest jego chorob─ůÔÇŁ ÔÇô jak ze smutkiem uj─ů┼é to jeden z moich┬ádzielnicowych znajomych. Problemy, kt├│re spotykaj─ů plac, s─ů pomnikiem b┼éyskotkowej degeneracji, w┼éa┼Ťciwej niejednemu punktowi w stolicy.

 

Warto wspomnie─ç o dzia┼éalno┼Ťci organizacji pozarz─ůdowych, kt├│rych pozycja i przebicie na ┼╗oliborzu, przynajmniej od ostatnich konsultacji spo┼éecznych┬áw sprawie niesolenia ulic, wydaje si─Ö poprawia─ç. Uda┼éo mi si─Ö dotrze─ç do dw├│ch koncepcji placu, opracowanych kolejno przez M20 i Stowarzyszenie ┼╗oliborzan. Grupa M20 proponowa┼éa utworzenie na ┼Ťrodku placu obni┼╝onego, publicznego skweru, dost─Öpnego dzi─Öki sieci przej┼Ť─ç podziemnych, do kt├│rych mia┼éaby przenie┼Ť─ç si─Ö dzia┼éalno┼Ť─ç handlowa na placu. Stowarzyszenie ┼╗oliborzan, kt├│re przed laty rozpowszechni┼éo zwrot ÔÇ×Plac BankowyÔÇŁ, krytykuje ten projekt jako kosztowny i oderwany od lokalnych reali├│w, sugeruj─ůc w ramach projekt├│w partycypacyjnych trzy propozycje u┼éatwiaj─ůcych poruszanie si─Ö po placu i okolicy ÔÇô zw─Ö┼╝enie ul.Krasi┼äskiego, wydzielenie pasa ruchu dla rower├│w i przej┼Ťcia dla pieszych na ul.S┼éowackiego. Takie inicjatywy s─ů bardzo cenne, wydaje si─Ö jednak, ┼╝e obie kapituluj─ů wobec obecnej brzydoty placu, ratuj─ůc co si─Ö da z jego funkcjonalno┼Ťci.

 

Nie chodzi mi, wbrew pozorom,┬áo wystosowanie kolejnego┬áz serii┬ápojawiaj─ůcych si─Ö┬áw sieci i w rozmowach┬áatak├│w┬áw zwi─ůzku z poszerzeniem kebabu Amrit. Nie zamierzam wzywa─ç miasta do usuni─Öcia taniej gastronomii, Subwaya i kebabu,┬ácho─ç nie podobaj─ů mi si─Ö ich witryny.┬áZa dobrze pami─Ötam czasy, kiedy jedyn─ů mo┼╝liw─ů spo┼éeczn─ů aktywno┼Ťci─ů na Wilsonie (wtedy z┼éo┼Ťliwie nazywanym placem Bankowym)┬áby┼éo picie piwa pod mini Europ─ů za pieni─ůdze wyci─ůgni─Öte w jednym z licznych bankomat├│w.

 

Estetyka Placu Kebaba, nowej,┬ábazarowej┬áods┼éony┬áWilsona z jego┬ászyldami,┬ámini Europ─ů, odstaj─ůcym od wszystkiego┬ábazarem ┼Ťwi─ůtecznym,┬áwo┼éa o pomst─Ö do nieba.┬áAle ÔÇ×kto nie by┼é w┬áAmricie ni razu, niech pierwszy rzuci kamie┼äÔÇŁ.┬áT┼éumy┬áw┬átych miejscach pokazuj─ů, ┼╝e miejsca ze swojego us┼éugowego przeznaczenia si─Ö wywi─ůzuj─ů. Cho─ç ┼╝oliborski Plac Hipstera z modnymi kawiarniami┬ápewnie mniej razi┼éby┬ámoje oczy i┬ápowonienie mieszka┼äc├│w,┬áto┬ánajprawdopodobniej by┼éby r├│wnie martwy,┬ájak dawniej Kraina Kredytowej Karty.

 

Wierz─Ö, ┼╝e mo┼╝liwe jest wypracowanie wizji placu Wilsona, kt├│ra pokona┼éaby zagro┼╝enia odrealnionej bankowo┼Ťci, kiczu, autostrady┬ái hipsteryzmu. Takich odzyskanych dla mieszka┼äc├│w plac├│w na szcz─Ö┼Ťcie nie brakuje, przyk┼éadem mog─ů by─ç Times Square w Nowym Jorku czy Plac Republiki w Pary┼╝u. Nie oczekujmy ju┼╝ jednak planisty na bia┼éym koniu z planem szczeg├│┼éowym, bo ko┼ä ten najprawdopodobniej od d┼éugiego ju┼╝ czasu┬ádogorywa ze staro┼Ťci i tylko naciski ┼╝oliborzan mog─ů sprawi─ç, aby centrum dzielnicy zabi┼éo na nowo.

 

Je┼Ťli nie chc─ů Pa┼ästwo przegapi─ç kolejnych wyda┼ä naszego tygodnika, zach─Öcamy do zapisania si─Ö do naszego┬ánewslettera.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś