Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Wierzy─ç po czesku: jeden proboszcz, trzy wyznania

Nieprawdopodobne? Jeste┼Ťmy w Czechach, a tu ÔÇô jak u Boga ÔÇô przecie┼╝ wszystko jest mo┼╝liwe.
Wierzy─ç po czesku: jeden proboszcz, trzy wyznania
Ko┼Ťci├│┼é husycki w Chudobinie, zdj.: Rafa┼é Cekiera

Z wysoko┼Ťci ratuszowej wie┼╝y w czeskim Litovelu roztacza si─Ö ┼Ťwietny widok na to znane z produkcji piwa niewielkie miasto, zdominowane przez czerwone barwy browaru. Na ┼Ťrodku rynku maryjna kolumna z 1724 roku, dow├│d wdzi─Öczno┼Ťci mieszka┼äc├│w za ust─ůpienie epidemii d┼╝umy, nieco dalej nafaszerowany armatnimi kulami monument ÔÇô ┼Ťwiadectwo niegdysiejszego zdobycia miasta przez Szwed├│w. Gdyby spojrze─ç w stron─Ö neorenesansowego budynku gimnazjum, dostrzec by mo┼╝na jeszcze charakterystyczny pos─ůg. To pomnik s┼éynnego ÔÇ×czeskiego HerkulesaÔÇŁ ÔÇô zapa┼Ťnika Gustava Fri┼ítenskiego, ikony miasta i browaru, zi─Öcia pierwszego litovelskiego piwowara. Ot, zestaw historycznych pami─ůtek na miar─Ö dziesi─Öciotysi─Öcznej miejscowo┼Ťci.

M┼éoda pracownica tutejszej informacji turystycznej z werw─ů i swad─ů opowiada o historii miasta. Co jeszcze warto w okolicy zobaczy─ç? Zamiast odpowiedzi, prowadzi na zachodni─ů cz─Ö┼Ť─ç tarasu widokowego i wskazuj─ůc energicznie palcem, m├│wi: ÔÇ×Chudobin, cztery kilometry st─ůd. We wsi mieszka 250 os├│b, a znajduj─ů si─Ö tam trzy ┼Ťwi─ůtynie r├│┼╝nych religii. We wszystkich nabo┼╝e┼ästwa sprawowa┼é ten sam ksi─ůdz, kt├│ry zreszt─ů dwa z tych ko┼Ťcio┼é├│w wybudowa┼éÔÇŁ.

Musia┼éa nast─ůpi─ç jaka┼Ť j─Özykowa pomy┼éka. Jeden ksi─ůdz w trzech r├│┼╝nych ko┼Ťcio┼éach?┬áAno. Poproszona o potwierdzenie w j─Özyku angielskim sympatyczna Czeszka powtarza: ÔÇ×trzy wyznania, jeden farorzÔÇŁ. Dopiero jednak internetowa wyszukiwarka zadaje ostateczny k┼éam niedowiarstwu:┬áD├şky charismatick├ęmu far├í┼Öi m├í mal├í obec Chudob├şn na Litovelsku t┼Öi kostely. Charyzmatyczny kap┼éan Josef ┼Ż├şdek by┼é duchownym trzech wyzna┼ä: katolickiego, husyckiego i prawos┼éawnego. Zbudowa┼é we wsi dwie ┼Ťwi─ůtynie ÔÇô by pod koniec ┼╝ycia dokona─ç jeszcze jednej, zupe┼énie niespodziewanej wolty.

Nieprawdopodobne? Jeste┼Ťmy w Czechach, a tu ÔÇô jak u Boga ÔÇô przecie┼╝ wszystko jest mo┼╝liwe.

Wino dla pana Alozja

Niskie uk┼éony i wymiany niedzielnych uprzejmo┼Ťci na placu przed barokow─ů katolick─ů ┼Ťwi─ůtyni─ů pod wezwaniem ┼Ťw. Franciszka z Asy┼╝u zwiastuj─ů godzin─Ö jedenast─ů. Cz─Ö┼Ť─ç na piechot─Ö, inni na pami─Ötaj─ůcych Czechos┼éowack─ů Republik─Ö Socjalistyczn─ů rowerach ÔÇô w sumie oko┼éo pi─Ö─çdziesi─Öciu parafian zbiera si─Ö w Chudobinie na eucharysti─Ö, wylewnie si─Ö ze sob─ů witaj─ůc. Jedyna niedzielna msza ┼Ťwi─Öta odprawiana jest tu zawsze dok┼éadnie o 11.05. Dlaczego akurat taka godzina? Przyje┼╝d┼╝aj─ůcy sprawowa─ç liturgi─Ö z innej miejscowo┼Ťci ksi─ůdz t┼éumaczy, ┼╝e na pe┼én─ů godzin─Ö zdarza┼éo mu si─Ö sp├│┼║nia─ç. Do┼éo┼╝y┼é wi─Öc te pi─Ö─ç minut zapasu i nikt ju┼╝ nie ma pretensji.

W trakcie parafialnych og┼éosze┼ä kap┼éan opuszcza o┼étarz i wychodzi do zakrystii. Wraca po chwili z butelk─ů czerwonego morawskiego wina w r─Öce. W nadchodz─ůcym tygodniu Ko┼Ťci├│┼é katolicki wspomina ┼Ťw. Alojzego. Duchowny zaprasza wi─Öc przed o┼étarz parafianina Alojza z Chudobina, wr─Öcza mu butelk─Ö i przy akompaniamencie oklask├│w zebranych nakazuje wieczorem wypi─ç z ma┼é┼╝onk─ů ÔÇ×do samego dnaÔÇŁ. Po sko┼äczonej eucharystii wierni d┼éugo jeszcze rozmawiaj─ů ze sob─ů w ┼Ťwi─ůtyni, jest przecie┼╝ tyle historii do opowiedzenia. Bohumil Hrabal w prorockim uniesieniu pisa┼é niegdy┼Ť w ÔÇ×R├│┼╝owym kawalerzeÔÇŁ, ┼╝e rozmowa ludzka ma wymiar sakralny.

W przedsionku ko┼Ťcio┼éa na dyskutuj─ůcych mieszka┼äc├│w patrz─ů z archiwalnych fotografii dawni duszpasterze parafii. Josef ┼Ż├şdek wyr├│┼╝nia si─Ö w┼Ťr├│d nich brakiem przedrostka ÔÇ×ks.ÔÇŁ. Kiedy 1 lipca 1920 roku obejmowa┼é tu funkcj─Ö proboszcza, by┼é trzydziestoletnim, ┼Ťwietnie wykszta┼éconym i doskonale oczytanym kap┼éanem. Ju┼╝ trzy miesi─ůce po tym wydarzeniu do uspokojenia sytuacji we wsi trzeba by┼éo wzywa─ç wojsko. Nowo przyby┼éy duchowny by┼é mocno zaanga┼╝owany w reformatorski nurt Ko┼Ťcio┼éa katolickiego w Czechos┼éowacji. Moderni┼Ťci postulowali nie tylko zniesienie celibatu, lecz przede wszystkim unarodowienie Ko┼Ťcio┼éa ÔÇô co ┼é─ůczy┼éo si─Ö z budowaniem czechos┼éowackiej pa┼ästwowo┼Ťci, r├│wnie┼╝ w imi─Ö has┼éa ÔÇ×Precz od Wiednia i od RzymuÔÇŁ. Czeski ruch narodowy kszta┼étowa┼é si─Ö w opozycji do kojarzonego na tych terenach z w┼éadz─ů Habsburg├│w Ko┼Ťcio┼éa katolickiego. Schizma stawa┼éa si─Ö coraz bardziej nieuchronna ÔÇô wkr├│tce og┼éoszono powstanie Ko┼Ťcio┼éa Czechos┼éowackiego, odwo┼éuj─ůcego si─Ö do dziedzictwa Jana Husa (w 1971 roku dodano mu okre┼Ťlenie ÔÇ×husyckiÔÇŁ).

W├│wczas to po raz pierwszy w Chudobinie ujawni┼é si─Ö niezwyk┼éy talent retoryczny ks. ┼Ż├şdka. Tu┼╝ po formalnym zarejestrowaniu nowego wyznania spora grupa mieszka┼äc├│w wioski ÔÇô ┼Ťladem m┼éodego duszpasterza ÔÇô zg┼éosi┼éa do niego sw├│j akces. Cztery miesi─ůce po obj─Öciu parafii przez ks. ┼Ż├şdka do katolickiej wsp├│lnoty trzeba by┼éo wi─Öc delegowa─ç nowego proboszcza. Zbuntowani mieszka┼äcy t┼éumnie zgromadzili si─Ö wok├│┼é ┼Ťwi─ůtyni i nie wpu┼Ťcili go do ┼Ťrodka, przeganiaj─ůc ze wsi jego pow├│z. Skonfliktowanych wyznawc├│w uspokaja─ç musia┼éy ┼Ťci─ůgni─Öte pospiesznie wojskowe posi┼éki.

Kolejne lata to okres intensywnych napi─Ö─ç pomi─Ödzy dwoma chrze┼Ťcija┼äskimi frakcjami. Spory dotyczy┼éy tak┼╝e prawa do u┼╝ytkowania ┼Ťwi─ůtyni. Nowo powsta┼éa wsp├│lnota przej─Ö┼éa budynek i nie chcia┼éa udost─Öpnia─ç go pozosta┼éym w Chudobinie katolikom. Budz─ůce niesmak k┼é├│tnie ks. ┼Ż├şdek przeci─ů┼é, namawiaj─ůc wiernych z Ko┼Ťcio┼éa Czechos┼éowackiego do budowy w┼éasnego miejsca kultu. Pod koniec maja 1923 roku┬áw odleg┼éo┼Ťci dwustu metr├│w od katolickiej ┼Ťwi─ůtyni wmurowano kamie┼ä w─Ögielny, inauguruj─ůc budow─Ö ko┼Ťcio┼éa pod wezwaniem ┼Ťw. Cyryla i Metodego. Wydarzenie to zgromadzi┼éo ponad dwadzie┼Ťcia tysi─Öcy wyznawc├│w nowej konfesji. W mi─Ödzyczasie ÔÇô w roku 1922 ÔÇô obrotny ks. ┼╗idek znalaz┼é jeszcze czas, aby o┼╝eni─ç si─Ö z miejscow─ů nauczycielk─ů Ludmi┼é─ů ┼áupitov─ů.

wn─Ötrze ko┼Ťcio┼éa Husyckiego, zdj.: autor tekstu

Wn─Ötrze ko┼Ťcio┼éa Husyckiego, zdj.: Rafa┼é Cekiera

Rega┼éy z urnami

Widok tych kilku os├│b, kt├│re gromadz─ů si─Ö w olbrzymiej husyckiej ┼Ťwi─ůtyni o godzinie dziewi─ůtej na niedzielnym nabo┼╝e┼ästwie, mo┼╝e by─ç symbolicznym ┼Ťwiadectwem laicyzacji czeskiego spo┼éecze┼ästwa. Wed┼éug danych z ostatniego Spisu Powszechnego ledwie 14 procent Czech├│w uto┼╝samia si─Ö z jak─ůkolwiek religi─ů, najwi─Öcej (nieco ponad 10 procent) z katolicyzmem. Jeszcze na pocz─ůtku XX wieku do katolicyzmu na ziemiach czeskich przyznawa┼éo si─Ö oko┼éo 95 procent mieszka┼äc├│w.

Liczba obecnych na nabo┼╝e┼ästwach husyckich w Chudobinie jest znacznie mniejsza ni┼╝ u katolik├│w. Wszystko jednak zale┼╝y od przyj─Ötej metodologii pomiaru. Gdyby wlicza─ç do tego grona r├│wnie┼╝ osoby zmar┼ée, ┼╝aden inny ko┼Ťci├│┼é frekwencji u husyt├│w nie pobije. W nawach bocznych tej ┼Ťwi─ůtyni ustawiono bowiem specyficzn─ů wersj─Ö kolumbarium. To otwarte rega┼éy z urnami ÔÇô┬ápopel zasnul├Żch ÔÇô┬ázmar┼éych Chudobinian. Cz─Östo towarzysz─ů im zdj─Öcia, przez co ca┼éo┼Ť─ç przypomina mo┼╝e co┼Ť na kszta┼ét izby regionalnej czy muzeum wsi. Pomi─Ödzy rega┼éami z prochami stoj─ů butelki po Kofoli z wod─ů do podlewania zdobi─ůcych urny kwiat├│w. Datowane na 1979 rok, wisz─ůce na frontowych drzwiach og┼éoszenie Rady Starszych ko┼Ťcio┼éa informuje, ┼╝e za okres dziesi─Öciu lat przechowywania urny nale┼╝y ui┼Ťci─ç op┼éat─Ö w wysoko┼Ťci 400 koron. Marie Polesov├í, Franti┼íek Kucha┼Ö, Bla┼żena Beranov├í, Zden├ęk Va┼ÖekaÔÇŽ Przy odrobinie z┼éej woli ka┼╝dego z tych niegdysiejszych mieszka┼äc├│w Chudobina mo┼╝na z otwartego ko┼Ťcio┼éa zabra─ç na zawsze ze sob─ů. Znajduj─ůcych si─Ö w otwartych rega┼éach urn strzeg─ů jedynie z o┼étarza sylwetki ┼Ťwi─Ötych Cyryla i Metodego, pod kt├│rymi ustawiono fiku┼Ťne paprotki.

Podczas niedzielnych nabo┼╝e┼ästw prowadzonych tu przez┬áfar├í┼Ök─Ö┬á(kobiet─Ö-proboszcza) Jane Ka┼ín─ů nie tylko umarli maj─ů liczebn─ů przewag─Ö nad modl─ůcymi si─Ö. Wi─Öksza od nich jest tak┼╝e obecna w kopule ┼Ťwi─ůtyni populacja innych stworze┼ä Bo┼╝ych ÔÇô tych o ciele pokrytym futerkiem i posiadaj─ůcych du┼╝e uszy ze spiczastymi kozio┼ékami. ┼╗yj─ůca pod rud─ů kopu┼é─ů husyckiej ┼Ťwi─ůtyni i prawnie chroniona kolonia nocka du┼╝ego (netop├Żr velk├Ż) szacowana jest na oko┼éo dwustu osobnik├│w.

Budowa tego modlitewnego przybytku przebiega┼éa wyj─ůtkowo szybko. Ks. ┼Ż├şdek by┼é nie tylko ┼Ťwietnym retorem, umiej─Ötnie mobilizuj─ůcym parafian, ale te┼╝ niezwykle sprawnym, przedsi─Öbiorczym organizatorem. Zaprojektowany przez V├íclava Volnego z Litovela monumentalny budynek, nawi─ůzuj─ůcy do element├│w serbskiej architektury sakralnej, z charakterystycznym dla husyt├│w krzy┼╝em na tle kielicha wpisanym w fasad─Ö, postawiono ju┼╝ po dw├│ch latach, w 1925 roku. Mi─Ödzywyznaniowe wa┼Ťnie i niesnaski we wsi zdawa┼éy si─Ö za┼╝egnane. Jak si─Ö wkr├│tce okaza┼éo ÔÇô na bardzo kr├│tki czas.

Ko┼Ťci├│┼é Czechos┼éowacki┬ákonstytuowa┼é si─Ö w akompaniamencie burzliwych spor├│w. Nie tylko teologicznych czy organizacyjnych, lecz┬átak┼╝e nierzadko zwi─ůzanych z ambicjami poszczeg├│lnych duchownych. W 1924 roku cz─Ö┼Ť─ç z nich ostatecznie si─Ö od Ko┼Ťcio┼éa od┼é─ůczy┼éa, tworz─ůc na terenie Czechos┼éowacji nowe struktury Ko┼Ťcio┼éa prawos┼éawnego, podlegaj─ůcego autokefalicznemu patriarchatowi w Serbii. Religijne utarczki po raz wt├│ry silnym echem odbi┼éy si─Ö w Chudobinie ÔÇô ks. ┼Ż├şdek zn├│w sta┼é na czele frontu podczas toczonych dysput. Stopniowo zacz─ů┼é przychyla─ç si─Ö do opcji podporz─ůdkowania nowej wsp├│lnoty strukturom prawos┼éawnym. Kierowa┼é si─Ö g┼é─Öbokim teologicznym przekonaniem czy raczej w┼éasnymi ambicjami? Trudno dzi┼Ť dociec motyw├│w kolejnej konwersji, du┼╝o ┼éatwiej dostrzec jej skutki. K┼é├│tnie wybuch┼éy z nowym impetem, wierni po raz kolejny podzielili si─Ö na frakcje, we wsi nast─ůpi┼éy g┼é─Öbokie podzia┼éy. Zachowane ┼Ťwiadectwa daj─ů wymowny przyk┼éad: wyznawcy poszczeg├│lnych religii zacz─Öli chodzi─ç do osobnych karczm. W czeskiej kulturze trudno o bardziej ekstremalne ┼Ťwiadectwo niezgody.

Dopiero co zbudowana ┼Ťwi─ůtynia natychmiast sta┼éa si─Ö przedmiotem sporu o u┼╝ytkowanie. Spraw─Ö musia┼é rozstrzyga─ç s─ůd. W konsekwencji ks. ┼Ż├şdek odda┼é postawion─ů ┼Ťwi─ůtyni─Ö wiernym z Ko┼Ťcio┼éa Czechos┼éowackiego, a pozosta┼éych przy nim stronnik├│w prawos┼éawia nam├│wi┼é do kolejnej budowy: cerkwi pod tym samym wezwaniem ┼Ťwi─Ötych Cyryla i Metodego. Wiosn─ů 1934 roku na ziemi nale┼╝─ůcej do rodziny ┼Ż├şdka ÔÇô 200 metr├│w od ko┼Ťcio┼éa husyt├│w i 400 metr├│w od katolickiej ┼Ťwi─ůtyni ÔÇô ponownie wmurowano kamie┼ä w─Ögielny.

cerkiew prawos┼éawna w Chudobinie, zdj.: autor tekstu

Cerkiew prawos┼éawna w Chudobinie, zdj.: Rafa┼é Cekiera

Alergia na kadzid┼éo

Pravoslav ┼Ż├şdek, syn ksi─Ödza, tak bardzo nie poszed┼é w jego ┼Ťlady, jak to tylko by┼éo mo┼╝liwe. Wst─ůpi┼é do Komunistycznej Partii Czechos┼éowacji, w najgorszych czasach re┼╝imu zg┼éosi┼é si─Ö na s┼éu┼╝b─Ö do wojska. Tr├│jk─Ö swoich dzieci, wnuk├│w ksi─Ödza, wychowa┼é na przyk┼éadnych, bezkompromisowych ateist├│w. Jeden z nich ÔÇô Ivo ┼Ż├şdek ÔÇô mieszka tu┼╝ za p┼éotem prawos┼éawnej cerkwi. Deklaruje, ┼╝e nigdy swojej stopy w ┼Ťwi─ůtyni nie postawi, ÔÇ×nawet gdyby pada┼é deszczÔÇŁ. Przed niedzielnym nabo┼╝e┼ästwem, kt├│re w cerkwi odprawiane jest w co drug─ů niedziel─Ö o godzinie ├│smej, Ivo wychodzi uwi─ůza─ç na smyczy swojego psa. Kiedy┼Ť przeskoczy┼é on bowiem p┼éot i ugryz┼é w ┼éydk─Ö szykuj─ůcego si─Ö do nabo┼╝e┼ästwa prawos┼éawnego kap┼éana. ÔÇ×Nie lubi zapachu kadzid┼éaÔÇŁ ÔÇô usprawiedliwia┼é zwierz─Ö w┼éa┼Ťciciel.

Cerkiew znajduje si─Ö przy samym wje┼║dzie do wioski, tu┼╝ za tabliczk─ů z jej nazw─ů. Najbardziej z trzech ┼Ťwi─ůty┼ä skomplikowana architektonicznie, ju┼╝ z daleka przykuwa wzrok ÔÇô charakterystyczne niebieskie i zielone kopu┼éy wida─ç z drogi ekspresowej biegn─ůcej mi─Ödzy O┼éomu┼äcem a Szumperkiem. Mimo finansowego wyczerpania wiernych ┼Ż├şdkowi i jego religijnym konwersjom mieszka┼äc├│w Chudobina r├│wnie┼╝ i ta ┼Ťwi─ůtynia powstawa┼éa w ekspresowym tempie. Jej budow─Ö uko┼äczono w 1935 roku, konsekracji rok p├│┼║niej dokona┼é metropolita z Serbskiego Ko┼Ťcio┼éa Prawos┼éawnego.

Operatywny, pe┼éen zapa┼éu duchowny szybko sta┼é si─Ö jedn─ů z najaktywniejszych postaci czeskiego prawos┼éawia. Studiowa┼é teologi─Ö, organizowa┼é spotkania formacyjne duchownych. Wykorzystuj─ůc bogat─ů znajomo┼Ť─ç j─Özyk├│w (┼éacina, greka, niemiecki, rosyjski, serbski), t┼éumaczy┼é i kolportowa┼é w┼Ťr├│d duchownych fundamentalne dzie┼éa teologiczne. Troszczy┼é si─Ö tak┼╝e o liturgi─Ö, pr├│buj─ůc nadawa─ç jej bardziej pogodny charakter ÔÇô lansuj─ůc na przyk┼éad l┼╝ejsze pie┼Ťni, inspirowane starymi czeskimi chora┼éami.

I kiedy wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e ┼Ż├şdek ostatecznie znalaz┼é swoj─ů duchow─ů przysta┼ä (a przedziwne religijne perturbacje mieszka┼äc├│w ma┼éej czeskiej wioski dobieg┼éy w ten spos├│b ko┼äca), raz jeszcze sprawy przybra┼éy zupe┼énie nieoczekiwany obr├│t.

Ostatni przystanek

Tragiczny bohater, autentycznie poszukuj─ůcy swojej religijnej to┼╝samo┼Ťci, czy raczej rozsadzany przez niezdrowe ambicje k┼é├│tliwy megaloman? Charyzmatyk czy pysza┼éek? Reformator czy zwyczajny karierowicz? Min─Ö┼éo niemal sto lat od czasu, kiedy ┼Ż├şdek przyby┼é do Chudobina, a jego posta─ç wci─ů┼╝ budzi tu olbrzymie emocje. Powszechna zgoda panuje wy┼é─ůcznie co do tego, ┼╝e musia┼é posiada─ç niezwyk┼éy talent retoryczny. Oczarowani mieszka┼äcy nie tylko pod─ů┼╝ali ┼Ťladem jego konfesyjnych konwersji, ale i trudzili si─Ö, buduj─ůc dwie okaza┼ée ┼Ťwi─ůtynie. W ┼╝adnej z nich jednak niebanalnemu duchownemu nie by┼éo dane pozosta─ç na d┼éu┼╝ej.

Nied┼éugo po uroczystej konsekracji cerkwi ┼Żidek po raz kolejny wszed┼é w gwa┼étowny sp├│r z ko┼Ťcielnymi hierarchami. Nie wszystkim by┼éy w smak jego ponadstandardowe zachowania i rosn─ůca popularno┼Ť─ç. Pomimo tego, ┼╝e by┼é ju┼╝ jednym z bardziej znacz─ůcych i rozpoznawalnych dostojnik├│w Ko┼Ťcio┼éa prawos┼éawnego w Czechos┼éowacji, jeszcze w tym samym 1935 roku zosta┼é z niego ekskomunikowany. By┼éo to dla niego niezwykle bolesne i frustruj─ůce, mia┼é poczucie krzywdy i niesprawiedliwo┼Ťci. Na nic zda┼éy si─Ö odwo┼éania, na nic t┼éumaczenia, ┼╝e sprzeczna z duchem Chrystusowym nagonka na niego wynika wy┼é─ůcznie z wewn─ůtrzko┼Ťcielnych personalnych rozgrywek. Zosta┼é ostatecznie i definitywnie wykluczony z prawos┼éawnej wsp├│lnoty w Czechos┼éowacji.

W jaki spos├│b zareagowa┼é na to wydarzenie? Przyjaciele doradzali mu, aby opu┼Ťci┼é ojczyzn─Ö i przy┼é─ůczy┼é si─Ö do wsp├│lnoty prawos┼éawnej w Ameryce b─ůd┼║ Jugos┼éawii. On jednak podj─ů┼é decyzj─Ö, kt├│ra wprawi┼éa mieszka┼äc├│w Chudobina w os┼éupienie i prawdziw─ů konsternacj─Ö. Ot├│┼╝ ┼Żidek zwr├│ci┼é si─Ö do arcybiskupa O┼éomu┼äca z pro┼Ťb─ů o umo┼╝liwienie mu powrotu na ┼éono Ko┼Ťcio┼éa katolickiego. W 1938 roku marnotrawny ksi─ůdz zosta┼é do niego ponownie przyj─Öty ÔÇô ju┼╝ nie jako duchowny, lecz osoba ┼Ťwiecka. Znaj─ůc jego przedsi─Öbiorcze usposobienie, arcybiskup skierowa┼é ┼Żidka do kierowania katolickimi organizacjami charytatywnymi w Litovelu i Brnie. Z zachowanych przekaz├│w wynika, ┼╝e na niedzielne msze ┼Ťwi─Öte w Chudobinie m─Ö┼╝czyzna musia┼é jednak chodzi─ç tak─ů tras─ů, aby si─Ö nie narazi─ç na spotkanie z niekt├│rymi s─ůsiadami.

Ksi─ůdz Josef ┼Ż├şdek zmar┼é kilka miesi─Öcy po wkroczeniu na teren Czechos┼éowacji wojsk Uk┼éadu Warszawskiego, w wieku 79 lat. Ze wzgl─Ödu na terminaln─ů posta─ç trawi─ůcego go nowotworu by┼é w├│wczas pod opiek─ů ┼╝e┼äskiego klasztoru w okolicach Znojma. Zosta┼é pochowany w obrz─ůdku katolickim na ekumenicznym cmentarzu w Chudobinie, kt├│ry znajduje si─Ö tu┼╝ obok zbudowanej przez niego cerkwi. Nie┼éatwo tam odnale┼║─ç mogi┼é─Ö ┼Żidka, w kt├│rej spoczywa razem z ┼╝on─ů, synem i synow─ů. Niepozorny nagrobek budowniczego dw├│ch ko┼Ťcio┼é├│w w Chudobinie z wygrawerowan─ů sentencj─ů ÔÇ×B─ůd┼║ wola Twoja!ÔÇŁ zarasta dzi┼Ť traw─ů. We wsi wci─ů┼╝ jednak ┼╝ywe jest wspomnienie ostatniej drogi na cmentarz tego niebanalnego duchownego. Towarzyszy┼éy jej bij─ůce na znak szacunku i pojednania dzwony wszystkich trzech ko┼Ťcio┼é├│w. Tyle ┼╝e p├│┼é wieku p├│┼║niej roz┼éam we wsi jest wci─ů┼╝ odczuwalny. Mieszka┼äcy Chudobina, kt├│rzy po mszy ┼Ťwi─Ötej d┼éugo jeszcze dyskutuj─ů w przedsionku katolickiej ┼Ťwi─ůtyni, nie kryj─ů zak┼éopotania, opowiadaj─ůc o tych przedziwnych wydarzeniach, kt├│re trwale podzieli┼éy ma┼é─ů czesk─ů wsp├│lnot─Ö.

Korzysta┼éem z ksi─ů┼╝ek P. Marka ÔÇ×Josef ┼╗idek. N├ístin ┼żivota a d├şla reformn├şho kn─Ťze, zakladatelsk├ę postavy pravoslavn├ę c├şrkve na Morav─ŤÔÇŁ (O┼éomuniec 2010) oraz H. Kaczmarka ÔÇ×Czechy. Ko┼Ťci├│┼é i pa┼ästwoÔÇŁ (Krak├│w 2016). Wypowiedzi Ivo ┼Ż├şdka zaczerpn─ů┼éem z artyku┼éu V. ┼áevela ÔÇ×V Chudob├şn─Ť najdete 250 obyvatel a t┼Öi kostely. Za dv─Ťma z nich stoj├ş ambici├│zn├ş far├í┼Ö ┼Ż├şdekÔÇŁ (Hospod├í┼Ösk├ę nowiny).

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś