Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Warszawa w sosie w┼éasnym

Jeszcze zanim sko┼äczy si─Ö tegoroczna edycja festiwalu, warto wi─Öc postawi─ç pytanie: czy organizatorzy festiwalu nie chc─ů, czy nie potrafi─ů sprawi─ç, by tworzona przez nie impreza z roku na rok stawa┼éa si─Ö coraz bardziej rozpoznawalna i rozszerza┼éa swoje kr─Ögi oddzia┼éywania poza w─ůsk─ů elit─Ö ÔÇ×miejskich ┼ŤrodowiskÔÇŁ.

M├│j stosunek do ÔÇ×Warszawy w budowieÔÇŁ, odbywaj─ůcego si─Ö ju┼╝ od 5 lat ÔÇ×festiwalu projektowania miastaÔÇŁ, by┼é zawsze ambiwalentny. Z jednej strony, Warszawa wydaje si─Ö miastem stworzonym do tego, by odbywa┼éa si─Ö tu impreza pr├│buj─ůca uchwyci─ç dynamik─Ö zmian i r├│┼╝nych wsp├│┼éczesnych ÔÇ×kwestii miejskichÔÇŁ. Przecie┼╝ to miasto jest wiecznie ÔÇ×niedoko┼äczoneÔÇŁ, jest w ci─ůg┼éym procesie zmian, a w jej chaotycznej i trudnej do ujarzmienia przestrzeni wida─ç jak na d┼éoni r├│┼╝ne warstwy dziejowych proces├│w i problem├│w. Troch─Ö tak, jakby mo┼╝na by┼éo zobaczy─ç wszystkie s┼éoje wewn─ůtrz pnia drzewa, kt├│re ca┼éy czas ro┼Ťnie.

 

Z drugiej strony, od samego pocz─ůtku festiwal przybra┼é hermetyczn─ů, akademick─ů wr─Öcz formu┼é─Ö ÔÇô wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e priorytetem dla organizator├│w jest, by raz do roku zintegrowa─ç ze sob─ů ┼Ťrodowisko aktywist├│w miejskich, urbanist├│w, architekt├│w i ludzi jako tako interesuj─ůcych si─Ö miastem, a nie o to, by wci─ůga─ç do tocz─ůcej si─Ö debaty coraz to szersze grono warszawiak├│w. Taki troch─Ö zaoczny uniwersytet miejski ze zjazdami raz do roku, ale do┼Ť─ç wysokim progiem wej┼Ťcia.

 

Zawiedziona nadzieja

Dlatego z zadowoleniem i z ciekawo┼Ťci─ů przyj─ů┼éem informacj─Ö, ┼╝e w tym roku festiwal przenosi si─Ö na Stare Miasto, na sam jego rynek, do siedziby zmieniaj─ůcego si─Ö w┼éa┼Ťnie Muzeum Historycznego Miasta Warszawy, kt├│re w dodatku zosta┼éo wsp├│┼éorganizatorem imprezy. S─ůdzi┼éem, ┼╝e mo┼╝e to sygna┼é, ┼╝e wa┼╝ny tylko dla niewielkiej, cho─ç wp┼éywowej cz─Ö┼Ťci mieszka┼äc├│w festiwal zmienia formu┼é─Ö i stanie si─Ö wydarzeniem bardziej og├│lnomiejskim ┼╗e przestanie by─ç tylko intelektualny, a stanie si─Ö tak┼╝e ÔÇ×inteligenckiÔÇŁ ÔÇô w najlepszym, a wi─Öc misyjnym znaczeniu tego s┼éowa.

 

Niestety, ju┼╝ w dniu otwarcia tegorocznego festiwalu otrzyma┼éem mocny sygna┼é, ┼╝e mo┼╝e czeka─ç mnie zaw├│d. ÔÇ×Mocny sygna┼éÔÇŁ by┼é bardzo dos┼éowny i osi─ůga┼é g┼éo┼Ťno┼Ť─ç na granicy dopuszczalnej ilo┼Ťci decybeli. Inauguruj─ůcy festiwal wyst─Öp DJ-a Tima ExileÔÇÖa na Rynku Starego Miasta doprowadzi┼é zapewne do sza┼éu mieszka┼äc├│w Star├│wki. S─ů oni, jak wiadomo, grup─ů trudn─ů. Jednak terapia szokowa rodzaju tej, jak─ů zafundowali im organizatorzy, z pewno┼Ťci─ů nie jest drog─ů do nawi─ůzania z nimi dialogu. Dodajmy, ┼╝e koncert odby┼é si─Ö w niedzielny, a nie sobotni wiecz├│r.

 

Tegoroczna edycja festiwalu, zatytu┼éowana ÔÇ×Zaw├│d: ArchitektÔÇŁ, skupia si─Ö na roli architekt├│w w tworzeniu miasta. Otwarta w dniu koncertu wystawa pod tym samym has┼éem porusza wiele kluczowych dla zrozumienia problem├│w wsp├│┼éczesnej Warszawy kwestii, jak systemowe s┼éabo┼Ťci procesu planowania przestrzeni w Polsce czy zale┼╝no┼Ť─ç architekt├│w od ÔÇ×┼╝elaznejÔÇŁ logiki zysk├│w i strat ich zleceniodawc├│w. Chcia┼ébym powiedzie─ç, ┼╝e wystaw─Ö powinien zobaczy─ç ka┼╝dy warszawiak ÔÇô ale mam obaw─Ö, ┼╝e forma, w jakiej te i inne skomplikowane kwestie zosta┼éy na niej przedstawione, mo┼╝e odstraszy─ç, a nie zach─Öci─ç do zainteresowania si─Ö regu┼éami, kt├│re decyduj─ů o tym, jak wygl─ůda przestrze┼ä wok├│┼é nas.

 

Formalnie organizatorzy zdecydowali si─Ö na ciekawy, ale ryzykowny zabieg ÔÇô cz─Ö┼Ť─ç historyczna ekspozycji utrzymana jest w minimalistycznej, czarno-bia┼éej formie. Za to cz─Ö┼Ť─ç wsp├│┼éczesna zaprojektowana jest w kampowym stylu, na┼Ťladuj─ůcym miejski chaos przestrzenny. Mam jednak w─ůtpliwo┼Ťci, czy komiksowe tapety na ┼Ťcianach pe┼éne emotikon├│w, podkre┼Ťle┼ä i przekre┼Ťle┼ä pomagaj─ů zrozumie─ç trudne kwestie, kt├│re porusza wystawa. Nie straci┼éa by ona wiele w oczach przeci─Ötnego widza, gdyby zamiast tych ┼Ťciennych komiks├│w stworzy─ç kilka solidnych, dobrze zaprojektowanych infografik. Wa┼╝niejsze jednak okaza┼éo si─Ö zapewne to, by elitarn─ů (i coraz bardziej znudzon─ů?) publiczno┼Ť─ç zaskoczy─ç formalnie.

 

Wyj┼Ť─ç do ludzi

Sp├│jrzmy zreszt─ů, jak wygl─ůda plakat promuj─ůcy festiwal. Nie dowiemy si─Ö nawet, ┼╝e toÔÇŽ festiwal. Ani s┼éowa o tym, ┼╝e jest wystawa czy debaty. Tak jakby samo has┼éo ÔÇ×Warszawa W BudowieÔÇŁ wystarczy┼éo, by t┼éumy zjawi┼éy si─Ö na Rynku Starego Miasta. Wystarczy, ale zapewne tylko tym, kt├│rzy z imprez─ů s─ů ju┼╝ zaznajomieni.

 

Mo┼╝na mie─ç tak┼╝e zarzuty do wyboru temat├│w w cz─Ö┼Ťci historycznej wystawy. Z jednej strony ┼Ťwietnie, ┼╝e przypomniano tradycj─Ö przedwojennego spo┼éecznego budownictwa mieszkaniowego. Z drugiej, ju┼╝ w pierwszym pokoju wita nas kolekcja bardzo ciekawych zdj─Ö─ç przedwojennej Warszawy, kt├│re nie s─ů opatrzone jakimikolwiek szczeg├│┼éowymi podpisami. Ogl─ůdaj─ůcy mog─ů wi─Öc zorganizowa─ç sobie prywatny quiz pt. ÔÇ×foto-Warszawa przedwojennaÔÇŁ, w kt├│rym szanse zgadni─Öcia czegokolwiek s─ů niewielkie ÔÇô wsp├│┼éczesna pami─Ö─ç o tym jak wygl─ůda┼éo miasto przed wojn─ů ma si─Ö przecie┼╝ s┼éabo i dobrze by┼éoby, gdyby wystawa by┼éa cho─ç troch─Ö okazj─ů do jej odbudowania. Dziwi te┼╝ ca┼ékowite pomini─Öcie tematu roli architekt├│w w przekszta┼écaniu Warszawy w czasach PRL.

 

Za ma┼éo konkretu

Oczywi┼Ťcie ÔÇ×Warszawa w BudowieÔÇŁ to nie tylko wystawa, ale tak┼╝e ca┼éy cykl wydarze┼ä ÔÇô warsztat├│w, wyk┼éad├│w i rozmaitych wyj┼Ť─ç w terenie, kt├│re dopiero si─Ö rozpoczynaj─ů. Niesprawiedliwe by┼éoby wi─Öc ocenianie ca┼éo┼Ťci przedsi─Öwzi─Öcia tylko przez pryzmat wystawy g┼é├│wnej, sposobu komunikacji czy charakteru imprezy otwieraj─ůcej ÔÇô cho─ç to przecie┼╝ du┼╝o. Tytu┼éy wielu warsztat├│w sformu┼éowane s─ů jednak w taki spos├│b, ┼╝e nietrudno zgadn─ů─ç, jak─ů publik─Ö mog─ů przyci─ůgn─ů─ç ÔÇô ÔÇ×miasto bezmiejskie i nieby┼éeÔÇŁ, ÔÇ×walka o idee a walka o ┼éawk─Ö w parkuÔÇŁ, ÔÇ×anty-bezradnik, czyli zmiana bez zmianyÔÇŁÔÇŽ A przecie┼╝ w obr─Öbie tych samych temat├│w mo┼╝na by┼éo zorganizowa─ç cykl warsztat├│w w dzielnicach (np. w lokalnych instytucjach kultury), gdzie na konkretnych, widocznych w przestrzeni przyk┼éadach mo┼╝na by om├│wi─ç, jak dzia┼éa ustawa o planowaniu przestrzennym ÔÇô na moim rodzinnym Targ├│wku takich miejsc nie brakuje, ale ma┼éo kto ma okazj─Ö si─Ö dowiedzie─ç, dlaczego tak a nie inaczej kszta┼étuje si─Ö przestrze┼ä dzielnicy. Szkoda, bo to by┼éaby doskona┼éa okazja, by prze┼éama─ç z┼éy zwyczaj, ┼╝e po kultur─Ö w Warszawie je┼║dzi si─Ö do centrum.

 

Jeszcze zanim sko┼äczy si─Ö tegoroczna edycja festiwalu, warto wi─Öc postawi─ç pytanie: czy organizatorzy ÔÇ×Warszawy w BudowieÔÇŁ ÔÇô dwie powa┼╝ne, publiczne instytucje ÔÇô nie chc─ů, czy nie potrafi─ů sprawi─ç, by tworzona przez nie impreza z roku na rok stawa┼éa si─Ö coraz bardziej rozpoznawalna i rozszerza┼éa swoje kr─Ögi oddzia┼éywania poza w─ůsk─ů elit─Ö ÔÇ×miejskich ┼ŤrodowiskÔÇŁ, kt├│re, nota bene, tematy poruszane na festiwalu maj─ů ju┼╝ dawno obgadane? Niezale┼╝nie od odpowiedzi, by─ç mo┼╝e czas powiedzie─ç sobie, ┼╝e wyczerpa┼éa si─Ö ju┼╝ dotychczasowa formu┼éa ÔÇ×miejskiego uniwersytetuÔÇŁ i ÔÇô od przysz┼éego roku – pora zapewni─ç warszawiakom raz do roku solidn─ů, ale za to powszechn─ů i przyst─Öpn─ů ÔÇ×miejsk─ů szko┼é─Ö ┼Ťredni─ůÔÇŁ.

 

Warszawa w Budowie 5 ÔÇô Zaw├│d: Architekt, 13.10 ÔÇô 08.12.2013

 

http://artmuseum.pl/pl/cykle/warszawa-w-budowie-5

 

Czytaj nas co tydzie┼ä!┬áNowy numer tygodnika „Kontakt” w ka┼╝dy poniedzia┼éek.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś